Nối kết với chúng tôi

Top sách hay

10 cuốn sách xanh biếc về môi trường và thiên nhiên

Published

on

Tháng 9.2019, hội nghị thượng đỉnh khí hậu của Liên Hiệp Quốc được tổ chức tại New York để các chính phủ, tổ chức dân sự, các thành phần tư nhân cam kết những nỗ lực lớn hơn nhằm giải quyết vấn đề khí hậu toàn cầu. Tháng 9 có ngày quốc tế bảo vệ tầng ô-zôn. Tháng 9 phủ khắp các mặt báo và mạng xã hội là những bài viết, hình ảnh về những vụ cháy đặc-biệt-lớn, không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng sống gần khu vực cháy mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống.

Rừng Amazon – lá phổi của nhân loại bốc cháy và còn cháy đến tận hôm nay, ám ảnh toàn thế giới với những hình ảnh khói đen che kín bầu trời, biến ngày thành đêm. Vụ cháy công ty Rạng Đông tại Hà Nội đã phát tán thủy ngân ra môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng ngàn hộ dân sinh sống trong vòng 2km. Và mới đây thôi là vụ cháy rừng ở Indonesia đã làm khói mù bao trùm nhiều nước, khiến nhiều ngày nay, bầu trời Sài Gòn cũng mờ mịt sương khói, bệnh viện Nhi Đồng mới phát ra thông báo trên fanpage về tác hại của bụi mịn, về tỉ lệ trẻ em mắc các chứng bệnh hô hấp tăng đột biến…

Giữa những sự kiện này, người ta bắt đầu đặt ra câu hỏi nghiêm túc về vấn đề sống xanh, giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường sống. Thế nhưng ta nên bắt đầu từ đâu, khi lối sống “không xanh” đã ăn sâu bén rễ trong tư tưởng và thói quen từng người. 10 cuốn sách sau đây hi vọng sẽ gợi ý cho bạn những việc nho nhỏ để cải thiện môi trường sống, đồng thời cho bạn thêm động lực để duy trì lối sống hòa hợp với thiên nhiên.

Hơn hết, Bookish mong rằng “sống xanh” không chỉ là một xu hướng ngắn hạn trong tháng 9, mà sẽ phát triển thành một phong cách sống bền vững đến sau này.

1. Đời sống bí ẩn của cây

Cây cối cảm thấy gì?

Chúng giao tiếp thế nào?

Những phát hiện từ Thế Giới Bí Mật.

“Khi bạn biết rằng cây cũng biết đau, cũng có ký ức, và cây ba mẹ sống cùng con cái, thì bạn không còn có thể chặt chúng và phá vỡ cuộc sống của chúng bằng những cỗ máy to lớn nữa.”

Được xem là một trong những cuốn sách hay nhất về cây cối, Đời sống bí ẩn của cây mở ra một thế giới kỳ diệu về đời sống xã hội phức tạp của những khu rừng ôn đới. Những cái cây giao tiếp với nhau, thể hiện cá tính riêng, hỗ trợ nhau lớn lên, chia sẻ chất dinh dưỡng cho những cá nhân đang chống chọi bệnh tật và thậm chí cảnh báo nhau về những nguy hiểm sắp xảy ra…

Không chỉ gây bất ngờ với những thông tin hấp dẫn về các loài cây cối mà lâu nay chúng ta vẫn xem là vô tri vô giác, trong tác phẩm này, Peter Wohlleben còn chia sẻ tình yêu sâu sắc của ông đối với cây và rừng, đồng thời giải thích các tiến trình thú vị của sự sống, cái chết và sự tái sinh mà ông đã quan sát được trong chính khu rừng của mình.

2. Đời không plastic

Đây không phải là một cuốn sách chống lại vật liệu plastic, mà là hành trình đi qua một ngày điển hình trong đời sống của chúng ta với góc nhìn cởi mở hơn.

Chúng ta hẳn đã quá thân thuộc mà không nhận ra rằng, từ thời điểm vừa chào đời, hầu hết những gì chúng ta nhìn thấy đều được làm từ plastic. Và chúng ta cũng quá quen đến nỗi không còn tự hỏi: Những vật dụng này có cần thiết không? Chất liệu plastic từ đâu đến? Đâu là điểm kết khi chúng hoàn tất công việc của mình?

Cuốn sách này sẽ giúp bạn tự vấn lại chứng nghiện plastic của bản thân (điều không mấy ai để ý), và khiến bạn lưu tâm hơn về những món đồ thông dụng đến nỗi hầu như bạn đã hết cân nhắc về chúng: Tại sao lại có một ống hút hay que khuấy bằng nhựa trong đồ uống của tôi? Tại sao miếng sandwich này lại được bọc trong màng plastic, rồi thì cà phê, nĩa, món rau trộn, bàn chải đánh răng và kem đánh răng, dầu gội, đồ chơi của trẻ em? Cả áo quần. Và bàn ghế, thảm trải, trần nhà của tôi nữa? Mọi chuyện này rốt cuộc là thế nào? Cuốn sách này sẽ giúp chúng ta trả lời mọi câu hỏi ấy.

3. Niên lịch miền gió cát

Aldo Leopold (1887-1948) là nhà khoa học, nhà địa chất học, nhà triết học, nhà môi trường học người Mỹ, và cũng từng là giáo sư tại Đại học Wisconsin. Tác phẩm Niên lịch miền gió cát của ông như một sự tổng hòa giữa lịch sử tự nhiên, nghệ thuật miêu tả phong cảnh bằng ngôn từ và cả triết học, với kết cấu gồm ba phần: Phần I là những quan sát về sự thay đổi theo từng tháng của sinh vật tại khu trang trại ở Wisconsin, phần II là ghi chép từ những hành trình khám phá đời sống hoang dã trải rộng khắp châu lục suốt 40 năm, và phần III trình bày những nhận định về một số vấn đề liên quan đến việc bảo tồn thiên nhiên hoang dã.

Những bài viết trong Niên lịch miền gió cát không chỉ khéo léo mô tả vẻ đẹp thiên nhiên, mối liên hệ giữa từng sinh vật với cả hệ sinh thái, thể hiện sự quan sát, khảo cứu và kiến văn của Leopold về địa chất – sinh thái, mà còn bộc lộ rõ quan điểm của ông về đạo đức đất đai: Một hành động là đúng đắn khi nó hướng tới việc bảo tồn được tính toàn vẹn, ổn định và vẻ đẹp của cộng đồng sinh vật. Hành động đó là sai nếu không bảo tồn được những điều vừa nói.

Khi viết ra các nhận định vào thời điểm những năm 1940, Aldo Leopold không hình dung được cuốn sách của mình sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến mức nào. Thế nhưng, cho đến nay, cuốn sách vẫn được ngày càng nhiều độc giả yêu thích, trở thành nguồn tư liệu quý giá, làm thay đổi phong trào môi trường và đóng vai trò nền tảng trong lĩnh vực chính sách, đạo đức và khoa học bảo tồn hiện đại.

4. Mùa xuân vắng lặng

Điều gì sẽ xảy ra, khi thiên nhiên “phản đòn” đến loài người?

Nhà tự nhiên học nổi tiếng Sir David Attenborough cho rằng nếu phải tìm một tác phẩm để so sánh với Mùa xuân vắng lặng về sức ảnh hưởng của nó lên thế giới khoa học kỹ thuật này, thì đó chỉ có thể là Nguồn gốc các loài (The Origin of Species) của Charles Darwin.

Được đăng thành nhiều kỳ trên tờ New Yorker trước khi xuất bản thành sách vào tháng Chín năm 1962; đến nay, Mùa xuân vắng lặng đã bán được hơn hai triệu bản. Rachel Carson đã chỉ ra những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường sống do thuốc trừ sâu tổng hợp DDT gây ra, và bày tỏ sự quan ngại to lớn khi chính phủ Mỹ cho phép việc sử dụng tràn lan những hóa chất độc hại trước khi hiểu rõ hệ quả lâu dài của chúng đối với môi trường và sự sống. Cuốn sách ra đời không những gây ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, như một hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường, mà còn là tiền đề cho việc ra đời nhiều bộ luật và cơ quan kiểm soát chặt chẽ sau này.

