Nối kết với chúng tôi

Top sách hay

6 quyển sách có từ khóa: Giới tính, Drama, Giải thưởng văn học

Với ba từ khóa thừa mắm mặn muối là “giới tính”, “drama”, “giải thưởng văn học”, các Mọt sách nhà Bookish Squad sẽ gợi ý những quyển sách hay ho nào?

Published

on

1. Trần Thị Thúy DiễmNgười Tình Sputnik

Ai đã từng đọc, từng thích Rừng Na Uy thì đừng ngó lơ trước Người tình Sputnik

Với Người tình Sputnik, Haruki Murakami đã lót sẵn một tấm thảm lụa ngôn từ mượt mà, êm ái. Người đọc chỉ việc tận hưởng sự ngọt dịu, mềm mại, phảng phất hơi sương của từng con chữ. Trên tấm thảm lụa ấy, ta bắt gặp những lẩn quẩn, quanh co của ái tình. K., một thầy giáo tiểu học, yêu và ham muốn tình dục đến nỗi sắp căng đứt giới hạn với Sumire, cô sinh viên nghỉ học giữa chừng vì đam mê viết lách, Sumire lại yêu và thèm thuồng được chiếm đoạt thân thể của Miu, một người đồng giới hơn mình 17 tuổi, Miu cũng yêu Sumire nhưng đã tắt ngúm sự ham muốn từ một sự cố ở Thuỵ Sĩ. Những tâm hồn này đều cô đơn. Sự cô đơn ngấm sâu vào từng tế bào, huyết quản và gặm nhấm họ. Họ đến với nhau, len lỏi vào tâm hồn nhau nhưng rốt cuộc vẫn cô đơn. Những sợi chỉ số phận mong manh của họ chẳng thể tạo nên mối buộc chắc chắn. Buộc đó rồi lại lơi lỏng, chới với. Những con người cô đơn tìm chỗ bấu víu ấy chẳng khác nào những vệ tinh đơn độc trong bóng tối vũ trụ. Chúng có thể gặp nhau, lướt qua nhau và rẽ theo các hướng khác nhau, không bao giờ lặp lại.

Murakami mơn trớn tâm hồn ta bằng những tình cảm chân thật và cũng lướt nhẹ trên cảm xúc của ta bằng những khát khao xác thịt của nam nữ và cả đồng tính nữ. Những trang văn như búa tảng làm ta quay cuồng, choáng váng bởi những từ ngữ, hình ảnh trần trụi, thật như đời nhưng không tục tằn, ghê sợ. Đó là những cánh đồng bao la của cảm xúc mà con người được sống thật với tất cả bản năng.

Kịch tính đã khêu to ngọn lửa nhỏ của Người tình Sputnik thành một đám cháy mà tàn tro, khói bụi ngập ngụa không gian. Đó là sự biến mất kì lạ của Sumire, một cô gái mặc trên người bộ đồ ngủ biến mất như một làn khói trên một hòn đảo không giếng, không dòng nước siết, không tội phạm náu mình. Cảnh sát, người thân, bạn bè đều không tìm ra.

Murakami khéo léo phủ một màn sương mờ giăng giăng bốn phía. Thấp thoáng ẩn hiện là một thế giới song song, là con người đa nhân cách, là những lesbian. Ông rất giỏi trong việc bóp chặt đôi khi muốn nghiền nát trái tim người đọc vì những mông lung như thế.

2. Trần Văn Quốc ViệtNhà Golden

Nhà Golden cũng có tí chút liên quan tới giới tính, phần lớn tập trung vào drama, tuy sách (hình như) không nhận được giải thưởng gì nhưng tác giả Salman Rushdie từng nhận được giải thưởng văn học Man Booker. Dưới đây là bài review của mình.

Nhà Golden
Ảnh: Tao Đàn.

Dưới ống kính máy quay.

Một kịch bản phim, là cảm giác đầu tiên và xuyên suốt khi tôi đọc Nhà Golden.

Lúc Obama trở thành tổng thống da màu đầu tiên của Hoa Kỳ, Nhà Golden cũng vừa bắt đầu cuộc lột xác của nó – một quá trình đầy nguy hiểm, một cuộc đấu tranh sinh tồn nhằm rũ bỏ quá khứ bí mật tại vùng đất không tên. Kế hoạch tinh vi, nhân vật đầy đủ, bố già Nero Golden tràn đầy tự tin đón chờ thách thức. Tuy nhiên, vạn vật đều chỉ tương đối. Nguy hiểm bắt nguồn từ nơi an toàn nhất, trong chính cung điện vàng hoàng đế ngự trị. Ba đứa con trai của Nero – Petya, Apu và D – ba chú bướm ngày đêm vỗ cánh, là nguồn cơn mọi sự. Và New York, miền đất hỗn loạn không ngừng, đã khuếch đại cánh bướm thành cơn bão. Kịch bản hoàn hảo nhanh chóng bị thay đổi, bị thu nhỏ, bị biến thành phân cảnh còn nhỏ hơn nữa trong vở kịch con người… Từng đứa con – trụ cột chống đỡ cho cuộc sống bế tắc, nhàm chán và đầy sợ hãi của Nero – nhanh chóng sụp đổ kéo theo triều đại của vị bạo chúa xuống vũng bùn.

Có thể hiểu Nhà Golden như một hình ảnh phản chiếu triều đại La Mã xa xưa, và đáng buồn thay, một lần nữa Nero lại thất bại, nhưng thất bại không có nghĩa là lão sai. Không có sai và đúng, chỉ có chọn lựa. Chúng ta là nhân vật chính trong đời mình, chúng ta có quyền chọn lựa. Mỗi việc ta làm, mỗi điều ta nói, mỗi chuyện ta nghĩ, tất cả sẽ phản chiếu thành những việc xảy đến khi ta còn sống, và cả sau khi ta chết đi. Con người có thể chết nhưng lựa chọn sẽ vẫn còn, quá khứ có thể vứt bỏ và nó vẫn nằm đó. Bi kịch xảy đến với Nhà Golden, Nero biết điều đó, bởi đó là lựa chọn của lão. Và lão chấp nhận, triều đại của lão kết thúc hệt tên lão, một triều đại tốt đẹp hơn mở ra từ lựa chọn đó. Hết phim.

Nước Mỹ và chủ nghĩa hiện thực.

Dù không còn huyền ảo ma mị như Những đứa con của nửa đêm, như Haroun, cái chất hiện thực làm nên tên tuổi Salman Rushdie vẫn ngự trị nơi Nhà Golden. Với Rushdie, luôn là hiện thực, tràn đầy, một thứ chất lỏng tuôn trào, ào ạt, không ngừng, trong tất cả các tác phẩm của ông. Thứ dung nham ấy đến gần như tự nhiên, chẳng hề có sự kiểm soát; ở lần phun trào này, nó xuất hiện trong hình hài nước Mỹ, phức tạp và khó lường. Đó là đất nước của những Superman, Batman, Spiderman,… những anh hùng chính nghĩa chẳng bao giờ lộ diện, chỉ thấy tên hề da trắng tóc xanh môi đỏ cười hềnh hệch diễn trò mọi lúc mọi nơi. Kỳ lạ thay, người ta lại thích hắn, cái tên Joker đã đánh bại Batwoman ấy, để rồi cho hắn thống trị chính họ. Đó còn là đất nước của giới tính và màu da, rất nhiều giới tính và rất nhiều màu da, nguồn gốc của xung đột, bất ổn. Chỉ trong màn đêm, những con người kia mới che giấu được bản thân, họ vội vã sống cuộc đời họ muốn, trước khi bị ánh đuốc của vị nữ thần soi rõ, mang theo kỳ thị và phân biệt. Đó cũng là đất nước của súng đạn và bạo lực. Người ta học cách sống chung với chúng, người ta học cách điều khiển chúng, nhưng người ta đâu biết rằng chúng cũng có tiêng nói riêng, và nhiều khi, tiếng nói ấy mạnh mẽ hơn lời họ. Đến lúc súng nổ, lương tri mới được đánh thức, bao giờ cũng vậy, thật muộn màng.

Đây là tiểu thuyết, và không chỉ là tiểu thuyết. Nhà Golden là tiếng nói mạnh mẽ của Rushdie trước ảo vọng về giấc mơ Mỹ – một giấc mơ dài chứa quá nhiều ác mộng.

Khủng hoảng căn tính.

