Nối kết với chúng tôi

Book trailer

Đời sống xoắn quẩy của nấm

Hay hành trình khám phá những khả năng phi thường của họ nhà nấm.

Published

on

WHETHER YOU’RE MAKING A MEAL OR CLEANING AN OIL SPILL, THERE’S A FUNGUS FOR THAT
Jennifer Szalai

Hoàn thành bản thảo cho một cuốn sách mới thường là thành quả của nhiều năm làm việc, và khi tác giả đã thành công trong công cuộc hiện thực hóa ý tưởng đột phá, họ sẽ cố gắng kỷ niệm cái mốc này thật hân hoan. Trong cuốn sách mới của mình, Entangled Life: How Fungi Make Our Worlds, Change Our Minds, and Shape Our Futures, tạm dịch Đời sống xoắn quẩy của nấm: Cách họ nhà nấm tạo ra thế giới, thay đổi suy nghĩ và định hình tương lai của chúng ta, nhà sinh học trẻ chuyên trị mảng nấm, Merlin Sheldrake, đã thực hiện một nghi thức mà tôi chưa từng nghe đến và cũng hoàn toàn mờ tịt: Anh ấy thấm ẩm cuốn sách rồi gieo bào tử nấm vào đó, cuối cùng ăn số nấm bào ngư mọc ra từ những trang giấy. Với một bản sao khác, anh ấy xé các trang giấy ra, nghiền nát chúng để tạo đường và lên men cả hỗn hợp thành bia. Quên đi những cách thức tận hưởng văn chương tầm thường – một bữa yến tiệc sành sỏi hay chúc tụng cùng sâm-panh: Ngay đây, độc giả đang chứng kiến một tác giả đánh dấu việc hoàn thành cuốn sách của mình bằng việc ngấu nghiến nuốt chửng nó.

Nhà sinh vật học Merlin Sheldrake, tác giả của cuốn sách mới Đời sống xoắn quẩy của nấm: Cách họ nhà nấm tạo ra thế giới, thay đổi suy nghĩ và định hình tương lai của chúng ta.
Ảnh: merlinsheldrake.com

Đó là cái kết dị biệt nhưng lại phù hợp với Đời sống xoắn quẩy của nấm – hành trình khám phá hăng hái và đầy tham vọng của Sheldrake về sự vật bao quanh chúng ta nhưng lại quá ít người nghĩ đến. Cây cối luôn nhận được nhiều sự chú ý từ con người, nhưng Sheldrake lại muốn hướng ánh nhìn của ta tới họ nhà nấm, mà nếu không có chúng, rất nhiều loại thực vật được chúng ta sử dụng sẽ không thể tồn tại. Hầu hết khi nghĩ về họ nhà nấm, bạn chỉ hình dung tới những “cây nấm” mọc ra từ gốc cây hay đã được nấu chín trên đĩa. (Tên của Sheldrake – Merlin – khiến tôi nghĩ tới một vị phù thủy và cây nấm dù ma thuật của ông ấy.) Tuy nhiên, “cây nấm” thường chỉ là cái chóp bé tẹo so với thế giới rộng lớn của họ nhà nấm. Mạng lưới nấm lớn nhất thế giới được ghi nhận sống tại Oregon, một mạng lưới – hay một hệ nấm sợi – bao phủ bốn dặm vuông (tương đương 6,4 mét vuông) và đã có hàng ngàn năm tuổi.

Còn nữa, họ nhà nấm không chỉ hiện diện ở khắp mọi nơi, chúng còn làm việc. Mặc dù chúng thường bị gộp chung với những loại cây sử dụng nấm như hệ thống rễ trong hàng chục triệu năm trước khi cái cây đó tiến hóa đến độ có thể tự tồn tại, Sheldrake khẳng định rằng họ nhà nấm có mối liên quan chặt chẽ hơn với động vật. Khi nghĩ tới cây cối và hệ thống nấm giúp duy trì sự sống của cây, chúng ta hay bị lấn át bởi chủ nghĩa “lấy cây cối làm trung tâm” và làm cho chúng ta không nhận ra sự hiện diện của nấm – ta đã bị “mù nấm”.