“Rachel Carson để lại cho chúng ta một di sản không chỉ có thể bao quát được cuộc sống tương lai, nhiệt huyết cả đời của bà, mà còn giữ vững được tinh thần của nhiều thế hệ. Bà bắt chúng ta đối mặt với sự tàn phá của hóa chất lên toàn cầu và kêu gọi chúng ta điều chỉnh lại tham vọng của bản thân – một thái độ mang tính cách mạng – để duy trì sự sống cho chính mình.” – Linda Lear.

5. Shinrin-Yoku – Nghệ thuật tắm rừng của người Nhật

Từ hàng thiên niên kỷ trước, chúng ta đã biết việc hòa mình với thiên nhiên đem lại cảm giác dễ chịu đến nhường nào. Âm thanh của rừng, mùi thơm của cây, không khí mát lành, ánh nắng lấp ló qua tán lá ‒ tất cả đều mang lại cảm giác khoan khoái, giúp chúng ta giải tỏa lo âu căng thẳng, thư giãn và suy nghĩ thông suốt hơn.

Chúng ta nhận thức rõ điều này từ tận sâu tâm khảm. Nó như một linh tính, hoặc một bản năng, một cảm giác đôi khi thật khó diễn tả. Trong tiếng Nhật, chúng tôi có một từ để chỉ những cảm xúc không thể biểu đạt bằng ngôn ngữ: yu-gen. Yu-gen mang đến ý niệm sâu sắc về vẻ đẹp huyền bí của vũ trụ, vốn thuộc về thế giới này nhưng lại gợi lên những điều lớn lao hơn.

Đó là cảm giác của tác giả Qing Li khi ở giữa thiên nhiên. Ông nghĩ về thời thơ ấu của mình tại một ngôi làng nhỏ. Nhớ đến rừng dương xanh mướt mỗi độ xuân hè và sắc lá vàng rực trong những ngày thu. Ông hồi tưởng lại những lần cùng bạn bè chơi trốn tìm giữa cây rừng và bắt gặp những con thú, nào thỏ nào cáo, nào sóc nào chuột hamster. Làng ông có một rừng mơ đẹp vô ngần, trổ hoa sắc hồng suốt tháng Tư. Hương vị của những trái mơ mùa thu vẫn còn in đậm trong tâm trí tác giả.

Thực ra, không chỉ đơn thuần là đi dạo. Họ thực hành một liệu pháp của Nhật có tên là tắm rừng, shinrin-yoku. Trong tiếng Nhật, shinrin có nghĩa là “rừng” còn yoku là “tắm”. Vậy shinrin-yoku có nghĩa là tắm trong môi trường rừng, hay đắm mình vào không gian rừng bằng mọi giác quan. Đây không phải là bài tập thể dục đi bộ hay chạy bộ đường dài. Chỉ đơn giản là đón nhận và kết nối với thiên nhiên bằng thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác. Ở trong nhà, chúng ta thường chỉ sử dụng hai giác quan, mắt và tai. Ngoài trời là nơi chúng ta có thể hít ngửi mùi hoa, thưởng thức không khí trong lành, ngắm nhìn cây lá thay màu, lắng nghe tiếng chim hót và cảm nhận cái se lạnh mơn trớn trên làn da. Và khi các giác quan được mở ra, chúng ta bắt đầu kết nối với thế giới tự nhiên.

6. Giành lại không khí sạch – Sự khởi đầu và kết thúc của ô nhiễm khí quyển

Bạn có biết, 18 000 người chết mỗi ngày vì ô nhiễm không khí, và con số đó ở đơn vị năm là 6,5 triệu người? Một kẻ giết người vô hình sinh ra từ xe cộ và các quy trình công nghiệp mà chúng ta đang không mảy may biết đến. Vào tháng 3 năm 2014, nhà báo Tim Smedley đã đưa vợ cùng đứa con mới sinh của anh ra khỏi Bệnh viện St Mary ở Paddington, mà không biết rằng họ đang đi dọc theo một trong những con đường ô nhiễm nhất, ở một trong những thành phố ô nhiễm nhất châu Âu.

Lấy câu chuyện năm ấy làm mở đầu, Tim Smedley, thông qua Giành lại không khí sạch, đã kể một câu chuyện đầy đủ về những gì đã xảy ra với không khí mà chúng ta đang hít thở, bao gồm nó là gì, hóa chất nào có hại, chúng đến từ đâu và quan trọng nhất, ta có thể làm gì với chúng.

Khi chúng ta còn đang mù mờ với lớp sương ô nhiễm không khí, Tim Smedley giúp ta gọi tên, điểm mặt chúng. Những “kẻ giết người vô hình” trở nên rõ ràng, trực diện hơn, và khi xác định được chúng là gì, chúng ta đang tiến một bước xa hơn trong hành trình giành lại bầu khí quyển. Cuốn sách đầy ắp những thông tin khoa học, số liệu được kiểm chứng về bầu khí quyển mà tác giả thu thập được. Ông đi khắp 4 châu, phỏng vấn các nhà khoa học, chính trị gia cũng như những người có cuộc sống bị ảnh hưởng bởi khói bụi để hoàn thành tác phẩm đồ sộ này.

7. Đợt tuyệt chủng thứ sáu (Giải Pulitzer)

Kể từ hơn nửa tỉ năm trước, năm đợt tuyệt chủng đã diễn ra, khi sự đa dạng sống trên trái đất bất ngờ thu hẹp lại. Và phải chăng chúng ta đang bước vào đợt tuyệt chủng kế tiếp – đợt tuyệt chủng thứ sáu – diễn ra trong thế Nhân sinh, một thế địa chất mà con người thống trị trên nhiều khía cạnh.

Đợt tuyệt chủng thứ sáu

Để trả lời nghi vấn này, Elizabeth Kolbert đã theo chân các nhà khoa học khảo sát sự tồn tại và xác nhận sự biến mất một số loài ở khắp các vùng trên trái đất. Từ loài ếch vàng ở Panama đến loài voi răng mấu châu Mỹ; từ lũ chim ăng-ca khờ khạo đến loài cúc đá nhỏ bé. Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa chúng ta đến các thử nghiệm và nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân của đợt tuyệt chủng thứ sáu. Trong đó, nổi bật nhất chính là những hành động do con người gây ra với các hệ sinh học và địa hóa học của trái đất như: thải quá nhiều carbon dioxide, làm axít hóa các đại dương, chặt rừng nhiệt đới…

Và câu hỏi lớn ở đây: Con người phải chăng đang vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân của một đợt tuyệt chủng kế tiếp?

8. Zero Waste Home: Nhà không rác

Môi trường, kinh tế và sức khỏe của chúng ta đang bị khủng hoảng trầm trọng. Tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt, tình hình kinh tế không ngừng biến động, nền sức khỏe toàn dân đang trên đà tuột dốc, mức sống con người ở mức thấp kỷ lục.

Một cá nhân có thể làm gì để đối mặt với những vấn đề khốc liệt ấy? Những thực tế choáng ngợp đó chỉ nghe thôi đã khiến người ta tê dại, nhưng xin hãy nhớ rằng mỗi hành động của một cá nhân đều can hệ đến môi trường và sự đổi thay không đâu khác chính từ đôi bàn tay ta. Tài nguyên thiên nhiên đang cạn kiệt nhưng chúng ta chỉ chăm chăm mua các sản phẩm từ dầu mỏ. Nền kinh tế yếu kém, chúng ta chỉ sính đồ ngoại. Sức khỏe toàn dân xuống dốc, con người chỉ nạp vào cơ thể những thực phẩm chế biến sẵn và mang về nhà những sản phẩm độc hại. Việc tiêu thụ bất kì thứ gì sẽ đều trực tiếp ảnh hưởng đến môi trường, kinh tế và sức khỏe vì trên thực tế bạn đang ủng hộ một hình thức sản xuất nào đó và gửi đi thông điệp về nhu cầu để kích thích nguồn cung.

