Book trailer

Chuyến bay tháng ba – Sự hiểm nguy của ký ức

Ở 12 truyện ngắn có dung lượng vừa phải trong Chuyến bay tháng ba, có một điều dễ nhận thấy đó chính là mối bận tâm của tác giả hay cũng có thể nói là những ám ảnh với lịch sử, những nhân vật dù mang nhân dạng nào cũng như đang rì rầm kể lại từ bờ bên kia thực tại. – Huỳnh Trọng Khang

Published

on

chuyen bay thang ba le khai viet

Được ra mắt vào những ngày cuối tháng Tư vừa rồi, Chuyến bay tháng ba là một tuyển tập những lát cắt nhỏ hướng về con người và xoáy sâu vào môi trường sống nơi chủ thể ấy – trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai. Có thể thấy phần lớn những câu chuyện này được xây dựng dựa trên bối cảnh chiến tranh Việt Nam những ngày miền Nam chuẩn bị hoàn toàn giải phóng; nhưng song song đó cũng ẩn chứa những mẫu nhỏ được rút ra từ đời sống hiện đại, của những con người đầy âu lo, khoắc khoải với cuộc sống đương thời.

Trong tâm trí họ, đó là những ám ảnh, bất định, phân tranh của các miền ký ức. Ở đó, có ám ảnh chiến tranh, có thù hằn tiếm quyền, có tình yêu đổi thay, có ký ức bất tín… Đọc Lê Khải Việt ta hiểu con tàu thời gian từ quá khứ đến tương lai có thể vút nhanh đến mức độ nào, nhưng chủ thể và những giá trị họ mang theo đó dường như còn nguyên và mãi bất biến.

Với tác phẩm đầu tay của một cây bút hoàn toàn mới, Lê Khải Việt ít nhiều đã cho người đọc thấy được sự kiềm nén tự trong bản thân mình. Xuyên suốt tập truyện này có thể thấy rõ là đang viết về chiến tranh, nhưng trên hết những điều ấy, ta thấy chiến tranh chỉ là cái vỏ đang chứa đầy nước – thứ nước tinh khiết trong vắt của sự hồn nhiên, ngây thơ nay đã loang màu, nhúng chàm bởi những động chạm của con người, rất con người.

Có thể nói đây là chuỗi những văn bản sắp xếp cạnh nhau, chồng chéo lên nhau bởi lẽ Lê Khải Việt không hề giấu giếm những sợi dây kết nối các câu chuyện của mình. So với các tuyển truyện khác có điểm chung trong phong cách viết hay mặt nội dung, thì ở đây anh đã xây dựng được sự linh hoạt trong cách truyền tải: khi rõ ràng, chi tiết, rành mạch và nhiều ám ảnh của chuyện thật, người thật; khi thì cả một không gian nhuốm màu Kafka hiện lên với hóa thân, chuyển dời, siêu thực.



Các mẫu chuyện của anh dễ thấy không đầu không cuối, không rõ nguyên do, không một căn cước xác định nhân dạng; và dĩ nhiên, vì lẽ đó, nó tuồng như những lát cắt ngẫu nhiên vào trong thời đại tưởng còn đỏ hỏn nay ngã màu đời sống đô thị. Những thành tố này thường có cái kết không được chú trọng: khi thì lơ lửng như một suy tư chực chờ ghép nối, nhưng cũng có khi đột ngột bẻ ngoặt như cú xuống hàng cuối cùng của một trang sách gần chót.

Đó có thể là chiến tranh với những ám ảnh quá khứ mù sương về ánh mắt bình thản như của một tay chơi bạc có thần kinh thép của đứa trẻ nọ hay hình ảnh cô gái trôi ngửa trên vùng sông nước với bộ đồ trắng… Các nhân vật của anh như mắc một di chứng chiến tranh, họ kẹt mãi trong vùng ký ức để rồi lần mò tìm về những kho lưu trữ, những viện bảo tàng hay những trang sách vàng úa hàng cây. Lịch sử sắp sang trang, nhưng nhà thờ hay bảo tàng vẫn đứng vững; nhưng trên trang giấy ấy, đôi khi cũng chỉ tồn tại điều giả dối nhất mà con người có thể nghĩ ra.

