Bookish Best 2021

“Người trồng rừng” gieo mầm sống trên mỗi dặm vuông đau khổ

When you were born just to be a part of Nature and then all you need is protecting it as the Creator, it shelters you.

Published

on


Ngôn từ và tầm nhìn của kẻ mơ mộng có thể mở ra những khả năng vượt quá trí tưởng tượng của con người

Người trồng rừng xuất bản năm 1953, một câu chuyện dành cho thiếu nhi song mang sức nặng vượt thời gian. Quyển sách “tiên tri” về tình hình biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng hiện nay cùng lời kêu gọi chưa-bao-giờ-là-cũ: hãy chung tay cứu lấy mẹ Thiên Nhiên.

Jean Giono (1895-1970) được tôn vinh là một trong những nhà văn vĩ đại nhất của văn học Pháp thế kỷ 20. Ông là tác giả của hơn 30 cuốn tiểu thuyết và nhiều tiểu luận, truyện, kịch và kịch bản phim. Trong những năm cuối đời, Giono được vinh danh với giải thưởng văn học Prince Rainier of Monaco năm 1953, trao cho những thành tựu cả đời của ông.

Tác giả đã xuất bản cuốn Người trồng rừng mà sau này ông miêu tả là một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của mình. Chỉ dưới 4000 từ, nó kể câu chuyện về những nỗ lực đơn độc của một người chăn cừu nhằm tái tạo lại khu vực hoang vắng ở chân núi Alps trong nửa đầu thế kỷ 20. Giống như Giono, cuộc đời của người chăn cừu trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, kéo dài nửa thế kỷ đẫm máu nhất trong lịch sử nhân loại.

Hơn 60 năm sau khi ra mắt, quyển sách nhắc nhở chúng ta về sức mạnh tiềm ẩn của việc gieo hạt, chăm bón kiên nhẫn khi mọi thứ xung quanh dần cằn cỗi. Nó gửi đi thông điệp rằng những nhiệm vụ dù khiêm tốn nhất, khi được thực hiện với tình yêu thương, sẽ nhân giá trị lên gấp trăm lần ngay cả khi không ai chú ý.

Ai sẽ mơ về sự hào phóng vĩ đại như vậy?

Câu chuyện bắt đầu vào năm 1913, khi người kể chuyện, một người đàn ông trẻ tuổi, lạc đến một ngôi làng bỏ hoang. Tại đây, anh ta bắt gặp một người chăn cừu đơn độc với 30 con cừu, Elzeard Bouffier đang lặng lẽ làm công việc trồng cây, gieo trồng hạt giống mỗi ngày trên vùng đất cằn cỗi ở chân núi Alps.

Tạm biệt mối duyên mới gặp, nhân vật “tôi” lên đường tham gia cuộc thế chiến. Bẵng đi một thời gian, anh quay trở lại vùng đất năm nào và kinh ngạc với sự khác biệt. Vùng đất “chỉ thấy có sa mạc” giờ trở thành một khu rừng với cây cối xum xuê, lấp đầy thung lũng đến tận nơi mắt thường có thể nhìn thấy. Suối chảy trở lại, đồng cỏ cũng bắt đầu xuất hiện, và quan trọng nhất, người ta thấy được sự sống hiện diện trên mảnh đất.

Nhưng đến cuối cùng, không ai biết đến Elzeard Bouffier, người đã gieo trồng những hạt giống đầu tiên để hồi sinh cả một vùng rộng lớn. Chính quyền, kiểm lâm, người dân… bị mê hoặc bởi sự phát triển đột ngột của khu rừng tự nhiên, nhưng không ai trong số họ biết công sức kiên nhẫn của người đã biến tất cả những điều không thể ấy thành hiện thực.

Người ta không tưởng tượng được một người kiên trì với lòng hào hiệp tuyệt vời như vậy thực sự tồn tại.

Mặc cho những hỗn loạn của thời cuộc, người đàn ông chăn cừu Elzeard Bouffier vẫn lặng lẽ gieo trồng hạt giống. Ông âm thầm trồng cây ngày này qua ngày khác mà không mưu cầu được ghi công hay đền đáp. Jean Giono cũng tương tự.