Nói cách khác, mua sắm là một dạng biểu quyết và những quyết định chúng ta thực hiện mỗi ngày đều có tác động nhất định. Ta có thể lựa chọn, hoặc làm tổn thương hoặc chữa lành xã hội. Zero Waste Home: Nhà Không Rác sẽ tiếp động lực giúp bạn giải tán bớt đồ đạc và tái chế ít hơn, không chỉ góp phần xây dựng một môi trường xanh sạch đẹp hơn mà còn giúp bạn hoàn thiện bản thân. Cuốn sách đưa ra những giải pháp thực tiễn cũng như đã được kiểm chứng để sống lành mạnh và phong phú hơn bằng các tài nguyên không sinh rác thải vốn sẵn có. Quy trình thực hiện chỉ đơn giản theo thứ tự: Refuse (từ chối những gì chúng ta không cần), Reduce (tiết giảm những gì chúng ta cần), Reuse (tái sử dụng những gì chúng ta tiêu thụ), Recycle (tái chế những gì chúng ta không thể từ chối, không thể tiết giảm, hoặc không thể tái sử dụng) và Rot (ủ phân những gì còn lại).

9. Sống xanh như những lá trà

Được gói ghém như một hộp cơm bento với các bài tiểu luận, và giống một bữa trưa ngon lành, cuốn sách cung cấp những chỉ dẫn đơn giản, gói gọn trong triết lý mà Toshimi Kayaki gọi là ‘Green tea living’ – Sống xanh như những lá trà. Tác giả rất ưu ái sử dụng trà xanh trong cuộc sống hàng ngày vì những công dụng cũng như ích lợi tuyệt vời của nó. Thật may, trong khi đưa ra lời khuyên về việc sử dụng trà xanh, Kayaki không quên chia sẻ những bí quyết và kinh nghiệm sống xanh của người Nhật để cải thiện cách chúng ta nhìn và cảm nhận mà vẫn tôn trọng thiên nhiên và môi trường, chẳng hạn như mang theo đũa riêng khi ăn ngoài, dùng nước gạo làm nước lau sàn, đi bộ hay đạp xe thay vì lái xe, cách giữ dáng và chăm sóc da đẹp tự nhiên, và nhất là luôn dành cho bản thân thời gian để thư giãn và lắng nghe thiên nhiên.

Trong cuốn sách này, chính Toshimi Kayaki cho rằng bất kỳ ai cũng có thể áp dụng Lối sống xanh (Green living) như gia đình mình để trở nên khỏe mạnh, hạnh phúc và sống thân thiện với môi trường. Lối sống Xanh có thể mang tất cả mọi người đến với cuộc hành trình mới mẻ để trở nên tốt hơn và hướng đến cuộc sống bền vững hơn.

Tìm một giải pháp để bắt đầu “Lối sống Xanh” thật sự không khó, nó chỉ khó khi ta không thật sự quan tâm. Với Sống xanh như những lá trà này, biết đâu những suy nghĩ của ta về việc bắt đầu một cuộc sống xanh sẽ thay đổi, không chỉ là hình thức để ta khoe với bạn bè mà điều ấy sẽ được chúng ta lưu tâm trong từng phút giây, từng hành động… Vậy nên, hãy đọc sách, đề ra mục tiêu và bắt tay thực hiện một cuộc sống xanh vì chính bản thân, gia đình và môi trường sống.

10. Khi loài cá biến mất

Một thế giới không còn cá thì sẽ như thế nào?

Khi loài cá biến mất

Hầu hết những câu chuyện xoay quanh việc Trái Đất bị hủy diệt thường có nguyên nhân đến từ âm mưu độc ác của một kẻ phản diện nào đó, nhưng cuốn sách cực kì đáng đọc này lại kể một câu chuyện về “Trái Đất đang và sẽ bị phá hủy như thế nào bởi chính những con người lương thiện đang gặp thất bại trong việc giải quyết một vấn đề sống còn, chỉ đơn giản vì mọi tính toán của họ đều sai lầm.”

Tất nhiên điều đó vẫn chưa xảy ra, nhưng nó cũng sẽ đến sớm, chỉ trong vòng 50 năm nữa, tất cả các loài cá sẽ bị tuyệt chủng nếu con người không thay đổi hành vi. Và khi đó, sự hủy diệt của loài người sẽ diễn ra gần như lập tức, chứ không cần chờ đến khoảng 5 tỉ năm nữa khi Mặt trời nổ tung. Hãy cùng nhau thay đổi mọi thứ trước khi quá muộn. Cuốn sách vẽ ra bức tranh những gì thực sự xảy ra trong lòng đại dương một cách dễ hiểu nhất, thu hút nhất.

Hết.

Ban biên tập


Những bài viết có cùng chủ đề môi trường & thiên nhiên




Top sách hay

Tặng gì ngày này: 7 cuốn sách hay làm quà nhân dịp ngày Phụ nữ Việt Nam

Hay gợi ý cho những người cảm thấy một bó hoa tiền là quá sức… kim tiền.

Published

on

356 ngày trong năm, cuộc sống của chúng ta đều cần những người phụ nữ. Tính nữ là mảnh ghép không thể thiếu, nó hiện diện qua bàn tay người mẹ chăm sóc con khôn lớn từng ngày, là lời khuyên của chị đồng hành cùng em khôn lớn, là tình yêu thương thủy chung mà người yêu, người vợ dành cho người đàn ông của đời mình. Mà cho dù bạn là một cô gái độc thân chưa trong một mối quan hệ định nghĩa nào, sự xuất hiện của bạn đã là một điều ý nghĩa với ai đó trên đời rồi.

365 ngày phụ nữ đều được yêu thương trân trọng, nhưng có 3 ngày đặc biệt trong năm, khi họ được tôn vinh và trân trọng nhất: ngày sinh nhật, ngày Quốc tế phụ nữ 8.3 và ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10.

Một lời nhắn chân thành, một bông hoa giản đơn có thể đã đủ để kỷ niệm một ngày vui. Thế nhưng, nếu cảm thấy những đóa hoa chưa đủ thay lời, Bookish mang đến bạn 7 cuốn sách giúp bạn thay lời khó nói đến những người mẹ, người chị, người vợ trong gia đình - khi những tác giả đã mượn trải nghiệm cá nhân để khắc họa và tôn vinh tình cảm thiêng liêng và lòng biết ơn trìu mến hướng về những người phụ nữ.

Nếu bạn đã chọn được một cuốn sách hay, thì đừng quên đích thân viết một lời chúc trên trang đầu cuốn sách nhé.

Tặng nàng 7 cuốn sách, mong nàng 1 năm vui!

*

1. Herstory - Cuộc đời 50 người phụ nữ gây chấn động thế giới

Lịch sử thường chỉ gồm những truyện kể về các quý ông (history): câu chuyện về các vị vua và những kẻ đi chinh phục, về những người đàn ông chiến đấu và kiến tạo nên các quốc gia. Nhưng xuyên suốt lịch sử nhân loại, vô số phụ nữ đã đấu tranh theo những cách thức vĩ đại hay nhỏ bé để ghi lại dấu ấn của họ và thay đổi tương lai. Nhiều câu chuyện về họ đã không còn được kể, hay bị lãng quên hoặc bị che giấu.

Cuốn sách này vinh danh 50 người phụ nữ đã bước ra khỏi trật tự mà xã hội định sẵn cho họ: cuộc đời, sự nghiệp và những phát ngôn của họ có thể khơi nguồn cảm hứng cho chúng ta cùng tạo dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Đã đến túc những gì từng xảy ra trong quá khứ và những gì đang diễn ra ở hiện tại không còn là những câu chuyện từ góc nhìn của đàn ông (history) nữa mà là từ góc nhìn của những người phụ nữ (herstory).

