Bookish Best 2021

Khúc hát của cây: Thước phim Pocahontas về thời hiện đại

Pocahontas – bộ phim hoạt hình Disney về một tù trưởng da đỏ trong thế kỷ 17 tại Bắc Mỹ. Bằng tình yêu và sự quả cảm, cô đã trở thành cầu nối hòa bình giữa người da trắng và người da đỏ.

Published

on

khuc hat cua cay feature

          Vẻ đẹp là tài sản của các mối quan hệ được đan dệt và có thể nghe được thông qua đôi tai được thiết kế riêng biệt và đa năng

Nếu Rachel Carson từng mang đến cho tôi những nhận thức thức thời về môi trường dường như luôn đúng dẫu bao năm qua, Michael Pollan là mối liên hệ được thêu dệt giữa mọi sinh vật trong một mạng lưới mạng sống; thì có thể nói, David George Haskell là người đầu tiên cho tôi cảm thức tìm về nguồn cội, lạc vào thế giới tự nhiên để đến đúng tâm điểm, khi con người và đời sống tự nhiên là hai phạm trụ lồng trong nhau, không tách khỏi nhau, tồn tại song song và phát triển cùng nhau. 

Khúc hát của cây đầy tính tượng thanh như chính tên gọi của nó. Có những thanh âm đến từ những khu vực còn chưa có nhiều tác động của con người như rừng Amazon ở biên giới Ecuador; nhưng cũng đôi khi, cây đứng đó và hòa mình vào những thanh âm của đời sống hiện đại khu Manhattan, New York hay đời sống chính trị đầy căng thẳng ở biên giới Palestine và Israel. Ở mỗi khoảnh khắc và mỗi nơi chốn, thực vật hay đời sống tự nhiên luôn gợi con người trở về với tổ kén của mình, và Haskell một cách tài tình với bộ não của một nhà khoa học trong giọng kể của một nhà thơ đã một lần nữa đi lại từ đầu, thức tỉnh, đánh bóng và làm rõ vai trò của loài Homo sapiens trong mạng lưới đầy phức tạp này.

Gồm 3 phần lớn và cũng đồng thời là 3 cuộc khảo sát tỉ mỉ những điều kiện khác nhau, Khúc hát của cây đưa ta về vùng hoang dã rừng Amazon với cây Ceibo, nơi tiếng mưa dường như thay đổi theo từng điều kiện, đối tượng hay bộ phận cây cối. Mưa là một thanh âm quen thuộc, nhưng liệu có bao giờ ta chịu lắng nghe những thang âm riêng biệt của chúng? Cách ly bối cảnh trong một khu rừng dường như nguyên sơ với bộ tộc người Waonari đầy tinh khôi và chất phác, con người như đang vượt thoát khỏi chốn hang động ý thức của Plato để đến với tiếng nói thiện lành của những gì trần truồng và nguyên bản nhất nơi con người chúng ta.

Đọc phần đầu tiên của cuốn sách này ta không thể không nhớ đến Pocahontas và những linh hồn rừng sâu của cô. Nếu nữ chiến binh bộ tộc da đỏ từng chiến đấu hết mình vì tình yêu xuyên qua sắc tộc cũng như niềm tin hướng vào tự nhiên; thì mối quan hệ giữa các loài với nhau, về nghệ thuật khoa học và chiến tranh sinh học đạt đến đỉnh điểm hay tính cộng đồng trong đời sống người Waorani đã một lần nữa cho ta góc nhìn nguyên bản nhất về giới tự nhiên. Nếu tính cá nhân bị lu mờ trước tập thể trong cộng đồng này, thì luôn tồn tại những mục đích nhỏ nhen khác, khi con người ta dần dà xâm chiếm để khai thác dầu khi không đạt được thỏa thuận bảo vệ rừng của chính phủ trong cam kết quốc tế, mà hành động ấy như người Waorani mô tả, là cắt cụt tay cụt chân loài cây Ceibo, cắt cụt sự sống.