Đối với tất cả sự công nhận mà tác giả đã nhận được trong suốt cuộc đời của mình, Jean Giono tin rằng ông đã đóng góp giá trị nhiều nhất của mình khi viết Người trồng rừng. Từ chối nhận tiền bản quyền cho câu chuyện, trong một cuộc phỏng vấn với nhà văn Mỹ Norma Goodrich ngay trước khi ông qua đời (được xuất bản dưới dạng lời bạt cho ấn bản năm 2007 của quyển sách), ông nói: “Người trồng rừng không mang lại cho tôi một xu nào, và đó là lý do nó hoàn thành sứ mệnh của nó khi tồn tại.”

Giono giải thích rằng mục đích của ông khi kể câu chuyện “là làm cho mọi người yêu cái cây, hay chính xác hơn là khiến họ thích trồng cây”. Trong nhiều năm, câu chuyện đã được dịch sang hàng chục thứ tiếng, và từ lâu nó đã truyền cảm hứng cho những nỗ lực trồng rừng trên toàn thế giới.

Cũng trong cuộc phỏng vấn, Giono nhấn mạnh rằng các nhà văn có “nghĩa vụ” tuyên bố niềm hy vọng, đổi lại họ có quyền được sống và viết.

“Mọi người đã phải chịu đựng những bức tường bao quanh quá lâu đến nỗi họ quên mất tự do”, Giono nghĩ. Con người không được tạo ra để sống mãi trong các tàu điện ngầm, vì đôi chân của họ để sải bước dài qua ngọn cỏ cao, hay trượt mình qua dòng nước chảy. Sứ mệnh của người viết là nhắc nhở chúng ta về vẻ đẹp của những lá cây đung đưa trong gió, những rặng cây sống bền bỉ dưới tuyết ở các đèo núi, hay những con ngựa trắng hoang dã đang phi nước đại trên làn sóng.

Với 52 trang chuyện kể được minh họa màu sinh động, bắt mắt, hình thức bìa cứng trang nhã, sẽ là món quà nhỏ vô cùng ý nghĩa, dễ thương dành tặng cho bạn đọc yêu cây, yêu rừng và yêu những điều bé nhỏ tử tế.


Giữa những điều có thể và không thể

Năm 1987, nhà làm phim người Canada Frederic Back đã mang đến cho Người trồng rừng một sức sống mới khi chuyển thể câu chuyện thành phim ngắn và mang về giải thưởng của Viện hàn lâm. Và khi cuốn sách đã đươc biết đến nhiều hơn, tất yếu, người ta thắc mắc: Elzeard Bouffier có phải là người thật không?

Trong nhiều năm, Giono để mọi người tin rằng như thế. Sau đó tác giả xác nhận rằng nhân vật là hư cấu. Nhưng liệu nhân vật hư cấu của câu chuyện có khiến nó trở nên kém chân thực hơn? Trong khi người Mỹ có thể nghe thấy tiếng vọng của Elzeard Bouffier về nhân vật lịch sử ngoài đời thực của họ – Johnny Appleseed (người mang khái niệm “cây táo” đến các bang Hoa Kỳ), thì câu chuyện của Elzeard Bouffier, như Goodrich gợi ý, “bình tĩnh thoát khỏi quá khứ và hiện tại để hướng tới tương lai của các thế hệ mới hơn, tốt hơn”.

Người trồng rừng cung cấp cho chúng ta không chỉ vẻ đẹp trường tồn của đồng cỏ, ngọn núi hay những khu rừng nhấp nhô trải dài đến tận tầm mắt. Sách còn cho chúng ta niềm tin về những thay đổi tốt đẹp sẽ đến khi ta đặt tâm trí của mình vào việc khôi phục Trái Đất, ngôi nhà chung của vạn vật.

Dù chỉ với từng bước một khiêm tốn đối với việc khôi phục vạn vật, nhân vật Elzeard Bouffier, đại diện con người, hàn gắn mối quan hệ với đất đai, với cây cối theo dòng thời gian. Những tác động của ông nhỏ, song được thực hiện kiên nhẫn, trong dòng chảy vốn có, và việc còn lại cần làm là chờ đợi khả năng hiện diện kì diệu của thiên nhiên.

