Nối kết với chúng tôi

Book trailer

The Booker Prize 2020: Burnt Sugar – Như cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng

I would be lying if I said my mother’s misery has never giving me pleasure.

Published

on

Để hỏi đâu là cuốn sách gây nhiều phân cực nhất của mùa giải năm nay thì câu trả lời chắc hẳn là Burnt Sugar của Avni Doshi. Thành thực mà nói, với cuốn sách này, Avni tự đặt mình vào thế khó khi xây dựng một chủ đề quá ư táo bạo, khác xa lẽ thường. Trên trang chấm điểm Goodreads, bình luận nhận được nhiều đồng ý và đáp trả nhất lại là đánh giá 1 sao – với những nhận định phi thực, kinh tởm, lộn xộn… Nhưng liệu có công bằng cho một tác phẩm văn chương, khi nó đụng đến một thứ gì đó về sự ích kỷ, về bản tính người – dẫu chăng khi được nhìn nhận trong mối quan hệ mẹ con ruột thịt vốn được xem như những gắn kết thiêng liêng mà đặc biệt hơn, còn xuất phát từ những phông nền phương Đông, nơi tình cảm gia đình vốn vẫn được đặt trên hàng cao nhất? Rõ ràng là không. Nhìn nhận một mặt nào đó, Burnt Sugar là tiểu thuyết đầy bi kịch, sự trả thù, cái đáp trả giữa mẹ và con gái khi những giá trị cá nhân va chạm vào nhau, những động cơ trộn lẫn vào nhau và những xung đột như đang nén dần đến mức tối đa.

*

Cuốn sách mở đầu bằng một câu văn như thể hàm chứa trọn vẹn nội dung của mình: Sẽ là dối trá nếu nói những bí mật của mẹ không khiến tôi thích thú. Lấy bối cảnh ở Pune – thủ phủ miền Tây trung tâm Ấn Độ,  Burnt Sugar là những xung đột mạch ngầm giữa Antara – một nghệ sĩ sáng tạo nghệ thuật, và mẹ cô – Tara, người phụ nữ kỳ lạ, loạn trí, mà ở ngay thời điểm hiện tại, được xác định như đang mắc chứng Alzheimer. Ngay cả cái tên của hai người họ, cũng đã chứng kiến một sự đối đầu (Antara = An + Tara = Không – Tara). Với Burnt Sugar, hơn ai hết, Avni Doshi đã đi vào những trải nghiệm vô cùng cá nhân, núp trong bóng tối của mối quan hệ tưởng như thiêng liêng và đầy ánh sáng. Là phiên bản đảo ngược và logic hơn của Mình cần nói chuyện về Kevin của Lionel Shriver và cũng Ấn Độ hơn Nhật ký mang thai của Yoko Ogawa, Burnt Sugar là một khúc ca đầy những note cao của một giọng hát đã quá mỏi mệt, đầy những lỗi strain, flatcrack trong sự kích động của bản hòa ca nhịp nhàng bối cảnh.

Quay về những năm 60 khi Tara trốn khỏi nhà chồng đi đến tịnh thất như cách tránh xa phong tục cổ hủ trong cuộc hôn nhân chính bản thân mình. Ở đó, trải nghiệm trong mối quan hệ vô cùng độc hại với người chồng chính thức đầu tiên cùng những căng thẳng khi sống cùng nhà với người mẹ chồng khiến bà rời nơi chốn ấy không một báo trước, dẫn theo con gái đến ashram – nơi sinh hoạt tôn giáo của một giáo phái, và trở thành phu nhân của người đứng đầu. Tại đó, giữa những hành động kỳ quặc của việc thờ cúng, Tara hoàn toàn lu mờ con gái, để cô sinh sống như một đứa trẻ không có gia đình, giao phó hoàn toàn cho người phụ nữ tên là Kali Mata (Nữ thần hủy diệt), còn mình chìm đắm trong những ca tụng và phương thức hành lễ lạ lùng. Antara trải qua những quãng thời gian vô cùng khó khăn, khi thiếu đi sự quan tâm, gắn bó; cũng như một môi trường sống không hề phù hợp với lứa tuổi mình. Những ngột ngạt đè nén, những căng thẳng nội tâm, ép lên cô con gái như những vết hằn rất khó gột rửa.