2. Bông hồng cài áo

Ban đầu, Bông hồng cài áo là tên một bài viết rất cảm động về Mẹ, do Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết năm 1962 tại Sài Gòn. Trong bài viết, Thiền sư Thích Nhất Hạnh kể về một tập tục đẹp mà ông gặp ở Nhật Bản:

"Tây phương không có ngày Vu Lan nhưng cũng có Ngày Mẹ (Mother's Day) mồng mười tháng năm (năm đó). Tôi nhà quê không biết cái tục ấy. Có một ngày tôi đi với Thầy Thiên Ân tới nhà sách ở khu Ginza ở Ðông Kinh (Tokyo), nửa đường gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Có một cô sinh viên hỏi nhỏ Thầy Thiên Ân một câu, rồi lấy ở trong sắc ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của tôi. Tôi lạ lùng, bỡ ngỡ, không biết cô làm gì, nhưng không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên, nghĩ rằng có một tục lệ chi đó. Sau khi họ nói chuyện xong, chúng tôi vào nhà sách, thầy Thiên Ân mới giảng cho tôi biết đó là Ngày Mẹ, theo tục Tây phương. Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng..."

Thay vì như ca khúc Lòng Mẹ ví tình Mẹ như biển bao la, như suối ngọt không cạn, Bông hồng cài áo của thiền sư Nhất Hạnh vẽ nên người Mẹ qua những hình ảnh và lời văn đơn sơ mà gần gũi, và rất đỗi thân thương: Mẹ già như chuối ba hương, Như xôi nếp một như đường mía lau. Nhà sư cũng viết "Thương mẹ là một cái gì rất tự nhiên... Thương mẹ không phải là một vấn đề luân lý đạo đức. Anh mà nghĩ rằng tôi viết bài này để khuyên anh về luân lý đạo đức là anh lầm. Thương mẹ là một vấn đề hưởng thụ... Một món quà như mẹ mà còn không vừa ý thì họa chăng có làm Ngọc hoàng Thượng đế mới vừa ý, mới bằng lòng, mới sung sướng."

3. Làm phụ nữ không khổ tí nào

Làm phụ nữ, bạn có thể kiêu hãnh đi trên đôi giày cao gót, khoác lên người một chiếc váy xinh xắn thời thượng. Làm phụ nữ, bạn có thể biến hóa từ một cô nàng bánh bèo thành một cô nàng cá tính chỉ cần bạn muốn. Làm phụ nữ, bạn có thể bộc lộ cảm xúc theo cách mà bạn thấy thoải mái nhất mà không bị đè nén. Làm phụ nữ, bạn có thể sáng nắng chiều mưa trưa gió mùa là chuyện hết sức bình thường. Làm phụ nữ, bạn có thể biến những điều tưởng chừng không thể trở thành chân lý.

Với những đặc quyền chỉ dành riêng cho phụ nữ đã được cả thế giới công nhận ấy bạn hoàn toàn có thể dùng nó để “xoay chuyển” thế giới theo cách riêng của mình. Từ đó thay vì mệt nhoài than thở “Làm phụ nữ sao khổ quá”, làm phụ nữ - bạn hãy tận hưởng điều này như một đặc ân trời ban dành cho bản thân.

Cuốn sách này sẽ cho bạn cái nhìn rất khác biệt để trở thành người phụ nữ hạnh phúc, thay vì nói những điều bạn muốn nghe Kim Oanh sẽ nói cho bạn những điều bạn cần biết để hiểu được giá trị mà mỗi người phụ nữ nên có và duy trì trong cuộc sống. Bạn cũng sẽ hiểu ra rằng: giá trị của bản thân mởi là thứ quyết định cuộc sống của bạn.

4. Là người phụ nữ như tôi mong muốn

Câu chuyện cuộc đời của nữ cường nhân đình đám trong làng thời trang thế giới

Diane von Furstenberg được mệnh danh là nhà thiết kế có tầm ảnh hưởng nhất nhì làng thời trang đương đại - "mẹ đẻ" của chiếc đầm quấn (wrap dress) huyền thoại làm mê say biết bao phụ nữ trong suốt hơn 4 thập kỷ qua.

Sinh trưởng trong một gia đình khá giả với đầy đủ tình yêu thương của cha mẹ, chính thức bước chân vào một gia đình thuộc hoàng tộc Đức bằng một hôn lễ với Hoàng tử Egon von Furstenberg khi mới ngoài 20 tuổi. Những tưởng người phụ nữ này sẽ thảnh thơi sống hết cuộc đời mình trong giàu sang và danh tiếng, nhưng ngạc nhiên thay, bà lại có một suy nghĩ táo bạo và hết sức thức thời vào giai đoạn đó: “Tôi không muốn mình mãi là một nàng công chúa Châu Âu sống trên Park Avenue với cuộc sống suy đồi giả tạo. Người phụ nữ ấy nhất định không phải là người mà tôi mong muốn trở thành.”

Bà lựa chọn tự quyết định cuộc đời mình, gây dựng cho mình một sự nghiệp đáng mơ ước cũng như một tiếng nói truyền cảm hứng đầy sức mạnh lan tỏa. Bên cạnh những di sản vật thể như chiếc đầm quấn và một doanh nghiệp triệu đô, điều mà người phụ nữ mong muốn để lại cho thế hệ sau là một tâm niệm hết sức nhân văn: “Vì tôi đã được trở thành người phụ nữ mà tôi muốn trở thành, tôi muốn truyền cảm hứng và tạo điều kiện cho những người phụ nữ cũng làm được như vậy.”

Và tất cả những di sản tinh thần này đã được bà gói gọn lại trong một cuốn tự truyện mang tên: Là người phụ nữ như tôi mong muốn.

5. Mẹ - Biểu hiện của tình thương

Nói đến mẹ là nói đến tình thương bao la. Chỉ có mẹ mới có thể yêu thương con hơn bản thân mình. Nhân mùa Vu Lan, công ty Sách Phương Nam liên kết xuất bản và trân trọng giới thiệu cùng các anh chị tập sách của thầy Thích Nhất Hạnh: Mẹ - Biểu hiện của tình thương. Đây không phải là tập sách mới xuất bản lần đầu, nhưng mãi mãi không bao giờ là cũ. Bởi con dù có lớn khôn, trưởng thành và bay xa đến đâu thì mãi mãi vẫn là con của mẹ, luôn nhỏ bé dưới tình yêu thương của mẹ.

Mẹ - Biểu hiện của tình thương là lời nhắc nhở về lòng hiếu thảo, về tình thương đối với Mẹ. Bởi vì Mẹ là tất cả những ngọt ngào, êm dịu, ngọt lành để ta lớn lên tươi mát, hồn nhiên. Và hãy luôn sống bằng trái tim người Mẹ - một trái tim kim cương - để học tha thứ, để học yêu thương...

6. Công thức nấu ăn tặng con gái

Vẫn luôn có những ngày như thế. Ngày con bỗng chao đảo vì một lời nói bâng quơ. Sự thật là, vì lời nói đó con đã ủ rũ suốt cả ngày. Cũng chính là ngày mọi cánh cửa hy vọng bỗng đóng sầm trước mắt con, chặn đứng mọi tia sáng của thế gian. Những hy vọng mà con từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ cố gắng là có thể chạm tới bỗng chốc lả tả rụng rơi… Là những ngày như thế đấy.

Lại cũng có những ngày thế này. Ngày mà cơn giận xông lên tận óc. Con không tài nào chịu đựng nổi màu áo trắng lạc quẻ của ai đó, dù thường ngày con chẳng mấy bận tâm, thậm chí cả tiếng mẹ qua điện thoại cũng khiến con khó chịu, ngày mà con muốn từ bỏ tất cả và đập phá mọi thứ. Những ngày như vậy… Phải rồi, ai cũng có những ngày như vậy.

Vào những ngày ấy, tất cả những gì mẹ có thể làm chỉ là lắng nghe con, nói với con rằng con không có gì bất thường cả, đau đớn cùng con rồi rủ con ăn món gì đó thật ngon.

Vào những ngày như thế, hãy nấu ăn theo công thức của mẹ.

