Book trailer

Nhà Golden, áng dụ ngôn bi tráng về nước Mỹ thế kỷ 21

“Một câu chuyện vàng, vào thời La Mã chính là cách nói hoa mỹ để chỉ một câu chuyện phi lý, một hoang tưởng điên rồ, một điều gì đó rõ ràng không có thực. Một chuyện thần tiên. Một sự dối trá.”

Published

on

Chi tiết tác phẩm

Ngày 20 tháng Một năm 2009, Barack Obama tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ thứ 44 và cùng ngày hôm đó một lão gia tỉ phú người Bombay cùng ba cậu con trai đặt chân đến khu Gardens tại Manhattan và tiếp quản dinh thự đẹp nhất khu phố này. Nero Golden, ngự trong ngôi nhà vàng, viết nên câu chuyện vàng, và triều đại vàng của y, như được loan báo trong đoạn văn đầu tiên của tiểu thuyết này, đã kết thúc theo đúng như số phận của tên bạo chúa mà y lấy tên – một kết cục mang màu tận thế: cháy.

Đó là nội dung chính của Nhà Golden, tiểu thuyết thứ mười ba của Salman Rushdie. Sau thành công vang dội với loạt tác phẩm mang hơi hướng kỳ ảo, Nhà Golden là cuộc tái hồi chủ nghĩa hiện thực đầy ngạo nghễ của nhà văn lừng lẫy người Anh gốc Ấn. Xoay quanh những mốc sự kiện lịch sử có thật như cuộc tấn công khủng bố khách sạn Taj Mahal Palace năm 2008, vụ đánh bom liên hoàn tại Bombay năm 1993, cuộc lên ngôi của Barack Obama và Donald Trump tám năm sau đó (thực chất đây là một dự đoán của Rushdie bởi tiểu thuyết đã hoàn thành trước khi Trump đắc cử), Rushdie đã khắc họa một thiên truyện mang hơi thở nóng rẫy của thời đại trên nền bối cảnh náo động an ninh và tao loạn chính trị, vẽ nên một áng dụ ngôn bi tráng về nước Mỹ thế kỷ 21 trong hình hài cuộc suy vong của một gia đình nhập cư giàu có. Nhà Golden ngay khi mới ra mắt đã chễm chệ ngôi đầu bảng xếp hạng New York Best-sellers, được báo Times of India bình chọn là một trong 15 tiểu thuyết xuất sắc nhất của năm 2017 và đã và đang gây bão trong giới mộ điệu văn chương toàn thế giới.

Tìm hiểu về thân thế Salman Rushdie gần như là một điều bắt buộc trước khi ta tiếp cận bất kỳ một tác phẩm nào của ông. Là tiểu thuyết gia từng vô số lần được đề cử Nobel Văn chương, đáng chú ý khi 30 năm trước ông lại là đối tượng bị truy đuổi ám sát số một của dân Hồi giáo toàn thế giới và là nhân tố cốt yếu làm rạn nứt quan hệ của hai nước Anh – Iran. Sau khi tiểu thuyết thứ tư, The Satanic Verses (Tạm dịch Những vần thơ của Quỷ Satan) xuất bản năm 1988, Rushdie đã làm dấy lên một làn sóng phản đối mạnh mẽ trong thế giới Hồi giáo vì bị coi là báng bổ đạo Hồi. Giáo chủ Iran Khomeini đã ra bản án tử hình “fatwa” đối với Rushdie và kêu gọi toàn bộ dân Hồi giáo cùng nhau bắt tay để thực hiện bản án này. Ngay giữa diễn biến sôi sục, ngày 25.06.2007, Salman Rushdie lại được Nữ hoàng Anh trao tước hiệu hiệp sĩ nhằm công nhận những đóng góp vĩ đại của ông cho văn học. Hành động này của chính phủ và Hoàng gia Anh chẳng khác gì đổ thêm dầu vào mối quan hệ nảy lửa khi đó giữa Anh và Iran. Nhiều quốc gia Hồi giáo khác cho rằng, việc tôn vinh Rushdie của Anh xứng đáng được đáp trả bằng những vụ đánh bom liều chết. Lệnh truy sát của Giáo chủ Iran phải mười năm sau mới được bãi bỏ và tình hình may mắn thay cũng theo đó mà lắng dịu.      

