Nối kết với chúng tôi

Book trailer

Đốn hạ: Nét quyến rũ từ sự hiểm độc của Thomas Bernhard

“…tôi có thể đưa tất cả bạn bè cũ của tôi vào không gian trong trang sách và nhốt giữ họ ở đó.”

Published

on

Chi tiết tác phẩm

Ngày 28 tháng 8 năm 1984, có một tiểu thuyết mang tên Đốn hạ mới chỉ phát hành được bốn ngày đã bị cảnh sát thu hồi toàn bộ trên thị trường dưới án lệnh của thẩm phán, xuất phát từ một vụ kiện tụng dân sự do nhạc sĩ tên gọi Gerhard Lampersberg đâm đơn. Lý do là cách tiểu thuyết này “bôi nhọ, phỉ báng, sỉ nhục” một nhân vật trong truyện được cho là khá giống với Lambersberg đã làm hư hại đến danh tiếng của nhạc sĩ này ở ngoài đời. Cha đẻ của tiểu thuyết này không ai khác chính là Thomas Bernhard – nhà văn, nhà thơ, nhà soạn kịch tai tiếng thế kỷ 20 – kẻ được mệnh danh “chuyên vạch áo cho người xem lưng” của nước Áo.

Đây không phải là lần đầu tiên các tác phẩm của Thomas Bernhard vướng vào kiện tụng. Một giáo viên cũ của Bernhard, hay một gia đình thẩm phán bị lấy tên để đặt cho nhân vật hư cấu trong truyện, đã từng đâm đơn kiện nhà văn vì lý do các tác phẩm này đã “xuyên tạc, bóp méo” con người họ. Lần này, tiểu thuyết mang tên Đốn hạ của ông tiếp tục “gây thù chuốc oán” với cánh trí thức thượng lưu cùng đám “bù nhìn nghệ sĩ” của thành Vienna, khi ông “giương rìu” đốn thẳng vào thiết chế nghệ thuật hèn hạ giả trá bắt tay thỏa hiệp cùng những nhà cầm quyền.

Nhân vật kể chuyện của Đốn hạ là một nhà văn quay trở lại Vienna sau khi sống ở London 20 năm và nhận lời mời tham dự một buổi “dạ tiệc nghệ sĩ”. Ngồi lừng lững trên ghế bành, với ly sâm panh trên tay, ông phóng tia nhìn từ bóng tối và lặng lẽ quan sát những người xưa kia từng là bạn bè thân thiết trong giới nghệ thuật mà ông đã hoàn toàn quay lưng. Theo tiến trình của buổi tiệc, những ký ức về mối quan hệ với từng người khách ùa về và theo đó diễn biến tâm trạng của người kể cũng trở nên càng lúc càng kích động. Đỉnh điểm kích động là khi bữa tiệc khép lại và cuốn sách này được mở ra: “tôi sẽ viết ngay về cái gọi là buổi dạ tiệc nghệ sĩ này, bất kể là viết về cái gì, miễn là phải viết ngay, viết ngay lập tức, kẻo muộn…” Sáng tác năm 1984, Đốn hạ như tập hợp những ghi chép của Thomas Bernhard về chính quá khứ của ông ba thập kỷ trước. Ông chia sẻ: “Đôi khi ta muốn cầm bút viết lại để tóm bắt những phân đoạn mang tính quyết định của cuộc đời ta. Và Đốn hạ là tác phẩm tóm bắt những năm 50 của tôi. Lúc này chúng ta ở những năm 80, tức là 30 năm sau, và tôi có thể đưa tất cả bạn bè cũ của tôi vào không gian trong trang sách và nhốt giữ họ ở đó.”

Say sưa trong những tràng công kích liên tu bất tận, Thomas Bernhard vận dụng thủ pháp độc thoại tự sự miên man mà sau này đã để lại ảnh hưởng sâu sắc đến những cây bút đương thời như Laszlo Krasznahorkai, Antonio Lobo Antuñes hay W.G. Sebald. Chương, hồi và ngắt đoạn nhìn chung hoàn toàn thiếu vắng, câu cú đôi khi tuôn từ trang này qua trang khác, tạo nên dòng suy tưởng vừa gấp gáp dữ dội lại vừa uyển chuyến và có nhạc điệu nhờ biện pháp điệp ngữ điêu luyện.