Trong Nhà Golden, nhà văn tạo ra một kịch bản rất nhiều nhân vật và ở các trang thoại, mỗi nhân vật kể câu chuyện bằng tiếng nói riêng của họ. Người kể chuyện không biết tất cả câu chuyện, dù rằng đó là “tôi”, là hiện thân của tác giả. Tiểu thuyết được làm đầy bởi lời của các nhân vật. Bằng cách này, Rushdie có thể đi đến tận cùng bản chất con người mà không bị mâu thuẫn. Giữa những cơn khủng hoảng triền miên là tiếng nói thiết tha của số phận con người. Qua từng màn độc thoại, từ lời nói, xuyên màn ngôn từ, đến suy nghĩ, đến trái tim từng nhân vật hiện hữu, hội tụ trong “tôi”. Nhân vật “tôi” – người kể chuyện có thể chỉ là “tôi” mà cũng có thể là bất kỳ ai đang đọc “tôi”, vì thế “tôi” cũng được coi như bản thân người đọc. Điều này, một mặt làm câu chuyện thẩm thấu dễ dàng nhưng mặt khác lại làm chúng ta – người đọc, nảy sinh nhiều suy ngẫm chối bỏ “tôi” và như thể lại làm câu chuyện dễ thẩm thấu, cứ như thế đi vào xoáy ốc. Sự kết hợp tựa như một ngôi kể thứ hai – trong đó chúng ta đối thoại với chính tác giả – hút người đọc vào trong câu chuyện. Từng mẩu, từng mẩu bánh con người được bẻ nhỏ dần cho đến nát vụn. Và cho đến khi cái chết phủ trọn thiên tiểu thuyết, chúng ta mới nhận ra chính chúng ta, con người, mỏng manh dễ vỡ đến nhường nào.

3. Nguyễn Ánh NguyệtĐừng tự dối mình

Đừng tự dối mình
Ảnh: Tao Đàn

Là tác phẩm viết về đề tài tình yêu đồng giới do Tao Đàn phát hành, Đừng tự dối mình đã đoạt bốn giải thưởng văn học danh giá vào năm 2017 tại Pháp: giải Prix Psychologies du Roman inspirant, giải Finaliste du Prix Blù Jean-Marc Roberts, giải Prix Maison de la presse, giải Finalistes du Prix Orange.

Người đồng tính yêu nhau như thế nào? Đừng tự dối mình của tác giả Philippe Besson là câu chuyện về một mối tình đồng tính của hai chàng trai 17 tuổi. Một mối tình đầu, bí mật nhưng đầy nồng nhiệt. Đó là một tình yêu được miêu tả vô cùng tinh tế, minh chứng cho một điều rằng bất kể bạn là ai, thuộc giới tính nào, bạn cũng sẽ được yêu thương, một tình yêu chân thành, chân chính, chân phương, chân thiện mỹ.

Trước kia, mình luôn mang trong mình một thắc mắc về việc những người đồng tính họ yêu nhau như thế nào. Đó là khi mình vô tình biết được một người bạn nam của mình là gay, và bạn thích/ đam mê những chàng trai hơn là những cô gái. Rồi thời gian trôi đi, cũng là lúc nó trả lời cho câu hỏi của mình, hay chính bản thân mình tự khám phá ra, rằng những người đồng tính họ cũng yêu như những người bình thường, vì một điều đơn giản, họ là những người bình thường. Đó là một tình yêu chạm đến nơi tận cùng của trái tim. Có thể khiến người này “choáng váng” vì một hình bóng bất chợt thoáng qua trước mắt mình, sau một thời gian dài vắng bóng, hay còn gọi là bị sự chia ly làm cho vắng bóng. Một bóng hình “không thể có thật” lướt qua, khiến bao nhiêu ký ức về một “mối tình câm” bỗng chốc hiện ra như tất cả chỉ mới là ngày hôm qua.

Cuốn tiểu thuyết này là cuốn sách đầu tiên mình đọc trong năm mới Kỷ Hợi 2019. Một cuốn sách hay tinh tế đầy da diết về một câu chuyện tình giống như bao câu chuyện tình yêu khác trên trái đất này. Tình yêu của một thời tuổi trẻ “chẳng kéo dài bao lâu” mà chỉ là một khoảnh khắc. Tình yêu của hai chàng trai ở hai thế giới khác nhau và luôn có một ranh giới giữa họ. Ranh giới đó có thể là sự miệt thị, hay sự khinh thường mà người này dành cho người kia. Hay nói đúng hơn là ranh giới mà cả hai tự vạch ra, để không ai dám bước tới. Người này luôn tâm niệm mình là người xa lạ với người kia. Còn người kia thì cho rằng mình rồi sẽ là người ở lại cho người nọ ra đi. Nhưng rồi tình yêu giữa họ vẫn bắt đầu. Vì tiếng gọi của tình yêu thường không thể vượt qua. Cho dù là người nào tiến tới, thì người còn lại cũng sẽ giơ bàn tay ra mà nắm lấy. Theo kiểu chỉ cần một người bước tới trước một bước, người còn lại sẽ bước 999 bước cuối cùng để cả hai gặp nhau.

Bạn mong đợi một tình yêu như thế nào giữa hai người đồng tính? Họ yêu nhau. Làm tình với nhau. Đầy lạc thú. Nhưng lại sợ người khác biết. Một nỗi sợ không chỉ là sợ bị người khác phát hiện ra, mà là chính cả bản thân mình, nỗi sợ con người thật của chính mình. Mà lạc thú lại là một thứ nhìn thấy được, nên buộc cả hai phải kìm nén lại, đè nén xuống để nó không nhảy múa trước mặt người khác, khiến người khác nghi ngờ. Người đồng tính yêu nhau trong bí mật, như vậy. Vì họ sợ. Sợ con mắt của người đời, sợ cả căn bệnh SIDA thế kỷ không có thuốc chữa. Tuy nhiên, họ vẫn yêu, yêu hết mình, cuồng nhiệt, vì cho rằng tuổi trẻ không thể nào dính SIDA, một cơ thể khỏe mạnh như họ thì không thể nào. Đó là tình yêu giữa một người có vẻ ngoài khép kín và đầy cô độc, với một người mang lại cho người kia sự thoải mái khi nói. Tình yêu là gì? Người đồng tính yêu có khác người bình thường yêu không? Có khác gì nhau không, khi tình yêu muôn đời vẫn là sự tổng hòa của những: sự mủi lòng, sự lôi cuốn lẫn nhau khiến người này bối rối trước người kia, người kia bị quyến rũ bởi người nọ, dẫn đến sự say mê, thậm chí là bấn loạn, mù quáng…?

Những cuốn sách viết về tình yêu thường bao giờ cũng đẹp. Đau, nhưng đẹp. Bi thương, nhưng chói lòa. Tình yêu trong Đừng tự dối mình cũng vậy. Người này bị thương bởi người kia, bị người kia rời bỏ. Nhưng rồi vẫn được chữa lành. Vẫn thích ứng được với sự thiếu vắng người kia. Người ta yêu nhau muôn đời vẫn thế, vẫn minh chứng cho một sự thật rằng không có gì là mãi mãi, kể cả sự tổn thương bởi sự rời bỏ của người mà ta tin rằng sẽ yêu mình mãi mãi. Người bình thường yêu như vậy. Người đồng tính cũng yêu như vậy!

Có những mối tình đẹp như một bức tranh. Nhưng chỉ nằm trong hồi ức. Vì hồi ức bao giờ cũng đẹp, mà hồi ức từ một bức tranh lại càng đẹp.

4. Binh Boog Nghiệt tử

Cũng không biết quyển này có đạt giải thưởng văn học gì không? Đây cũng không phải là tác phẩm LGBT mà Boog thích nhất. Tuy nhiên đây là tác phẩm có cái nhìn khá toàn diện về cả một cộng đồng người LGBT để lại nhiều suy nghĩ và cảm xúc. Không chỉ là những mối tình đồng giới khắc cốt ghi tâm như Đừng tự dối mình, Gọi em bằng tên anh, hay thanh xuân vui vẻ như Nhật ký bí mật của Simon, Thẳng công khai.

Nghiệt tử là một cái gì đó ngậm ngùi, xót xa, cảm thông cho một cộng đồng bị hắt hủi, ruồng bỏ. Họ bị coi là những con người bên lề xã hội. Chật vật đấu tranh, sinh tồn để sống, đối mặt với bao hiểm nguy khó khăn rình rập. Đối mặt với định kiến nặng nề của xã hội. Boog vẫn không quên hình ảnh người cha chửi con mình là đồ súc sinh, đánh đuổi con mình ra khỏi nhà lao vào cuộc sống lang thang ở công viên lay lắt qua ngày chỉ vì là một người đồng tính.

Cũng may là đọc quyển này xong thì Boog nghe thông tin chính phủ Đài Loan đã hợp pháp hoá hôn nhân đồng giới. Đó là một sự tiến bộ lớn, bước ngoặt lớn cho cộng đồng LGBT.