Phác họa đôi điều về cuộc đời Rushdie để phần nào hiểu ông là con người như thế nào và văn chương của ông hướng đến điều gì. Rushdie từng tuyên bố: “Khái niệm ‘tôn kính tôn giáo’ đã trở nên mang nghĩa ‘sợ tôn giáo’. Tôn giáo, cũng như mọi ý tưởng khác, xứng đáng với những phê bình, chỉ trích, và sự bất kính không phải sợ hãi của chúng ta.” Phát ngôn thẳng thắn này cũng thể hiện đúng tiếng nói của ông trong văn chương. Với Nhà Golden nói riêng, Salman Rushdie một lần nữa cho thấy bộ mặt không nể nang với những công kích táo bạo, những sóng từ dồn dập, những phát ngôn đanh thép, kết hợp với thứ tiếng Anh khẩn trương và nóng rẫy có khả năng gây rúng động tâm tưởng ở tầng sâu nhất. Ông phóng lao vào thói chính trị xu thời, chủ nghĩa dân tộc, giấc mơ Mỹ, ý tưởng bí mật nhân thân, thậm chí cả vị tân tổng thống Hoa Kỳ. “Gã vua hề tóc xanh môi đỏ cười hềnh hệch trong truyện tranh” The Joker, một miêu tả dễ đoán của Rushdie trong Nhà Golden đã làm dấy lên sự phản đối mạnh mẽ của công chúng ủng hộ Donald Trump. Tuy nhiên trước những lo ngại, Rushdie kiêu ngạo tuyên bố: Tôi đã từng làm phật ý người ta trước đây rồi, đến mức bị lùng giết, bây giờ còn sợ gì nữa (!).

Một điểm đặc trưng nữa trong các tác phẩm của Rushdie là sự chen chúc ý tưởng: dường như khao khát thường trực của ông là đưa nhiều nhất có thể vào câu chữ. Cụ thể Nhà Golden, như một nỗ lực nhằm tái hiện chính nước Mỹ, đã được chủ ý xây dựng đầy hỗn mang – một cái chén nung, một bát salad, một bức tranh mosaic. Từng trang từng trang tác giả dội bom hằng hà sa số những tiểu tiết về đời sống New York, vô vàn dẫn chiếu đến pop culture, dày đặc kiến thức về xu hướng tính dục, không đếm xuể những bình luận sắc sảo về chính trị-xã hội… Nếu rơi vào tay một kẻ tay mơ thì điều này chẳng sớm thì muộn sẽ gây ức chế; may mắn thay nó đã được chỉ huy bởi một bậc thầy ngôn ngữ đang ở đỉnh cao phong độ. Xuyên suốt hơn 500 trang sách là một trải nghiệm quá “đã”, quá “sướng”, một cuộc phiêu lưu hối hả ngây ngất máu chảy tê rần giữa cơn lốc chữ. Báo Boston Globe đã dành lời ngợi khen thích đáng cho tác phẩm này: “Nhà Golden dễ nhận ra là một đặc sản của Rushdie với sự nô giỡn của ngôn từ, cuộc đấu thương của câu chữ, sự hiên ngang trơ tráo, sự uyên thâm không cần biện giải, sự tinh tuý chói ngời.”

Nhà Golden có tất cả những gì chúng ta khao khát trong một tiểu thuyết đương đại: dối trá, cám dỗ, lừa lọc, mất mát; nhưng cũng là: hi vọng, niềm tin, tình người, công lý. Với một cốt truyện gay cấn đầy hấp dẫn và khả năng xây dựng nhân vật bậc thầy, cuốn tiểu thuyết là một nỗ lực phi thường nhằm đi sâu khám phá con người và đem đến bức tranh chân thực nhất về cuộc khủng hoảng căn tính thế kỷ 21. Nếu bạn chưa từng đọc Salman Rushdie hay băn khoăn trước những tiểu thuyết kỳ ảo trước đó của ông, Nhà Golden sẽ là một tựa sách hoàn hảo để bắt đầu.