Từ khu rừng có phần hoang dã để ta nhìn lại những gì là tự nhiên nhất, Haskell dẫn dắt người đọc quay ngược về thời lịch sử, với những hóa thạch, địa tầng trồi sụt đã từng tạo nên những cá thể đầu tiên nhất, để từ đó cho thấy tự nhiên không chỉ được kết nối qua một mạng lưới, mà bản thân nó đã là một tấm lưới. Trong quá trình ấy, đi từ chuyển lưu, giao tiếp, phụ thuộc lẫn nhau sang loại thải bởi đột biến và chọn lọc tự nhiên; mối quan hệ giữa những loài với nhau được thắt chặt và càng khẳng định hơn nữa, thực vật hay những sinh vật đơn bào nhỏ bé cũng đều có những tế bào thần kinh truyền dẫn ghi nhớ. Chúng có trí thông minh để tạc ghi những mối quan hệ với các giống loài khác.

Trong những di chỉ của người Mesolithic khai quật được ở tại công trường Queensferry vùng Edinburg nước Anh, người ta đã chứng minh rằng hóa thạch của than, củi thu thập từ đây đã có tuổi đời hơn 10.369 năm. Từ gỗ cây phỉ dùng sưởi ấm cho đến loại hạt họ ăn hàng ngày; những hóa thân gỗ này biến thành than đã bị chôn vùi, từ đó được tìm thấy trong lịch sử ngành khai thác mỏ. Từ khói của những lò lửa mà bất cứ tác phẩm văn chương nước Anh đương đại nào trong thời kì này cũng từng khắc họa; cho đến những phần tử nhựa trôi lênh đênh phía trên đại dương để rồi tắp vào gốc cọ Sebal bật rễ; một phần nào đó Haskell cũng mang đến cho ta góc nhìn về những gì con người đã làm với giới tự nhiên.

Dù cho là những hoạt động có vẻ đánh mất nhân tính, nhưng tự nhiên không chần chừ và ôm cánh tay lần nữa tái sinh. Trong mối quan hệ giữa các loài vi khuẩn biển và sinh vật phù du, rác thải nhựa khiến sự trao đổi thông tin giữa các tế bào bị phá vỡ, khiến những sinh vật này có sự biến đổi so với tổ tiên mà chúng thừa hưởng, phần nào giải quyết một phần được rác thải nhựa. Thế nhưng như một câu hỏi mà ông trích dẫn từ Thoreau khi chứng kiến hàng ngàn những người tị nạn Ireland vì nạn thiếu ăn phải lênh đênh rồi chết trên biển, rằng “Tại sao phải lãng phí thời gian trong nỗi sợ hay lòng thương hại?”, thì tự nhiên giờ đây đứng trước con người cũng vẫn với ánh mắt ấy, với bụi mịn, khí thải, bê tông hóa, đô thị hóa hay rác thải nhựa… Tất cả đặt ra câu hỏi của Thoreau trong thời đại này, dường như cấp bách và khó khăn hơn cả.

Con người ta dần dà xâm chiếm để khai thác dầu khi không đạt được thỏa thuận bảo vệ rừng của chính phủ trong cam kết quốc tế, mà hành động ấy như người Waorani mô tả, là cắt cụt tay cụt chân loài cây Ceibo, cắt cụt sự sống.

Nhưng một mặt nào đó, mục nát không phải là đã kết thúc, mà nó là bom hẹn giờ, là ngòi kích nổ cho quá trình tái sinh. Với những tàn tích để lại của cây tần bì xanh vươn cao đã ngã, từng loài ong bắp cày, bọ cánh cứng, ruồi, cuốn chiếu… đã đến và hoàn thành sứ mệnh của mình. Nhìn nhận con người không thoát khỏi mối quan hệ giữa các thành phần môi trường, thời đại ngày nay dường như loài Homo sapiens cũng đang tham gia vào quá trình ấy, khi Trung Quốc và Ấn Độ có một chiến dịch cải thiện trong việc phủ xanh những đồi đất trọc; còn những nước tiên tiến đã đến gần hơn với xe hạn chế phát thải trong dáng hình của xe điện mà Tesla dường như đi đầu trong phân khúc này.