7. Khi phụ nữ uống trà, đàn ông nên cẩn thận

Làm gì để tuổi ba mươi tới mà trái tim không hoảng hốt, không chênh vênh, để an nhiên đón ba mươi của mình và nhận ra quãng nào trong đời cũng luôn có những vẻ đẹp rất riêng của tuổi?

Với vỏn vẹn 176 trang sách, Phan Ý Yên đã mang đến cho những người phụ nữ của mình trái tim của một cô gái trẻ tha thiết yêu thương và hi vọng, khối óc của một người phụ nữ chín chắn, quyến rũ và can đảm buông bỏ. Đó là khi chúng ta cùng đi tìm màu sắc cho ba mươi của mình trong “Ba mươi của bạn có màu gì?”, để tự mang đến cho tuổi mình những bức tranh sống động, nhiều nét vẽ và dù mang màu sắc gì chăng nữa, chúng cũng vẫn thật xinh đẹp. Đó cũng là lúc chúng ta đi qua hết “365 ngày may mắn” và nhận ra rằng bản thân chúng ta luôn luôn có những cơ hội thứ 365, tuổi trẻ sẽ không kết thúc chừng nào chúng ta vẫn mỉm cười mỗi sáng, tin rằng mình luôn còn 365 cơ hội để bắt đầu, và “thanh xuân là ở trong tim mình”. Trong những trang sách của Ý Yên, bạn cũng sẽ tìm được cách để thực hiện động từ khó nhất, động từ “dám”, khi “ai cũng có một điều hối tiếc”: dám chấp nhận, can đảm từ bỏ, và nhận ra hạnh phúc từ những cú ngã…

Bằng giọng văn gần gũi như lời tâm tình trong những cuộc trà, Ý Yên dịu dàng sẻ chia với phụ nữ ba mươi những điều họ lo lắng nhất, trăn trở nhất, về tình yêu, về trưởng thành, về được - mất trong cuộc sống đa diện. Nhưng không vì thế mà cuốn sách chỉ là món quà dành riêng cho những ai chuẩn bị đón ba mươi của mình. Vì dù bạn đang hai mươi, hai lăm hay đã đi qua ngưỡng ba mươi, Khi phụ nữ uống trà đàn ông nên cẩn thận vẫn sẽ là món quà nhỏ xinh để bạn đủ dũng khí và an nhiên đón tuổi mới của mình.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

Đào túi khôn: Đi tìm bí mật của giới kinh doanh

Nhắc tới cụm từ doanh nhân, điều gì “nhảy số” trong đầu bạn trước tiên?

Published

on

Ngày doanh nhân Việt Nam (13.10.2004 - 13.10.2021) là dịp đặc biệt để chúc mừng và động viên đội ngũ doanh nhân đang ngày ngày đóng góp vào sự lớn mạnh của nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển của đất nước.

Bookish sẽ điểm qua 7 cuốn sách thuật lại những giai thoại và bí mật có thể bạn chưa biết trong giới doanh nhân: từ văn hóa sáng tạo đã làm nên thành công của đế chế công nghệ tại thung lũng Silicon xa xôi, đến bí kíp ăn nên làm ra của các công ty có quy mô nhỏ nhưng tạo nên những đổi thay to lớn trong cộng đồng và xã hội; những mánh khóe quảng láo không hề “nói láo” nhưng vẫn “ăn tiền”; cách thức làm giàu từ cổ phiếu không phải từ những mánh lới hên xui may rủi mà bằng những cỗ siêu máy tính với những phép toán phức tạp,…

7 cuốn sách này bóc trần lớp vỏ đầu tiên của giới kinh doanh, để cho độc giả có thể bước đầu chiêm ngưỡng cái thế giới vạn phần xoay chuyển này.

Ngày 13.10.2021, Nhà Sách Phương Nam và website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com hiện đang giảm 10% một số cuốn sách hay về chủ đề kinh doanh & doanh nhân. Những cuốn sách này chỉ cách một click, chờ bạn khám phá.

*

Cũng nhân ngày doanh nhân Việt Nam 13.10, Bookish và Nhà Sách Phương Nam gửi lời chúc mừng và động viên chân thành nhất đến toàn thể các doanh nghiệp, doanh nhân và người lao động Việt Nam. Khi đất nước ta vẫn còn đi những bước đầu trong công cuộc khôi phục kinh tế sau dịch bệnh, điều quan trọng lúc này là sự kiên trì, bản lĩnh vượt qua thử thách và tinh thần sáng tạo liên tục để nắm bắt cơ hội, dần dần biến nền "bình thường mới" và trở thành "bình thường vững bền" kiên cố.

1. Người giải mã thị trường tài chính

Người giải mã thị trường tài chính là cuốn tiểu sử thuật lại cuộc đời đầy chiến tích và thử thách của James Simons, người được mệnh danh là “nhà giao dịch thành công nhất trong lịch sử tài chính hiện đại”. Tác phẩm do Gregory Zuckerman - cây bút lâu năm của tờ Wall Street Journal - thực hiện, từng nhiều lần đứng đầu danh sách các tựa sách kinh doanh bán chạy nhất của New York Times.  

Khác biệt với cách tiếp cận truyền thống (mua vào khi giá thấp và bán ra khi giá cao), James Simons là người đi tiên phong trong phương pháp “đầu tư định lượng”, sử dụng các chương trình máy tính phức tạp thay vì phán đoán chủ quan của con người để đưa ra các quyết định giao dịch. Trong giai đoạn đầu thành lập, Renaissance Technologies đã miệt mài thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ: không chỉ về cổ phiếu và trái phiếu mà còn về tiền tệ, hàng hóa, quy luật thời tiết và tất cả các sự kiện liên quan đến sự chuyển động của thị trường. Sau khi thu thập dữ liệu, họ sử dụng kỹ năng của những nhà toán học đẳng cấp thế giới cùng hệ thống siêu máy tính để xử lý khối dữ liệu đó, tìm ra những mối tương quan có lợi mà không một người trần mắt thịt nào có thể phát hiện được.

Để thực hiện được cuốn tiểu sử này, tác giả Gregory Zuckerman đã phải vượt qua nhiều rào cản ghê gớm bằng sự kiên trì, điều tra bền bỉ và các mối quan hệ với những đồng sự lâu năm của James Simons. Người giải mã thị trường tài chính tiết lộ rất nhiều góc cạnh chưa-từng-công-bố trong sự nghiệp của James Simons nói riêng và công ty Renaissance Technologies nói chung.

2. Always Day One - Công thức thành công của Amazon, Facebook, Google, Microsoft

Always Day One – Công thức thành công của Amazon, Facebook, Google, Microsoft mang đến cho người đọc một góc nhìn mới mẻ và thú vị về phong cách lãnh đạo, văn hóa doanh nghiệp, quy trình hoạt động và công nghệ của những “gã khổng lồ” tại thung lũng Silicon: Amazon, Facebook, Google, Apple và Microsoft.

Được thực hiện bởi Alex Kantrowitz – vốn là nhà báo kì cựu chuyên mảng công nghệ của Buzzfeed, cuốn sách không đi theo lối mòn là trình bày quá trình ra đời & phát triển, hay các chiến thuật đánh bại các công ty nhỏ hơn. Nó đơn thuần mô tả cách thức xây dựng nền văn hóa sáng tạo, mà tác giả tin rằng mọi người, tất cả doanh nghiệp quy mô từ nhỏ đến lớn đều có thể học hỏi được, để một ngày nào đó trở thành “khổng lồ” như những tên tuổi trên.

Sau khi trải qua quá trình quan sát từ xa, làm việc trực tiếp và phỏng vấn đội ngũ nhân viên cũng như lãnh đạo công ty, tác giả Kantrowitz tự đúc kết rằng: tuy hình thức khác nhau, nhưng bí quyết thành công của các ông lớn công nghệ chỉ có một: tái sáng tạo, tái phát minh chính mình mà không bận tâm đến những gì mình đã có.

3. Đọc vị thiên hạ lọc những cú lừa

"Được dựa trên các nghiên cứu khoa học" vẫn luôn là cụm từ được giới truyền thông và những người chào hàng tận dụng triệt để. Nhưng thế nào mới là "dựa trên" và thế nào mới là "nghiên cứu khoa học" đúng chuẩn?