Hết.  

Vĩnh Ngân

Book trailer

Rung cảm đầu đời: Cùng thầy Minh Niệm tìm về khung trời tuổi thơ

Published

on

By

Rung cảm đầu đời là tuyển tập gồm 50 bài thơ được tác giả Lê Quốc Triều (tên thật của thiền sư Minh Niệm) sáng tác rải rác từ những năm học lớp 3 đến lớp 9, mở ra trước mắt người đọc khung trời tuổi thơ tại miền quê xanh mướt, thuở còn chưa có tivi, phim ảnh, internet… Như chính thầy nhận định: “Tôi và những bạn bè đồng trang lứa chỉ biết có hai đối tượng duy nhất, đó là con người và thiên nhiên. Vì vậy mà sự thấu hiểu và cảm thông đối với những người thân, hay sự gắn bó và tôn trọng môi trường sống trở nên sâu sắc hơn và là một phần giá trị bậc nhất của con người”.

Trong tập thơ này, tác giả tự xưng là “bé Lê Quốc Triều” như một cách nâng niu, trân trọng phần đời đã qua, một phiên bản tinh khôi hơn của chính mình.

Hướng đến đối tượng thiếu nhi, mỗi bài trong tập Rung cảm đầu đời ghi lại cái nhìn trong trẻo, thuần khiết của một đứa trẻ đối với từng nhân vật hay sự kiện xảy ra trong đời sống.

Đó có thể là lời tâm tình đầy thấu hiểu về những người thân yêu trong gia đình; những kỷ niệm khó quên bên mái trường, thầy cô, bè bạn; là tình yêu thương dành cho những con vật nhỏ bé của một trái tim giàu xúc cảm; là niềm gắn bó với quê hương yên bình hay những trò chơi thuở nhỏ thật khó quên…

“con nhớ quá những đêm mưa tầm tã

chạy tìm thau hứng nước dột giữa nhà

nhìn qua song ánh chớp cứ lập lòe

chong đèn thức học bài cho tới sáng”

(trích Nỗi nhớ nhà)

Và cả những dự cảm đầy tiếc nuối của một đứa trẻ khi ngắm nhìn cảnh sông nước đồng quê…

“ơi đò ơi, bây giờ là tháng Tám

Nhịp cầu tre đã vắt vẻo trên sông

Bước qua cầu sao dạ cứ mênh mông

Sợ cầu gãy hay sợ đò quạnh vắng?”

(trích Thương quá con đò)

Những ký ức tuổi thơ hiện lên sống động qua nét vẽ của họa sĩ Thông Nguyễn với 80 trang sách được in màu hoàn toàn. Tập thơ dành cho độc giả nhỏ tuổi lẫn người lớn muốn tìm lại những xúc cảm đầu đời thông qua những vần thơ giản dị nhưng không kém phần trữ tình của thiền sư Minh Niệm.

Về tác giả:

Sư thầy Minh Niệm tên thật là Lê Quốc Triều, sinh năm 1975 tại Châu Thành, Tiền Giang. Thầy Minh Niệm là người sáng lập dòng thiền hiểu biết (Understanding Meditation), kết hợp giữa tư tưởng Phật giáo Đại thừa và Thiền nguyên thủy Vipassana.

Thầy Minh Niệm cũng là tác giả của các cuốn sách bestseller như Hiểu về trái tim (2011), Làm như chơi (2016) được đón nhận rộng rãi và tái bản nhiều lần.

Nhận xét về sách:

“Thơ của bé Lê Quốc Triều hồn nhiên như cỏ cây, hoa lá. Điều đấy không phải ai muốn là thể hiện được. Nó là tự nhiên – một thứ của trời, của đất, của cuộc sống và vũ trụ này. Nó là một điều hết sức khác biệt – rất thiền, không chứa đựng mong muốn nhiều nhặn hay truy đuổi một thứ gì ghê gớm. Nó cũng giản dị như hoa đến thì thì hoa nở. Những bài thơ của bé làm cho người đọc cảm thấy như mình vừa bắt gặp được một rặng tầm xuân còn đang nở dọc lối đi. Những bông hoa ấy có mặt một cách hết sức thuần khiết mà không bị thôi thúc bởi bất cứ mục đích hay mong muốn nào. Chúng vô cùng hồn nhiên, rất bình thường, nhưng đang hoàn thành trách nhiệm vô cùng cao cả của chúng. Mấy đóa tầm xuân ấy cũng không cần biết đến suy nghĩ của tôi, hay lòng tôi yêu chúng đến nhường nào...”