Haskell không phải là người tiên phong chỉ riêng trong việc lắng nghe cây cỏ; mà ông vươn xa hơn với tác phẩm này, để đến với những trường đoạn triết học, đạo đức, tôn giáo, chính trị… thông qua đời sống tự nhiên. Ở đó liệu cây hay những loài sinh vật khác có nhận thức được thẩm mỹ hay những làn ranh đạo đức ta vẫn thường nghe? Vì bởi giá trị vẻ đẹp nằm ở trạng thái bên ngoài. Nó tồn tại trong tâm trí kẻ đang chiêm ngưỡng, nên hoàn toàn có thể nói rằng, cây cối hay mọi thành phần trong một mạng lưới đều có một thẩm mỹ riêng. Và có hay không lằn ranh đạo đức chia đôi thế giới thành hai đối trọng chúng tachúng, khi con người rốt cuộc cũng là tự nhiên, khi hủy hoại môi trường cũng là đồng thời giết đi chính mình, bởi bất cứ loài sinh vật nào cũng có một thẩm mỹ riêng, một vẻ đẹp riêng, một trí khôn riêng.

Mang con người từ vùng hoang dã và từ quá khứ về lại đời sống đô thị, Haskell phần nào mô tả “nỗi sợ địa lý” của loài Homo sapiens với thế giới tự nhiên. Nếu người da màu sợ hãi khu rừng vì những giá treo cổ có thể ập đến họ bất cứ lúc nào như bài ca Strange Fruit của Billie Holiday, phụ nữ thì sợ tiến trình ‘cô bé quàng khăn đỏ’ khi phải nương nhờ một sức mạnh nào đó, tránh khỏi bắt bớ, hãm hiếp hay lợi dụng. Người da trắng cũng chẳng tốt hơn, khi nếu dừng lại quá lâu trên một vỉa hè cũng là vi hiến hoặc phạm pháp. Giữa đời sống thành thị mà con người bị gò bó như thế, tự nhiên và sự mất mát bản sắc đa dạng đang tỉ lệ thuận với sự đồng hóa. Những loài thực vật ngoại lai như Lê Callery đang bị lên án bởi những đặc tính của mình. Nhưng nhờ có hơn 5 triệu cây xanh ở riêng New York mà nó đã giảm thiểu 2 ngàn tấn chất ô nhiễm không khí và xử lý gần hơn 40 ngàn tấn CO2.

Cây cối đã đứng đó như một hiện thân từ trong lịch sử. Những cây olive ở xứ Tiểu Á vừa là ngọn nguồn vừa là phế tích cho những kì địa chất đã qua. Những trầm tích từ phấn hoa bay qua Biển Chết báo hiệu một lịch sử dài của chính loài người. Từ cổ chí kim khi qua những kiến tạo địa chất cho đến nhân tạo hơn, trong cuộc chiến giữa Palestine và Israel hay quả bom nguyên tử biến Hiroshima thành bãi chiến địa; thì cây cối vẫn vững vàng, đứng đó, và ghi lại âm thầm trong mình một khúc hát riêng. Tường tận, bao quát mà đầy trữ tình; Khúc hát của cây là một tác phẩm lớn làm nên cuộc cách mạng về nhân tính, về sợi dây kết nối và hơn hết là vẻ đẹp của tự nhiên, để đặt ngang hàng với những tuyệt tác của Thoreau, Rachel Carson hay Aldo Leopold.

Hết.

Chiêu Dương

Bookish Best 2021

Công bố kết quả bình chọn Giải thưởng Bookish Best 2021

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng do nền tảng trực tuyến Bookish.vn tổ chức, để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung nói lên ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

Sau hơn một tháng bình chọn trực tuyến, các độc giả của Bookish đã lựa chọn được những Tác phẩm - Tác giả - Sự kiện - Mọt sách xứng đáng. Dưới đây là kết quả của Giải thưởng Bookish Best 2021.

SÁCH HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

  • Tác phẩm Chú bé Thất Sơn - Phạm Công Luận
  • Tác phẩm Nhà máy sản xuất linh hồn - Nguyễn Nguyên Phước
  • Tác phẩm Đất mồ côi - Cổ Viên
[metaslider id="21993"]

SÁCH PHI HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

  • Tác phẩm Đại dương đen - Đặng Hoàng Giang
  • Tác phẩm Chữ xưa còn một chút này - Nguyễn Thùy Dung
  • Tác phẩm Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam - Vũ Ngọc Phan
[metaslider id="22004"]