Chứng “mù nấm” có thể khiến ta bỏ lỡ nhiều hiện tượng phi thường. Họ nhà nấm có thể phân phối chất dinh dưỡng và cả thông tin tới các thực vật khác. Ví dụ, khi một cái cây bị tấn công bởi rệp, nó phát ra một “tiếng thét hóa học” sẽ “tới tai” những cây khác trong mạng lưới nấm – điều này cho phép cây cối trong mạng lưới tự phòng ngự bằng cách tiết ra một hợp chất hóa học thu hút ong bắp cày, kẻ địch của loài rệp. Thậm chí, dù cái cây phát đi tín hiệu cảnh báo chẳng thu được hoặc thu được rất ít lợi lộc từ các cây xung quanh sau khi bản thân nó đã bị rệp tấn công, ích lợi từ mạng lưới nấm sẽ giúp giữ cho cây khỏe mạnh.

Mạng lưới nấm sợi – thứ mà một vài nhà nấm học gọi là “wood wide webs” (mạng lưới toàn gỗ, chơi chữ từ “world wide webs – www”) – cũng có thể khuếch đại tương tác giữa họ nhà nấm, thực vật và vi khuẩn với những giả thuyết còn mơ hồ. Một mạng lưới có thể truyền dẫn độc tố và vi rút, cho phép một số thực vật nhanh chóng tiêu diệt một số khác trong khu vực gần đó.

Cuốn sách của Sheldrake hội tụ đầy đủ những câu chuyện ấn tượng như vậy, từng bước mở rộng nhận thức hạn hẹp của chúng ta. Anh đưa ra những trích dẫn nhiều màu sắc, tất cả đều rất bí ẩn nhưng lại cần thiết, từ những danh nhân đa dạng như Tom Waits và nhà nữ quyền Hélène Cixous. Một trong những chương đầu tiên viết về việc truy tìm nấm truffle (nấm cục) khởi đầu với một lời nhắn từ Hoàng tử trước khi đi sâu vào thế giới nấm bí ẩn mà quyến rũ. Kiểm tra rễ một loại cây dưới kính hiển vi giúp anh có cái nhìn thoáng qua về cái cây và những cây nấm đang cuốn lấy nhau trong một cái ôm thân mật. “Đây không phải là tình dục,” anh viết; không có thông tin gen nào được tổng hợp. “Nhưng điều này vẫn thật quyến rũ.”

Sự thật là, thứ hạng của thuyết nhân hóa (anthropomorphism) dẫn đến những hiểm nguy nhất định; nếu chúng ta từ bỏ chủ nghĩa lấy cây cối làm trung tâm mà phóng chiếu tính người lên họ nhà nấm, Sheldrake thừa nhận, chúng ta có nguy cơ không hiểu hết một sự vật theo cách riêng của nó. Nhưng vẫn có một số đặc điểm đang được ghi nhận về họ nhà nấm, rằng chúng không thể dự đoán trước, phản ứng nhanh và dễ bị kích thích. Anh ấy đề cập đến từ “đồi” trong tiếng Potawatomi (một thứ tiếng Mỹ bản địa – kiểu tiếng thổ dân) là một động từ: “Đồi ở đây là quá trình leo, chúng vận động để trở thành những ngọn đồi.” Sau đó, trong một cuộc thảo luận đột xuất say mê về rêu địa y – một tổ chức cộng sinh bao gồm tảo và họ nhà nấm – anh ấy giải thích cách rêu địa y lọc những khoáng chất từ đất đá và truyền chúng vào chu trình trao đổi chất của sự sống. Địa y, một cách nói khác, “không bao giờ ngừng địa y, chúng vừa là động từ mà cũng vừa là danh từ.”

Các nhà nghiên cứu tiên phong (táo bạo) đang cố gắng tìm ra tất cả những công dụng của họ nhà nấm. Từ những công dụng cơ bản nhất là cung cấp dinh dưỡng cho thực vật, giúp chúng phát triển và thay đổi, ví dụ như vị ngọt của dâu tây. Vậy họ nhà nấm có thể giúp chúng ta dọn dẹp mớ hỗn độn khủng khiếp mà chúng ta đã gây ra cho hành tinh này không? Họ nhà nấm có thể được “huấn luyện” để hấp thu tàn thuốc lá, tã đã qua sử dụng, dầu loang hay cả phóng xạ. Một lĩnh vực mới trong ngành chế tạo vi mô đã phát triển da giả và vật liệu xây dựng từ họ nhà nấm. Sheldrake tham quan một nhà máy đã biến mạng lưới nấm thành đồ nội thất – chân ghế từ nấm dù.