-- Nhạc sĩ Phó Đức Phương

Đọc bài viết

Book trailer

Bộ sách khoa học “giải oan” cho những loài động vật thường bị “hiểu lầm”

Published

on

By

Với cấu tạo cơ thể, môi trường sống và tập tính riêng biệt, những loài động vật hoang dã vẫn luôn là một bí ẩn lớn trong mắt con người. Bộ ba sách khoa học thường thức mới phát hành của Phương Nam sẽ giúp bạn đọc khám phá thế giới bí ẩn của ba loài vật bạch tuộc, hải ly và chim chóc đến từ ba môi trường sống rất khác nhau: đại dương, đất liền và không trung.

Lặn sâu vào tâm tư của bạch tuộc

Trong nền văn hóa phương Tây, bạch tuộc có lẽ là loài sinh vật bị "hiểu lầm" nhiều nhất. Từ truyền thuyết, văn học cho đến phim ảnh, bạch tuộc thường bị khắc họa như những con quái vật hung tợn chuyên làm đắm tàu và lôi kéo các thủy thủ bất hạnh xuống lòng đại dương.

Thế nên nhà tự nhiên học Sy Montgomery đã viết cuốn sách Tâm tư của bạch tuộc để mở ra góc nhìn mới về loài thân mềm này. Cô kết bạn với những con bạch tuộc có tính cách đặc biệt ấn tượng – Athena hiền lành, Octavia quyết đoán, Kali hiếu kỳ và Karma vui vẻ. Mỗi sinh vật đều thể hiện sự thông minh của mình theo nhiều cách: thoát khỏi vòng vây như đười ươi và không ngừng dùng chiêu lừa những người bạn đồng hành để kiếm thức ăn.

"Nhưng trong số tất cả sinh vật trên hành tinh có năng lực tưởng tượng những thứ trong đầu sinh vật khác, loài thực hiện tốt nhất có lẽ là bạch tuộc... Một con bạch tuộc phải thuyết phục nhiều loài săn mồi và con mồi rằng nó thực sự là thứ gì đó khác. Nhìn xem! Mình là một đốm mực. Không, mình là san hô này! Không, mình là tảng đá cơ! Bạch tuộc phải đánh giá xem liệu con vật kia có tin vào mưu mẹo của nó hay không, nếu không, thử cách khác ngay."

-- (trích đoạn)

“Đối xử với mỗi con bạch tuộc giống như từng nhân vật trong tiểu thuyết của Jane Austen”. - Vox

“Mở ra thế giới đầy nước, nơi trí thông minh của động vật được vẽ bằng thứ ánh sáng lấp lánh đến nỗi tôi khó lòng rời khỏi để trở về đất liền khô ráo”. -  Times Literary Supplement

Tiến hành giải mã bộ não thiên tài của loài chim

Ngày xưa, chim chóc bị xem là loài vật kém thông minh với bộ não bé tí, thậm chí có cụm từ “não chim” (birdbrain) dùng để ám chỉ những người xuẩn ngốc. Nhưng những nghiên cứu gần đây đã chứng minh chim chóc có trí tuệ điêu luyện không thua kém các loài linh trưởng, hơn rất nhiều so với những gì con người tưởng tượng. Xuyên suốt cuốn sách Chim chóc chưa bao giờ ngốc, tác giả Jennifer Ackerman phơi bày trước mắt người đọc vô vàn năng lực thần kỳ của loài chim, từ khả năng toán học, âm nhạc, ngôn ngữ cho đến khiếu thẩm mỹ đặc biệt của chúng. 