SÁCH HƯ CẤU DỊCH

  • Tác phẩm Cây cam ngọt của tôi - José Mauro de Vasconcelos
  • Tác phẩm Người trồng rừng - Jean Giono
  • Tác phẩm Tàn ngày để lại - Kazuo Ishiguro
[metaslider id="22020"]

SÁCH PHI HƯ CẤU DỊCH

  • Tác phẩm Yêu sách của Antigone - Judith Butler
  • Tác phẩm Khúc hát của cây - David George Haskell
  • Tác phẩm Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam - Terry Bennett
[metaslider id="22032"]

TÁC GIẢ ĐƯỢC YÊU THÍCH

  • Tác giả Haruki Murakami
  • Tác giả Ocean Vuong
  • Tác giả Đặng Hoàng Giang
[metaslider id="22047"]

SỰ KIỆN NỔI BẬT

  • Giải Nobel Văn chương 2021
  • Tác động của đại dịch lên thị trường sách
  • Tiểu thuyết Dune chuyển thể thành phim điện ảnh
[metaslider id="22057"]

THÀNH VIÊN BOOKISH SQUAD NỔI BẬT

  • Bạn Huỳnh Quốc Cường
  • Bạn Mai Nguyen
  • Bạn Patrick Ng
[metaslider id="22073"]

CỘNG TÁC VIÊN BOOKISH.VN NỔI BẬT

  • Bạn Gia Bin
  • Bạn Hoàng Anh
  • Bạn minh.
[metaslider id="22081"]

Một lần nữa, xin chúc mừng những Tác phẩm - Tác giả - Sự kiện - Mọt sách được yêu mến và tôn vinh trong năm 2021!

Đọc bài viết

Bookish Best 2021

Giải thưởng Bookish Best 2021: Thể hiện tiếng nói của độc giả

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng do nền tảng trực tuyến Bookish.vn tổ chức, để bình chọn ra những tác phẩm sách, tác giả và sự kiện có tác động mạnh mẽ đến thị trường xuất bản trong năm 2021.

Là người quyết định kết quả giải thưởng cuối cùng, độc giả trên mọi miền đất nước có thể tham gia bình chọn trực tuyến tại website bookish.vn/bookishbest2021.

50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.

Giải thưởng Sách - Tác giả - Sự kiện do độc giả bình chọn

Giải thưởng Bookish Best 2021 gồm 08 hạng mục, trong đó có 04 hạng mục về sách: “Sách hư cấu của tác giả trong nước”, “Sách phi hư cấu của tác giả trong nước”, Sách hư cấu dịch”, “Sách phi hư cấu dịch”. Các đề cử được ban tổ chức chọn lọc từ những tựa sách nổi bật được xuất bản hoặc tái bản trong năm qua, đến từ nhiều đơn vị xuất bản và phát hành uy tín như Phương Nam Book, Nhã Nam, Tao Đàn, Omega Plus Books,… Rất nhiều tác phẩm trong số này đã từng được trao tặng các giải thưởng chuyên môn uy tín khác như “Chú bé Thất Sơn” (giải C cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần I), “Tàn ngày để lại” (giải Man Booker 1989).

[metaslider id="21298"]

Hạng mục “Tác giả được yêu thích” tôn vinh các cá nhân có ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường xuất bản trong năm 2021. Những cái tên xuất hiện trong danh sách đề cử - bao gồm các tác giả trong và ngoài nước - đã gặt hái được thành tựu ấn tượng và nhận được sự yêu mến, tin tưởng của cộng đồng đọc sách. Một số tác giả còn tham gia xây dựng các dự án cộng đồng, đóng góp tích cực cho xã hội, đồng thời đưa văn học Việt hòa mình vào dòng chảy đương đại của thế giới.

Hạng mục “Sự kiện sách nổi bật” là một điểm độc đáo của giải thưởng Bookish Best. Trong năm qua, bên cạnh các giải thưởng tổ chức thường niên như Giải Sách Quốc gia, Nobel Văn chương, giải Booker,… năm 2021 còn chứng kiến nhiều sự kiện khó lường xảy ra: sự ra đi của nhiều nhà văn gạo cội để lại sự nuối tiếc và khoảng trống lớn trong văn đàn Việt Nam, cũng như tác động của dịch bệnh lên thị trường xuất bản nói riêng và kinh tế Việt Nam nói chung. Hạng mục này xuất hiện như một cuốn biên sử ngắn, để chúng ta điểm lại và ghi nhớ những dấu mốc quan trọng trong một năm biến động liên tục này.