Chắc hẳn khi Nghiệt tử được giới thiệu là tác phẩm về không chỉ cặp đôi đồng tính mà về cộng đồng người đồng tính cũng gây được sự chú ý không nhỏ của những bạn đọc quan tâm về vấn đề này. Là tác phẩm của một tác giả Đài Loan. Không chỉ khắc hoạ về cuộc sống của cộng đồng người đồng tính ở đó mà nó còn khắc hoạ phần nào hiện thực xã hội. Cuộc sống của những người bình thường đã khó, cuộc sống của những người đồng tính càng khó hơn, nhất là ở Đài Loan hay Châu Á, định kiến về những người đồng tính vẫn còn rất nặng nề. Ở ngoài kia khi ánh mặt trời rực sáng chiếu rọi, cuộc sống vận hành, đường phố đông đúc tấp nập dưới những toà nhà chọc trời. Thì cuộc sống của họ là “Khi ánh sáng ban ngày vụt tắt, đời sống của chúng tôi bắt đầu”.

Chịu bao tủi nhục, coi khinh, họ là những người bị coi như sống ngoài lề xã hội. Được sinh ra mang nhiều kỳ vọng của gia đình. Cha mẹ hy vọng họ là người nối nghiệp làm rạng rỡ tổ tông, đem lại niềm tự hào cho gia đình, dòng họ. Nhưng hỡi ôi, cuộc sống đâu phải lúc nào cũng theo một đường thẳng. Khi phát hiện ra những đứa con mình không như mong đợi, cha mẹ gọi họ là đồ súc sinh, đồ nghiệt tử, sẵn sàng đuổi họ ra khỏi nhà lao vào cuộc sống lang thang trong những công viên với nhiều rủi ro. Rồi để kiếm sống thì họ cũng trở thành “đĩ đực”, “pha lê”, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về những bệnh tật lây qua đường tình dục, bị bạo dâm.

Nhưng chính sự đồng cảm với nhau, họ cũng trở thành chỗ dựa cho nhau, giúp đỡ nhau. Không chỉ là những mảng màu tối, Nghiệt tử cũng có những mảng màu sáng, đem lại sự ấm áp, tin tưởng vào sự thay đổi. Có thể nói Nghiệt tử là một tác phẩm có cái nhìn đa chiều về cộng đồng người đồng tính cũng như khắc hoạ hiện thực xã hội.

“Đời người sao lại rắc rối thế nhỉ, sống thôi cũng cực nhục quá.”

5. Binh BoogCarol

“Đám cưới phải có thịt gà 
Đàn ông phải có đàn bà mới vui.”

Cùng viết về chủ đề LGBT nhưng có vẻ “tình anh bán chiếu” (ý là nam – G á) được ưu ái và biết đến nhiều hơn nữ nhỉ. Boog nghe nói Carol là tác phẩm về LGBT nữ (L) nên cũng khá là tò mò, cũng mua về đọc. Nay Boog giới thiệu tác phẩm này cho nó cân bằng đồng đều.

Năm 1957 Patricia nhận giải thưởng Grand Prix de Litte’rature Policiere International Category. Biết tới Patricia Highsmith qua tác phẩm Người lạ trên tàu với tư cách là tác phẩm trinh thám trước khi biết tới Carol của bà. Được biết tới cuộc đời của P. Highsmith cũng rất nhiều điều khác lạ và thú vị.

Không chỉ viết nên những vụ án, tạo ra nhưng nhân vật khác thường, chính cuộc đời của Patricia cũng khác thường không kém. Bà yêu những người phụ nữ đồng giới, từng qua lại với Kathryn Cohen, vợ của một nhà xuất bản Anh, mê mẩn nhà báo Rosalind, Patricia lao vào những cuộc hẹn hò với cả nam và nữ. Tuổi thơ của bà chịu khá nhiều bất hạnh. Cha mẹ ly hôn trước cả khi bà ra đời, Patricia cực kỳ ghét cha dượng mình, thậm chí có lúc còn tưởng tưởng tượng ra cách giết ông. Cuối đời vào năm 1995, Patricia cho biết bà bị hai người đàn ông bán hàng dạo lạm dụng tình dục lúc chỉ mới 5 tuổi tại nhà bà ngoại.

Chính sự thiếu tình thương và gặp nhiều bất hạnh đã khiến Patricia có thiên hướng phát triển khác người. Khi những đứa trẻ khác thích đọc truyện thần thoại thì Patricia thích đọc các báo cáo về chứng ăn cắp vặt, tâm thần phân liệt và hoang tưởng của một nhà tâm lý học. Bà còn bị đồn là có những sở thích khá là khác người: không thích bật lò sưởi, thích nuôi ốc sên và bà đã nuôi tới tận 300 con ốc sên cùng bầy mèo trong nhà, và mỗi khi bay từ Anh sang Pháp, bà thường chuyển lậu chúng qua hải quan bằng cách dấu trong… ngực áo mình.*

Quay lại với tác phẩm Carol.

Nói thật là lần đầu đọc Boog định chê tác phẩm này hơi nhạt, không có gì đặc sắc hay gây thương nhớ như mấy tác phẩm LGBT của nam. Nhưng khi đọc lại sau một thời gian thì lại có một cái nhìn hoàn toàn khác. Đúng là mỗi thời điểm sẽ có cái nhìn khác nhau.

Mối tình của Carol và Therese cũng đẹp và không kém phần sâu sắc. Therese một cô gái 19 tuổi đang theo học thiết kế phong cảnh cho sân khấu kịch. Cô làm thêm ở trung tâm mua sắm. Cuộc sống tẻ nhạt của cô thay đổi khi trong dịp gần giáng sinh, tại quầy hàng mình phụ trách, cô gặp một người kỳ lạ Carol. 

Có thể nói Therese cũng có một số nét giống với tuổi thơ của Patricia. Ba mất, mẹ đi bước nữa. Therese lớn lên không có tình thương của mẹ nhất là sau này mẹ cô có con với người chồng sau. Cô sống ở cô nhi viện, không có ý định tìm gặp lại mẹ mình và cứ thế lớn lên.

Carol, một phụ nữ trung lưu, có chồng và con gái. Nhưng cuộc sống gia đình không hạnh phúc, cô đang chuẩn bị ly hôn. Carol sớm nhận ra mình từ nhỏ, bởi khi còn đi học cô đã thích một bạn gái cùng lớp.

Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với Therese ở trung tâm mua sắm trước kỳ nghỉ giáng sinh do duyên phận đưa đẩy. Họ tìm thấy tình cảm nồng nàn chìm trong mắt nhau, dành những cử chỉ dịu dàng cho nhau. Mới gặp mà tưởng như quen thân từ lâu lắm. Họ luôn muốn gặp lại nhau, chia sẻ về cuộc sống của nhau một cách dễ dàng tự nhiên mà trước kia họ chưa từng chia sẻ cho ai. Họ đến với nhau, dành tình cảm cho nhau một cách thật tự nhiên và nhẹ nhàng như nó vốn thế.

“Yêu một người là thế nào? Chính xác thì tình yêu là gì? Vì sao nó lại kết thúc hoặc kéo dài mãi mãi? Đó đều là những câu hỏi chân thật không biết ai có thể trả lời chúng đây”.

Tác phẩm này ra đời vào năm 1952. Vào giai đoạn đó thì việc một cô gái yêu một cô gái vẫn còn khá là xa lạ, khó có thể châp nhận. Tuy nhiên Patricia vẫn dũng cảm cho ra đời một tác phẩm khá độc đáo và sâu sắc. Tất nhiên trong giai đoạn xã hội còn quá xa lạ chưa thể chấp nhận thì tác giả đã dùng bút danh Claire Morgan.

*Có sử dụng một số tư liệu từ BachVietbooks.

6. Gia Bin Gọi em bằng tên anh

Tôi tin vào một câu của các bạn trẻ “Huấn luyện viên thì không ra sân” và mù quáng cộng thêm niềm tin vào cả cái mệnh đề ngược của nó. Ít có nhà văn nào thực sự nổi lên khi đang trong giảng đường hay làm ngành báo chí in ấn. Họ đều là những gã tay ngang bộc phát trong một cơn hoành hành của xúc cảm và diễn tiến tâm lý phức tạp tiềm ẩn. Cứ viết rồi được tung hê. Nhưng André Aciman là một ca thú vị nhưng không hoàn toàn là quá hiếm, và ông cũng không phải thực sự kinh điển gì cho lắm để mà lôi ngành nghiệp ra làm thú đặc biệt. Thực sự, cách mà André đến với ta mới đáng kinh ngạc. Đọc tiểu thuyết đầu tay của ông, ta chắc ngẩm đây là của một tay viết trẻ trung năng nổ, mới vào nghề và lập cú đúp như kiểu Old Town Road đây, nhưng không. Lần giở tiểu sử và ông khiến kẻ đọc rong chơi như tôi ngạc nhiên khi một nhà báo, giảng viên và học giả như ông lại lấn sân một cách đáng sợ như vậy. Và cú đúp Call me by your name là điều phải có, là thứ nội lực ông đã tiềm tàng trong Out of Egypt, về một tính văn chương bùng nổ hơn, đi nguy hiểm hơn so với khi vận áo vest quần tây lên giảng đường và tốn nước bọt (tôi thích cà khịa những vị giáo sư kiểu vậy, nó vui). Đó là giọng văn trữ tình, lai láng ẩn sau cuốn hồi ký đạt giải Whiting trên, và một loạt truyện ngắn vô danh (với tôi, với độc giả Việt Nam) nữa. Gọi em bằng tên anh xuất hiện không quá bất ngờ với những ai đã theo dõi hoặc biết ông thầy này.