Sau cái chết của Baba, Tara rời khỏi tịnh thất và sống như người ăn xin, học các mánh lới để tồn tại, vì ông bà nội và cả người chồng đều chối bỏ bà. Cũng trong khoảng thời gian này, nhờ sự cảm thông của Reza – người chồng không chính thức, hai mẹ con họ tiếp tục sống cuộc đời quá nhiều chông chênh. Khi xã hội Ấn Độ rơi vào Nhiễu loạn những năm sau này, Reza biến mất. Chính trong những năm tháng bị bỏ mặc, xa lánh và chối từ về mặt tình cảm, trong Antara là điều gì đó của sự tự nhận thức chua chát như hẳn sau này ta hay bắt gặp: Thậm chí trong những cơn điên của mình, bà ấy chưa khi nào ngưng làm hại tôi hay Bà ta không hơn gì một nhúm rau thối. Những câu văn này đôi khi làm nóng người đọc và chạm đến những đường biên đạo đức vốn luôn cố hữu trong con người họ.

Thế nhưng bi kịch chỉ đến khi Tara giả chứng mất trí khi phát hiện con gái vốn đang qua lại với Reza – người tình năm xưa nay đã mất dấu – khi vô tình đến buổi triển lãm của Antara. Nếu Lionel Shriver viết về sự trả thù đầy những mê hoặc thể xác được thể hiện qua cơn bùng phát giết người của Kevin hay Yoko Ogawa đầu độc chị gái của nhân vật chính bằng bưởi đột biến; thì Avni Doshi cho cuộc đối đầu giữa hai mẹ con bằng Alzheimer. Những nghi ngờ bước đầu, những trả đũa leo thang giữa hai con người được khắc họa trong cái lạnh lùng vô cảm, trong nỗi xót xa cay đắng hiển hình trước mắt người đọc. Ở đó bằng căn bệnh này, Tara hành hạ chính con gái mình bằng những giả vờ buồn thương, những ảnh hưởng sâu sắc, những tai biến giả tạm; còn Antara – là sự trả đũa đầy những leo thang. Và đến cuối cùng trong cuộc gặp gỡ ở nhà chồng Antara là khi Tara đạt được chính mục đích mình. Vở kịch kết thúc và chiếc mặt nạ đã được gỡ xuống.

Giữa những bến bờ đạo đức và suy nghĩ chung chung, hẳn không ai có thể quy kết công lý thuộc về người nào. Thuộc về người mẹ nhẫn tâm bỏ rơi con mình đi vào đạo phái; hay về cô gái đã lấy đi người đàn ông của chính mẹ mình? Avni Doshi đặt ra những thế chông chênh và đẩy bi kịch chạm đến cưỡng bức. Một khung truyện rất khó giải quyết và nằm chông chênh, và đó cũng là lý do vì sao với Burnt Sugar, những phân cực đánh giá, những nhận xét về sự thiếu logic hay mặt tình cảm xuất phát từ chính cái nhìn chung chung vốn luôn cố hữu của mỗi một người. Với bản thân người viết bài này, bằng những rời rạc và sự thiếu gắn kết, tình cảm hai mẹ con họ đã chết từ lâu, và chẳng có gì quá không logic hay thiếu hợp lý ở tiểu thuyết này.

*

Giữa những mâu thuẫn nội tâm của hai nhân vật, với Burnt Sugar, Avni Doshi phần nào cũng khắc họa được bối cảnh Ấn Độ rất nhiều màu sắc trong những phông nền tôn giáo, luật lệ, lễ nghi, giữa những đối lập hiện đại phương Tây và cái cổ hủ vốn luôn tồn tại ở đất nước phương Đông. Những chuyển giao thế hệ, những thế đối đầu và vai trò của người phụ nữ sau bao thế hệ vẫn không chuyển dời. Nếu Tara chịu sự áp bức của gia đình chồng đầy đủ bao nhiêu, thì Antara ở thế hệ sau cũng không khác mấy: khi phải đợi cửa chờ chồng mình về hay vấn đề phải sinh con trai trong mối quan hệ vô cùng căng thẳng với người mẹ chồng mê tín dị đoan. Nhưng nếu Tara đầy đủ dũng cảm thoát ra chiếc lồng ngột ngạt đầy những mực thước, thì Antara lại không được thế. Cô đầy mệt mỏi và những buồn thương, vì thiếu cảm hứng nghệ thuật, thiếu cái định hướng dẫn đến việc sinh Anikka như cách níu giữ người chồng của mình.