Được sáng tác vào cuối đời trong tình trạng sức khỏe kiệt quệ, vật lộn với các chứng bệnh liên quan đến tim phổi, nhưng tiểu thuyết như Đốn hạ cùng với Diệt vong hay Kẻ thất bại (Der Untergeher) lại được đánh giá nằm trong số những tiểu thuyết xuất sắc nhất của nhà văn. Thiếu vắng những chất liệu xốc nổi hay phong cách Gothic cường điệu trước đây, trước tác cuối đời của ông tập trung diễn tả tài tình thứ nghịch lý trọng tâm trong tư duy sáng tác: đó là khao khát bộc lộ nội tâm mạnh mẽ đối địch với thôi thúc đi đến tình trạng cô lập tuyệt đối. Sự thâm hiểm được lắng lại và đi vào chiều sâu, những mũi lao phóng ra ít nhưng bén ngót và trúng đích. Như chính Thomas Bernhard tự nhận: “Càng già tôi càng hiểm độc, cũng như những cuốn sách của tôi vậy, đó cũng là một trong những nét quyến rũ của các tác phẩm của tôi.”

Với Đốn hạ, ông chĩa mũi dùi vào giới ngụy nghệ sĩ cùng thói tham danh hám mẽ và lối sống giả trá từ sân khấu xuống đời thực của chúng. Bernhard miêu tả thành phố Vienna là “cái cối xay nghệ thuật lớn nhất thế giới, trong đó các bộ môn nghệ thuật cùng các nghệ sĩ sẽ bị xay nhuyễn, bị nghiền nát, hết năm này sang năm khác” ấy thế nhưng “bọn chúng suốt đời không theo đuổi mục tiêu nào mãnh liệt hơn là được nhảy vào cối xay nghệ thuật đó, chen lấn xô đẩy, tranh nhau nhảy vào xối xay nghệ thuật sẽ xay nghiền họ thành cám ấy.” Ông miệt thị nhà hát danh giá nhất nước Áo – Nhà hát kịch Burgtheater là “phá sản về mặt nghệ thuật,” còn diễn viên Nhà hát kịch Burgtheater “thật ra chỉ là một lũ bù nhìn tiểu tư sản, không chút hiểu biết gì về nghệ thuật sân khấu, và từ lâu, đã biến Nhà hát kịch Burgtheater thành một thứ nhà thương chứa chấp căn bệnh mê kịch nghệ hời hợt”. Trước những lời lẽ cáo buộc bôi nhọ, phỉ báng, ông chỉ nói: “Những thái độ này hoàn toàn không gượng ép. Nếu bạn sống ở đây và đi bộ xung quanh thành phố, nếu bạn làm quen với con người ở đây, kiểu gì bạn cũng sản sinh ra những suy nghĩ trên”. Ông tuyên bố mình viết bằng bút, không phải bằng súng: “Nếu có người cảm thấy bị đụng chạm thì đó là vấn đề của anh ta, hay vấn đề của cả đất nước hay của cả nền văn hóa này. Những ai cảm thấy tôi đang khai hỏa là những người cho rằng mọi từ ngữ trong sách, hay mọi từ ngữ nói chung, đều là những viên đạn.”