Giải thưởng Bookish Best còn tri ân những thành viên và cây bút có đóng góp lớn vào quá trình xây dựng cộng đồng đọc sách Bookish, thông qua 02 hạng mục “Thành viên Bookish Squad nổi bật” “Cộng tác viên Bookish.vn nổi bật”. Họ là đại diện của một “thế hệ đọc sách mới”, những người viết tuy không chuyên nhưng ham học hỏi, nhanh nhạy với tin tức thị trường, biết sử dụng các phương tiện truyền thông để lan tỏa sức ảnh hưởng tích cực của mình, góp phần xây dựng một cộng đồng đọc sách chọn lọc & chất lượng tại Việt Nam.

[metaslider id="21272"]

Bookish.vn vinh dự là đơn vị sáng lập giải thưởng Bookish Best 2021

Chính thức ra mắt bạn đọc cả nước vào đầu năm 2019, Bookish.vn là nền tảng trực tuyến chuyên cập nhật những thông tin mới nhất về thị trường sách và ngành xuất bản trong nước và quốc tế, đồng thời là địa chỉ để đăng tải những bài bình tinh tế về sách, văn hóa đọc và các vấn đề trong cuộc sống. Bookish ra đời với một sứ mệnh đơn giản: là tấm gương phản chiếu chân dung của một độc giả thời hiện đại, đồng thời là khoảnh sân vườn để những người thích viết gieo trồng những suy nghĩ, trăn trở trong nội tâm mình.

Sau ba năm phát triển, Bookish.vn đã xây dựng mạng lưới cộng tác viên tâm huyết trên toàn quốc, cập nhật số lượng và chất lượng bài viết đều đặn hàng tuần và nhận được sự tin tưởng của hàng nghìn bạn đọc trên cả nước. Đồng hành cùng Bookish.vn là cộng đồng đọc & review sách "Bookish Squad" (Biệt đội mọt sách) với hơn 11.000 thành viên, năng nổ tham gia vào các hoạt động bàn tròn và cuộc thi viết được tổ chức liên tục trong những năm vừa qua.

Bookish Best 2021 ra đời, là giải thưởng để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung nói lên ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

  • 50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.
  • Thời gian bình chọn kéo dài từ ngày 13.12.2021 đến 16.01.2022.
  • Kết quả chính thức sẽ được thông báo vào ngày 20.01.2022.
  • Tham gia bình chọn tại: bookish.vn/bookishbest2021/
Đọc bài viết

Bookish Best 2021

Giải thưởng Bookish Best 2021: Đề cử SÁCH HƯ CẤU – TÁC GIẢ TRONG NƯỚC

Published

on

Bookish Best 2021 là giải thưởng để cộng đồng Bookish nói riêng và những người yêu sách tại Việt Nam nói chung bày tỏ ý kiến của mình, tôn vinh những tác phẩm, tác giả, sự kiện và những độc giả có tác động mạnh mẽ đến thị trường sách 2021.

  • Là người quyết định kết quả giải thưởng cuối cùng, độc giả trên mọi miền đất nước có thể tham gia bình chọn trực tuyến tại website bookish.vn/bookishbest2021.
  • 50 người bình chọn may mắn sẽ nhận được e-voucher mua sắm trực tuyến trị giá 100.000VNĐ, áp dụng tại website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com.

Đề cử Sách hư cấu - Tác giả trong nước

1. Cô độc nên thơ (Nam Thi)

Cô độc nên thơ mở ra một cõi sống. Đó là cõi sống của chữ-thơ-người, tần ngần lựa chọn một vị thế để tồn tại. Không sa ngã vào đám đông, chối từ những thói quen, nhịp điệu cũ mòn, mỏi mệt.

Cô độc nên thơ là thơ của miền cô độc. Dẫu vậy, nó lại khẩn khoản đợi chờ một sự thông hiểu và sẻ chia. Cô độc lưỡng lự và hoang mang bởi những trượt trôi vô nghĩa của đời sống. Cô độc dấy lên những dự cảm trống rỗng, mất căn cước, mất hiện hữu nhưng đồng thời cũng tha thiết một cội rễ, một xác quyết, một bến bờ.