Nhưng nếu chúng ta chỉ chăm chăm khai thác tiềm năng ứng dụng của chúng, theo một cách nào đó, thì ta đang bỏ qua một số điểm trọng yếu. Sheldrake cho rằng việc chú ý tới họ nhà nấm có thể thay đổi những hiểu biết cơ bản về thế giới. Mạng lưới nấm sợi là một hệ thống phi tập trung, “sự phối hợp của chúng xuất hiện ở khắp nơi cùng một lúc và không có nơi nào riêng biệt.” Chúng tiêu hóa bằng cách đưa cơ thể mình vào trong thức ăn. Một loại nấm đầu nhỏ gọi là hyphae có thể gây áp lực đủ lớn để xuyên qua giáp Kevlar. Một loại nấm mọc lên sau cơn mưa có thể từ mặt đất lách qua đường nhựa. Sheldrake viết, “nếu tôi nghĩ về sự phát triển của nấm sợi trong vòng hơn một phút, tâm trí tôi bắt đầu bị kéo dãn.”

Anh mô tả việc nhận được sự hỗ trợ từ các chất gây ảo giác từ nấm như LSD (Lysergic Acid Diethylemide – một loại axit chiết xuất từ nấm gây ảo giác về hình ảnh, âm thanh) và psilocybin (hợp chất tự nhiên gây ảo giác từ hơn 200 loại nấm), đồng thời đưa ra phép so sánh với cái gọi là nấm xác sống điều khiển cơ thể vật chủ côn trùng. Một loại khác tự lây lan bằng cách lây nhiễm ve sầu, giữ cho chúng sống sót trong khi khiến cho phần đuôi ve sầu phân hủy và thải ra các bào tử, biến chúng thành “những kẻ rắc muối biết bay của thần chết.”

Sheldrake nói rằng những ảo giác từ họ nhà nấm thường lành tính với vật chủ là con người, nhưng đôi lúc cũng rất mạnh mẽ. Chúng khuyến khích con người nuôi dưỡng chúng, phát tán bào tử của chúng ra thế giới. Chúng xóa nhòa ranh giới của bản thân, mang lại cho con người cảm giác về sự hòa nhập vào một cái gì đó lớn hơn, mở rộng kỳ vọng về khả năng của họ. Thay vì mắc kẹt lại trong những cái tôi, chúng ta nên bắt đầu nghĩ rằng chúng ta nằm trong một mạng lưới năng động và được gắn liền với một chuỗi những mối quan hệ.

Trong vòng 24 giờ sau khi đọc xong Đời sống xoắn quẩy của nấm, tôi đã đặt mua một bộ dụng cụ trồng nấm bào ngư. Tôi bắt đầu rà soát những ụ địa y ôm lấy sàn bê tông ẩm ướt trong sân. Cuốn sách này có thể không phải một tác phẩm tâm lý – và không giống như Sheldrake, tôi không dám sử dụng sách để trồng nấm và lên men bia (chưa tới lúc) – nhưng việc đọc nó không chỉ lay động tôi mà còn khiến tôi thay đổi, nóng lòng muốn phổ biến thông điệp của cuốn sách về những khả năng của họ nhà nấm.

Hết.

Bún Cứng dịch.

Bài viết gốc được thực hiện bởi Jennifer Szalai, đăng tại The New York Times.

1 Comment

1 Bình luận

  1. Thảo Bùi

    Tháng Sáu 24, 2020 at 12:56 sáng

    Một câu chuyện thú vị về vũ trụ nhà nấm.

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Book trailer

Đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên để lắng nghe ‘khúc hát của cây’

Hãy chạm chiếc ống nghe vào làn da phong cảnh, để nhận ra bên đưới ấy có gì chuyển động. Hãy lắng nghe để nhận ra những gì tồn tại. Hãy lắng nghe để nhận ra giọng nói và thành viên của gia đình mình.