Đọc tiếp bài viết ở đây.


Biệt Đội Mọt Sách (BOOKISH SQUAD) là ngôi nhà nhỏ của hơn 7.000 con người đáng yêu, hằng ngày chia sẻ về chuyện sách, chuyện đọc và vô số những nỗi niềm dở khóc dở cười, với những review sách muôn màu muôn dạng, từ những tác phẩm đoạt giải Pulitzer, Man Booker, Nobel danh giá,… đến những tác phẩm thiếu nhi kinh điển, truyện trinh thám kinh dị hết hồn,… cùng những minigame để các bạn đọ sức thi tài giật sách.

Bạn đã sẵn sàng để hòa mình vào không khí vừa nghiêm túc, vừa ngọt ngào, vừa mặn mòi này chưa? Còn ngại gì không nhấn #JOIN nhỉ?


Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Top sách hay

8 cuốn sách viết về Sài Gòn: Mau khỏe mạnh nhé Sài Gòn ơi!

Published

on

Tháng sáu vừa qua, tình hình dịch bệnh có nhiều biến chuyển phức tạp, đặc biệt là tại Sài Gòn. Với những người trong cuộc, nhịp sống của thành phố tất sẽ có nhiều thay đổi: đường phố bớt đông đúc, dân công sở không phải đối diện với “khung giờ mắc kẹt” thường nhật; cuộc sống đơn giản hóa và gò mình cho vừa cái khuôn đi làm – về nhà chuẩn mực; hàng quán đã ngừng phục vụ khách, cũng không còn bóng dáng những cô dì họp chợ trong ngõ, lại càng vắng vẻ những buổi tụ tập bạn bè.

Nắng Sài Gòn vẫn vàng, nhưng không khí đã bớt rộn ràng hẳn. Người ta hoài niệm về những ngày Sài Gòn vẫn còn “sung sức” và cầu chúc thành phố sớm ngày hồi phục, lại trở về nguyên bản một Sài Gòn rạng rỡ.

Bookish gửi tặng đến bạn 8 cuốn sách hay viết về Sài Gòn – những khảo cứu về một Hòn ngọc Viễn Đông trong quá khứ, tản văn về tình người Sài Thành hiện tại. Nếu bạn là một “Saigoneer” đang (bất đắc dĩ) trải nghiệm những ngày tịnh tâm ở nhà, hãy tìm đọc những trang sách này, để tìm thấy nét đẹp của một thành phố không ngừng vươn cao phát triển, nhưng vẫn giữ được tấm lòng thân thiện, hiếu khách trong từng góc đường ngõ phố.

Sài Gòn ơi, chóng “khỏe mạnh” nhé!

1. Bộ sách Sài Gòn - Chuyện đời của phố

Sài Gòn, cũng như bất cứ thành phố nào trên thế gian, giấu trong lòng nó hàng ngàn ký ức. Có loại ký ức hiện hữu, chẳng hạn một bức tranh xưa, một tờ báo cũ, một món nữ trang; cũng có loại ký ức thuộc về tinh thần, chỉ có thể sống trong niềm thương nỗi nhớ của người hoài niệm. Mà dù là loại ký ức nào thì chúng cũng đang dần bị thất tán, lãng quên. Thật may, Sài Gòn còn có một người tình như Phạm Công Luận.

Có thể nói Sài Gòn – Chuyện đời của phố là một tác phẩm khảo cứu công phu, nghiêm túc, với rất nhiều tư liệu quý hiếm mà thậm chí thư viện hay bảo tàng quốc gia cũng không có được. Bên cạnh đó cuốn sách cũng có thể coi như một áng văn chương mềm mại, tinh tế và thâm trầm.

Văn Phạm Công Luận trong Sài Gòn – Chuyện đời của phố dường như hòa làm một với rêu phong. Độc giả đã quen lối văn hùng biện, triết luận của anh trong Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Những lối về ấu thơ… khó có thể nhận ra anh trong cuốn sách này, nhưng thật ra anh luôn có ở đó. Những câu văn anh giấu mình, khiêm nhượng trước sự mênh mông của đời phố và đời người.

2. Sài Gòn trăm bước (Sách ảnh)

Lắng nghe Sài Gòn, lắng nghe thời gian chậm. Một nhánh sông, một góc phố, một con đường, một gánh hàng khi tĩnh lặng, khi nhịp sống giãn ra nửa đêm về sáng bỗng nghe Sài Gòn thở. Nhịp đều, nhịp đều thong dong không hối hả, không sợ ngày mai thì sẽ muộn. Sài Gòn muôn đời vẫn còn đó, với tất cả những gì rất đặc trưng của “Hòn ngọc Viễn Đông” một thời, dù cho vật đổi sao dời, Sài Gòn không thể khác.

Bạn có nghe gì không? Con chim bồ câu gù trên gác mái nhà thờ Đức Bà. Bạn có thấy gì không? Bến cảng Nhà Rồng xôn xao sóng nước. Bạn có ước gì không? Những đại lộ thênh thang đông tây trải dài đến tận chân trời. Sài Gòn bề thế, Sài Gòn xênh xang phát triển. Tận hưởng cái mới với những ai yêu Sài Gòn, nhưng đôi khi vẫn thao thức, mơ về một hồn Sài Gòn muôn niên cũ.

Phố dài với những ngôi nhà - khu nhà công tư, kiến trúc đủ sức vượt qua thăng trầm năm tháng, chấp luôn những thành phố hút hồn cư dân bốn biển năm châu. Đường lớn thênh thang không cần thiết phải hàng hàng lớp lớp biệt thự đủ màu đủ kiểu khoe tiền khoe sắc. Dòng sông Sài Gòn và những nhánh sông, kênh rạch Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ, Bùng B sẽ giữ được hồn ào ạt nước như xưa, để không phải bị mặc định bằng cống hộp, để không phải vô tình biến phố thành sông. Cây xanh Sài Gòn sẽ phải được đầu tư trồng mới, và quay về, quay về như một chứng nhân không thể thiếu trên những con đường đúng chuẩn đúng mực. Những gì cần giữ lại, phải được giữ lại và tôn tạo đúng mức. Những gì cần làm mới, phải được làm trong sự hài hòa hợp lý của một Sài Gòn muôn mặt mà không hề đánh mất cái riêng. Rất sẽ sàng, rất thao thức như một người con tha thiết yêu Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh, tôi đã cảm được cái tình của kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Dũng sau khi đọc Sài Gòn trăm bước của anh.

3. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn 

Sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Sài Gòn, đối với họa sĩ Phạm Công Tâm, những cảnh những người của vùng đất này đã trở nên gắn bó thân thuộc như một phần máu thịt. Tình yêu với nơi chôn nhau cắt rốn khiến anh không ngại bỏ rất nhiều thời gian qua lại, quan sát mọi ngóc ngách của vùng đất này, rồi miệt mài bên giá vẽ, để sau cùng cho ra đời tập tranh – ký họa Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn sinh động và đầy cảm xúc.

Trong tập sách này, độc giả bắt gặp không phải là một Sài Gòn xưa êm đềm trong hoài niệm của nhiều người mà là một Sài Gòn – Chợ Lớn hôm nay đang chuyển mình, phát triển với những di sản kiến trúc, nhiều tòa nhà mới nổi tiếng, những con đường, góc phố hay khu dân cư đông đúc với tấp nập kiểu mưu sinh,…

Bên cạnh các bức tranh vẽ nhiều màu sắc, tác giả còn bổ sung những lời chú thích ngắn gọn, cung cấp thêm nhiều thông tin hữu ích về lịch sử của một thành phố. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn không chỉ là món quà dành cho những người yên mến, gắn bó với vùng đất này mà còn trở thành tấm danh thiếp của Sài Gòn gửi đến bạn đọc gần xa.

4. Nhớ sao xe cộ Sài Gòn

Sài Gòn tuy là một thành phố trẻ nhưng ẩn chứa trong đó rất nhiều dấu ấn văn hoá, lịch sử mà càng tìm hiểu càng thấy dường như không bao giờ tường hết được. Mỗi góc phố, hàng cây, viên gạch cũng có thể trở thành chứng nhân lịch sử. Chọn đề tài xe cộ Sài Gòn, Ngô Kế Tựu đã khai thác một khía cạnh thú vị để người yêu Sài Gòn hiểu thêm về vùng đất này.