Về phong cách viết, Avni Doshi chứng tỏ tài năng của bản thân mình khi dám đặt chân vào khe hở hẹp của những vấn đề tưởng như nhạy cảm. Điềm tĩnh, lạnh lùng mà đầy cân bằng; Avni tái tạo nên cuốn tiểu thuyết đầy những chà nhám của mối quan hệ thô ráp mà đầy vết xước. Điểm yếu của Burnt Sugar có thể kể đến là sự ôm đồm. Giữa một tiểu thuyết sắc sảo, hiện đại và nặng về mặt tâm lý, việc lồng ghép lịch sử Ấn Độ trong một nỗ lực cố gắng tạo ra một tiểu thuyết mở, hướng nhiều xúc tu thì vô hình trung trở nên thừa thãi. Mô tả kỳ ảo được đánh giá khá cao trong một nỗ lực thoát khỏi lối viết hiện thực, nhưng thời lượng này vẫn còn rất ít.

*

Với Burnt Sugar, Avni Doshi đã làm một cú hattrick vô cùng ngoạn mục lừa đón người đọc. Bằng cách viết điềm tĩnh, thấu hiểu mà đầy sắc sảo, Avni đã dựng nên một bi kịch không thể đoán trước, giữa những căng thẳng, xung đột, đối đầu vô cùng lạ lẫm. Nếu là người đọc chờ đón văn chương như cái đẹp đẽ miêu tả cuộc đời, thì Burnt Sugar không dành cho bạn. Nhưng để chờ đợi một sự chuyển hóa từ ngọt thành đắng, từ trắng sang đen, từ rắn thành lỏng, từ chặt thành ra phân rã ra như đường thành caramel; thì đây là tiểu thuyết vô cùng phù hợp. Dữ dội, tàn khốc và đầy những bi kịch ngầm; cuốn tiểu thuyết mạnh mẽ nhất mùa giải năm nay.

Hết.

minh.

*

The Booker Prize 2020






Book trailer

Chú bé có tài mở khóa – Món quà thơ ấu 30 năm tuổi

Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Quang Thân đoạt giải văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1985. Thời gian trôi đi, quyển sách giữ nguyên giá trị trong lòng những bạn đọc nhí bởi những thông điệp mà nó chuyển tải.

Published

on

By

chu be co tai mo khoa 1

Chú bé có tài mở khóa là một truyện phiêu lưu, kể về chú bé Hùng bị ném ra ngoài xã hội, phải đối mặt với cái xấu, cái ác, phải vật lộn nhọc nhằn, gặp đủ loại người tốt có, xấu có, có khi được cưu mang, có lúc bị vùi dập.

Quyển sách kết hợp các tình tiết phiêu lưu với phản gián. Chuyện bắt đầu từ việc chú bé Nam ở quê ra tỉnh chơi. Bố đi vắng, Nam trở nên bơ vơ. Nhờ làm quen với Hùng lé, một chú bé có biệt tài mở khóa, Nam mới vào được phòng bố ở. Thế rồi, phòng bố Nam trở thành cứ điểm của bọn lưu manh. Khu tập thể Nam ở bị trộm lớn, bản thân Nam thì bị bọn lưu manh bắt cóc… Hùng lé giúp Nam trốn khỏi hang ổ bọn cướp nhưng Hùng lại sa vào tay một bọn gián điệp kiêm buôn lậu và tiếp tục những cuộc phiêu lưu. Khi ở Hà Nội, khi ở Hải Phòng, khi ở Quảng Ninh, bọn chúng “thử thách rèn luyện” Hùng. Cho đến khi gặp các chú công an, Hùng mới hiểu thêm mình, biết mình là con một liệt sĩ công an và tên gián điệp với biệt danh Cóc Vàng chính là kẻ trước đây đã giết bố Hùng.