Thánh Irenaeus: “Con người liệu có làm tốt nhiệm vụ nào khác ngoài sự hủy diệt không?” – sinh ra hy vọng. Và cuộc khủng hoảng môi trường toàn cầu phụ thuộc hoàn toàn vào hành vi sống của chúng ta là câu trả lời.

Như Đức Thánh Cha Francis viết trong Laudato Si, đón nhận Trái Đất “như một bí tích của sự hiệp thông, như một cách để chia sẻ với Thiên Chúa và những sinh vật sống trong cùng vũ trụ”. Kết nối với Trái Đất phải bắt đầu từ việc đổi mới bộ mặt của hành tinh, mỗi lần trên một dặm vuông đau khổ.

Đối với bất kỳ bạn đọc, câu chuyện giản dị của Jean Giono có thể đánh thức người kể chuyện, nhà thơ và có lẽ cả người nông dân trong mỗi chúng ta. Giống như những giai thoại về Chúa Jesus, câu chuyện thuộc về mọi người. Vì vậy, đừng lãng phí thời gian để tìm lời đáp “Elzeard Bouffier là ai”. Một vùng khô cằn tượng trưng cho cả hành tinh đau khổ, cũng như Elzeard Bouffier có thể là ai trong bất kì chúng ta.

*

Bên cạnh thông điệp ý nghĩa về trồng cây và bảo vệ rừng, truyện mang ý nghĩa sâu xa về việc “trồng” lại sự sống sau những thương tổn chiến tranh (nhân vật chính trải qua 2 cuộc thế chiến đẫm máu – cũng như tác giả). Quyển sách mang lại hy vọng về một tương lai tươi sáng khi bạn từng bước gieo trồng những hạt giống tốt mặc cho sự nhiễu loạn của thời cuộc.

Người trồng rừng được thiền sư Thích Nhất Hạnh khuyên đọc với chân niệm: hạnh phúc cho đi mà không mưu cầu nhận lại, được chuyển ngữ bởi Chân Quy Nghiêm – cư sĩ đệ tử Tiếp Hiện của Thầy Làng Mai. Sự sống có mặt là nhờ sự kết hợp chặt chẽ của biết bao yếu tố đến từ muôn nơi, từ cả vũ trụ và muôn người, muôn loài. “Có ý thức sáng tỏ ấy, ta mới đem hết tâm ý đóng góp phần tốt nhất và đẹp nhất của mình để bảo vệ sự sống, bảo vệ thiên nhiên và muôn người, muôn loài.”

Trái Đất là ngôi nhà chung, là nguyên nhân chung của tất cả. Hãy bắt đầu gieo trồng hạt mầm của chính mình với sự chăm sóc cẩn thận nhất.

Hết.

Uyên lược dịch.

Bài viết gốc được thực hiện bởi Christopher Pramuk, đăng tại American Magazine.

Bookish Best 2021

Công bố kết quả bình chọn Giải thưởng Bookish Best 2021

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng do nền tảng trực tuyến Bookish.vn tổ chức, để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung nói lên ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

Sau hơn một tháng bình chọn trực tuyến, các độc giả của Bookish đã lựa chọn được những Tác phẩm - Tác giả - Sự kiện - Mọt sách xứng đáng. Dưới đây là kết quả của Giải thưởng Bookish Best 2021.

SÁCH HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

  • Tác phẩm Chú bé Thất Sơn - Phạm Công Luận
  • Tác phẩm Nhà máy sản xuất linh hồn - Nguyễn Nguyên Phước
  • Tác phẩm Đất mồ côi - Cổ Viên
[metaslider id="21993"]

SÁCH PHI HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

  • Tác phẩm Đại dương đen - Đặng Hoàng Giang
  • Tác phẩm Chữ xưa còn một chút này - Nguyễn Thùy Dung
  • Tác phẩm Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam - Vũ Ngọc Phan
[metaslider id="22004"]

SÁCH HƯ CẤU DỊCH

  • Tác phẩm Cây cam ngọt của tôi - José Mauro de Vasconcelos
  • Tác phẩm Người trồng rừng - Jean Giono
  • Tác phẩm Tàn ngày để lại - Kazuo Ishiguro
[metaslider id="22020"]