Chiếc xe gắn bó với đời sống con người. Và Sài Gòn dường như là nơi sử dụng nhiều loại xe nhất cả nước từ bao lâu nay. Trong phạm vi gần 200 trang sách, Ngô Kế Tựu đã tái hiện khá nhiều phương tiện giao thông của Sài Gòn từ thế kỷ 19. Từ những chiếc xe giờ chỉ còn là dĩ vãng, như chiếc xe kéo mà Tam Lang đã viết trong “tôi kéo xe”, sau đó thay bằng chiếc xích lô đạp, nhanh chóng xoá đi hình ảnh của kiếp “ngựa người”, chiếc xe ngựa xuất hiện từ năm 70 của thế kỷ 19, xe điện nay chỉ còn là “dấu xưa”… cho đến chiếc xe đạp đầy kỷ niệm của nữ sinh Sài Gòn trong tà áo dài trắng, chiếc xe lam ồn ào xả khói mù mịt, xe hoa kiệu cưới, ga xe lửa Sài Gòn mà nay là khuôn viên khách sạn New World, chiếc xe máy Mobylette đời màu vàng xuất hiện tại đường phố Sài Gòn vào giữa thập niên 50 của thế kỷ 20, cùng thời với chiếc Velo Solex…

Viết về những thứ quá gần gũi, quá quen thuộc thì dễ nhàm, nhưng Nhớ sao xe cộ Sài Gòn thì lại cuốn hút và vô cùng đồng cảm, bởi anh viết bằng trái tim, bằng tình cảm của một người thích lang thang phố thị, nhiều khi thui thủi một mình trên đường chỉ có xe làm bạn, hoặc đã từng trông chiếc xe đò về quê như trông một người tình.

5. Sài Gòn, những biểu tượng

Khởi đầu từ ý tưởng bài viết trong phần Biên khảo của nhà nghiên cứu Hà Vũ Trọng về biểu tượng kiến trúc và điêu khắc trên các công trình mang hình thái Đông Dương, Sài Gòn, những biểu tượng ra đời.

Biểu tượng, từ đây không dừng lại ở khía cạnh vật thể, mà triển khai rộng hơn những gì phóng chiếu từ nội hàm lịch sử, văn hóa thị dân; là khởi sinh, tiếp biến cho đến tổng hòa những dấu chỉ nội tại để nhận diện/nhận biết Sài Gòn. Đó là những tiêu điểm văn hóa, nhân văn, bao gồm những chuyển động trong giáo dục, văn chương, nghệ thuật mang tính đặc thù của thị dân, theo đó, là sự tỏa sáng của những nhân vật, cả nổi tiếng và vô danh, phát lộ những gì được xem là biểu trưng cho linh hồn của nơi chốn.

Các bài viết của quy hoạch sư Nguyễn Đỗ Dũng, dịch giả Trần Đức Tài, nhà nghiên cứu Huỳnh Như Phương, nhà thơ Du Tử Lê, nhà báo Lưu Vĩ Lân, Nguyễn Quốc Việt về cảnh quan tinh thần, đời sống con người Sài Gòn trong quá khứ cho đến các cảm nhận, thao thức về cuộc chuyển dời hôm nay của các tác giả: Phan Triều Hải, Nam Thụ, Bảo Uyên, Nguyễn Cường, Trương Gia Hòa… đặt trong cảm thức không gian biểu tượng, phần nào, như đã nói, có thể gợi mở hứng thú cho những cuộc kiếm tìm dấu chỉ văn hóa đô thị Sài Gòn trong thời gian tới.

Sài Gòn, những biểu tượng là cách tiếp chạm nhỏ nhẹ, bặt thiệp và truyền cảm hứng với một vấn đề lớn lao của đô thị. Sài Gòn trong tập sách này, dù là quá khứ xa hay hiện tại gần, dù là tiếng nói nghiêm cẩn của khoa học hay là những xúc cảm bay bổng, dù nói về con người hay cửa nhà, di sản hay môi trường… thì đều hàm chứa những tâm tình và nỗ lực tìm tòi hiểu biết.

6. Sài Gòn phong lưu

Sự phong lưu không nhất thiết phải đặt trên nền tảng sung túc vật chất hay phô trương những thú chơi dị biệt, càng không phải là sự phóng khoáng vung trời theo lố nghĩ phổ biến... mà chính ở tâm thế sống thanh đạm, phong thái lịch thiệp, biết tận hưởng thời gian và không gian, hướng đến cái tao nhã trong khí quyển tinh thần.

Phong lưu hướng đến sự hài hòa nội tâm, sự khoan hào với tha nhân, sự thăng hoa trong sáng tạo và không ướng vào những thứ vọng động xu thời. Tuyển tập này là một gợi mở để cùng suy tư sâu hơn về một chiều kích giá trị tính cách thị dân Sài Gòn.

7. Sài Gòn tản văn - Ngon vì nhớ

Ẩm thực là nghệ thuật, bởi thế nó cũng là một nếp văn hóa đặc trưng của Sài Gòn. Sự giao thoa của nhiều bản sắc văn hóa vùng miền trong nước và thế giới đã góp phần làm ẩm thực Sài Gòn thêm phong phú sắc màu. Sự phong phú ấy không dừng lại ở một món ăn ngon mà là câu chuyện về món ăn, thức uống, một chỗ ngồi, một con phố, một tên người… Tất cả hương vị đặc trưng ấy luôn làm say lòng những ai đã một lần đến Sài Gòn, và hơn nữa là sự thơm ngon trên trang viết của những ai yêu Sài Gòn.

Ngon vì nhớ là những cung bậc cảm xúc của người viết yêu mến Sài Gòn muốn trải lòng mình. Những ai yêu mến ẩm thực Sài Gòn cũng sẽ tìm thấy hương vị cuộc sống qua từng trang viết và nhớ những góc bàn, hẻm phố thân quen đã ngồi.

8. Ký ức một ảnh viện Sài Gòn - Câu chuyện Viễn Kính

Ảnh viện không đơn thuần là nơi làm dịch vụ ghi chép hình ảnh, nơi diễn ra những giao dịch nhất thời giữa những người cần ảnh với thợ chụp ảnh, đó là một kho tàng ký ức về con người và nơi chốn, một nguồn dữ liệu nhân học, nhân trắc học, xã hội học, sử liệu cộng đồng.

Nhưng đó lại có thể không hơn gì một đống tro tàn sau những bể dâu thời cuộc.

Ký ức một ảnh viện Sài Gòn hay Câu chuyện Viễn Kính có thể xem như một dự án du khảo được tác giả Nguyễn Vĩnh Nguyên thực hiện trong suốt gần một năm. Cuốn sách hơn 220 trang là một câu chuyện đồ sộ về nhiếp ảnh, những hình ảnh quý giá một thời vàng son lẫn cay đắng của lịch sử.

Ông Đinh Tiến Mậu, nhân vật chính của câu chuyện – chủ hiệu ảnh Viễn Kính tiếng tăm của Sài Gòn, kể về sản nghiệp của một đời thợ ảnh cứ như không có chuyện vậy, nhẹ tênh, phẳng phiu, liền lạc. Như chẳng có chuyện gì, tay thợ ảnh ấy từng trở thành chứng nhân của lịch sử hay có ảnh đăng trên những trang báo hàng đầu. Như chẳng có chuyện gì, ảnh viện của ông là chỗ chụp chân dung của các ngôi sao hàng đầu làng giải trí miền Nam.

Hết.

Ảnh đầu bài: Tranh ký họa trong tác phẩm Cảnh sắc phố thị Sài Gòn - Chợ Lớn

Đọc bài viết

Top sách hay

7 cuốn sách hay viết về nghề báo và người làm báo

Published

on

Ngày 21.06 năm nay kỉ niệm 96 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21.06.1925 - 21.06.2021). Nhân dịp này, Bookish đề cử 7 cuốn sách chọn lọc viết về người làm báo và những nét độc đáo cùng gian truân trong nghề làm báo. Những cuốn sách dưới đây cũng sẽ cung cấp cho độc giả nhiều thông tin hữu dụng về lịch sử của báo chí và đường hướng phát triển của nhánh truyền thông này trong thời đại 4.0.

1. Hơn cả tin tức - Tương lai của báo chí

Báo chí đang khủng hoảng, mọi thứ đang xấu đi cho ngành báo chí trong thập niên gần đây. Giữa bối cảnh u ám đó, giới nhà báo cùng những người còn coi trọng báo chí chỉ biết tìm đến các hội thảo để than vãn và nguyền rủa vận mệnh đáng buồn của họ.