Một cốt truyện phiêu lưu có nhiều tầng, nhiều tuyến, nhiều tình tiết lạ. Tác giả Nguyễn Quang Thân đã khéo léo kết hợp những hình ảnh do sức tưởng tượng phóng khoáng, bay bổng với những chi tiết dung dị, tự nhiên do sự quan sát hàng ngày, tạo nên những cảnh huống bất ngờ, ngẫu nhiên mà hợp lý.

Truyện hấp dẫn ở những tình huống bất ngờ, nhiều chi tiết gay cấn, hồi hộp và nhiều chi tiết gây xúc động với bạn đọc.
Chú bé có tài mở khóa và Chú bé Thất Sơn được Phương Nam Book tái bản với bìa mới, ảnh minh họa đặc biệt.

Bạn có thể đọc thích thú một hơi, như chơi một trò chơi, vừa chơi vừa học. theo từng trang sách, những mánh khóe, mưu mô của bọn lưu manh, gián điệp bị vạch trần. Bạn căm ghét chúng và hiểu thêm, yêu thêm các chiến sĩ an ninh.

Nhưng cái chính là người đọc sẽ có cái nhìn khác đi về nhân vật chính Hùng lé. Cậu bé có những tính xấu như thích chơi, ngại học, nhưng là một thiếu niên lương thiện. Chẳng may gặp cảnh khó khăn, sa vào tay bọn lưu manh, phải làm việc bất lương nhưng hung luôn luôn day dứt, muốn trở về gia đình, trở về với cuộc sống bình thường yên ổn.

Song, cuối cùng, cậu bé cũng đã nhận sai. Một phần do những người lớn tốt bụng xung quanh, một phần do chính bản chất lương thiện của Hùng. Người đọc có thể học được nhiều ở Hùng về tính táo bạo, lòng tự tin và tài tháo vát, nhất là lòng yêu đời và sự thông cảm với nỗi bất hạnh của người khác… qua đó mà cảm mến cậu bé hơn. Chẳng thế mà suốt cuộc phiêu lưu gian khổ, Hùng vẫn không quên, vẫn giữ được con búp bê nhỏ cho bé Liên, dù chỉ mời gặp Liên thoáng qua một lần.

Sách được ra đời cách đây 30 năm. Cuộc đời ngày ấy có thể chưa nhiều cạm bẫy như bây giờ, cũng chưa có các phương tiện truyền thông hiện đại hỗ trợ, nhưng chắc chắn cũng không kém phần thu hút các chú bé tìm đọc để nếm trải cuộc phiêu lưu gay cấn và thú vị.

"Hùng Lé, đứa con từng lầm lạc nhưng luôn là đứa trẻ ngoan, cuối cùng đã tìm được đường về nhà. Và giờ đây có lẽ chú đã vào tuổi trung niên. Con trai hay con gái của chú đang đọc lại câu chuyện phiêu lưu của chú ngày nào. Ngày chú được tái tạo lại bằng chữ trên các trang sách, chuyện phiêu lưu còn hiếm hoi, thậm chí bị cấm kỵ. Cuộc đời ngày ấy cũng chưa nhiều cạm bẫy nguy hiểm như bây giờ. Vi thế, cuốn sách vẫn được in lại và hy vọng vẫn được các chú bé tìm đọc để nếm trải chuyện phiêu lưu mà có thể mình sẽ phải trải qua. Dù thế nào đi nữa, chân lý ở phía chân trời nhưng vẫn luôn tồn tại. Đó là lương tri của con người, là tâm hồn trẻ con, những tờ giấy trắng. Mong rằng, lòng tốt, tình yêu con người là hành trang mãi mãi đi cùng các bạn.” (cố nhà văn Nguyễn Quang Thân)

Chân dung cố nhà văn Nguyễn Quang Thân.

Ở lần tái bản năm 2021, Phương Nam Book thổi vào tác phẩm tinh hoa văn học xưa một sức sống mới khi thay đổi bìa và bố trí các ảnh minh họa trong trang ruột do họa sĩ Kim Duẩn thực hiện.

"Hãy trân quý tâm hồn con trẻ. Những tờ giấy trắng cần được viết nên bởi yêu thương, bao dung, thấu hiểu và cả sự chở che, dẫn dắt theo những điều đúng đắn."