Trở về với ngôn ngữ, Cô độc nên thơ cho thấy nỗ lực của Nam Thi trong việc hoàn nguyên nhận thức về yếu tính của tồn tại. Giằng níu của các đối cực cảm xúc tạo nên cảm xúc của một người trẻ bên ngưỡng cửa cuộc đời. Có lẽ tại điểm ban đầu, sơ nguyên nhất, thế giới, con người, thi ca đều rất cô độc, cô độc ánh lên vẻ đẹp của sự sống.

2. Một ví dụ xoàng (Nguyễn Bình Phương)

Với tiểu thuyết Một ví dụ xoàng, nhà văn Nguyễn Bình Phương đã đưa bạn đọc đến một vụ án gấy chấn động vùng trung du những ngày tháng cũ, cùng những phận người đang loay hoay trong cối xay thời cuộc.

“Trong lỗ tai chứa bóng tối lùng bùng của những lời bí mật, có vô vàn câu chuyện. Trong vô vàn câu chuyện, có chuyện này. Chuyện này hoang vắng nhưng vẫn còn bóng dáng một con người, người ấy đứng giữa khung cảnh mơ mờ nhuẫn nhuyễn, nổi hằn lên hệt như cái hình bị cắt dán vào đó. Một hình cắt dán chơi vơi, không nguồn gốc, không lí lịch.

Câu mở đầu viết rằng: Năm ấy, thành phố lại rùng rùng biến loạn bởi vàng...

người lay người như lá

lá úa theo đời

mây cũng rơi..."

3. Nắng Thổ Tang (Đinh Phương)

Nắng Thổ Tang mở đầu bằng cái chết của các chí sĩ Yên Bái. Đinh Phương mở màn cuốn tiểu thuyết đầy tham vọng của mình bằng lời kể của một đao phủ. Lần này kẻ ban phát cái chết đóng vai người hồi sinh hàng loạt cái tên đã khuất lấp trong trầm tích lịch sử. Những cái tên gắn liền với Việt Nam Quốc Dân Đảng của Nguyễn Thái Học chìm nổi giữa dòng chảy song song của thời gian, giữa hư và thực, giữa những lời thì thầm và cả những tiếng thét đau thương. Người tuần đường đếm những thanh ray, ả lơ xe trên những lộ trình liên tỉnh, cô phóng viên truy lùng một cái tên quá khứ, và gã thanh niên mơ hồ theo dấu con ngựa trắng để hoàn hương. Họ đi, và đã đi, như hàng nghìn phận người khốn khổ từng bỏ xứ mà đi thời năm tư biến loạn.

Ai ăn năn? Ai vô tội? Ai giết người? Ai dối Chúa? Các nhân vật sẽ phải tự tìm câu trả lời cho chính họ trước khi câu hỏi bị lấp đi dưới cát thời gian, hay ám ảnh hơn, khi mọi thứ đều tan ra trong nắng.

4. Phật trong hẻm nhỏ (Huỳnh Trọng Khang)

Phật trong hẻm nhỏ là một tập truyện không thuần nhất về chủ đề, tuyển tập này không khắc họa những mảnh linh hồn trẻ tuổi cô đơn (như người ta thường hy vọng từ ngòi bút một người trẻ) hay những “đặc sản miền Tây sông nước”, hoặc cách tân, siêu thực… Cuốn sách là một bộ sưu tập những bức tiểu họa về đời sống, mà đời sống thì phong phú hơn nhiều so với những vệt mà mọi người mong đợi.

Đó là một vùng đất bị hạn hán đe dọa (Châu Thổ), là những con người không tổ quốc sống bên rìa thế giới (Mép rìa), những cuộc đời vô vị, loé lên chút hạnh phúc mong manh (Chiếc muỗng) hay những người chưa sẵn sàng, hoang mang đối diện với dịch bệnh (Đêm đầu tiên trên địa cầu)

Độc giả đã quen với một Huỳnh Trọng Khang quanh quẩn trong những tiểu thuyết về một Sài Gòn xa xưa, giờ sẽ biết thêm về một Huỳnh Trọng Khang lang thang trên địa hạt truyện ngắn, ra khỏi địa giới Sài Gòn và đến dần lằn ranh của giấc mơ. Nhưng dù ở địa giới nào, bằng thể loại nào, Huỳnh Trọng Khang vẫn thể hiện một phong cách tự nhiên, dạo chơi cả trong những điều vô vị và phù phiếm.