Nghệ thuật cần phải tự thân vận động và nuôi sống chính nó – đó là kim chỉ nam cho cuộc đời hoạt động nghệ thuật của Thomas Bernhard được thể hiện tường minh trong tác phẩm Đốn hạ. Đặc biệt thông qua hai nhân vật là nữ nhà văn Jeannie Billroth và Anna Schrecker, những kẻ “từ bỏ triệt để các giấc mơ hay các dự định cũng như niềm say mê ban đầu chúng dành cho văn học để đi vào thứ nghệ thuật tầm thường và đáng ghét, chuyên nịnh bợ nhà nước cầm quyền”, Bernhard kết án sự thỏa hiệp giữa cường quyền và nghệ thuật làm vấy bẩn nghệ thuật chân chính và “treo cổ” những nghệ sĩ thiên tài. Theo ông, bất kỳ ai nhận trợ cấp dù chỉ một đồng đều không chỉ sản sinh ra thứ văn chương “sặc mùi phụ thuộc”, mà còn “phản bội toàn bộ nền văn chương”, “hủy hoại đời sống văn hóa”. Ông tự nhận chưa từng bao giờ nhận bất kỳ trợ cấp nào của chính phủ và cũng sẽ không cho bất kỳ nghệ sĩ trẻ nào dù chỉ một đồng, bởi thành hay bại phải do tự anh ta bươn chải mà nên.

Sau khi vụ kiện tụng được dàn xếp ổn thỏa và tác phẩm được lưu hành trở lại thị trường, doanh thu Đốn hạ tăng vọt và Thomas Bernhard hẳn là người hân hưởng hơn ai hết. Tuy vậy, tác phẩm có được thành công vang dội không chỉ nhờ một vụ bê bối. Như báo Washington Post đã dành tặng lời khen: không một cuốn sách nào khác có thể giới thiệu về Bernhard toàn diện hơn Đốn hạ; đây có lẽ chính là tác phẩm kết hợp giữa yếu tố hư cấu và tự truyện rõ nét hơn bao giờ hết trong toàn bộ trước tác của Thomas Bernhard.

Hết.

Vĩnh Ngân

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Book trailer

Chú bé có tài mở khóa – Món quà thơ ấu 30 năm tuổi

Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Quang Thân đoạt giải văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1985. Thời gian trôi đi, quyển sách giữ nguyên giá trị trong lòng những bạn đọc nhí bởi những thông điệp mà nó chuyển tải.

Published

on

By

chu be co tai mo khoa 1

Chú bé có tài mở khóa là một truyện phiêu lưu, kể về chú bé Hùng bị ném ra ngoài xã hội, phải đối mặt với cái xấu, cái ác, phải vật lộn nhọc nhằn, gặp đủ loại người tốt có, xấu có, có khi được cưu mang, có lúc bị vùi dập.

Quyển sách kết hợp các tình tiết phiêu lưu với phản gián. Chuyện bắt đầu từ việc chú bé Nam ở quê ra tỉnh chơi. Bố đi vắng, Nam trở nên bơ vơ. Nhờ làm quen với Hùng lé, một chú bé có biệt tài mở khóa, Nam mới vào được phòng bố ở. Thế rồi, phòng bố Nam trở thành cứ điểm của bọn lưu manh. Khu tập thể Nam ở bị trộm lớn, bản thân Nam thì bị bọn lưu manh bắt cóc… Hùng lé giúp Nam trốn khỏi hang ổ bọn cướp nhưng Hùng lại sa vào tay một bọn gián điệp kiêm buôn lậu và tiếp tục những cuộc phiêu lưu. Khi ở Hà Nội, khi ở Hải Phòng, khi ở Quảng Ninh, bọn chúng “thử thách rèn luyện” Hùng. Cho đến khi gặp các chú công an, Hùng mới hiểu thêm mình, biết mình là con một liệt sĩ công an và tên gián điệp với biệt danh Cóc Vàng chính là kẻ trước đây đã giết bố Hùng.

Một cốt truyện phiêu lưu có nhiều tầng, nhiều tuyến, nhiều tình tiết lạ. Tác giả Nguyễn Quang Thân đã khéo léo kết hợp những hình ảnh do sức tưởng tượng phóng khoáng, bay bổng với những chi tiết dung dị, tự nhiên do sự quan sát hàng ngày, tạo nên những cảnh huống bất ngờ, ngẫu nhiên mà hợp lý.

Truyện hấp dẫn ở những tình huống bất ngờ, nhiều chi tiết gay cấn, hồi hộp và nhiều chi tiết gây xúc động với bạn đọc.
Chú bé có tài mở khóa và Chú bé Thất Sơn được Phương Nam Book tái bản với bìa mới, ảnh minh họa đặc biệt.