Hơn cả tin tức - Tương lai của báo chí là một nghiên cứu độc đáo, đôi khi có tính phê phán về báo chí đương đại, cả trên mạng lẫn ngoài mạng internet, và tìm thấy niềm hứng khởi cho một sự thấu hiểu hiệu quả và đầy khát vọng về nghề báo trong những ví dụ từ các bài báo và blog thế kỷ 21, đồng thời trong những hiểu biết chọn lọc về nghề báo thế kỷ 20 và các tác phẩm viết lách của Benjamin Franklin thế kỷ 18.

Cuốn sách này đưa ra quan điểm rằng chất lượng báo chí của thế kỷ 21 không chủ yếu nằm ở việc “các nhà báo kinh nghiệm đi đến các nơi,… phát hiện các nguồn tin, xác minh và tái xác minh dữ kiện”. Thay vào đó, chất lượng của hoạt động báo chí thực sự nằm trong điều mà tác giả gọi là “báo chí trí tuệ” - hoạt động báo chí làm tăng cường hiểu biết của chúng ta về thế giới.

2. 41 năm làm báo

41 năm làm báo không chỉ là câu chuyện đời chuyện nghề của một ký giả miền Nam lão thành mà cuộc đời gắn chặt cùng nhiều biến động của dân tộc, mỗi trang sách còn là một thước phim tài liệu sống động, đôi chỗ hài hước nhưng chân thực về cuộc đời viết sách, làm báo, làm chính trị của Hồ Hữu Tường và những đồng chí cùng thời với ông: Nguyễn An Ninh, Phan Văn Hùm, Tạ Thu Thâu – những con người thuộc một thế hệ trẻ trung, phóng khoáng, dấn thân, không chọn vinh thân phì gia mà coi cách mạng là con đường tất yếu của cuộc đời mình trong thời mất nước.

“…khi viết hồi ký nầy, tôi sẽ có dịp nhắc đến một số người, một số việc, một số cảnh vật, mà nếu tôi không nhắc đến, e sẽ bị chôn vùi trong lãng quên. Vậy thiên hồi ký nầy có thể kể là một chứng tích lịch sử, mà khi tôi nói đến “cái tôi”, ấy không phải vì mục đích muốn khoe mình, mà là muốn tài liệu nầy có tánh cách nhân chứng. Sử gia có thể lượm lặt trong thiên hồi ký nầy một ít tài liệu, về khoảng từ năm 1926 cho đến ngày nay. Ít nữa, công viết không hoài, đến nỗi tiếc sao đã phí phạm vô ích.”

3. Báo Quấc Ngữ ở Sài Gòn cuối thế kỷ 19

Quyển sách là kết quả dày công nghiên cứu của tác giả về nền báo chí Nam bộ. Qua những bài báo xưa, ta sẽ có cái nhìn bao quát về xã hội Nam kỳ cuối thế kỷ 19, khi thực dân Pháp đã hoàn thành công cuộc xâm chiếm nước ta, về sự đổi thay từng ngày của miền đất này, cách người dân loay hoay kiếm sống trong tình hình mới, nạn cờ bạc, đề đóm gây hại thế nào,…

Hơn thế nữa, chúng ta cũng sẽ hiểu hơn những cuộc kháng chiến của nhân dân, về những người bị chính quyền thuộc địa coi là “giặc”, những cuộc nổi dậy có thể không lớn mạnh nhưng chưa bao giờ im tiếng.

4. Chuyện nghề báo, nhà báo Sài Gòn thuở ban đầu

Nghề báo cũng như bao nghề khác, cũng có đủ hỷ nộ ái ố. Chỉ có ở trong nghề mới thấu những đêm nằm trăn trở, những ngày lang thang hoặc ngồi ngó mông lung chỉ để tìm cho ra một đề tài thú vị, hấp dẫn. Trong cái vòng xoay ấy, nào ai có biết nỗi đau, nỗi khổ tâm của nhà báo. Nhà văn có thể “sống đời” với một cuốn sách hay nhưng nhà báo thì không. Một bài báo hay hôm nay thì ngày mai rất cần một bài báo hay hơn nữa. Nếu không có thì nhà báo ấy dễ bị rơi vào quên lãng. Càng buồn lòng hơn khi sách hay thì có thể tái bản, còn tin tức thì… không thể in lại!

Chuyện nghề báo, nhà báo Sài Gòn thuở ban đầu có thể xem như cuốn lịch sử về nghề báo nhưng không mang chất giáo khoa. Đây là cuốn sách mở đầu cho rất nhiều câu chuyện vui buồn của làng báo Sài Gòn. Tuy không dầy nhưng hy vọng nó cũng "mua vui được một vài trống canh".

5. Sao lại cứ viết?

Cuốn sách này là tập hợp một sổ bài viết của Trần Văn Chánh (thường ký dưới bút danh Trần Khuyết Nghi, Xuân Huy...) đã đăng trên các báo, tạp chí trong nước, trong khoảng trên dưới 20 năm nay, liên quan đến hoạt động báo chí và xuất bản, một lĩnh vực vốn được cả nhân dân và các nhà đương cuộc coi là hết sức quan trọng với vai trò tác động của nó vào tiến trình cải cách xây dựng đất nước trong giai đoạn đổi mới.

Ngoài mấy vấn đề chung như lương tâm - trách nhiệm của nhà báo, tầm quan trọng của tự do báo chí..., một số bài viết khác đã nói lên những ưu tư, trăn trở của tác giả về những nỗi khó khăn vướng bận khi vận dụng ngòi bút để đóng góp, trong điều kiện quản lý thực tế của ngành báo chí - xuất bản từ trước tới nay.

6. Đường vào phóng sự báo chí - Dễ đi thôi mà!

Trong các thể loại bài viết của báo chí, phóng sự luôn là một thách thức đáng gờm, không chỉ các cây bút mới vào nghề, mà ngay cả những phóng viên "cứng" cũng hơn một lần băn khoăn liệu bài phóng sự của mình đã đủ hay, đủ nóng để hấp dẫn người đọc chưa.

Nhưng Đường vào phóng sự báo chí của nhà báo Ngọc Trân dường như lại khiến vấn đề gai góc trên trở nên đơn giản. Cuốn sách nhỏ xinh, dày cho đến 200 trang được Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM tái bản sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về phóng sự, cùng những cách viết bài sao cho hấp dẫn, mạch lạc.

Trong sách, nhà báo Ngọc Trân cũng khéo léo lồng ghép các đoạn trích hoặc nguyên bài từ các báo uy tín trong và ngoài nước để người đọc có thể thẩm thấu phần lý thuyết một cách dễ dàng. Đặc biệt, tác giả còn dành một chương để hệ thống hóa lại kiến thức ngữ pháp. Theo ông, trước khi viết hay, phải viết chuẩn xác cái đã.

7. Làm báo - Mực mài nước mắt

Nói đến Tác giả Lê Khắc Hoan, bạn đọc đã quen biết qua hàng ngàn tác phẩm báo chí Giáo dục xuất sắc trong thập niên 70 - 80 và cuốn sách Mái trường thân yêu nổi tiếng được tái bản vài chục lần với hàng triệu bản in suốt nửa thế kỷ qua. Làm báo - Mực mài nước mắt là cuốn sách rất đặc biệt và có lẽ là cuốn sách cuối cùng của ông.

Trong Truyện Kiều của Nguyễn Du có câu: "Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ", cả cuộc đời duyên tơ với con chữ, với nghề báo nên đến khi tuổi ngoài 80, sức khỏe yếu ông vẫn cầm bút "rút ruột nhả tơ" như gửi gắm, truyền lửa cho các đồng nghiệp đang dấn thân hoặc sắp bước chân vào nghề báo. Với những trải nghiệm, đam mê và trách nhiệm qua hơn nửa thế kỷ miệt mài cầm bút cùng bao nhiêu kỷ niệm vui buồn của nghề báo được ông khắc họa chân thực trong Làm báo - Mực mài nước mắt.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

“Mẹ” – 10 quyển sách hay xoay quanh người phụ nữ tuyệt vời nhất cuộc đời ta!

Từ vui đến bi kịch, từ mẹ-làm-beauty tới mẹ… xấu! Cùng Bookish.vn điểm qua danh sách sách về mẹ đáng đọc nhất nhân dịp Mother’s Day năm 2021.

Published

on

By

1. Hôm nay mẹ có vui không?

Gấu cứ hay áp bàn tay nhỏ xíu lên má mẹ rồi hỏi “Hôm nay mẹ có vui không?”. Tôi lại dối lòng, dối Gấu là mẹ ổn cả, chỉ mệt thôi.