Lê Khải Việt không tin và chẳng bám víu vào điều gì cả. Anh cho người đọc cảm giác của sự bất định và việc chuyển dời. Dù không thoát khỏi sự quyến rũ của “trò con trẻ” – ham muốn quyền lực, chém giết lẫn nhau; nhưng sâu thẳm một mặt nào đó, “người em bé” với thứ văn chương tựa như oxy nuôi dưỡng cơ thể là thứ anh hằng khao khát. Cũng tương tự thế, anh nghi ngại vai trò xác tín của ký ức – của dối trá được in trên giấy, nhưng rõ ràng rằng mỗi thời đều có một “trang sử” riêng mà ta không thể chối bỏ

Vượt thoát ra khỏi chiến tranh, Chuyến bay tháng ba còn là một cõi nhân tình thế thái với hệ giá trị đạo đức vô phương đoán định. Đó có thể là trò chơi quyền lực của San và Rô trong Đấu tranh hay cũng có thể là những ám ảnh sâu sắc trong Căn phòng, nơi chỗ trũng là điểm tụ phối cảnh mà dễ gợi nhớ tới George Saunders. Ngoài ra, đó còn là những dằn vặt, tự vấn về sự mông lung trong nền tảng đạo đức của một con người, rằng khi không thể tự quyết định được ý nghĩa cuộc sống, thì có còn là người hay không, hay đơn giản ngay bản thân họ cũng chỉ là những ảo tượng của những thứ không hề tồn tại?

Đi sâu vào trong ký ức để đón nhận sự bạo tàn và cái chối từ của một lòng sông cạn cô độc trong một cõi lòng đã bê tông hóa; Lê Khải Việt với cách viết lý trí, mới lạ và nhiều thể nghiệm đã đưa người đọc vượt thoát từ những ngày tháng Tư xa xôi để đến với thời đại Trump, với biến đổi khí hậu và đô thị hóa của những ngày hiện tại. Ở đó, những con số, dặm đường, mạng sống liệu có quan trọng không khi nó chỉ là những khoảng đục lỗ bởi kết thúc vẫn bị bỏ dở, đứt quãng và nhiều ngáng trở? Với cuốn sách đầu tay dự báo một cây viết độc đáo, Lê Khải Việt đã phác họa sự hiểm nguy của ký ức, cái bạo tàn của quyền lực và hơn hết là có hay không sự hiện hữu của tính người? Lạnh lùng và đầy sắc sảo.


“Tôi viết những truyện ngắn trong cuốn sách này hoàn toàn dựa vào cảm hứng muốn kể lại cái gì đó, bằng cách nào đó, về một cuộc chiến và một thực tại mà tôi hình dung được.”
Lê Khải Việt

Hết.

bí.

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Nếu biết trăm năm là hữu hạn

Published

on

Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác giả Phạm Lữ Ân, Phương Nam Book phát hành) có nhiều áng văn hay được các bạn học sinh sử dụng làm ngữ liệu tham khảo trong bài văn nghị luận xã hội và thường xuyên được thầy cô lựa chọn đưa vào các đề thi Ngữ văn quan trọng.

Một cuốn sách gối đầu giường nổi tiếng và thường được giới trẻ sử dụng trích dẫn trên mạng xã hội. Quyển sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác giả Phạm Lữ Ân) đã khơi nguồn cảm hứng sống và sáng tác cho rất nhiều người.

Ảnh: IG_mai.van_

“Người ta gọi tuổi mới lớn là “tuổi biết buồn”. “Biết buồn” tức là chạm ngõ cuộc đời rồi đó. “Biết buồn” tức là nhận ra sự hiện hữu của những khoảng trống trong tâm hồn. “Biết buồn” là khi nhận ra rằng có những lúc mình cảm thấy cô độc. Khi đó, hãy dành cho sự cô độc một khoảng riêng, hãy đóng khung sự cô đơn trong giới hạn của nó, như một căn phòng trống trong ngôi nhà tâm hồn. Mỗi lần vào căn phòng ấy, dù tự nguyện hay bị xô đẩy, thì bạn vẫn có thể điềm tĩnh khám phá bản thân trong tĩnh lặng. Để rồi sau đó, bạn bình thản bước ra, khép lại cánh cửa và trở về với cuộc sống bộn bề thường ngày vốn lắm nỗi buồn nhưng cũng không bao giờ thiếu vắng niềm vui…”, một đoạn trích thú vị trong tác phẩm Nếu biết trăm năm là hữu hạn.

Ảnh: IG @gacxanhxanh

Tác phẩm Nếu biết trăm năm là hữu hạn gồm 44 bài viết nhỏ của tác giả Phạm Lữ n, dựa trên những trải nghiệm, suy ngẫm về thực tại, những vấn đề gần gũi, giản dị của cuộc sống hằng ngày, thế nhưng, những câu chuyện trong sách lại mang đậm tính triết lý. Đó có thể là lời tự sự về tình cảm gia đình, tình yêu, tình bạn, tuổi trẻ, sự thành bại và cả những ước mơ.