Bạn có thể đọc thích thú một hơi, như chơi một trò chơi, vừa chơi vừa học. theo từng trang sách, những mánh khóe, mưu mô của bọn lưu manh, gián điệp bị vạch trần. Bạn căm ghét chúng và hiểu thêm, yêu thêm các chiến sĩ an ninh.

Nhưng cái chính là người đọc sẽ có cái nhìn khác đi về nhân vật chính Hùng lé. Cậu bé có những tính xấu như thích chơi, ngại học, nhưng là một thiếu niên lương thiện. Chẳng may gặp cảnh khó khăn, sa vào tay bọn lưu manh, phải làm việc bất lương nhưng hung luôn luôn day dứt, muốn trở về gia đình, trở về với cuộc sống bình thường yên ổn.

Song, cuối cùng, cậu bé cũng đã nhận sai. Một phần do những người lớn tốt bụng xung quanh, một phần do chính bản chất lương thiện của Hùng. Người đọc có thể học được nhiều ở Hùng về tính táo bạo, lòng tự tin và tài tháo vát, nhất là lòng yêu đời và sự thông cảm với nỗi bất hạnh của người khác… qua đó mà cảm mến cậu bé hơn. Chẳng thế mà suốt cuộc phiêu lưu gian khổ, Hùng vẫn không quên, vẫn giữ được con búp bê nhỏ cho bé Liên, dù chỉ mời gặp Liên thoáng qua một lần.

Sách được ra đời cách đây 30 năm. Cuộc đời ngày ấy có thể chưa nhiều cạm bẫy như bây giờ, cũng chưa có các phương tiện truyền thông hiện đại hỗ trợ, nhưng chắc chắn cũng không kém phần thu hút các chú bé tìm đọc để nếm trải cuộc phiêu lưu gay cấn và thú vị.

"Hùng Lé, đứa con từng lầm lạc nhưng luôn là đứa trẻ ngoan, cuối cùng đã tìm được đường về nhà. Và giờ đây có lẽ chú đã vào tuổi trung niên. Con trai hay con gái của chú đang đọc lại câu chuyện phiêu lưu của chú ngày nào. Ngày chú được tái tạo lại bằng chữ trên các trang sách, chuyện phiêu lưu còn hiếm hoi, thậm chí bị cấm kỵ. Cuộc đời ngày ấy cũng chưa nhiều cạm bẫy nguy hiểm như bây giờ. Vi thế, cuốn sách vẫn được in lại và hy vọng vẫn được các chú bé tìm đọc để nếm trải chuyện phiêu lưu mà có thể mình sẽ phải trải qua. Dù thế nào đi nữa, chân lý ở phía chân trời nhưng vẫn luôn tồn tại. Đó là lương tri của con người, là tâm hồn trẻ con, những tờ giấy trắng. Mong rằng, lòng tốt, tình yêu con người là hành trang mãi mãi đi cùng các bạn.” (cố nhà văn Nguyễn Quang Thân)

Chân dung cố nhà văn Nguyễn Quang Thân.

Ở lần tái bản năm 2021, Phương Nam Book thổi vào tác phẩm tinh hoa văn học xưa một sức sống mới khi thay đổi bìa và bố trí các ảnh minh họa trong trang ruột do họa sĩ Kim Duẩn thực hiện.

"Hãy trân quý tâm hồn con trẻ. Những tờ giấy trắng cần được viết nên bởi yêu thương, bao dung, thấu hiểu và cả sự chở che, dẫn dắt theo những điều đúng đắn."