SÁCH PHI HƯ CẤU DỊCH

  • Tác phẩm Yêu sách của Antigone - Judith Butler
  • Tác phẩm Khúc hát của cây - David George Haskell
  • Tác phẩm Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam - Terry Bennett
[metaslider id="22032"]

TÁC GIẢ ĐƯỢC YÊU THÍCH

  • Tác giả Haruki Murakami
  • Tác giả Ocean Vuong
  • Tác giả Đặng Hoàng Giang
[metaslider id="22047"]

SỰ KIỆN NỔI BẬT

  • Giải Nobel Văn chương 2021
  • Tác động của đại dịch lên thị trường sách
  • Tiểu thuyết Dune chuyển thể thành phim điện ảnh
[metaslider id="22057"]

THÀNH VIÊN BOOKISH SQUAD NỔI BẬT

  • Bạn Huỳnh Quốc Cường
  • Bạn Mai Nguyen
  • Bạn Patrick Ng
[metaslider id="22073"]

CỘNG TÁC VIÊN BOOKISH.VN NỔI BẬT

  • Bạn Gia Bin
  • Bạn Hoàng Anh
  • Bạn minh.
[metaslider id="22081"]

Một lần nữa, xin chúc mừng những Tác phẩm - Tác giả - Sự kiện - Mọt sách được yêu mến và tôn vinh trong năm 2021!

Đọc bài viết

Bookish Best 2021

Giải thưởng Bookish Best 2021: Thể hiện tiếng nói của độc giả

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng do nền tảng trực tuyến Bookish.vn tổ chức, để bình chọn ra những tác phẩm sách, tác giả và sự kiện có tác động mạnh mẽ đến thị trường xuất bản trong năm 2021.

Là người quyết định kết quả giải thưởng cuối cùng, độc giả trên mọi miền đất nước có thể tham gia bình chọn trực tuyến tại website bookish.vn/bookishbest2021.

50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.

Giải thưởng Sách - Tác giả - Sự kiện do độc giả bình chọn

Giải thưởng Bookish Best 2021 gồm 08 hạng mục, trong đó có 04 hạng mục về sách: “Sách hư cấu của tác giả trong nước”, “Sách phi hư cấu của tác giả trong nước”, Sách hư cấu dịch”, “Sách phi hư cấu dịch”. Các đề cử được ban tổ chức chọn lọc từ những tựa sách nổi bật được xuất bản hoặc tái bản trong năm qua, đến từ nhiều đơn vị xuất bản và phát hành uy tín như Phương Nam Book, Nhã Nam, Tao Đàn, Omega Plus Books,… Rất nhiều tác phẩm trong số này đã từng được trao tặng các giải thưởng chuyên môn uy tín khác như “Chú bé Thất Sơn” (giải C cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần I), “Tàn ngày để lại” (giải Man Booker 1989).

[metaslider id="21298"]

Hạng mục “Tác giả được yêu thích” tôn vinh các cá nhân có ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường xuất bản trong năm 2021. Những cái tên xuất hiện trong danh sách đề cử - bao gồm các tác giả trong và ngoài nước - đã gặt hái được thành tựu ấn tượng và nhận được sự yêu mến, tin tưởng của cộng đồng đọc sách. Một số tác giả còn tham gia xây dựng các dự án cộng đồng, đóng góp tích cực cho xã hội, đồng thời đưa văn học Việt hòa mình vào dòng chảy đương đại của thế giới.

Hạng mục “Sự kiện sách nổi bật” là một điểm độc đáo của giải thưởng Bookish Best. Trong năm qua, bên cạnh các giải thưởng tổ chức thường niên như Giải Sách Quốc gia, Nobel Văn chương, giải Booker,… năm 2021 còn chứng kiến nhiều sự kiện khó lường xảy ra: sự ra đi của nhiều nhà văn gạo cội để lại sự nuối tiếc và khoảng trống lớn trong văn đàn Việt Nam, cũng như tác động của dịch bệnh lên thị trường xuất bản nói riêng và kinh tế Việt Nam nói chung. Hạng mục này xuất hiện như một cuốn biên sử ngắn, để chúng ta điểm lại và ghi nhớ những dấu mốc quan trọng trong một năm biến động liên tục này.