  • Sách hiện đang được giảm 10% tại website nhasachphuongnam.com và hệ thống Nhà Sách Phương Nam trên toàn quốc.
Đọc bài viết

Book trailer

Trang bị kỹ năng cần thiết bước vào thời đại khoa học 4.0 qua bộ sách của Peter Hollins

Published

on

By

Bo_sach_ky_nang_4.0

Bộ sách Khoa học kỹ năng cho thời đại mới giúp bạn tự trang bị cho mình những hành trang cần thiết nhất để bước vào thời đại mới – thời đại của việc tự học, tư duy độc lập, tinh thần k­ỉ luật cao và sự nhạy bén trong quá trình tiếp thu những thành tựu mới. một tác giả bestseller dành nhiều năm nghiên cứu về lĩnh vực tâm lý và hành vi con người. Những gì ông viết dựa trên kiến thức khoa học, nghiên cứu của chính ông và kinh nghiệm làm diễn giả huấn luyện cho nhiều tổ chức.

Bộ sách của Peter Hollins gồm 4 quyển: Tư duy nhạy, tiếp thu nhanh, Làm chủ việc tự học, Sống kỷ luật, gặt thành công, Kỹ năng mới trong tầm tay.

Tư Duy Nhạy, Tiếp Thu Nhanh

Quyển sách nêu lên những quy tắc cơ bản về khoa học thần kinh, qua đó giúp bạn hiểu được nguyên nhân sâu xa tại sao chúng ta lại hành động thiếu suy nghĩ, hay lo âu, sợ hãl một cách vô thức, và biết cách kiểm soát các thói quen cả tốt lẫn xấu của mình - những điều mà bạn cho rằng rất khó thay đổi.

Chẳng hạn như:

  • Bạn có biết bộ não nghĩ rằng nó vẫn đang sống ở 10.000 năm trước Công nguyên?
  • Vấn đề này nằm ở hệ limbic bên trong não - vốn không chịu tự thích nghi với thế giới đang đổi thay khủng khiếp xung quanh nó!
  • Bạn đã từng nghe đến trường hợp của Phineas Gage - một người đàn ông từng bị thủng sọ nhưng vẫn sống sót một cách kỳ lạ?
  • Một que sắt xuyên qua não của Gage, phá vỡ đỉnh sọ. Thế mà anh ấy vẫn sống và làm việc bình thường, có điều... tính tình của Gage lại không còn đáng yêu cho lắm…
  • Bạn vẫn nghĩ rằng bộ não sẽ ngày càng bị lão hóa, không còn đủ linh hoạt và mềm dẻo như khi chúng ta còn trẻ?

Qua tác phẩm, người đọc biết được bộ não người già vẫn phát triển được các kết nối mới, mở ra những hiểu biết và cảm nhận mới mà người trẻ hiếm ai có thể phát triển.

Làm Chủ Việc Tự Học

Peter Hollins viết Làm chủ việc tự học với mục đích làm vơi đi một số khó khăn đó và giúp bạn trở thành một người tự học tận tụy, kiên quyết và nhanh nhẹn ở bất cứ môn học nào bạn đã chọn, sách sẽ dẫn dắt bạn từng bước tìm kiếm nguồn cảm hứng để học tập, hoạch định, phát triển những thói quen tốt và điều khiển việc học tập của chính mình.

“Hy vọng bạn có thể sử dụng những kỹ năng rút ra từ cuốn sách này và áp dụng cho bất cứ khóa học nào bạn quan tâm. Và cũng hy vọng rằng cuốn sách sẽ khuyến khích bạn tìm thấy nhiều đề tài, môn học hơn nữa để học hỏi”, tác giả chia sẻ.