Giữa muôn vàn lời quảng cáo bay bổng tới tận mây xanh, liệu bạn có đủ tỉnh táo để nhận ra những cú lừa ngoạn mục để rồi không phải tiền mất tật mang? Hãy cùng tác giả Willingham từng bước vén bức màn bí ẩn đằng sau ngôn từ hoa mỹ và lật mặt những kẻ mạo danh khoa học. Cuốn sách này chắc chắn sẽ là cẩm nang bí quyết dẫn lối đưa đường cho bạn đến với sự thật phũ phàng.

“Đây là một cuốn sách trí tuệ vô cùng hấp dẫn về một vấn đề quan trọng. Nếu bạn nghĩ giáo dục là một lĩnh vực phải được xây dựng trên cơ sở bằng chứng, thì đây là một cuốn sách đáng đọc. Còn nếu bạn coi giáo dục là một môn nghệ thuật không bị chi phối bởi khoa học, thì bạn rất cần phải đọc cuốn sách này.” - Trích lời Russ Whitehurst, giám đốc, Trung tâm chính sách giáo dục Brown, Viện Brookings.

4. Tay ngang làm nên thương hiệu

Tay ngang làm nên thương hiệu mổ xẻ thành công vang dội của các "tay ngang" - những người chưa hề có kinh nghiệm gì về marketing hay xây dựng thương hiệu. Họ đã tạo dựng những cái tên lẫy lừng trong lĩnh vực hàng tiêu dùng bằng cách nào, khi hầu hết các doanh nghiệp mới đều thất bại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt? Cuốn sách sẽ đưa ra lời giải thông qua những câu chuyện thực tế về hành trình khởi nghiệp của 7 nghiệp chủ tài ba.

"Tay ngang làm nên thương hiệu như một hồi chuông cảnh tỉnh cho những doanh nhân khởi nghiệp vẫn tin rằng muốn có thương hiệu tốt thì chỉ cần làm nghiên cứu thị trường." - Trích lời Eve Tahmincioglu - Tác giả cuốn sách From the Sandbox to the Corner Office.

5. Chiếc Lexus và cây Ô Liu

Tiếp nối thành công của Thế giới phẳng, tác phẩm Chiếc Lexus và cây Ô Liu của Thomas L. Friedman sẽ đưa ra cái nhìn xuyên suốt về hệ thống quốc tế mới đang làm biến đổi tình hình thế giới ngày nay. Là một cây bút bình luận quan hệ quốc tế của tờ New York Times và từng đoạt giải Pulitzer, Thomas Friedman đã có điều kiện đi khắp thế giới, tiếp xúc với đủ loại người, chứng kiến những biến cố quan trọng lịch sử. Từ những kinh nghiệm ấy, Friedman đã viết cuốn Chiếc Lexus và cây Ô Liu, in lần đầu vào năm 1999 và ngay lập tức trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất, được đề cập nhiều nhất về toàn cầu hóa.

Toàn cầu hóa đã thay thế Chiến tranh Lạnh, mang lại sự hội nhập về tư bản, công nghệ và thông tin xuyên qua biên giới quốc gia. Hiện nay, nông dân Brazil, giới doanh nhân Indonesia, dân làng Trung Quốc và kỹ thuật viên ở Thung lũng Silicon đã có thể “ngồi chung một bàn tròn”, nằm gọn vào một ngôi làng toàn cầu. Thông qua cuốn sách, Friedman miêu tả cuộc xung đột giữa chiếc Lexus và cây Ô Liu – tượng trưng cho quan hệ căng thẳng giữa hệ thống toàn cầu hóa hiện đại và những sức mạnh văn hóa, địa lý, truyền thống và cộng đồng từ ngàn xưa.

Xuyên suốt gần 600 trang sách, Friedman lôi cuốn người đọc thông qua những mẩu chuyện cụ thể để minh họa cho lập luận của mình – từ các lần gặp gỡ nguyên thủ nhiều nước với những tình tiết hấp dẫn đến các câu chuyện đời thường. Tác giả nắm vững cách giải thích những khái niệm cao siêu trong kỹ thuật và tài chính thông qua những hình ảnh và lối so sánh sinh động, khiến cuốn sách vừa mang tính học thuật vừa gần gũi hơn với những độc giả phổ thông. Trong ấn bản mới nhất, Friedman đã cập nhật thêm những lập luận và phân tích, khiến cuốn sách trở nên thiết yếu đối với những ai quan tâm đến dòng chảy thế giới ngày nay.

6. Không đến một - Bài học về khởi nghiệp hay cách xây dựng tương lai

Nếu bạn muốn xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn, bạn phải tin vào bí mật.

Bí mật lớn nhất của thời đại chúng ta là vẫn còn những lĩnh vực và phát minh mới cần chúng ta khám phá và tạo ra. Trong Không đến một, doanh nhân và nhà đầu tư huyền thoại Peter Thiel chỉ cho chúng ta biết cách tìm ra những cách thức độc đáo để tạo ra những thứ mới này.

Thiel bắt đầu bằng một tiền đề nghịch lý là chúng ta đang sống trong giai đoạn trì trệ về công nghệ, thậm chí chúng ta còn bị các thiết bị di động hào nhoáng làm cho sao nhãng. Công nghệ thông tin đã cải thiện nhanh chóng, nhưng không có lý gì mà sự tiến bộ của loài ngoài chỉ nên giới hạn trong lĩnh vực máy tính hay ở Thung lũng Silicon. Chúng ta có thể đạt được sự tiến bộ trong bất cứ ngành nghề hay lĩnh vực kinh doanh nào. Nó xuất phát từ kỹ năng quan trọng nhất mà mọi nhà lãnh đạo phải thuộc nằm lòng: học cách nghĩ cho chính bản thân mình.

Một Bill Gates của tương lai sẽ không viết nên hệ điều hành máy tính như Microsoft. Một Larry Page hoặc Sergey Brin kế tiếp sẽ không tạo ra cỗ máy tìm kiếm như Google. Và tất nhiên, một Mark Zuckerberg tiếp theo sẽ không tạo ra mạng xã hội như Facebook. Nếu bạn bắt chước họ, bạn sẽ chẳng học được gì từ họ cả.

Không đến một đưa ra một cái nhìn lạc quan về tương lai của sự tiến bộ và tư duy mới mẻ về đổi mới: bắt đầu từ việc học cách đặt ra những câu hỏi đưa bạn đến những nơi không ngờ tới để tìm và tạo ra giá trị cho thế giới.

7. Cây tiền

Cây tiền, được viết bởi tác giả best-seller của The New York Times – Chris Guillebeau, dùng giọng kể thu hút và một câu chuyện lôi cuốn pha lẫn hài hước để truyền tải thông điệp chính: làm giàu luôn khó, trừ khi bạn sẵn lòng làm việc hăng say và đủ can đảm vượt khỏi vùng an toàn. Cuốn sách là một câu chuyện đầy cảm hứng về cách nghề tay trái có thể giúp bạn hái ra tiền trong suốt quãng đường dài.

Tác phẩm là câu chuyển hư cấu về Jake Aarons – chàng trai trẻ đang trong giai đoạn khủng hoảng, cả trong đời sống tài chính lẫn tình cảm. Anh sẽ bị tống khỏi căn hộ đang thuê trong 30 ngày tới. Giữa tình cảnh ngặt nghèo, Jake tham gia một nhóm hành động gặp gỡ hàng tuần. Mỗi thành viên nhóm có nhiệm vụ chạy một mô hình kinh doanh ngoài công việc chính để kiếm thêm thu nhập, với điều kiện: chi càng ít vốn càng tốt trước khi mô hình kiếm được tiền. Trong vòng một tuần, Jake đã vật lộn học cách kiếm 1.000 USD, với sự giúp đỡ tận tình của các thành viên khác. Nhờ lòng kiên trì, nhẫn nại và ham học hỏi, Jake đã tích lũy được nhiều kỹ năng quan trọng và kiểm soát thành công cuộc sống của mình.