"Não chim có lẽ nhỏ, nhưng rõ ràng là “có võ”. Thật ra, ít có loài nào khác vừa có vẻ cẩn trọng lại vừa hoạt bát và tài năng và được trời phú cho nghị lực bền bỉ đến thế... Chim chóc đã tồn tại trong hơn 100 triệu năm. Chúng là một trong những câu chuyện thành công vĩ đại nhất của tự nhiên, phát minh ra những chiến lược sinh tồn mới, kiểu khôn khéo đặc trưng của riêng chúng mà, ít nhất ở một số khía cạnh, dường như vượt xa sự khôn khéo của loài người."

-- (trích đoạn)

“Khiêu khích, thú vị lạ lùng… Một chuyên luận mang tính cách mạng thay đổi hoàn toàn sự hiểu biết của chúng ta về khả năng nhận thức của loài chim”. -  Wall Street Journal

“Một chứng nhận trữ tình về trí thông minh phi thường của chim chóc”. -  Scientific American

Lắng nghe khúc tráng ca về những “kỹ sư” hải ly

Vốn bản tính nghịch ngợm, hải ly bị đồn thổi là loài gặm nhấm gây hại bậc nhất nước Mỹ và cũng là đối tượng thường bị các thợ săn truy lùng, nhưng ít ai công nhận chúng đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì cảnh quan sinh thái hiện đại. Trong tác phẩm Đế chế hải ly, Ben Goldfarb đưa người đọc chu du khắp các vùng hoang dã của Mỹ chỉ để chứng minh rằng loài gặm nhấm này là những kỹ sư xây đập hàng đầu. Những công trình của hải ly giúp trữ nước, kiến tạo đồng lầy, ngăn chặn lũ lụt, cháy rừng và mang đến môi trường sống lý tưởng cho các loài sinh vật khác. 

"Hợp tác với hải ly là nhận ra giới hạn quyền thống trị được thần thánh ban tặng của chúng ta, thừa nhận rằng điều tốt nhất chúng ta có thể làm với nhiều cảnh quan thiên nhiên là chuyển sự cứu rỗi chúng cho một loài động vật có vú có tầm nhìn sinh thái khác biệt rất lớn với chúng ta. Điểm đặc trưng của giống loài Homo sapien là tính kiêu ngạo; thế nên việc chuyển giao quyền lực cho hải ly là một hành động thể hiện sự khiêm tốn sâu sắc của loài người chúng ta. Hãy để loài gặm nhấm này hành động."

-- (trích đoạn)

“Một chuyên luận kiệt tác về thế giới tự nhiên”.  - The Washington Post

“Bạn đọc thân mến, hãy chuẩn bị tinh thần để sững sờ trước một loài gặm nhấm”. - Tom Wessels, tác giả Reading the Forested Lanscape và Granite, Fire and Fog

“Một bức chân dung trìu mến về ‘loài gặm nhấm cứng đầu’”. -  Publishers Weekly

Đọc bài viết

Book trailer

Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng tái xuất với diện mạo hoàn toàn mới

Published

on

By

Đoạt huân chương Newbery từ năm 1972, tác phẩm của Robert C. O’Brien vẫn chinh phục trái tim độc giả nhỏ tuổi qua bao thế hệ dù đã hơn 30 năm trôi qua kể từ lần đầu phát hành. Tác phẩm lần đầu xuất bản ở Việt Nam dưới cái tên Mẹ Frisby và gia đình chuột vào thời điểm 2012. Trong lần tái bản này, cuốn sách đoạt giải Newbery sẽ mang tên mới là Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng, nội dung được biên tập lại kèm theo nhiều hình ảnh minh họa sinh động.