Published

on

By

khuc hat cua cay david haskell

Tất cả chúng ta – cây cối, con người, côn trùng, chim chóc… là một mạng lưới sự sống. Không có chuyện “tự nhiên” tách rời và chia cắt khỏi con người.

Vì vậy, hãy chạm chiếc ống nghe vào làn da phong cảnh, để nhận ra bên đưới ấy có gì chuyển động.

Trong tác phẩm Khúc hát của cây của David Haskell, thiên nhiên được chọn là nhân vật trung tâm, tác giả đã để các loài cây cất lên tiếng nói của mình về trái đất, con người và cả mối quan hệ phụ thuộc của đôi bên. Mà ở đó, con người chỉ đóng vai trò lắng nghe, nghe thật chân thành, những bản nhạc du dương réo rắt và cả những rung động nhỏ nhẹ nhất trong không khí mang nhịp điệu về một cuộc đời.

Khúc hát của cây gồm 3 chương, mỗi chương là những âm thanh cây cối khác biệt:

  • Chương 1 gồm Ceibo, Linh sam nhựa thơm, Cọ Sabal, Tần bì xanh, Cây mitsumata. Đây là những loài cây hiện sống tách biệt với đời sống con người, song vẫn luôn lặng lẽ giữ sợi dây liên kết với chúng ta suốt chiều dài lịch sử.
  • Chương 2 gồm Cây phỉ, Hồng sam và thông ponderosa, Cây phong lá đỏ. Đây là những cây mà tàn tích của nó là tương lai của con người. Chẳng hạn như khi gỗ phong được dùng làm đàn vĩ cầm, nó được chuyển hóa sang cuộc đời thứ hai cũng lâu dài và phong phú như cuộc đời thứ nhất.
  • Chương 3 gồm Cây dương, Lê Callery, Ô liu, Thông trắng Nhật Bản. Đây là những cây sống trong đô thị, nơi mối quan hệ con người – công nghệ tưởng chừng nổi bật hơn hẳn so với mối quan hệ giữa con người và tự nhiên.
    Đúng là mối thâm giao giữa chúng ta và cây cối không trội nổi lên trên bề mặt đô thị, song chúng vẫn âm thầm quấn chặt những dây leo vào từng ngõ ngách của đời sống văn hóa, tinh thần chúng ta, bền bỉ và không thể cắt đứt.

Mỗi loài cây được trao cơ hội để giãi bày. David Haskell đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên, đưa người đọc đến khắp các vùng đất trên thế giới để cùng thấu cảm những giãi bày đó. Đó có thể là tiếng rên chia cắt của cây ô liu ở vùng tranh chấp Trung Đông, là nhịp đập gỗ phong vang lên từ cây đàn vĩ cầm, hay lời kể của cọ Sabal về một câu chuyện cuộc đời không ngừng vận động để tồn tại.

Theo Haskell, cây xanh đại diện cho linh hồn của rừng, cho thấy cái quy luật nhân quả vể sự phát triển của các sinh vật trong vũ trụ. Tự thân cây xanh đã mang vẻ đẹp thuần túy nhờ vào cấu trúc bên trong, cơ chế vận hành và sự liên kết của nó với các sinh thể tự nhiên khác. Vẻ đẹp ấy còn ẩn chứa cả bề dày lịch sử và văn hóa, mang nặng ký ức của một thời đại, một bộ tộc hay đơn giản là lưu giữ truyền thống tốt đẹp của một gia đình.

Hãy lắng nghe để nhận ra những gì tồn tại.

Hãy lắng nghe để nhận ra giọng nói và thành viên của gia đình mình.

Xuyên suốt quyển sách, David Haskell khuyên người đọc lắng nghe tự nhiên. Vì chỉ có như thế, ta mới đủ rung động để nghe được những thanh âm đẹp đẽ khác của cuộc sống. Lắng nghe cây cối, những kết nối tuyệt diệu, giúp chúng ta hiểu làm thế nào sống trong các mối quan hệ mang lại nguồn gốc, bản chất và vẻ đẹp cuộc sống.

Mỗi loài cây được chú thích địa điểm, tọa độ cụ thể, tác giả xem thế giới tự nhiên như những thực thể sống.