Mượn câu chuyện của Jake, quyển sách truyền tải những bài học hay, hữu hiệu trong kĩ năng quản lý tài chính thời hiện đại. Trong khi nhiều cuốn sách cùng thể loại gạch ra những đầu dòng “phương pháp”, lời khuyên và các bước hướng dẫn hành động, Cây tiền khéo léo sử dụng một phương pháp trần thuật độc đáo và không trùng lặp với những tác phẩm bàn về tài chính hiện hành. Toàn bộ nội dung xoay quanh câu chuyện của Jake – hấp dẫn và đầy cảm hứng, sau đó nhẹ nhàng rút ra những hiểu biết sâu sắc và các bước hành động thiết thực từ câu chuyện đó. Điểm độc giả yêu thích ở Cây tiền là nó thực sự mang tới một làn gió mới cho thể loại sách tài chính vốn bị rập khuôn là khô khan, thiếu hấp dẫn.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

8 cuốn sách viết về Sài Gòn: Mau khỏe mạnh nhé Sài Gòn ơi!

Published

on

Tháng sáu vừa qua, tình hình dịch bệnh có nhiều biến chuyển phức tạp, đặc biệt là tại Sài Gòn. Với những người trong cuộc, nhịp sống của thành phố tất sẽ có nhiều thay đổi: đường phố bớt đông đúc, dân công sở không phải đối diện với “khung giờ mắc kẹt” thường nhật; cuộc sống đơn giản hóa và gò mình cho vừa cái khuôn đi làm – về nhà chuẩn mực; hàng quán đã ngừng phục vụ khách, cũng không còn bóng dáng những cô dì họp chợ trong ngõ, lại càng vắng vẻ những buổi tụ tập bạn bè.

Nắng Sài Gòn vẫn vàng, nhưng không khí đã bớt rộn ràng hẳn. Người ta hoài niệm về những ngày Sài Gòn vẫn còn “sung sức” và cầu chúc thành phố sớm ngày hồi phục, lại trở về nguyên bản một Sài Gòn rạng rỡ.

Bookish gửi tặng đến bạn 8 cuốn sách hay viết về Sài Gòn – những khảo cứu về một Hòn ngọc Viễn Đông trong quá khứ, tản văn về tình người Sài Thành hiện tại. Nếu bạn là một “Saigoneer” đang (bất đắc dĩ) trải nghiệm những ngày tịnh tâm ở nhà, hãy tìm đọc những trang sách này, để tìm thấy nét đẹp của một thành phố không ngừng vươn cao phát triển, nhưng vẫn giữ được tấm lòng thân thiện, hiếu khách trong từng góc đường ngõ phố.

Sài Gòn ơi, chóng “khỏe mạnh” nhé!

1. Bộ sách Sài Gòn - Chuyện đời của phố

Sài Gòn, cũng như bất cứ thành phố nào trên thế gian, giấu trong lòng nó hàng ngàn ký ức. Có loại ký ức hiện hữu, chẳng hạn một bức tranh xưa, một tờ báo cũ, một món nữ trang; cũng có loại ký ức thuộc về tinh thần, chỉ có thể sống trong niềm thương nỗi nhớ của người hoài niệm. Mà dù là loại ký ức nào thì chúng cũng đang dần bị thất tán, lãng quên. Thật may, Sài Gòn còn có một người tình như Phạm Công Luận.

Có thể nói Sài Gòn – Chuyện đời của phố là một tác phẩm khảo cứu công phu, nghiêm túc, với rất nhiều tư liệu quý hiếm mà thậm chí thư viện hay bảo tàng quốc gia cũng không có được. Bên cạnh đó cuốn sách cũng có thể coi như một áng văn chương mềm mại, tinh tế và thâm trầm.

Văn Phạm Công Luận trong Sài Gòn – Chuyện đời của phố dường như hòa làm một với rêu phong. Độc giả đã quen lối văn hùng biện, triết luận của anh trong Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Những lối về ấu thơ… khó có thể nhận ra anh trong cuốn sách này, nhưng thật ra anh luôn có ở đó. Những câu văn anh giấu mình, khiêm nhượng trước sự mênh mông của đời phố và đời người.

2. Sài Gòn trăm bước (Sách ảnh)

Lắng nghe Sài Gòn, lắng nghe thời gian chậm. Một nhánh sông, một góc phố, một con đường, một gánh hàng khi tĩnh lặng, khi nhịp sống giãn ra nửa đêm về sáng bỗng nghe Sài Gòn thở. Nhịp đều, nhịp đều thong dong không hối hả, không sợ ngày mai thì sẽ muộn. Sài Gòn muôn đời vẫn còn đó, với tất cả những gì rất đặc trưng của “Hòn ngọc Viễn Đông” một thời, dù cho vật đổi sao dời, Sài Gòn không thể khác.

Bạn có nghe gì không? Con chim bồ câu gù trên gác mái nhà thờ Đức Bà. Bạn có thấy gì không? Bến cảng Nhà Rồng xôn xao sóng nước. Bạn có ước gì không? Những đại lộ thênh thang đông tây trải dài đến tận chân trời. Sài Gòn bề thế, Sài Gòn xênh xang phát triển. Tận hưởng cái mới với những ai yêu Sài Gòn, nhưng đôi khi vẫn thao thức, mơ về một hồn Sài Gòn muôn niên cũ.

Phố dài với những ngôi nhà - khu nhà công tư, kiến trúc đủ sức vượt qua thăng trầm năm tháng, chấp luôn những thành phố hút hồn cư dân bốn biển năm châu. Đường lớn thênh thang không cần thiết phải hàng hàng lớp lớp biệt thự đủ màu đủ kiểu khoe tiền khoe sắc. Dòng sông Sài Gòn và những nhánh sông, kênh rạch Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ, Bùng B sẽ giữ được hồn ào ạt nước như xưa, để không phải bị mặc định bằng cống hộp, để không phải vô tình biến phố thành sông. Cây xanh Sài Gòn sẽ phải được đầu tư trồng mới, và quay về, quay về như một chứng nhân không thể thiếu trên những con đường đúng chuẩn đúng mực. Những gì cần giữ lại, phải được giữ lại và tôn tạo đúng mức. Những gì cần làm mới, phải được làm trong sự hài hòa hợp lý của một Sài Gòn muôn mặt mà không hề đánh mất cái riêng. Rất sẽ sàng, rất thao thức như một người con tha thiết yêu Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh, tôi đã cảm được cái tình của kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Dũng sau khi đọc Sài Gòn trăm bước của anh.

3. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn 

Sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Sài Gòn, đối với họa sĩ Phạm Công Tâm, những cảnh những người của vùng đất này đã trở nên gắn bó thân thuộc như một phần máu thịt. Tình yêu với nơi chôn nhau cắt rốn khiến anh không ngại bỏ rất nhiều thời gian qua lại, quan sát mọi ngóc ngách của vùng đất này, rồi miệt mài bên giá vẽ, để sau cùng cho ra đời tập tranh – ký họa Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn sinh động và đầy cảm xúc.

Trong tập sách này, độc giả bắt gặp không phải là một Sài Gòn xưa êm đềm trong hoài niệm của nhiều người mà là một Sài Gòn – Chợ Lớn hôm nay đang chuyển mình, phát triển với những di sản kiến trúc, nhiều tòa nhà mới nổi tiếng, những con đường, góc phố hay khu dân cư đông đúc với tấp nập kiểu mưu sinh,…

Bên cạnh các bức tranh vẽ nhiều màu sắc, tác giả còn bổ sung những lời chú thích ngắn gọn, cung cấp thêm nhiều thông tin hữu ích về lịch sử của một thành phố. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn không chỉ là món quà dành cho những người yên mến, gắn bó với vùng đất này mà còn trở thành tấm danh thiếp của Sài Gòn gửi đến bạn đọc gần xa.