5 trích dẫn hay từ quyển sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác phẩm Phạm Lữ Ân)
1. Người ta dám bán cả ngôi sao trên trời nhưng tôi tin không ai bán hạnh phúc nếu họ có.
2. Nhà chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên. Và khi nào nhà trái nghĩa với bình yên thì khi đó là khởi đầu của sự bất hạnh.
3. Niềm hạnh phúc sâu xa và trọn vẹn nhất mà chúng ta cảm nhận được trong tình yêu, không phải khi ta nhận ra rằng mình được yêu mà là khi ta nhận ra rằng mình yêu. Bởi vì yêu chính là đã nhận.
4. Năm tháng đi qua, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất. Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò - lứa tuổi bất ổn định nhất. Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày. Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?
5. Làm sao để loại trừ cái ác? Câu trả lời thường thấy lá hãy tránh xa nó và nếu bắt gặp thì trừng phạt thích đáng. Nhưng còn một cách nữa đó là đừng để người khác có cơ hội trở thành người xấu. Đừng bỏ rơi, đừng ép uổng, đừng khinh bỉ. Đừng lừa gạt, đừng lợi dụng, đừng phản bội. Đừng gây tổn thương. Đừng dồn ai vào đường cùng…

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Nếu biết trăm năm là hữu hạn, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-29-6-2023-627515.htm

Đọc bài viết

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Khúc hát của cây

Published

on

David George Haskell là giáo sư đại học chuyên ngành sinh vật học và môi trường tại Tennessee, Mỹ. Là một nhà sinh vật học nhưng có tâm hồn nghệ sĩ, ông đã dung hòa hai phẩm tính đó trong những tác phẩm viết về thực vật.

Độc giả có thể nhận ra điều này trong tác phẩm Khúc hát của cây - Câu chuyện về sự kết nối tuyệt vời của tự nhiên (NY dịch) vừa ra mắt bạn đọc Việt Nam.

Lắng nghe tự nhiên cùng “Khúc hát của cây” » Báo Phụ Nữ Việt Nam

Giáo sư Haskell xuất bản sách khá muộn. Năm 2012, ông ra mắt tác phẩm đầu tay The Forest Unseen: A Year's Watch in Nature và đoạt giải Sách hay nhất của Viện hàn lâm quốc gia. Nhưng phải 5 năm sau ông mới xuất bản Khúc hát của cây và gặt hái được nhiều giải thưởng.

Thời gian thai nghén tác phẩm dài như vậy bởi Haskell phải bỏ công sức ra quan sát thực địa, nghiên cứu, trải nghiệm ở nhiều khu vực.

Tác phẩm Khúc hát của cây (tác giả David George Haskell, Phương Nam Book phát hành) mang tầm nhìn bao quát, trải rộng từ loài cây ceibo (vông mồng gà) ở gần sông Tiputini (nước Ecuador) đến những cây tần bì xanh trên cao nguyên Cumberland thuộc tiểu bang Tennessee, loài thông trắng Nhật Bản trên đảo Miyajima…

Tùy vào xứ sở mà những loài thực vật này không chỉ ẩn chứa trong mình một nhịp sống sinh học mà còn là đời sống tinh thần gắn với thế giới tâm linh của người bản địa, là lịch sử và chính trị.

Một cây bonsai được các thế hệ trong một gia đình chăm sóc suốt ba trăm năm, và khi bom nguyên tử thả xuống Hiroshima, cái cây đã chẳng hề hấn gì. Năm 1976, gia đình Yamaki và Chính phủ Nhật đã quyết định tặng cây thông này cho nước Mỹ để kỷ niệm ngày độc lập của quốc gia này.

Lắng nghe "Khúc hát của cây" (3/11/2021) | HỆ THỜI SỰ CHÍNH TRỊ TỔNG HỢP -  VOV1

Đó là cách một cái cây tưởng rằng tầm thường nhưng hóa ra lại là nhân chứng cho những biến động của thời đại. Điều này phần nào giải thích cho tựa phụ của quyển sách này: Câu chuyện về sự kết nối tuyệt vời của tự nhiên.

Chính những dân tộc đang sống trong lòng thiên nhiên mới cảm nhận sâu sắc sự kết nối vô hình nhưng mãnh liệt này. Họ nghe ra trong lòng cây cối tiếng của những con sông đang sống và hát.

Cây cối không chỉ là giống loài của rừng rậm hoang sơ, nó còn gần gũi với loài người bằng cuộc hóa thân thành những đồ vật thiết yếu.

Gỗ từ một thân cây nơi rừng sâu được lấy làm đàn. Bàn tay người nghệ sĩ đã quyện bản đàn của thiên nhiên và tâm hồn của mình để trình tấu những khúc nhạc cho những ai không nghe ra khúc hát của cây.

Do đó mà David George Haskell kết luận: “Chúng ta không thể đứng ngoài lề bản nhạc cuộc sống. Âm nhạc này làm nên chúng ta, đó là bản chất của chúng ta [...]. Đạo đức con người phải là một loại bổn phận, thứ mệnh lệnh khiến cho mọi thứ trở nên cấp bách hơn”. 