“Tôi áp vành tai vào thân cây, tìm kiếm hào quang của miền sinh thái. Tôi không nghe thấy anh hùng nào, cá nhân nào làm nên tiêu điểm của lịch sử. Thay vào đó, từ trong tiếng hát, là bao ký ức sống động về cây cối, kể về cuộc sống cộng đồng, về mạng lưới những mối quan hệ.

Con người chúng ta thuộc về vòng hội thoại này, với tư cách cùng huyết thống và là thành viên bằng xương bằng thịt.”

David George Haskell là một nhà văn, cũng là một nhà quan sát tự nhiên sắc sảo. Quyển sách Khúc hát của cây thành hình từ đôi tai của một nhà thơ và con mắt của một nhà tự nhiên học. Quyển sách bao hàm nhiều kiến thức từ sinh học, lịch sử đến văn hóa… trong khi vẫn giữ được sợi dây văn chương và nhạc tính xuyên suốt.

Khoa học, trữ tình và đầy suy tư. Khúc hát của cây được xem là bản tình ca về cây xanh, là cuộc thám hiểm vể đời sống sinh học của chúng, đồng thời cũng là bản phân tích mang tính triết học tuyệt vời về vai trò của cây xanh trong lịch sử loài người và văn hóa hiện đại". - Science Friday, The Best Science Books of 2017

Nhận xét về sách:

"Đây là cuốn sách cho việc nuôi dưỡng tinh thần. Khúc hát của cây là lời biện luận mạnh mẽ chống lại cách thức mà con người làm đứt gãy chính những mối liên kết sinh học đem lại môi trường sống cho họ trên thế giới. Hãy lắng nghe như cách mà David Haskell đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên - và khám phá những vần thơ lẫn âm nhạc tồn tại bên trong nó." - Peter Wohlleben, tác giả Đời sống bí ẩn của cây

"Khúc hát của cây lãng mạn và đầy tri thức, chứa đựng cả vẻ đẹp lẫn cảm giác mất mát." - Elizabeth Kolbert, người thắng giải Pulitzer, tác giả Đợt tuyệt chủng thứ 6

"Với đôi tai của một nhà thơ và con mắt của một nhà tự nhiên học, Haskell đã tìm lại bản thân chúng ta trong cuộc đấu tranh sáng tạo vĩ đại của cuộc sống và kêu gọi chúng ta tránh xa những con người vô cảm. Khúc hát của cây muốn nhắc nhở rằng chúng ta không cô độc và chưa bao giờ cô độc." - Neil Shea, nhà văn, National Geographic

Về tác giả:

David Haskell là nhà nghiên cứu khoa học, văn chương và tư tưởng về thế giới tự nhiên, ông là Giáo sư sinh vật học và môi trường tại Đại học miền Nam và Guggenheim. Cuốn sách đầu tiên của ông, tác phẩm The Forest Unseen (2012) đã lọt vào chung khảo giải Pulitzer (2013), đoạt giải thưởng Sách hay nhất của Viện Hàn lâm Quốc gia (2013), giải Văn chương viết về Môi trường Reed (2013), giải Sách ngoài trời Quốc gia (2012) đồng thời đoạt Á quân giải Văn chương Khoa học PEN E.O. Wilson (2013)...

Cùng với những nghiên cứu mang tính học thuật của mình, David Haskell cũng xuất bản các bài tiểu luận, xã luận và thơ ca.

“Khoa học và Nghệ thuật” của chúng ta là tự nhiên và hoang dại như chúng đã từng. Chúng ta không thể đứng ngoài lề bản nhạc cuộc sống. Âm nhạc này làm nên chúng ta; đó là bản chất của chúng ta”. – trích David Haskell

Đọc bài viết

Book trailer

Chuyến bay tháng ba – Sự hiểm nguy của ký ức

Ở 12 truyện ngắn có dung lượng vừa phải trong Chuyến bay tháng ba, có một điều dễ nhận thấy đó chính là mối bận tâm của tác giả hay cũng có thể nói là những ám ảnh với lịch sử, những nhân vật dù mang nhân dạng nào cũng như đang rì rầm kể lại từ bờ bên kia thực tại. – Huỳnh Trọng Khang