4. Nhớ sao xe cộ Sài Gòn

Sài Gòn tuy là một thành phố trẻ nhưng ẩn chứa trong đó rất nhiều dấu ấn văn hoá, lịch sử mà càng tìm hiểu càng thấy dường như không bao giờ tường hết được. Mỗi góc phố, hàng cây, viên gạch cũng có thể trở thành chứng nhân lịch sử. Chọn đề tài xe cộ Sài Gòn, Ngô Kế Tựu đã khai thác một khía cạnh thú vị để người yêu Sài Gòn hiểu thêm về vùng đất này.

Chiếc xe gắn bó với đời sống con người. Và Sài Gòn dường như là nơi sử dụng nhiều loại xe nhất cả nước từ bao lâu nay. Trong phạm vi gần 200 trang sách, Ngô Kế Tựu đã tái hiện khá nhiều phương tiện giao thông của Sài Gòn từ thế kỷ 19. Từ những chiếc xe giờ chỉ còn là dĩ vãng, như chiếc xe kéo mà Tam Lang đã viết trong “tôi kéo xe”, sau đó thay bằng chiếc xích lô đạp, nhanh chóng xoá đi hình ảnh của kiếp “ngựa người”, chiếc xe ngựa xuất hiện từ năm 70 của thế kỷ 19, xe điện nay chỉ còn là “dấu xưa”… cho đến chiếc xe đạp đầy kỷ niệm của nữ sinh Sài Gòn trong tà áo dài trắng, chiếc xe lam ồn ào xả khói mù mịt, xe hoa kiệu cưới, ga xe lửa Sài Gòn mà nay là khuôn viên khách sạn New World, chiếc xe máy Mobylette đời màu vàng xuất hiện tại đường phố Sài Gòn vào giữa thập niên 50 của thế kỷ 20, cùng thời với chiếc Velo Solex…

Viết về những thứ quá gần gũi, quá quen thuộc thì dễ nhàm, nhưng Nhớ sao xe cộ Sài Gòn thì lại cuốn hút và vô cùng đồng cảm, bởi anh viết bằng trái tim, bằng tình cảm của một người thích lang thang phố thị, nhiều khi thui thủi một mình trên đường chỉ có xe làm bạn, hoặc đã từng trông chiếc xe đò về quê như trông một người tình.

5. Sài Gòn, những biểu tượng

Khởi đầu từ ý tưởng bài viết trong phần Biên khảo của nhà nghiên cứu Hà Vũ Trọng về biểu tượng kiến trúc và điêu khắc trên các công trình mang hình thái Đông Dương, Sài Gòn, những biểu tượng ra đời.

Biểu tượng, từ đây không dừng lại ở khía cạnh vật thể, mà triển khai rộng hơn những gì phóng chiếu từ nội hàm lịch sử, văn hóa thị dân; là khởi sinh, tiếp biến cho đến tổng hòa những dấu chỉ nội tại để nhận diện/nhận biết Sài Gòn. Đó là những tiêu điểm văn hóa, nhân văn, bao gồm những chuyển động trong giáo dục, văn chương, nghệ thuật mang tính đặc thù của thị dân, theo đó, là sự tỏa sáng của những nhân vật, cả nổi tiếng và vô danh, phát lộ những gì được xem là biểu trưng cho linh hồn của nơi chốn.

Các bài viết của quy hoạch sư Nguyễn Đỗ Dũng, dịch giả Trần Đức Tài, nhà nghiên cứu Huỳnh Như Phương, nhà thơ Du Tử Lê, nhà báo Lưu Vĩ Lân, Nguyễn Quốc Việt về cảnh quan tinh thần, đời sống con người Sài Gòn trong quá khứ cho đến các cảm nhận, thao thức về cuộc chuyển dời hôm nay của các tác giả: Phan Triều Hải, Nam Thụ, Bảo Uyên, Nguyễn Cường, Trương Gia Hòa… đặt trong cảm thức không gian biểu tượng, phần nào, như đã nói, có thể gợi mở hứng thú cho những cuộc kiếm tìm dấu chỉ văn hóa đô thị Sài Gòn trong thời gian tới.

Sài Gòn, những biểu tượng là cách tiếp chạm nhỏ nhẹ, bặt thiệp và truyền cảm hứng với một vấn đề lớn lao của đô thị. Sài Gòn trong tập sách này, dù là quá khứ xa hay hiện tại gần, dù là tiếng nói nghiêm cẩn của khoa học hay là những xúc cảm bay bổng, dù nói về con người hay cửa nhà, di sản hay môi trường… thì đều hàm chứa những tâm tình và nỗ lực tìm tòi hiểu biết.

6. Sài Gòn phong lưu

Sự phong lưu không nhất thiết phải đặt trên nền tảng sung túc vật chất hay phô trương những thú chơi dị biệt, càng không phải là sự phóng khoáng vung trời theo lố nghĩ phổ biến... mà chính ở tâm thế sống thanh đạm, phong thái lịch thiệp, biết tận hưởng thời gian và không gian, hướng đến cái tao nhã trong khí quyển tinh thần.

Phong lưu hướng đến sự hài hòa nội tâm, sự khoan hào với tha nhân, sự thăng hoa trong sáng tạo và không ướng vào những thứ vọng động xu thời. Tuyển tập này là một gợi mở để cùng suy tư sâu hơn về một chiều kích giá trị tính cách thị dân Sài Gòn.

7. Sài Gòn tản văn - Ngon vì nhớ

Ẩm thực là nghệ thuật, bởi thế nó cũng là một nếp văn hóa đặc trưng của Sài Gòn. Sự giao thoa của nhiều bản sắc văn hóa vùng miền trong nước và thế giới đã góp phần làm ẩm thực Sài Gòn thêm phong phú sắc màu. Sự phong phú ấy không dừng lại ở một món ăn ngon mà là câu chuyện về món ăn, thức uống, một chỗ ngồi, một con phố, một tên người… Tất cả hương vị đặc trưng ấy luôn làm say lòng những ai đã một lần đến Sài Gòn, và hơn nữa là sự thơm ngon trên trang viết của những ai yêu Sài Gòn.

Ngon vì nhớ là những cung bậc cảm xúc của người viết yêu mến Sài Gòn muốn trải lòng mình. Những ai yêu mến ẩm thực Sài Gòn cũng sẽ tìm thấy hương vị cuộc sống qua từng trang viết và nhớ những góc bàn, hẻm phố thân quen đã ngồi.

8. Ký ức một ảnh viện Sài Gòn - Câu chuyện Viễn Kính

Ảnh viện không đơn thuần là nơi làm dịch vụ ghi chép hình ảnh, nơi diễn ra những giao dịch nhất thời giữa những người cần ảnh với thợ chụp ảnh, đó là một kho tàng ký ức về con người và nơi chốn, một nguồn dữ liệu nhân học, nhân trắc học, xã hội học, sử liệu cộng đồng.

Nhưng đó lại có thể không hơn gì một đống tro tàn sau những bể dâu thời cuộc.

Ký ức một ảnh viện Sài Gòn hay Câu chuyện Viễn Kính có thể xem như một dự án du khảo được tác giả Nguyễn Vĩnh Nguyên thực hiện trong suốt gần một năm. Cuốn sách hơn 220 trang là một câu chuyện đồ sộ về nhiếp ảnh, những hình ảnh quý giá một thời vàng son lẫn cay đắng của lịch sử.

Ông Đinh Tiến Mậu, nhân vật chính của câu chuyện – chủ hiệu ảnh Viễn Kính tiếng tăm của Sài Gòn, kể về sản nghiệp của một đời thợ ảnh cứ như không có chuyện vậy, nhẹ tênh, phẳng phiu, liền lạc. Như chẳng có chuyện gì, tay thợ ảnh ấy từng trở thành chứng nhân của lịch sử hay có ảnh đăng trên những trang báo hàng đầu. Như chẳng có chuyện gì, ảnh viện của ông là chỗ chụp chân dung của các ngôi sao hàng đầu làng giải trí miền Nam.

Hết.

Ảnh đầu bài: Tranh ký họa trong tác phẩm Cảnh sắc phố thị Sài Gòn - Chợ Lớn

Đọc bài viết

Cafe sáng