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Khúc hát của cây, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-20-7-2023-631015.htm

Đọc bài viết

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Đời sống bí ẩn của cây

Published

on

Bằng sự thấu hiểu và đồng cảm tình yêu sâu sắc với cây và rừng, trong Đời sống bí ẩn của cây, Peter Wohlleben đã lý giải cặn kẽ tiến trình sự sống - cái chết - sự tái sinh đời sống bí ẩn của cây. Đồng thời, tác giả đã cảm nhận một thế giới tự nhiên sinh động, đầy chủ ý và cảm xúc. Peter Wohlleben khiến cho độc giả thích thú khi hiểu cặn kẽ rằng, cây cối không phải là một cá thể độc lập mà chúng có mối quan hệ khăng khít, tương hỗ nhau. Điều này từ lâu đã được các nhà sinh vật học đã nhắc đến: “Cây trong rừng cũng có một đời sống xã hội”. 

“Mỗi cây, vì vậy, đều có giá trị đối với cộng đồng và đáng được giữ lại càng lâu càng tốt. Đây là lý do vì sao ngay cả những cây bị bệnh cũng được hỗ trợ và nuôi dưỡng cho đến khi chúng bình phục. Lần sau, có lẽ sẽ ngược lại: Cây từng hỗ trợ cây khác có thể trở thành cây cần được giúp đỡ. Khi những cây dẻ gai rậm rạp màu xám bạc này cư xử như vậy, chúng làm tôi nhớ đến đàn voi. Cũng như đàn voi, chúng biết tự chăm sóc bản thân và giúp đỡ những thành viên bị bệnh hoặc yếu sức hồi phục. Chúng thậm chí rất miễn cưỡng khi phải bỏ lại thành viên đã chết”, Peter Wohlleben viết trong quyển sách Đời sống bí ẩn của cây. 

Đời sống bí ẩn của cây: Để suy ngẫm lại những điều hiển nhiên - Bookish

Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Minh (Giảng viên khoa Ngữ văn, trường ĐH Sư phạm Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thích nhất ở cuốn sách “Đời sống bí ẩn của cây” đó là cách tác giả  Peter Wohlleben nhìn nhận về cây cối. Từ xa xưa, chúng ta thường coi cây cối là đối tượng bị chinh phục bởi con người. Cây cối là lá phổi xanh, đem lại không khí mát lành cho con người. Thế nhưng, trong quyển sách này, tác giả xem cây cối giống như một thực thể có tiếng nói, tính cách, tình yêu và có đời sống xã hội riêng. Hóa ra, cây cối trong tự nhiên cũng có số phận, vị thế bình đẳng và cần được con người tôn trọng, lắng nghe”. 

Qua lăng kính và ngòi bút của Peter Wohlleben, kiến thức về loài cây trở nên sống động và hấp dẫn. Có thể nói, cuốn sách “Đời sống bí ẩn của cây” vừa lãng mạn, vừa giàu tính khoa học. Chúng ta đọc sách để khám phá kiến thức mới, muốn có cảm thức sâu sắc hơn, dùng sự tử tế để đối đãi với thiên nhiên. 

“Bạn sẽ nhìn một cây khác đi sau khi đọc Đời sống bí ẩn của cây… Cuốn sách tiết lộ những thuộc tính và hành vi của những gã khổng lồ trên cạn. Hãy đọc sách, sau đó bước ra ngoài và ôm một cái cây - với tất cả lòng biết ơn và ngưỡng mộ” – David Suzuki, Giáo sư di truyền học, tiến sĩ động vật học, phát thanh viên khoa học, nhà hoạt động môi trường.

“Dưới tán cây xanh, những sự việc kịch tính hàng ngày và những câu chuyện tình yêu cảm động đang diễn ra. Nơi đây là phần cuối cùng còn sót lại của thiên nhiên ngay trong ngưỡng cửa của chúng ta. Nơi những chuyến phiêu lưu sắp được trải nghiệm và những bí mật sắp được khám phá. Và ai biết được, có lẽ một ngày nào đó ngôn ngữ của cây cuối cùng sẽ được giải mã, đem đến cho chúng ta những nguyên liệu để tạo ra những câu chuyện tuyệt vời hơn nữa. Cho đến lúc ấy, khi lần tới bạn dạo đi trong rừng hãy để trí tưởng tượng của bạn bay cao, xét cho cùng trong nhiều trường hợp những gì bạn tưởng tượng chẳng hề xa rời thực tế đâu”, Peter Wohlleben viết trong Đời sống bí ẩn của cây.

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Đời sống bí ẩn của cây, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-06-7-2023-628670.htm

Đọc bài viết

Cafe sáng