Published

on

By

chuyen bay thang ba le khai viet

Được ra mắt vào những ngày cuối tháng Tư vừa rồi, Chuyến bay tháng ba là một tuyển tập những lát cắt nhỏ hướng về con người và xoáy sâu vào môi trường sống nơi chủ thể ấy – trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai. Có thể thấy phần lớn những câu chuyện này được xây dựng dựa trên bối cảnh chiến tranh Việt Nam những ngày miền Nam chuẩn bị hoàn toàn giải phóng; nhưng song song đó cũng ẩn chứa những mẫu nhỏ được rút ra từ đời sống hiện đại, của những con người đầy âu lo, khoắc khoải với cuộc sống đương thời.

Trong tâm trí họ, đó là những ám ảnh, bất định, phân tranh của các miền ký ức. Ở đó, có ám ảnh chiến tranh, có thù hằn tiếm quyền, có tình yêu đổi thay, có ký ức bất tín… Đọc Lê Khải Việt ta hiểu con tàu thời gian từ quá khứ đến tương lai có thể vút nhanh đến mức độ nào, nhưng chủ thể và những giá trị họ mang theo đó dường như còn nguyên và mãi bất biến.

Với tác phẩm đầu tay của một cây bút hoàn toàn mới, Lê Khải Việt ít nhiều đã cho người đọc thấy được sự kiềm nén tự trong bản thân mình. Xuyên suốt tập truyện này có thể thấy rõ là đang viết về chiến tranh, nhưng trên hết những điều ấy, ta thấy chiến tranh chỉ là cái vỏ đang chứa đầy nước - thứ nước tinh khiết trong vắt của sự hồn nhiên, ngây thơ nay đã loang màu, nhúng chàm bởi những động chạm của con người, rất con người.

Có thể nói đây là chuỗi những văn bản sắp xếp cạnh nhau, chồng chéo lên nhau bởi lẽ Lê Khải Việt không hề giấu giếm những sợi dây kết nối các câu chuyện của mình. So với các tuyển truyện khác có điểm chung trong phong cách viết hay mặt nội dung, thì ở đây anh đã xây dựng được sự linh hoạt trong cách truyền tải: khi rõ ràng, chi tiết, rành mạch và nhiều ám ảnh của chuyện thật, người thật; khi thì cả một không gian nhuốm màu Kafka hiện lên với hóa thân, chuyển dời, siêu thực.



Các mẫu chuyện của anh dễ thấy không đầu không cuối, không rõ nguyên do, không một căn cước xác định nhân dạng; và dĩ nhiên, vì lẽ đó, nó tuồng như những lát cắt ngẫu nhiên vào trong thời đại tưởng còn đỏ hỏn nay ngã màu đời sống đô thị. Những thành tố này thường có cái kết không được chú trọng: khi thì lơ lửng như một suy tư chực chờ ghép nối, nhưng cũng có khi đột ngột bẻ ngoặt như cú xuống hàng cuối cùng của một trang sách gần chót.

Đó có thể là chiến tranh với những ám ảnh quá khứ mù sương về ánh mắt bình thản như của một tay chơi bạc có thần kinh thép của đứa trẻ nọ hay hình ảnh cô gái trôi ngửa trên vùng sông nước với bộ đồ trắng… Các nhân vật của anh như mắc một di chứng chiến tranh, họ kẹt mãi trong vùng ký ức để rồi lần mò tìm về những kho lưu trữ, những viện bảo tàng hay những trang sách vàng úa hàng cây. Lịch sử sắp sang trang, nhưng nhà thờ hay bảo tàng vẫn đứng vững; nhưng trên trang giấy ấy, đôi khi cũng chỉ tồn tại điều giả dối nhất mà con người có thể nghĩ ra.