Giải thưởng Bookish Best còn tri ân những thành viên và cây bút có đóng góp lớn vào quá trình xây dựng cộng đồng đọc sách Bookish, thông qua 02 hạng mục “Thành viên Bookish Squad nổi bật” “Cộng tác viên Bookish.vn nổi bật”. Họ là đại diện của một “thế hệ đọc sách mới”, những người viết tuy không chuyên nhưng ham học hỏi, nhanh nhạy với tin tức thị trường, biết sử dụng các phương tiện truyền thông để lan tỏa sức ảnh hưởng tích cực của mình, góp phần xây dựng một cộng đồng đọc sách chọn lọc & chất lượng tại Việt Nam.

[metaslider id="21272"]

Bookish.vn vinh dự là đơn vị sáng lập giải thưởng Bookish Best 2021

Chính thức ra mắt bạn đọc cả nước vào đầu năm 2019, Bookish.vn là nền tảng trực tuyến chuyên cập nhật những thông tin mới nhất về thị trường sách và ngành xuất bản trong nước và quốc tế, đồng thời là địa chỉ để đăng tải những bài bình tinh tế về sách, văn hóa đọc và các vấn đề trong cuộc sống. Bookish ra đời với một sứ mệnh đơn giản: là tấm gương phản chiếu chân dung của một độc giả thời hiện đại, đồng thời là khoảnh sân vườn để những người thích viết gieo trồng những suy nghĩ, trăn trở trong nội tâm mình.

Sau ba năm phát triển, Bookish.vn đã xây dựng mạng lưới cộng tác viên tâm huyết trên toàn quốc, cập nhật số lượng và chất lượng bài viết đều đặn hàng tuần và nhận được sự tin tưởng của hàng nghìn bạn đọc trên cả nước. Đồng hành cùng Bookish.vn là cộng đồng đọc & review sách "Bookish Squad" (Biệt đội mọt sách) với hơn 11.000 thành viên, năng nổ tham gia vào các hoạt động bàn tròn và cuộc thi viết được tổ chức liên tục trong những năm vừa qua.

Bookish Best 2021 ra đời, là giải thưởng để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung nói lên ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

  • 50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.
  • Thời gian bình chọn kéo dài từ ngày 13.12.2021 đến 16.01.2022.
  • Kết quả chính thức sẽ được thông báo vào ngày 20.01.2022.
  • Tham gia bình chọn tại: bookish.vn/bookishbest2021/
Đọc bài viết

Bookish Best 2021

Giải thưởng Bookish Best 2021: Đề cử SÁCH HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung bày tỏ ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

  • Là người quyết định kết quả giải thưởng cuối cùng, độc giả trên mọi miền đất nước có thể tham gia bình chọn trực tuyến tại website bookish.vn/bookishbest2021.
  • 50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.

Đề cử Sách hư cấu - Tác giả trong nước

1. Cô độc nên thơ (Nam Thi)

Cô độc nên thơ mở ra một cõi sống. Đó là cõi sống của chữ-thơ-người, tần ngần lựa chọn một vị thế để tồn tại. Không sa ngã vào đám đông, chối từ những thói quen, nhịp điệu cũ mòn, mỏi mệt.

Cô độc nên thơ là thơ của miền cô độc. Dẫu vậy, nó lại khẩn khoản đợi chờ một sự thông hiểu và sẻ chia. Cô độc lưỡng lự và hoang mang bởi những trượt trôi vô nghĩa của đời sống. Cô độc dấy lên những dự cảm trống rỗng, mất căn cước, mất hiện hữu nhưng đồng thời cũng tha thiết một cội rễ, một xác quyết, một bến bờ.

Trở về với ngôn ngữ, Cô độc nên thơ cho thấy nỗ lực của Nam Thi trong việc hoàn nguyên nhận thức về yếu tính của tồn tại. Giằng níu của các đối cực cảm xúc tạo nên cảm xúc của một người trẻ bên ngưỡng cửa cuộc đời. Có lẽ tại điểm ban đầu, sơ nguyên nhất, thế giới, con người, thi ca đều rất cô độc, cô độc ánh lên vẻ đẹp của sự sống.

