Book trailer

“Ellie yêu dấu” và nỗi đau của loài chim chích

Published

on

Trong thế giới tự nhiên, tu hú có lẽ là loài chim có tập tính sinh học kỳ lạ và tàn ác nhất mà ta từng biết tới. Vì chim non không thể chuyển hóa độc tính có trong thức ăn (thường là sâu bọ), nên những bà mẹ phải gửi con mình ở tổ khác – mà một trong số những loài chim được các bà mẹ tu hú yêu thích là loài chim chích. Để đảm bảo số trứng vẫn còn toàn vẹn (để bầy chim chích không phát hiện ra), thì trước khi giao phó nghĩa vụ thiêng liêng, bà mẹ tu hú nhà ta cũng kịp đánh chén một quả trứng non từ giống khác loài. Chim chích nuôi lớn tu hú non mà không hề biết rằng, sau khi nở ra từ lớp vỏ trứng, việc đầu tiên chim ta làm là đẩy những anh chị em không hề ruột rà lọt ra khỏi ổ để mà độc chiếm sự săn sóc. Khi chích oằn mình nuôi lớn con non có khi đã lớn gấp hai lần mình, thì vào một ngày chim ta sẽ vỗ cánh bay đi, không lời từ biệt hay báo đáp.

Trong tình huống này, khi người ta vẫn hay chú ý tới chính tội ác và sự kỳ lạ ở loài tu hú thì nỗi đau của chim chích mẹ khi phát hiện ra con mình đã bị đánh tráo, đã bị ăn thịt còn bản thân mình lại đi cung phụng một tên vong ân bạc nghĩa lại thường trôi qua tưởng như dĩ vãng. Tự nhiên luôn chứa những điều kỳ lạ tưởng chừng vô song, và để hoàn thiện bức tranh đau đớn đầy màu nước mắt; chí ít mẹ thiên nhiên cũng biến chim chích tỏ ra ngu ngơ trước sự nhận biết đứa con của mình – không như loài chim yến đâm đầu vào vách núi khi tổ đã bị dời đi. Thế nhưng, liệu có tồn tại trường hợp nào đó khi loài tu hú đóng vai điểu nhân, còn loài chim chích là một bà mẹ tưởng như bình thường nhưng bỗng sinh ra lại thêm đầu óc, thì nỗi đau ấy sẽ thành ra sao?

Đó chính là những gì Ellie yêu dấu cố gắng phác họa – về nỗi đau, mất mát, hy vọng và cả niềm tin khi bi kịch ập đến vào trong cuộc đời. Tác phẩm là câu chuyện kể về ba phụ nữ đứng trước bi kịch trong cuộc đời mình. Đó là Laurel, người mẹ trải qua bi kịch quá lớn khi cô con gái mình yêu thương nhất bỗng nhiên mất tích. Đó là Hana khi phải oằn mình gánh chịu cú sốc sau bi kịch ấy, khi bố mẹ ly thân còn chính mẹ mình chỉ ôm mãi bóng hình em gái. Còn là Noelle – một người phụ nữ thất bại ở mặt ngoại vi, người khao khát yêu đương từ trong bản chất và những đau đớn mà bất cứ một phụ nữ nào cũng không cần phải trải qua. Ba con người này đứng đó như ba nữ thần số mệnh đối với Ellie, những người sẽ một lần nữa quyết định chính số mệnh cô, chính vận mệnh cô mà không hề biết chính sự ích kỷ và nỗi tha hóa có thể biến con người ta tàn ác đến mức độ nào.

*

Lisa Jewell xây dựng cuốn tiểu thuyết này theo motif trinh thám – dẫn đến tàn ngày để lại ở trong Ellie là những kỷ niệm, mà người nắm rõ nhất lại không ai khác ngoài mẹ của cô, bà Laurel, người nắm vai trò dẫn dắt toàn bộ cốt truyện. Với Laurel, Lisa Jewell đã xây dựng nên hình dáng bà mẹ điển hình hệt như Elizabeth Gilbert từng xây dựng trong Người đàn ông Mỹ cuối cùng. Đó là bà mẹ tất bật lo toan mọi chuyện trong một gia đình đông đúc bầy con và một ông chồng hờ hững không quan tâm mấy. Sau khi rơi vào bi kịch của sự mất tích, bà ngày càng trở nên bi quan và mỏi mệt với mớ mùi mẽ khó chịu và bầu không khí của căn nhà – trong một trạng thái kinh khủng, tuyệt vọng, khiếp hãi, hoảng loạn…  Từ một bà mẹ có vẻ chán chường nhưng vẫn còn đâu đó động lực thúc đẩy trong cuộc sống; nay mọi lý tưởng tắt ngấm, bà sống cho hết thời giờ, làm những công việc không quan trọng mấy và vẫn đi gặp những người bà từng không hề đoái hoài ở trong quá khứ.