Qua quyển sách, bạn sẽ biết được cách:

  • Xác định mục tiêu tự học cụ thể và thiết thực
  • Tự học bất cứ thứ gì với thời gian hạn chế
  • Làm thế nào để không bỏ dở việc tự học giữa chừng

Sống Kỷ Luật, Gặt Thành Công

Đến một lúc nào đó, kỷ luật sẽ trở thành thói quen nhờ:

  • Quy tắc 40% của lính đặc nhiệm Hải quân Mỹ (SEAL) trong tình huống vào sinh ra tử
  • Quy tắc 75% khắc chế và định luật Parkinson
  • Quy tắc 10-10-10 và quy tắc luôn luôn ăn món rau trước
  • Quy tắc 66 ngày tạo dựng thói quen

...cùng những bí quyết đầy thú vị khác giúp bạn tràn đầy nghị lực, dẻo dai tinh thần, tăng cường tự chủ, để chống lại các cám dỗ và đạt được mục tiêu.

Với Sống kỷ luật, gặt thành công, Peter Hollins cho chúng ta thấy để thành công, “chỉ việc nghiến răng lại, rồi cố gắng thì luôn luôn chưa đủ”, bạn còn cần “biết cách gia tăng mức khởi điểm của sự tự giác kỷ luật, cũng như làm sao để bố trí, sắp xếp cuộc đời mà không cần tới tự giác kỷ luật tại mỗi khúc quanh”.

“Môi trường bạn tạo lập cho chính mình có tác động lớn lên sự hình thành tự giác kỷ luật bởi vì nó có thể không ngừng làm suy kiệt hoặc có thể giúp bạn bảo tồn và rèn luyện sự tự giác kỷ luật ấy. Bạn nên giới hạn một cách có chiến lược những sự phân tâm, sao lãng của mình bằng cách “không thấy, không nghĩ tới”, tối thiểu hóa sự gia tăng dopamine đột ngột mà điều đó khiến bạn mất tập trung, và hãy làm con đường ít trở ngại nhất trở thành hoạt động mà bạn muốn nhất.”

Kỹ Năng Mới Trong Tầm Tay

Học kỹ năng mới có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời bạn, nhưng làm thế nào để đạt được những kỹ năng đó?

Điểm thú vị nhất khiến cuốn sách này trở nên độc đáo là nó không gây cho bạn cảm giác rằng mình bị bảo ban, dắt tay chỉ việc. Peter Hollins chỉ đơn giản là phân tích để xây dựng nên những nguyên tắc cơ bản cùng một hai ví dụ, phần còn lại là tùy thuộc vào suy nghĩ, sáng tạo và thích ứng của bạn. Nói cách khác, Peter Hollins cho bạn những chiếc cần câu dài ngắn khác nhau với những chiếc lưỡi câu đủ kiểu, và sắc bén, thay vì những “con cá” đã ươn.

Cách tiếp cận này không chỉ khích lệ bạn tư duy mà còn tôn trọng những thành tựu và cả những điểm mạnh của bạn. Khi được tôn trọng, đánh giá đúng cũng như được tự do suy nghĩ, sáng tạo vì quyền lợi của bản thân, còn có trở ngại nào ngăn được bạn vận dụng toàn bộ sức mạnh trí óc và sức lực của mình để đạt được mục đích.

Đọc bài viết

Book trailer

Khi một tác phẩm thuần phong vị Việt chiến thắng trên đấu trường văn học quốc tế

Published

on

Vượt qua nhiều tác phẩm nặng ký khác, tiểu thuyết đầu tay The Mountain Sings của nhà thơ gốc Việt Nguyễn Phan Quế Mai đã vinh dự nhận giải thưởng văn học Dayton vì hòa bình năm 2021, hạng mục hư cấu. Tiêu đề The Mountains Sing tượng trưng cho vùng đất và con người Việt Nam, đồng thời “núi hát”, hay “sơn ca” là tên của loài chim biểu tượng cho sự bất tử trong văn hóa Việt.

Có gì trong The Mountain Sing?

Trong câu chuyện trải dài hơn 350 trang sách, Nguyễn Phan Quế Mai đã vẽ nên bức chân dung gia đình phức tạp trong gần một thế kỷ tiến trình lịch sử, từ thời Pháp thuộc, khi chính quyền cộng sản Việt Minh lên nắm chính quyền, sự chia cắt giữa hai miền đất nước,… và những dư âm của chiến tranh Việt Nam còn vang vọng đến tận ngày nay.