5. Chú bé Thất Sơn (Phạm Công Luận)

Chú bé Thất Sơn xuất bản lần đầu năm 1993, đoạt giải C cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần thứ nhất. Phương Nam Book tái bản sách với bìa mới, 88 trang in màu và hình minh họa sinh động, dễ thương.

Câu chuyện chuyến nghỉ "hè sớm" về thăm quê ngoại đã cho hai chị em Nam gặp Siêng - "thổ địa" nhỏ của vùng Thất Sơn. Theo bước chân Siêng, Nam được khám phá một thế giới mới thú vị. Nơi ấy có đồng ruộng bao la, có dòng kinh Vĩnh Tế mát lành, có vị cá nướng trui thơm lừng, có món khoai mì rẫy ngọt bùi,... Và còn biết bao nhiêu chuyện ly kỳ của vùng Bảy Núi.

Chú bé Siêng ấy, gia cảnh mồ côi, tối ngủ nhờ chòi vịt, ngày chăn trâu kiếm từng bữa cơm. Nhưng Siêng vẫn cố bám trường bám lớp, theo đuổi lớp học bổ túc hàng đêm. Ngay cả khi số phận tiếp tục thử thách, Siêng làm mất trâu, bị đánh đập, bị chèn ép và cả bị bắt, chú bé vẫn cố gắng từng chút nhích về tương lai.

Năm 2021, Chú bé Thất Sơn “tái ngộ” bạn đọc với 88 trang in màu cùng hình minh họa đặc sắc. Sách tặng kèm tấm postcard với ý nghĩa: gửi đi cho chính đứa trẻ trong bạn với những ước mơ đã bị chôn vùi vì hoàn cảnh.

6. Chú bé có tài mở khóa (Nguyễn Quang Thân)

Chú bé có tài mở khóa là một truyện phiêu lưu, kể về chú bé Hùng bị ném ra ngoài xã hội, phải đối mặt với cái xấu, cái ác, phải vật lộn nhọc nhằn, gặp đủ loại người tốt có, xấu có, có khi được cưu mang, có lúc bị vùi dập. Truyện hấp dẫn ở những tình huống bất ngờ, nhiều chi tiết gay cấn, hồi hộp và nhiều chi tiết gây xúc động với bạn đọc. Tác phẩm từng được giải thưởng chính thức về văn học thiếu nhi do Hội Nhà văn trao năm 1995.

Kết hợp phiêu lưu với phản gián, câu chuyện bắt đầu từ việc chú bé Nam ở quê ra tỉnh chơi. Bố đi vắng, Nam trở nên bơ vơ. Nhờ làm quen với Hùng lé, một chú bé có biệt tài mở khóa, Nam mới vào được phòng bố ở. Thế rồi, phòng bố Nam trở thành cứ điểm của bọn lưu manh, khu tập thể bị trộm lớn, Nam bị bọn lưu manh bắt cóc… Hùng lé giúp Nam trốn khỏi hang ổ bọn cướp nhưng Hùng lại sa vào tay một bọn gián điệp kiêm buôn lậu và tiếp tục những cuộc phiêu lưu. Khi ở Hà Nội, khi ở Hải Phòng, khi ở Quảng Ninh, bọn chúng “thử thách rèn luyện” Hùng. Cho đến khi gặp các chú công an, Hùng mới hiểu thêm mình, biết mình là con một liệt sĩ công an và tên gián điệp với biệt danh Cóc Vàng chính là kẻ trước đây đã giết bố Hùng…

Một cốt truyện phiêu lưu có nhiều tầng, nhiều tuyến, nhiều tình tiết lạ. Tác giả đã khéo léo kết hợp những hình ảnh do sức tưởng tượng phóng khoáng, bay bổng với những chi tiết dung dị, tự nhiên do sự quan sát hàng ngày, tạo nên những cảnh huống bất ngờ, ngẫu nhiên mà hợp lý.