  • Sách hiện đang được giảm 10% tại website nhasachphuongnam.com và hệ thống Nhà Sách Phương Nam trên toàn quốc.
Đọc bài viết

Book trailer

Trang bị kỹ năng cần thiết bước vào thời đại khoa học 4.0 qua bộ sách của Peter Hollins

Published

on

By

Bo_sach_ky_nang_4.0

Bộ sách Khoa học kỹ năng cho thời đại mới giúp bạn tự trang bị cho mình những hành trang cần thiết nhất để bước vào thời đại mới – thời đại của việc tự học, tư duy độc lập, tinh thần k­ỉ luật cao và sự nhạy bén trong quá trình tiếp thu những thành tựu mới. một tác giả bestseller dành nhiều năm nghiên cứu về lĩnh vực tâm lý và hành vi con người. Những gì ông viết dựa trên kiến thức khoa học, nghiên cứu của chính ông và kinh nghiệm làm diễn giả huấn luyện cho nhiều tổ chức.

Bộ sách của Peter Hollins gồm 4 quyển: Tư duy nhạy, tiếp thu nhanh, Làm chủ việc tự học, Sống kỷ luật, gặt thành công, Kỹ năng mới trong tầm tay.

Tư Duy Nhạy, Tiếp Thu Nhanh

Quyển sách nêu lên những quy tắc cơ bản về khoa học thần kinh, qua đó giúp bạn hiểu được nguyên nhân sâu xa tại sao chúng ta lại hành động thiếu suy nghĩ, hay lo âu, sợ hãl một cách vô thức, và biết cách kiểm soát các thói quen cả tốt lẫn xấu của mình - những điều mà bạn cho rằng rất khó thay đổi.

Chẳng hạn như:

  • Bạn có biết bộ não nghĩ rằng nó vẫn đang sống ở 10.000 năm trước Công nguyên?
  • Vấn đề này nằm ở hệ limbic bên trong não - vốn không chịu tự thích nghi với thế giới đang đổi thay khủng khiếp xung quanh nó!
  • Bạn đã từng nghe đến trường hợp của Phineas Gage - một người đàn ông từng bị thủng sọ nhưng vẫn sống sót một cách kỳ lạ?
  • Một que sắt xuyên qua não của Gage, phá vỡ đỉnh sọ. Thế mà anh ấy vẫn sống và làm việc bình thường, có điều... tính tình của Gage lại không còn đáng yêu cho lắm…
  • Bạn vẫn nghĩ rằng bộ não sẽ ngày càng bị lão hóa, không còn đủ linh hoạt và mềm dẻo như khi chúng ta còn trẻ?

Qua tác phẩm, người đọc biết được bộ não người già vẫn phát triển được các kết nối mới, mở ra những hiểu biết và cảm nhận mới mà người trẻ hiếm ai có thể phát triển.

Làm Chủ Việc Tự Học

Peter Hollins viết Làm chủ việc tự học với mục đích làm vơi đi một số khó khăn đó và giúp bạn trở thành một người tự học tận tụy, kiên quyết và nhanh nhẹn ở bất cứ môn học nào bạn đã chọn, sách sẽ dẫn dắt bạn từng bước tìm kiếm nguồn cảm hứng để học tập, hoạch định, phát triển những thói quen tốt và điều khiển việc học tập của chính mình.

“Hy vọng bạn có thể sử dụng những kỹ năng rút ra từ cuốn sách này và áp dụng cho bất cứ khóa học nào bạn quan tâm. Và cũng hy vọng rằng cuốn sách sẽ khuyến khích bạn tìm thấy nhiều đề tài, môn học hơn nữa để học hỏi”, tác giả chia sẻ.

Qua quyển sách, bạn sẽ biết được cách:

  • Xác định mục tiêu tự học cụ thể và thiết thực
  • Tự học bất cứ thứ gì với thời gian hạn chế
  • Làm thế nào để không bỏ dở việc tự học giữa chừng

Sống Kỷ Luật, Gặt Thành Công

Đến một lúc nào đó, kỷ luật sẽ trở thành thói quen nhờ:

  • Quy tắc 40% của lính đặc nhiệm Hải quân Mỹ (SEAL) trong tình huống vào sinh ra tử
  • Quy tắc 75% khắc chế và định luật Parkinson
  • Quy tắc 10-10-10 và quy tắc luôn luôn ăn món rau trước
  • Quy tắc 66 ngày tạo dựng thói quen

...cùng những bí quyết đầy thú vị khác giúp bạn tràn đầy nghị lực, dẻo dai tinh thần, tăng cường tự chủ, để chống lại các cám dỗ và đạt được mục tiêu.