Lê Khải Việt không tin và chẳng bám víu vào điều gì cả. Anh cho người đọc cảm giác của sự bất định và việc chuyển dời. Dù không thoát khỏi sự quyến rũ của “trò con trẻ” - ham muốn quyền lực, chém giết lẫn nhau; nhưng sâu thẳm một mặt nào đó, “người em bé” với thứ văn chương tựa như oxy nuôi dưỡng cơ thể là thứ anh hằng khao khát. Cũng tương tự thế, anh nghi ngại vai trò xác tín của ký ức - của dối trá được in trên giấy, nhưng rõ ràng rằng mỗi thời đều có một “trang sử” riêng mà ta không thể chối bỏ

Vượt thoát ra khỏi chiến tranh, Chuyến bay tháng ba còn là một cõi nhân tình thế thái với hệ giá trị đạo đức vô phương đoán định. Đó có thể là trò chơi quyền lực của San và Rô trong Đấu tranh hay cũng có thể là những ám ảnh sâu sắc trong Căn phòng, nơi chỗ trũng là điểm tụ phối cảnh mà dễ gợi nhớ tới George Saunders. Ngoài ra, đó còn là những dằn vặt, tự vấn về sự mông lung trong nền tảng đạo đức của một con người, rằng khi không thể tự quyết định được ý nghĩa cuộc sống, thì có còn là người hay không, hay đơn giản ngay bản thân họ cũng chỉ là những ảo tượng của những thứ không hề tồn tại?

Đi sâu vào trong ký ức để đón nhận sự bạo tàn và cái chối từ của một lòng sông cạn cô độc trong một cõi lòng đã bê tông hóa; Lê Khải Việt với cách viết lý trí, mới lạ và nhiều thể nghiệm đã đưa người đọc vượt thoát từ những ngày tháng Tư xa xôi để đến với thời đại Trump, với biến đổi khí hậu và đô thị hóa của những ngày hiện tại. Ở đó, những con số, dặm đường, mạng sống liệu có quan trọng không khi nó chỉ là những khoảng đục lỗ bởi kết thúc vẫn bị bỏ dở, đứt quãng và nhiều ngáng trở? Với cuốn sách đầu tay dự báo một cây viết độc đáo, Lê Khải Việt đã phác họa sự hiểm nguy của ký ức, cái bạo tàn của quyền lực và hơn hết là có hay không sự hiện hữu của tính người? Lạnh lùng và đầy sắc sảo.

--
“Tôi viết những truyện ngắn trong cuốn sách này hoàn toàn dựa vào cảm hứng muốn kể lại cái gì đó, bằng cách nào đó, về một cuộc chiến và một thực tại mà tôi hình dung được."
Lê Khải Việt
--

Hết.

bí.

Đọc bài viết

Book trailer

“Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao” qua nét vẽ nửa triệu followers

“Bà chắc chắn rằng, nhiều năm về sau, các cháu của ông bà sẽ thường xuyên nhớ đến ông bà. Thỉnh thoảng, bà tưởng tượng những lúc đó, khi các cháu nhìn những bức tranh ông vẽ, nhìn những dòng chữ bà viết bên cạnh rồi cảm thấy bình yên, cảm thấy được yêu thương…”

Published

on

By

nhin lai cuoc song dep biet bao

Ông Chan Jae Lee và bà Kyong Ja An cùng sinh năm 1942 tại Seoul, kết hôn với nhau vào năm 25 tuổi, có một con trai và một con gái. Năm 1981, ông bà nhập cư đến Brazil. Tại đây, ông Chan mở cửa hàng kinh doanh quần áo, còn bà Marina đảm nhiệm chức hiệu trưởng trường dạy tiếng Hàn ở São Paulo và giảng dạy Văn học Hàn Quốc tại một trường quốc tế.

Hai ông bà cùng điều hành tài khoản Instagram Drawings for My Grandchildren, với những bức vẽ sáng tạo bằng màu nước của ông Chan cùng những bài viết đầy tình cảm của bà Marina. Khởi đầu chỉ là một nơi để chia sẻ những câu chuyện về gia đình và cuộc sống, tài khoản nhận được sự yêu mến rộng rãi và đến nay đã thu hút được hơn 400.000 lượt theo dõi, nhận được sự quan tâm và khen ngợi từ BBC, NBC và The Guardian. Kênh Instagram là nguồn cảm hứng để ông bà cho ra đời quyển sách Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao.

Nội dung sách gồm nhiều phần, là những lát cắt cuộc đời của ông bà Chan - Marina. Đó có thể là câu chuyện hai người gặp nhau lần đầu tiên tại giảng đường đại học, về đứa cháu Lua vừa ra đời, về cuộc đời của con tê giác cuối cùng hay thậm chí về... nhóm nhạc BTS.