2. Một ví dụ xoàng (Nguyễn Bình Phương)

Với tiểu thuyết Một ví dụ xoàng, nhà văn Nguyễn Bình Phương đã đưa bạn đọc đến một vụ án gấy chấn động vùng trung du những ngày tháng cũ, cùng những phận người đang loay hoay trong cối xay thời cuộc.

“Trong lỗ tai chứa bóng tối lùng bùng của những lời bí mật, có vô vàn câu chuyện. Trong vô vàn câu chuyện, có chuyện này. Chuyện này hoang vắng nhưng vẫn còn bóng dáng một con người, người ấy đứng giữa khung cảnh mơ mờ nhuẫn nhuyễn, nổi hằn lên hệt như cái hình bị cắt dán vào đó. Một hình cắt dán chơi vơi, không nguồn gốc, không lí lịch.

Câu mở đầu viết rằng: Năm ấy, thành phố lại rùng rùng biến loạn bởi vàng...

người lay người như lá

lá úa theo đời

mây cũng rơi..."

3. Nắng Thổ Tang (Đinh Phương)

Nắng Thổ Tang mở đầu bằng cái chết của các chí sĩ Yên Bái. Đinh Phương mở màn cuốn tiểu thuyết đầy tham vọng của mình bằng lời kể của một đao phủ. Lần này kẻ ban phát cái chết đóng vai người hồi sinh hàng loạt cái tên đã khuất lấp trong trầm tích lịch sử. Những cái tên gắn liền với Việt Nam Quốc Dân Đảng của Nguyễn Thái Học chìm nổi giữa dòng chảy song song của thời gian, giữa hư và thực, giữa những lời thì thầm và cả những tiếng thét đau thương. Người tuần đường đếm những thanh ray, ả lơ xe trên những lộ trình liên tỉnh, cô phóng viên truy lùng một cái tên quá khứ, và gã thanh niên mơ hồ theo dấu con ngựa trắng để hoàn hương. Họ đi, và đã đi, như hàng nghìn phận người khốn khổ từng bỏ xứ mà đi thời năm tư biến loạn.

Ai ăn năn? Ai vô tội? Ai giết người? Ai dối Chúa? Các nhân vật sẽ phải tự tìm câu trả lời cho chính họ trước khi câu hỏi bị lấp đi dưới cát thời gian, hay ám ảnh hơn, khi mọi thứ đều tan ra trong nắng.

4. Phật trong hẻm nhỏ (Huỳnh Trọng Khang)

Phật trong hẻm nhỏ là một tập truyện không thuần nhất về chủ đề, tuyển tập này không khắc họa những mảnh linh hồn trẻ tuổi cô đơn (như người ta thường hy vọng từ ngòi bút một người trẻ) hay những “đặc sản miền Tây sông nước”, hoặc cách tân, siêu thực… Cuốn sách là một bộ sưu tập những bức tiểu họa về đời sống, mà đời sống thì phong phú hơn nhiều so với những vệt mà mọi người mong đợi.

Đó là một vùng đất bị hạn hán đe dọa (Châu Thổ), là những con người không tổ quốc sống bên rìa thế giới (Mép rìa), những cuộc đời vô vị, loé lên chút hạnh phúc mong manh (Chiếc muỗng) hay những người chưa sẵn sàng, hoang mang đối diện với dịch bệnh (Đêm đầu tiên trên địa cầu)

Độc giả đã quen với một Huỳnh Trọng Khang quanh quẩn trong những tiểu thuyết về một Sài Gòn xa xưa, giờ sẽ biết thêm về một Huỳnh Trọng Khang lang thang trên địa hạt truyện ngắn, ra khỏi địa giới Sài Gòn và đến dần lằn ranh của giấc mơ. Nhưng dù ở địa giới nào, bằng thể loại nào, Huỳnh Trọng Khang vẫn thể hiện một phong cách tự nhiên, dạo chơi cả trong những điều vô vị và phù phiếm.