7. Chuyến bay tháng ba (Lê Khải Việt)

Chuyến bay tháng ba là tác phẩm đầu tay của tác giả Lê Khải Việt. Với 13 truyện ngắn cùng lối viết tỉnh táo và khúc chiết, tác giả đã làm hiện lên những số phận con người. Và, dù ít dù nhiều, thì cuộc chiến kết thúc tại Việt Nam năm 1975 cũng xuất hiện trong mỗi truyện, lật lại những mảnh ký ức cũ xưa để từ đó đem đến cho người đọc những cảm nhận riêng.

Thành phố biến màu, ngã ba biên giới bụi bặm, văn khố với những tài liệu phủ bụi, tung tích những trận đánh, những cựu binh mắc kẹt trong cuộc lần tìm ký ức, bức ảnh về chuyến bay định mệnh... là các dấu chỉ tản mát mà hợp nhất để quá khứ được tương thông theo cách của văn chương. Không với tham vọng phát lộ rõ thêm về cuộc chiến hôm qua (các sử gia chân chính sẽ làm điều này), người viết biết tiết chế và tránh diễn giải về những lằn ranh hư ảo; xác lập một lối viết gọn gàng, tỉnh táo, ấn tượng với các lớp chuyển bối cảnh khéo léo. Ở đó, cuộc sống tinh thần đa chiều, phức hợp của thực tại hậu chiến được hiện ra một cách tự nhiên.

8. Nhà máy sản xuất linh hồn (Nguyễn Nguyên Phước)

Nguyễn Nguyên Phước là nhà văn xuất sắc của thế hệ 7X. Nhà máy sản xuất linh hồn là tiểu thuyết mới nhất của anh.

Câu chuyện bắt đầu bằng việc nhân vật Lâm đi tìm công việc mới ở một nhà máy khổng lồ, được mô tả hết sức kỳ dị “trông tựa như xác một con gián khổng lồ nằm ép mình trên mặt đất” và sản phẩm là “linh hồn”. Những diễn biến sinh hoạt hết sức bất thường, những mảng sáng tối thay nhau chiếm lĩnh không-thời gian, nhưng lại không thiếu những chi tiết hài hước truyền tải một nội dung hư hư thực thực. Nhìn chung, câu chuyện gọn ghẽ, khúc chiết nhưng chứa đựng nhiều suy nghiệm của con người.

Văn Nguyễn Nguyên Phước luôn mang tính nhịp điệu đặc trưng, xây dựng lên một không khí theo khuynh hướng “Kafka” - nơi cá nhân đối diện với sự phi lý của cuộc đời. Kết thúc Nhà máy sản xuất linh hồn tương đối bất ngờ, mang màu sắc “kinh dị” chính là khi sự phi lý ấy được nâng lên đỉnh điểm.

9. Người kép già (Kim Lân)

Người kép già bao gồm những truyện ngắn và vừa của nhà văn Kim Lân. Những tác phẩm trong cuốn sách này là câu chuyện đời sống của gần một thế kỷ trước, nhưng tất cả vẫn như vừa diễn ra; ngôn ngữ thông điệp chứa đựng bên trong vẫn rực ấm như một dòng máu chảy trong cơ thể thời gian mà người đương thời đang sống trong đó.

Mọi hình thức xã hội luôn thay đổi nhưng bản chất của kiếp người không thay đổi, mọi ngôn ngữ có thể thay đổi nhưng bản chất của tình yêu thương con người và cái Thiện không hề thay đổi. Văn chương của nhà văn Kim Lân thuộc về những điều không thể thay đổi ấy. Ông đã chạm vào cái lõi của kiếp nhân sinh và ông cũng sống trong cái lõi của mọi kiếp nhân sinh, vì vậy ông còn mãi đến bây giờ.

10. Đất mồ côi (Cổ Viên)

Một người đàn ông khi trưởng thành mới biết mình có một lịch sử bản thân vô cùng kỳ lạ, mà mọi nguyên nhân đều gắn với người ông nội đã mất. Câu chuyện được anh ta kể lại cứ dần mở ra cho người đọc thấy những thăng trầm của một gia đình, của nhiều gia đình, của cả một vùng quê khốn khổ. Hiện thực khốc liệt và bi thương, nhưng tất cả có thể được cứu chuộc bằng lòng yêu thương vô điều kiện.

*

Tham gia bình chọn

Đọc bài viết

Cafe sáng