Khắc họa loài vật trong bối cảnh sinh tồn

Câu chuyện trong Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng xoay quanh cuộc phiêu lưu của chị chuột Frisby góa bụa cùng đàn con, khi cả gia đình phải chuyển nhà để ông chủ trang trại Fritzgibbon chuẩn bị cày cấy vườn rau cho vụ mùa mới. Nhưng Timothy, bé trai út trong nhà lại đang mắc viêm phổi nặng và không thể di chuyển giữa tiết trời lạnh giá. Quyết cứu con mình, chị Frisby đã bất ngờ rơi vào cuộc phiêu lưu có mèo và quạ, có thành phố bí ẩn dưới góc vườn. Để rồi cuộc gặp gỡ với những chú chuột NIMH phi thường và hào hiệp đã giúp mẹ con chị thoát khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Tuy gắn mác truyện thiếu nhi, điểm đặc sắc của cuốn sách đoạt giải Newbery là lối hành văn và những tình tiết đậm chất hiện thực, mô tả sống động khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ với những chu trình tự nhiên khắc nghiệt.

Mối quan hệ đa chiều giữa chuột và con người

Loài chuột trong truyện được khắc họa rất thú vị khi chúng có thể tự ý thức về bản chất “thích trộm cắp” của giống loài. Trăn trở vì luôn phải sống phụ thuộc vào con người, chúng muốn bứt khỏi tình cảnh đó. Nhưng cũng như con người, loài chuột trong Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng không đầu hàng trước trở ngại mà biết tự nâng cấp cuộc sống của mình bằng nhiều phương tiện khác nhau. Thật thú vị khi Robert C. O’Brien đưa những chi tiết mô tả phòng thí nghiệm, điện nước, vật dụng cơ khí… trong một tác phẩm ngỡ như truyện cổ tích về loài vật.

Tác giả đứng vào thế trung lập khi đánh giá mối quan hệ giữa con người với loài vật, xét trên phương diện cả hai phe đều phải vật lộn vì mục đích sinh tồn. Đồng thời, người lớn cũng có thể đọc tác phẩm để khám phá một góc nhìn độc đáo về thế giới loài vật, chiêm nghiệm về vị thế của chúng ta giữa tự nhiên bao la.

Tranh minh họa sống động, đáng yêu

Trở lại với diện mạo mới, tác phẩm Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng có thêm phần tranh minh họa in màu của họa sĩ Việt Nam với những màu sắc tươi sáng, tạo hình nhân vật dễ thương, giúp bạn đọc hình dung rõ hơn về thế giới của loài vật được mô tả qua những câu chữ.

Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng mang đến câu chuyện đậm chất phiêu lưu giả tưởng, vừa gần gũi, đề cao tình mẫu tử mà không hề giáo điều hay phán xét. Sở hữu nội dung hấp dẫn, thông điệp ý nghĩa và phần hình thức bắt mắt, tác phẩm thiếu nhi đoạt giải Newbery hứa hẹn sẽ là món quà phù hợp với trẻ nhỏ lẫn người lớn vào mùa lễ tết sắp tới.

Về giải thưởng Newbery:

Xuất hiện từ năm 1922 ở Mỹ, Newbery Medal là giải thưởng danh giá dành cho sách thiếu nhi đầu tiên trên thế giới, được Hiệp hội Dịch vụ Thư viện cho Trẻ em (ALSC) trao tặng các tác giả có đóng góp quan trọng cho nền văn học trẻ em Mỹ. Tại Việt Nam đã có những đầu sách đoạt huân chương Newbery được xuất bản, bao gồm Mẹ Frisby và hội chuột NIMH siêu đẳng, Charlotte và Wilbur, Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên, Hòn đảo cá heo xanh

Về tác giả:

Robert C. O’Brien tên đầy đủ là Robert Leslie Carroll Conly, sinh ngày 11.1.1918 ở Brooklyn, New York. Ông theo học trường William College và tốt nghiệp Đại học Rochester. Sau đó ông trở thành nhà văn kiêm nhà báo của tờ Newsweek , National Geographic cùng nhiều tờ báo khác. Ông sống tại New York, rồi chuyển đến Washington cùng vợ và bốn đứa con.

Sau khi Robert C. O’Brien qua đời (ngày 5.3.1973), cuốn tiểu thuyết Z for Zachariah đã được vợ và con gái ông tiếp tục chấp bút dựa theo những phác thảo còn lại.

Các tác phẩm của ông bao gồm: The Silver Crown; Mrs. Frisby and the Rats of NIMH; A Report from Group 17Z for Zachariah.

Đọc bài viết

Cafe sáng