5. Chú bé Thất Sơn (Phạm Công Luận)

Chú bé Thất Sơn xuất bản lần đầu năm 1993, đoạt giải C cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần thứ nhất. Phương Nam Book tái bản sách với bìa mới, 88 trang in màu và hình minh họa sinh động, dễ thương.

Câu chuyện chuyến nghỉ "hè sớm" về thăm quê ngoại đã cho hai chị em Nam gặp Siêng - "thổ địa" nhỏ của vùng Thất Sơn. Theo bước chân Siêng, Nam được khám phá một thế giới mới thú vị. Nơi ấy có đồng ruộng bao la, có dòng kinh Vĩnh Tế mát lành, có vị cá nướng trui thơm lừng, có món khoai mì rẫy ngọt bùi,... Và còn biết bao nhiêu chuyện ly kỳ của vùng Bảy Núi.

Chú bé Siêng ấy, gia cảnh mồ côi, tối ngủ nhờ chòi vịt, ngày chăn trâu kiếm từng bữa cơm. Nhưng Siêng vẫn cố bám trường bám lớp, theo đuổi lớp học bổ túc hàng đêm. Ngay cả khi số phận tiếp tục thử thách, Siêng làm mất trâu, bị đánh đập, bị chèn ép và cả bị bắt, chú bé vẫn cố gắng từng chút nhích về tương lai.

Năm 2021, Chú bé Thất Sơn “tái ngộ” bạn đọc với 88 trang in màu cùng hình minh họa đặc sắc. Sách tặng kèm tấm postcard với ý nghĩa: gửi đi cho chính đứa trẻ trong bạn với những ước mơ đã bị chôn vùi vì hoàn cảnh.

6. Chú bé có tài mở khóa (Nguyễn Quang Thân)

Chú bé có tài mở khóa là một truyện phiêu lưu, kể về chú bé Hùng bị ném ra ngoài xã hội, phải đối mặt với cái xấu, cái ác, phải vật lộn nhọc nhằn, gặp đủ loại người tốt có, xấu có, có khi được cưu mang, có lúc bị vùi dập. Truyện hấp dẫn ở những tình huống bất ngờ, nhiều chi tiết gay cấn, hồi hộp và nhiều chi tiết gây xúc động với bạn đọc. Tác phẩm từng được giải thưởng chính thức về văn học thiếu nhi do Hội Nhà văn trao năm 1995.

Kết hợp phiêu lưu với phản gián, câu chuyện bắt đầu từ việc chú bé Nam ở quê ra tỉnh chơi. Bố đi vắng, Nam trở nên bơ vơ. Nhờ làm quen với Hùng lé, một chú bé có biệt tài mở khóa, Nam mới vào được phòng bố ở. Thế rồi, phòng bố Nam trở thành cứ điểm của bọn lưu manh, khu tập thể bị trộm lớn, Nam bị bọn lưu manh bắt cóc… Hùng lé giúp Nam trốn khỏi hang ổ bọn cướp nhưng Hùng lại sa vào tay một bọn gián điệp kiêm buôn lậu và tiếp tục những cuộc phiêu lưu. Khi ở Hà Nội, khi ở Hải Phòng, khi ở Quảng Ninh, bọn chúng “thử thách rèn luyện” Hùng. Cho đến khi gặp các chú công an, Hùng mới hiểu thêm mình, biết mình là con một liệt sĩ công an và tên gián điệp với biệt danh Cóc Vàng chính là kẻ trước đây đã giết bố Hùng…

Một cốt truyện phiêu lưu có nhiều tầng, nhiều tuyến, nhiều tình tiết lạ. Tác giả đã khéo léo kết hợp những hình ảnh do sức tưởng tượng phóng khoáng, bay bổng với những chi tiết dung dị, tự nhiên do sự quan sát hàng ngày, tạo nên những cảnh huống bất ngờ, ngẫu nhiên mà hợp lý.