Quyển sách Hôm nay mẹ có vui không? là câu chuyện của tác giả về quá trình tìm lại chính mình, tự chữa lành, là con đường thoát khỏi trầm cảm, tìm lại niềm vui, sự cân bằng, thanh thản trong tâm hồn, giải phóng bản thân khỏi những áp lực của hành trình làm mẹ và đồng hành cùng con vượt qua những khiếm khuyết không mong muốn.

Tác giả quyển sách – chị Trần Vân Anh là một chuyên gia truyền thông với 18 năm kinh nghiệm, Editor-in-chief của Kilala – Tạp chí Nhật Bản dành cho người Việt, Content Manager tại Tập đoàn CMG.Asia, Senior Beauty Editor của Tạp chí ELLE Vietnam, F Fashion…

Nhưng bên cạnh những chức danh đó, chị còn là một người mẹ.

Hôm nay mẹ có vui không? không là một cuốn sách nuôi dạy con khuôn mẫu. Nó mang dáng dấp của một cuốn nhật ký của bản thân tác giả hơn, nơi chị nhìn lại, suy ngẫm, và viết nên chính cuộc đời mình. Đó không đơn thuần là hành trình làm mẹ, đó còn là hành trình của người phụ nữ hiện đại, sai lầm rồi trưởng thành, sống vì con, vì gia đình, và vì cả chính mình.

Không có công thức trong việc dạy con, không có phương pháp nào là đúng hay sai nhưng chắc chắn có nhiều con đường để trở thành một người mẹ tốt. Một trong những con đường đơn giản nhất đó là trở thành một người mẹ hạnh phúc.

“Mẹ vui hay buồn có ảnh hưởng rất nhiều đến hành trình làm mẹ và tâm lý đứa con. Mẹ dịu dàng hay gắt gỏng, nóng nảy hay kiên nhẫn đều tác động đến hành vi và suy nghĩ của con mình. Khi mẹ hạnh phúc, mẹ trở nên nhẹ nhàng, bao dung, đứa con sẽ lớn lên bình an, vượt qua khiếm khuyết, tự tìm cho mình lẽ sống. Khi mẹ hạnh phúc, mối quan hệ mẹ con sẽ tự nhiên trở nên khăng khít, mẹ chỉ cần đốt đuốc lên, con sẽ tự tìm ra lối đi cho riêng mình“.

2. Căn phòng khóa

Căn phòng khóa là cuốn tiểu thuyết lấy cảm hứng từ một câu chuyện có thật từng gây rúng động thế giới về một người đàn ông ở Áo đã từng bắt cóc, giam cầm và hãm hiếp chính con gái ruột của mình trong suốt 24 năm, khiến cô sinh 7 đứa con.

Căn phòng khóa

Jack, cậu bé 5 tuổi được sinh ra và lớn lên trong một căn phòng bị khóa kín cùng với mẹ. Jack tuy nhỏ bé, tinh nghịch nhưng rất thông minh và mạnh mẽ. Ở trong căn phòng không lối thoát, nạn nhân của cuộc bắt cóc – mẹ Jack, dù phải đối mặt với bạo hành, cưỡng hiếp… từng ngày, vẫn luôn đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng cho con. Và, để đeo đuổi giấc mơ đào thoát.

Chìa khóa của giấc mơ ấy, là một kế hoạch liều lĩnh. Bằng lối kể chuyện thông qua lăng kính của một đứa trẻ khác thường, do chỉ được giáo dục trong môi trường đóng kín là căn phòng, tác giả Emma Donoghue đã đưa người đọc vào một hành trình hấp dẫn, li kì và hồi hộp đến nghẹt thở. Bạn đọc được đưa vào căn phòng của hai mẹ con để thấy thế giới trong đó không chỉ giới hạn trong những thông số mét vuông mà mở ra bất tận bằng ngôn từ của người mẹ, bằng khả năng tưởng tượng của người con.

Nếu hành trình trốn chạy để đưa mẹ ra khỏi địa ngục trần gian của Jack làm độc giả không thể dừng lại vì quá hồi hộp thì quá trình tái hòa nhập với cuộc sống thực tế của hai mẹ con cũng đầy khủng hoảng. Không gian quá rộng lớn bên ngoài so với cuộc sống trong căn phòng khóa khiến Jack nhiều phen hoảng loạn. Nỗi lo lắng của Jack được miêu tả tinh tế bằng ngôn ngữ của trẻ thơ. Người đọc vì thế mà hiểu hơn, cảm phục hơn những tố chất tốt đẹp của cậu bé này. Từ đó, càng thấy vai trò người mẹ to lớn thế nào với sự phát triển của con trẻ. Chỉ cần dành thời gian, chỉ cần kiên nhẫn, người mẹ có thể vượt mọi trở ngại về không gian, địa lý để mang đến cho con cả một bầu trời lẫn sức mạnh để làm nên những điều tưởng chừng bất khả.

“- Đúng vậy! – Bác sĩ Clay mỉm cười. – Thế cháu có biết cháu thuộc về ai không hả Jack? Dạ biết.
Chính cháu
Ông ta sai rồi, thật ra tôi thuộc về Mẹ.”
“Mẹ là mẹ của con. - Mẹ gần như gầm lên. – Thế nghĩa là thỉnh thoảng mẹ phải chọn lựa cho cả hai.”

3. Người mẹ lang thang

Người mẹ lang thang là một trong những tiểu thuyết về mẹ cảm động nhất của văn học Nhật Bản, được hàng triệu bạn trẻ xứ sở hoa anh đào truyền tay nhau. Cuốn sách viết về Hiromi, một người phụ nữ đã đi khắp nước Nhật và trở thành “mẹ nuôi” của những đứa trẻ kém may mắn trong cuộc sống. Cô đã chăm sóc những đứa trẻ chỉ có bố mà thiếu vắng tình yêu của mẹ, những ông bố thường xuyên vắng nhà dài ngày hay những đứa trẻ bị mẹ ngược đãi và bỏ nhà đi.

Người mẹ lang thang

Hành trình của Hiromi kéo dài từ khi cô 20 tuổi đến năm 40 tuổi. Dù là thời gian ở cùng chăm sóc những đứa trẻ khác nhau, có đứa vài tháng, cũng có đứa tận vài năm nhưng cô vẫn cố gắng coi chúng như con ruột của mình và khi những đứa trẻ đã cứng cáp, gia đình ổn định, khi “dịch vụ” của cô không còn cần thiết nữa, cô lặng lẽ bỏ đi. Với sự tận tụy, hết lòng yêu thương những đứa trẻ ấy, Hiromi đã để lại trong tâm trí những đứa trẻ hình ảnh về một người mẹ đích thực và những kỉ niệm gia đình ấm áp trong quãng thời gian ngắn ngủi sống cùng cô.

4. Why mummy doesn't give a ****!

Vì Family bắt đầu bằng chữ cái "F"!

Một tác phẩm về mẹ độc nhất vô nhị! Viết về ly dị, nuôi dạy những đứa trẻ thành niên khó chiều bằng một giọng văn dí dỏm, hài hước. Người mẹ trong tác phẩm của Gill Sims gần gũi và chân thực như người bạn, người chị, hay bất kì một người phụ nữ nào mà bạn có thể gặp trong đời.

"Hoan hô vì tác giả đã tìm ra cách viết làm cho tình mẫu tử trở nên hài hước, không hề sướt mướt!", bạn đọc trên Goodreads bình luận.

Mọi bà mẹ đều có thể tìm thấy chính mình trong quyển sách. Thông điệp được truyền tải vô cùng rành mạch: một bà mẹ đơn thân cũng có thể sống là chính mình và làm những gì mình thích.

5. Mẹ xấu

Ji Hwan. Mười tám tuổi. Rất bình thường, đầy mâu thuẫn và thích kịch tính hóa cực nhiều chuyện như hầu hết mọi nam sinh cấp ba đang lớn.

Mẹ xấu

Chỉ hơi khác hai điều. Một, cậu được sinh ra bởi một bà “mẹ xấu” - (mà cậu cho là) ngọn nguồn của mọi bất hạnh đời mình. Và hai, cậu ấp ủ ba điều ước (nghe thì giản đơn nhưng lại) khó với như thiên đường.

Loay hoay giữa ranh giới của những quy chuẩn về bình thường và khác thường, lao đao bởi những sóng gió liên miên từ nhà đến trường, Ji Hwan vừa nỗ lực “sống khác mẹ” vừa tìm cách hiện thực hóa ba ước nguyện mình hằng khao khát bấy lâu. Hơn ai hết, cậu hiểu con đường biến ước mơ thành sự thật luôn lắm chông gai, nhiều bi hài và cần không ít dũng cảm. Nhưng cũng hơn ai hết, cậu đã vững lòng bước từng bước, để dần lớn lên, để khám phá hạnh phúc và quan trọng nhất là để tự định nghĩa lại sự xấu - cái tốt cho riêng mình.