Cuốn sách là bản hợp xướng của nhiều giọng nữ, được kể xen kẽ giữa bà Diệu Lan, sinh năm 1920 và cô cháu gái Hương, sinh năm 1960. Bà Diệu Lan là trụ cột của gia đình; khi những người đàn ông trong nhà - cha bà, chồng bà, chồng, anh trai, con trai - đều vắng bóng do chiến tranh, bà đã vượt qua những biến động lịch sử và bể dâu cuộc đời bằng tinh thần tự lực, tháo vát, linh hoạt cùng tấm lòng nhân ái. Trước thời cải cách kinh tế, bà buộc phải tham gia vào nền kinh tế chợ đen để nuôi sống gia đình. Bà truyền lại những cuốn văn học lậu của Mỹ cho cháu gái, hy vọng sẽ mở mang tri thức cho Hương, và tình mẫu tử không suy suyển dành cho người con trai chiến đấu trong Quân đội Nam Việt Nam thân Mỹ. Những hành động của bà Diệu Lan đã phản ánh chân thực nhất định nghĩa “độc lập” mà bà cho là phải.

Nhìn lại chiến tranh Việt Nam

Sinh năm 1973 tại Bắc Việt Nam, Nguyễn Phan Quế Mai cùng gia đình đã chuyển đến sống tại miền Nam khi bà 6 tuổi. Sau khi giành được học bổng du học đại học tại Úc, bà theo đuổi sự nghiệp viết lách nhằm đào sâu và kiến giải những hậu quả tâm lý xã hội lâu dài tác động đến những bên tham gia vào chiến tranh Việt Nam. Chính điều này mang lại cho bà ngòi bút sắc sảo và lối diễn đạt duyên dáng khi khắc họa những sự thật mâu thuẫn về chiến tranh, tha hương và bản chất con người.

Cuốn sách khiến chúng ta nhìn nhận “kẻ thù” không như một bản thể trừu tượng hay quái ác, mà là con người bằng xương bằng thịt, thậm chí là người thân thương quen thuộc. Chiến tranh Việt Nam không chỉ là một cuộc chiến về ý thức hệ giữa những quốc gia khác nhau, mà còn là một cuộc nội chiến - đôi khi là trong gia đình. Một nhân vật đã trầm ngâm, “Liệu tôi có thể giết chết anh em máu mủ của mình để cứu mạng anh em đồng chí?”

Liệu The Mountains Sing có thể vượt qua rào cản dịch thuật và kiểm duyệt?

The Mountains Sing được nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai đề tặng cho người bà đã mất trong nạn đói lớn những năm 40 khi quân đội Nhật chiếm đóng Việt Nam, cho người ông đã mất vì chính sách cải cách ruộng đất khắc nghiệt những năm 1955, cho người chú đã “chôn vùi tuổi trẻ trong cuộc chiến”, cũng như hàng triệu người Việt Nam - và những người không phải người Việt Nam - đã chết trong chiến tranh.

Tác giả cho biết lý do bà quyết định viết The Mountains Sing bằng tiếng Anh là để đạt được một “khoảng cách an toàn” - chỉ có được khi sử dụng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ. Khoảng cách này cần thiết để tiếp cận và chiêm nghiệm lại lịch sử hỗn độn một cách điềm tĩnh, minh xác. Đồng thời, sử dụng tiếng Anh cũng cho phép bà giới thiệu tới độc giả Mỹ một bức chân dung cảm động về “kẻ thù cũ” của họ - Bắc Việt Nam.

Bên cạnh việc miêu tả những hậu quả thảm khốc của chiến tranh, The Mountains Sing nêu lên quan điểm: hệ tư tưởng Mác-xít chính là điều buộc công dân Việt Nam và những người thân trong gia đình đứng trước việc lựa chọn hoặc trở thành kẻ phản bội, hoặc làm người yêu nước. Tác phẩm quả quyết về quyền tiếp thu thông tin, tự do tư duy và hành động trên tấm phông nền di sản văn hóa giàu đẹp và nhân ái của dân tộc. Tuy nhiên, việc The Mountains Sing liệu có gặp phải rào cản về dịch thuật và kiểm duyệt trước khi đến tay độc giả tại Việt Nam vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Hết.

Mèo Heo

Đọc bài viết

Cafe sáng