7. Chuyến bay tháng ba (Lê Khải Việt)

Chuyến bay tháng ba là tác phẩm đầu tay của tác giả Lê Khải Việt. Với 13 truyện ngắn cùng lối viết tỉnh táo và khúc chiết, tác giả đã làm hiện lên những số phận con người. Và, dù ít dù nhiều, thì cuộc chiến kết thúc tại Việt Nam năm 1975 cũng xuất hiện trong mỗi truyện, lật lại những mảnh ký ức cũ xưa để từ đó đem đến cho người đọc những cảm nhận riêng.

Thành phố biến màu, ngã ba biên giới bụi bặm, văn khố với những tài liệu phủ bụi, tung tích những trận đánh, những cựu binh mắc kẹt trong cuộc lần tìm ký ức, bức ảnh về chuyến bay định mệnh... là các dấu chỉ tản mát mà hợp nhất để quá khứ được tương thông theo cách của văn chương. Không với tham vọng phát lộ rõ thêm về cuộc chiến hôm qua (các sử gia chân chính sẽ làm điều này), người viết biết tiết chế và tránh diễn giải về những lằn ranh hư ảo; xác lập một lối viết gọn gàng, tỉnh táo, ấn tượng với các lớp chuyển bối cảnh khéo léo. Ở đó, cuộc sống tinh thần đa chiều, phức hợp của thực tại hậu chiến được hiện ra một cách tự nhiên.

8. Nhà máy sản xuất linh hồn (Nguyễn Nguyên Phước)

Nguyễn Nguyên Phước là nhà văn xuất sắc của thế hệ 7X. Nhà máy sản xuất linh hồn là tiểu thuyết mới nhất của anh.

Câu chuyện bắt đầu bằng việc nhân vật Lâm đi tìm công việc mới ở một nhà máy khổng lồ, được mô tả hết sức kỳ dị “trông tựa như xác một con gián khổng lồ nằm ép mình trên mặt đất” và sản phẩm là “linh hồn”. Những diễn biến sinh hoạt hết sức bất thường, những mảng sáng tối thay nhau chiếm lĩnh không-thời gian, nhưng lại không thiếu những chi tiết hài hước truyền tải một nội dung hư hư thực thực. Nhìn chung, câu chuyện gọn ghẽ, khúc chiết nhưng chứa đựng nhiều suy nghiệm của con người.

Văn Nguyễn Nguyên Phước luôn mang tính nhịp điệu đặc trưng, xây dựng lên một không khí theo khuynh hướng “Kafka” - nơi cá nhân đối diện với sự phi lý của cuộc đời. Kết thúc Nhà máy sản xuất linh hồn tương đối bất ngờ, mang màu sắc “kinh dị” chính là khi sự phi lý ấy được nâng lên đỉnh điểm.

9. Người kép già (Kim Lân)

Người kép già bao gồm những truyện ngắn và vừa của nhà văn Kim Lân. Những tác phẩm trong cuốn sách này là câu chuyện đời sống của gần một thế kỷ trước, nhưng tất cả vẫn như vừa diễn ra; ngôn ngữ thông điệp chứa đựng bên trong vẫn rực ấm như một dòng máu chảy trong cơ thể thời gian mà người đương thời đang sống trong đó.

Mọi hình thức xã hội luôn thay đổi nhưng bản chất của kiếp người không thay đổi, mọi ngôn ngữ có thể thay đổi nhưng bản chất của tình yêu thương con người và cái Thiện không hề thay đổi. Văn chương của nhà văn Kim Lân thuộc về những điều không thể thay đổi ấy. Ông đã chạm vào cái lõi của kiếp nhân sinh và ông cũng sống trong cái lõi của mọi kiếp nhân sinh, vì vậy ông còn mãi đến bây giờ.

10. Đất mồ côi (Cổ Viên)

Một người đàn ông khi trưởng thành mới biết mình có một lịch sử bản thân vô cùng kỳ lạ, mà mọi nguyên nhân đều gắn với người ông nội đã mất. Câu chuyện được anh ta kể lại cứ dần mở ra cho người đọc thấy những thăng trầm của một gia đình, của nhiều gia đình, của cả một vùng quê khốn khổ. Hiện thực khốc liệt và bi thương, nhưng tất cả có thể được cứu chuộc bằng lòng yêu thương vô điều kiện.

*

Tham gia bình chọn

Đọc bài viết

Cafe sáng