Với Sống kỷ luật, gặt thành công, Peter Hollins cho chúng ta thấy để thành công, “chỉ việc nghiến răng lại, rồi cố gắng thì luôn luôn chưa đủ”, bạn còn cần “biết cách gia tăng mức khởi điểm của sự tự giác kỷ luật, cũng như làm sao để bố trí, sắp xếp cuộc đời mà không cần tới tự giác kỷ luật tại mỗi khúc quanh”.

“Môi trường bạn tạo lập cho chính mình có tác động lớn lên sự hình thành tự giác kỷ luật bởi vì nó có thể không ngừng làm suy kiệt hoặc có thể giúp bạn bảo tồn và rèn luyện sự tự giác kỷ luật ấy. Bạn nên giới hạn một cách có chiến lược những sự phân tâm, sao lãng của mình bằng cách “không thấy, không nghĩ tới”, tối thiểu hóa sự gia tăng dopamine đột ngột mà điều đó khiến bạn mất tập trung, và hãy làm con đường ít trở ngại nhất trở thành hoạt động mà bạn muốn nhất.”

Kỹ Năng Mới Trong Tầm Tay

Học kỹ năng mới có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời bạn, nhưng làm thế nào để đạt được những kỹ năng đó?

Điểm thú vị nhất khiến cuốn sách này trở nên độc đáo là nó không gây cho bạn cảm giác rằng mình bị bảo ban, dắt tay chỉ việc. Peter Hollins chỉ đơn giản là phân tích để xây dựng nên những nguyên tắc cơ bản cùng một hai ví dụ, phần còn lại là tùy thuộc vào suy nghĩ, sáng tạo và thích ứng của bạn. Nói cách khác, Peter Hollins cho bạn những chiếc cần câu dài ngắn khác nhau với những chiếc lưỡi câu đủ kiểu, và sắc bén, thay vì những “con cá” đã ươn.

Cách tiếp cận này không chỉ khích lệ bạn tư duy mà còn tôn trọng những thành tựu và cả những điểm mạnh của bạn. Khi được tôn trọng, đánh giá đúng cũng như được tự do suy nghĩ, sáng tạo vì quyền lợi của bản thân, còn có trở ngại nào ngăn được bạn vận dụng toàn bộ sức mạnh trí óc và sức lực của mình để đạt được mục đích.

Đọc bài viết

Book trailer

Khi một tác phẩm thuần phong vị Việt chiến thắng trên đấu trường văn học quốc tế

Published

on

Vượt qua nhiều tác phẩm nặng ký khác, tiểu thuyết đầu tay The Mountain Sings của nhà thơ gốc Việt Nguyễn Phan Quế Mai đã vinh dự nhận giải thưởng văn học Dayton vì hòa bình năm 2021, hạng mục hư cấu. Tiêu đề The Mountains Sing tượng trưng cho vùng đất và con người Việt Nam, đồng thời “núi hát”, hay “sơn ca” là tên của loài chim biểu tượng cho sự bất tử trong văn hóa Việt.

Có gì trong The Mountain Sing?

Trong câu chuyện trải dài hơn 350 trang sách, Nguyễn Phan Quế Mai đã vẽ nên bức chân dung gia đình phức tạp trong gần một thế kỷ tiến trình lịch sử, từ thời Pháp thuộc, khi chính quyền cộng sản Việt Minh lên nắm chính quyền, sự chia cắt giữa hai miền đất nước,… và những dư âm của chiến tranh Việt Nam còn vang vọng đến tận ngày nay.