Nhìn lại cuộc đời đẹp biết bao như một món quà mà ông Chan và bà Marina dành tặng các cháu. Quyển sách dẫn dắt người đọc qua các chương "Mùa xuân", "Mùa hạ", "Mùa thu", "Mùa đông", tượng trưng cho từng giai đoạn cuộc đời mà ai cũng phải trải qua, để rồi kết luận: "Dù sao đi nữa, cuộc đời vẫn đẹp biết bao."

"Bà chắc chắn rằng, nhiều năm về sau, các cháu của ông bà sẽ thường xuyên nhớ đến ông bà. Thỉnh thoảng, bà tưởng tượng những lúc đó, khi các cháu nhìn những bức tranh ông vẽ, nhìn những dòng chữ bà viết bên cạnh rồi cảm thấy bình yên, cảm thấy được yêu thương.”

“Việc câu chuyện của ông bà gói gọn vào một quyển sách có cảm giác hơi lạ lẫm. Đột nhiên, bà có thể nhìn lại cuộc sống của ông bà trải dài trên những trang giấy trắng. Mỗi ngày là một ngọn đồi khác phải vượt qua. Nhưng từ vị trí bây giờ nhìn lại, bà thấy mỗi một khoảnh khắc ấy đều tuyệt đẹp. Rực rỡ. Dù sao đi nữa, cuộc đời vẫn đẹp biết bao. Bà thật sự muốn nói với các cháu điều đó.”

Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao

Truyền tải thông điệp cuộc sống thời đại 4.0 từ ông bà 80

"Nói thật với cháu, người có tuổi rất khó vượt qua những thử thách mới... Người già khó mà tự tin trong việc sáng tạo, chưa kể là làm việc với công nghệ."

Giống như bao người ông, người bà khác, ông Chan và bà Marina luôn muốn được gắn bó với tất cả con cháu đang sinh sống ở những nơi khác nhau trên thế giới. Nhưng học cách sử dụng Instagram chưa bao giờ là việc dễ dàng với ông bà tuổi 80.

Vượt ra nhiều trở ngại, ông Chan và bà Marina đã đã học cách sử dụng Instagram như một phương tiện kết nối với các thành viên khác trong gia đình. Quyển sách Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao, vì lẽ đó, ngân vang tình yêu gia đình kéo dài qua nhiều thế hệ, cắt ngang qua chiều dài địa lý.

Năm 2019, tài khoản Instagram Drawings for My Grandchildren đạt giải Webby - giải thưởng vinh danh những "hiện tượng" Internet. Tới nay, trang Instagram của ông bà tiếp tục là nơi lưu giữ những tranh vẽ và bài viết dành tặng cho cả ba đứa cháu.


Không phải quyển sách nhiều cao trào đến mức bạn phải xong xuôi trong một lần đọc, Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao xứng đáng có một vị trí đẹp trong tủ sách, để khi nào mệt mỏi, khi nào nhiều hoài nghi, ta lại lật giở những trang sách lấp đầy bởi yêu thương, để nhận ra cuộc sống vẫn luôn đáng sống mỗi ngày, bên cạnh những người ta yêu mến.

Quyển sách ghi dấu những khoảnh khắc nhỏ bé của gia đình, bất cứ ai đều phải trải qua, nhìn thấy mình trong câu chuyện của ông bà và cháu nhỏ.

Nhận xét về sách:

"Mỗi bài đăng trên Instagram mang đến cho chúng ta một bài học, chia sẻ một kỷ niệm và truyền tải một thông điệp cá nhân."
- BBC

“Một cách tuyệt vời để giữ sơi dây liên kết với các cháu.”
- The Telegraph

Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao ngân vang tình yêu gia đình kéo dài qua nhiều thế hệ và vượt qua mọi chiều dài địa lý.
Quyển sách ghi dấu những khoảnh khắc nhỏ bé của gia đình, bất cứ ai đều phải trải qua, nhìn thấy mình trong câu chuyện của ông bà và cháu nhỏ.
Đọc bài viết

Cafe sáng