6. Tháo gỡ phép màu

Julie Yip-Williams (1976 – 2018) là một phụ nữ Việt Nam gốc Hoa, theo gia đình sang Mỹ từ nhỏ. Cô bị khiếm thị bẩm sinh nhưng đã vượt khó, rồi sống một cuộc đời phi thường.

Tháo gỡ phép màu bắt đầu như một trang blog, gồm các bài viết dành cho các con cô, phòng khi Julie sẽ ra đi trước khi cô kịp nói tất cả với chúng. Dần dần, đây trở thành cuốn nhật ký của riêng tác giả, nơi phản ánh hành trình cuộc đời với đầy đủ những cảm xúc trung thực, sâu sắc, và cả cái nhìn thẳng thắn của cô về sự sống – cái chết.

Quyển sách về cái chết vì ung thư chân thực đến mức tàn nhẫn. Cô kể về tất cả mọi thứ, từ nỗi lo lắng và đau lòng khi bỏ lại hai đứa con cho đến những mô tả về các chức năng cơ thể dần suy giảm. Tác giả ghi lại đầy đủ những cảm xúc xấu xí do căn bệnh ung thư gây ra, cả những niềm vui đáng ngạc nhiên mà một góc nhìn tích cực về cái chết có thể mang lại.

Cách kể chuyện khéo léo, chân thành nhưng cũng rất mạnh mẽ của Julie mang đến nhiều cảm hứng, khơi gợi nơi người đọc sự tự chiêm nghiệm để cảm thấy trân quý cuộc sống hơn. Julie viết bằng ngôn ngữ tự tin, viết không để gây ấn tượng với bất kỳ ai, song có một thông điệp nhất định phải truyền tải.

Tháo gỡ phép màu được viết như một bức thư cho chồng và các con gái Mia và Isabelle. Nhưng, nó là cuốn sách dành cho tất cả chúng ta. Julie Yip-Williams đã tạo ra một tác phẩm tồn tại lâu hơn sự tồn tại của chính cô. Tháo gỡ phép màu là một cuốn sách về cái chết, nhưng hơn cả, nó còn là một cuốn sách về cách trân trọng sự sống.

"Mia và Isabelle yêu dấu,
... Nỗi đau và sự chịu đựng có một giá trị phi thường. Nếu các con cho phép bản thân được trải nghiệm nó, được khóc, được cảm thấy ưu sầu và đau khổ, được tổn thương. Bước qua lửa đỏ và con sẽ xuất hiện ở phía bên kia, nguyên vẹn và mạnh mẽ hơn. Mẹ hứa đấy. Các con sau cùng sẽ tìm thấy sự thật, vẻ đẹp, trí tuệ và bình yên. Các con sẽ hiểu rằng chẳng có gì tồn tại mãi mãi, dù là nỗi đau hay hạnh phúc. Các con sẽ hiểu rằng niềm vui chẳng thể tồn tại nếu không có nỗi buồn. Sự khuây khỏa chẳng thể tồn tại nếu không có nỗi đau. Tình thương chẳng thể tồn tại nếu không có sự tàn nhẫn. Dũng cảm chẳng thể tồn tại nếu không có sự sợ hãi. Hy vọng chẳng thể tồn tại nếu không có thất vọng. Trí tuệ chẳng thể tồn tại nếu không có sự chịu đựng. Lòng biết ơn chẳng thể tồn tại nếu không có sự túng thiếu. Những nghịch lý đầy rẫy trên cõi đời này. Sống là một bài tập lèo lái đi giữa chúng."

7. Có mẹ trong đời

Có mẹ trong đời là tên một tập sách viết về mẹ. Dù xuất hiện thế nào, dù bức chân dung về họ được khắc họa ra sao, tất cả vẫn hiện lên với vẻ ấm áp, trìu mến. Từ người mẹ tâm lý, xem con như bạn, cho đến những người mẹ nghiêm khắc, khuôn mặt họ đều hiện lên cùng những ký ức không bao giờ phai nhòa. Dù có thể họ không phải là vĩ nhân, dù có thể họ đã sống cuộc đời rất bình thường nhưng trong mắt những người con họ vẫn luôn là vĩ đại nhất.

Không có tham vọng đúc kết hay đưa ra lời giáo huấn trực tiếp nào, tự thân những câu chuyện trong hai tập sách Có cha trong đời và Có mẹ trong đời tìm cách đi vào trái tim người đọc bằng những tình cảm tự nhiên, ngọt ngào, những tâm tình ấm áp; nhẹ nhàng đánh thức trong mỗi người niềm hạnh phúc lớn lao - được có cha, có mẹ trong đời. Bộ sách còn là lời thầm thì nhỏ nhẹ, nhắc nhỏ ta rằng, việc thực hành đạo hiếu không thuần túy là trách nhiệm, mà là một cách thế tắm mình trong suối nguồn an lạc.

Cũng có thể xem đây là món quà tinh thần rất quý giá cho những người đang làm cha, làm mẹ. Lối dạy dỗ con cái, việc lấy chính cuộc đời mình nêu gương từ những người cha, người mẹ trong các hồi ức sẽ là cẩm nang quý giá để giúp ta làm tốt thiên chức với con cái, trách nhiệm với cuộc đời.

8. Dù con sống thế nào, mẹ cũng luôn ủng hộ

Đều đặn vào mỗi thứ Ba, Uy Nyung, cô bé đang bâng khuâng trước bậc thềm thanh xuân lại nhận được một lá thư. Lá thư luôn mở đầu bằng “Uy Nyung à” và kết thúc bằng “Chúc con một ngày tốt lành”, được gửi từ mẹ cô, một nhà văn vẫn dằn vặt vì không thể đối thoại trực tiếp với con mình. Dùng những cuốn sách bắc nhịp cầu, bằng con mắt quan sát thầm lặng mà sâu sắc, bà rủ rỉ trả lời từng câu hỏi cô bé đang vướng mắc: Nên gặp gỡ chàng trai thế nào? Làm sao tiếp nhận lời khen chê? Đâu mới là cuộc sống hạnh phúc...

Dù con sống thế nào, mẹ cũng luôn ủng hộ

Không chỉ gói ghém những tâm tình gửi đến con gái, tập tản văn này của Gong Ji Young, nữ tác giả tiêu biểu của văn học Hàn Quốc hiện đại, còn là ngọn đèn soi lối tìm đến cuộc đời của mỗi chúng ta.

Gong Ji Young được độc giả biết đến với cuốn sách đẫm chất nhân văn về một tình yêu tuyệt đẹp giữa người tử tù và một cô gái bất hạnh tựa đề: Yêu người tử tù.

"Mẹ hy vọng con không chỉ đang tồn tại, mà sống sao cho đúng là con ngày hôm nay. Mẹ hy vọng con sẽ thử suy nghĩ về những điều đương nhiên theo một cách không đương nhiên, hy vọng con sẽ không e ngại trước bất cứ điều gì, mà thoải mái dang rộng đôi cánh của mình ra. Mẹ hứa, dù con sống thế nào, mẹ cũng luôn ủng hộ con.”

9. Mẹ, thơm một cái

Không cần nhiều lời hoa mỹ, lòng yêu thương mẹ của Cửu Bả Đao đầy ắp những trang anh viết trong giai đoạn bên giường bệnh người mẹ. Tình cảm thiêng liêng đó vốn chẳng riêng ai, thật dễ lan truyền tới mỗi chúng ta, nên mỗi khi mở cuốn sách này ra, tim ta lại rung lên những nhịp xốn xang về Mẹ.

Mẹ, thơm một cái

“Ba yếu tố của một cây bút: Tình cảm, nguồn cảm hứng và động lực. Trong cuộc đời tôi, tình yêu mà mẹ dồn cho tôi có đủ ba thứ đó.”

“Tôi từng là một hình ảnh của nhiệt huyết, một totem đã được công nhận, nhưng khi ai cũng nói đến nhiệt huyết, thì tôi hiểu rằng, đến lúc phải đi tìm những trận chiến khác.”

“Anh nằm dư một tuần trong bụng mẹ, bởi không chịu rời khỏi mẹ, tôi nằm thiếu một tuần trong bụng mẹ, bởi muốn sớm nhìn thấy mẹ
Thằng út nằm trong bụng mẹ không thiếu ngày nào bèn nhảy ra, bởi đã hẹn với mẹ.
Ba anh em, từ trong bụng mẹ, đã yêu thương mẹ theo cách của riêng mình.”

10. Gift-book nhỏ xinh tặng mẹ

Những quyển sách quà tặng nhỏ xinh của nhà Helen Exley hứa hẹn sẽ là món quà tuyệt vời dành tặng cho mẹ!

Hết.
Đọc bài viết

Cafe sáng