Cuốn sách là bản hợp xướng của nhiều giọng nữ, được kể xen kẽ giữa bà Diệu Lan, sinh năm 1920 và cô cháu gái Hương, sinh năm 1960. Bà Diệu Lan là trụ cột của gia đình; khi những người đàn ông trong nhà - cha bà, chồng bà, chồng, anh trai, con trai - đều vắng bóng do chiến tranh, bà đã vượt qua những biến động lịch sử và bể dâu cuộc đời bằng tinh thần tự lực, tháo vát, linh hoạt cùng tấm lòng nhân ái. Trước thời cải cách kinh tế, bà buộc phải tham gia vào nền kinh tế chợ đen để nuôi sống gia đình. Bà truyền lại những cuốn văn học lậu của Mỹ cho cháu gái, hy vọng sẽ mở mang tri thức cho Hương, và tình mẫu tử không suy suyển dành cho người con trai chiến đấu trong Quân đội Nam Việt Nam thân Mỹ. Những hành động của bà Diệu Lan đã phản ánh chân thực nhất định nghĩa “độc lập” mà bà cho là phải.

Nhìn lại chiến tranh Việt Nam

Sinh năm 1973 tại Bắc Việt Nam, Nguyễn Phan Quế Mai cùng gia đình đã chuyển đến sống tại miền Nam khi bà 6 tuổi. Sau khi giành được học bổng du học đại học tại Úc, bà theo đuổi sự nghiệp viết lách nhằm đào sâu và kiến giải những hậu quả tâm lý xã hội lâu dài tác động đến những bên tham gia vào chiến tranh Việt Nam. Chính điều này mang lại cho bà ngòi bút sắc sảo và lối diễn đạt duyên dáng khi khắc họa những sự thật mâu thuẫn về chiến tranh, tha hương và bản chất con người.

Cuốn sách khiến chúng ta nhìn nhận “kẻ thù” không như một bản thể trừu tượng hay quái ác, mà là con người bằng xương bằng thịt, thậm chí là người thân thương quen thuộc. Chiến tranh Việt Nam không chỉ là một cuộc chiến về ý thức hệ giữa những quốc gia khác nhau, mà còn là một cuộc nội chiến - đôi khi là trong gia đình. Một nhân vật đã trầm ngâm, “Liệu tôi có thể giết chết anh em máu mủ của mình để cứu mạng anh em đồng chí?”

Liệu The Mountains Sing có thể vượt qua rào cản dịch thuật và kiểm duyệt?

The Mountains Sing được nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai đề tặng cho người bà đã mất trong nạn đói lớn những năm 40 khi quân đội Nhật chiếm đóng Việt Nam, cho người ông đã mất vì chính sách cải cách ruộng đất khắc nghiệt những năm 1955, cho người chú đã “chôn vùi tuổi trẻ trong cuộc chiến”, cũng như hàng triệu người Việt Nam - và những người không phải người Việt Nam - đã chết trong chiến tranh.

Tác giả cho biết lý do bà quyết định viết The Mountains Sing bằng tiếng Anh là để đạt được một “khoảng cách an toàn” - chỉ có được khi sử dụng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ. Khoảng cách này cần thiết để tiếp cận và chiêm nghiệm lại lịch sử hỗn độn một cách điềm tĩnh, minh xác. Đồng thời, sử dụng tiếng Anh cũng cho phép bà giới thiệu tới độc giả Mỹ một bức chân dung cảm động về “kẻ thù cũ” của họ - Bắc Việt Nam.

Bên cạnh việc miêu tả những hậu quả thảm khốc của chiến tranh, The Mountains Sing nêu lên quan điểm: hệ tư tưởng Mác-xít chính là điều buộc công dân Việt Nam và những người thân trong gia đình đứng trước việc lựa chọn hoặc trở thành kẻ phản bội, hoặc làm người yêu nước. Tác phẩm quả quyết về quyền tiếp thu thông tin, tự do tư duy và hành động trên tấm phông nền di sản văn hóa giàu đẹp và nhân ái của dân tộc. Tuy nhiên, việc The Mountains Sing liệu có gặp phải rào cản về dịch thuật và kiểm duyệt trước khi đến tay độc giả tại Việt Nam vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Hết.

Mèo Heo

Đọc bài viết

Cafe sáng