Sự mất tích của cô con gái, mối quan hệ đi đến đường cùng của cuộc hôn nhân… tất cả khiến bà chìm dần vào sự vô hồn. Nhưng rồi bi kịch không dừng ở đó. Chúng trở đi trở lại và được mở ra những hướng khác nhau, tưởng chừng ta không thể ngờ.

Review sách: Ellie yêu dấu (Lisa Jewell)
Ảnh: AZ Việt Nam

Khi Laurel lâm vào buồn đau bởi đứa con bà yêu thương nhất không thể trở về thì Hana là đứa trẻ bỗng chốc đánh mất tuổi thơ bởi sự mất tích của cô em gái. Hình tượng Hana thật ra không hề hiếm thấy trong mọi gia đình. Khi một ngôi nhà có nhiều đứa con, sự sẻ chia tình cảm theo nhiều nấc thang gắn bó là điều hiển nhiên và là rõ ràng. Như A. S. Byatt từng viết trong Truyện trẻ con: “Tình cảm đó phụ thuộc vào khoảng cách tuổi giữa các đứa con, vào sức khỏe của cha mẹ, vào cái chết, vào việc đứa con nào có thể sống qua dịch bệnh hay tai nạn và đứa nào không.”

Hana là một đứa trẻ thiếu thốn tình thương, làm thành vách ngăn không thể lấp đầy giữa cô và mẹ. Việc có bạn trai, những rắc rối trong công việc, áp lực hay trách nhiệm tuổi trẻ; tất cả đều khó nắm bắt đối với bà mẹ kiểu như Laurel. Thay vì một sự gắn kết từ trong máu thịt, nay hai người họ dè chừng với nhau, không dám đặt trọn bàn chân vào trong lãnh địa ở nơi người kia – cộng thêm kết cấu gia đình ngày càng phức tạp – đã khiến mối quan hệ ấy lâm vào đường cùng.

Và không ai khác, người quan trọng nhất và chủ chốt nhất là Noelle – chị cả Atropos, người dùng cây kéo cắt đứt sợi tơ sinh mệnh của mọi sinh linh và vạn vật. Những dòng Lisa Jewell miêu tả về người phụ nữ đầy vẻ bí ẩn này vô cùng khó chịu, mang vẻ ngột ngạt. Phải thừa nhận rằng, đối với Ellie yêu dấu, tuy rằng được xây dựng với kết cấu của một tiểu thuyết trinh thám; nhưng điều hay nhất và thành công nhất mà Lisa Jewell làm được lại là khắc họa tâm lý, đặc biệt nhất ở những người phụ nữ. Một sự thấu cảm, một nỗi đồng điệu, dường như có lẽ?

Noelle chất chứa trong mình nỗi dồn nén mà – như đã nói – không người đàn bà nào xứng đáng phải chịu. Với vẻ ngoài không hề cuốn hút, việc lớn lên trong một gia đình Ireland đầy vẻ ngoan đạo với phần nào đó có chút mục ruỗng, việc mất đi người em từ nhỏ và đau hơn hết là hai cái thai chết lưu với người đàn ông mà mình khao khát; Noelle và bà Laurel là hai hình tượng trái ngược hoàn toàn. Một bên cuốn hút với những đường cong, một bên khô khan như chính môn toán mà cô theo đuổi. Một bên hạnh phúc với ba người con, một bên không hạt giống nào có thể nảy mầm. Một bên tràn ngập tươi sáng được sống cuộc đời giản dị, một bên ngay từ ban đầu đã phải oằn mình với tới được hai chữ “bình thường”. Hai người họ là hình bóng của một chiếc gương, họ soi chiếu lẫn nhau, thể hiện vị thế của hai phụ nữ ở hai địa hạt – một người với những giá trị truyền thống và người kia vật lộn từ chủng tộc khác, từ miền đất khác; mong muốn hòa nhập, được sống hết mình.

*

Để hỏi trong ba người họ ai đau đớn nhất, ai đáng thương nhất, thì không một ai nhiều hơn ai cả. Cả ba người họ như đang đứng trên ba đỉnh một tam giác đều – soi chiếu lẫn nhau, lặn vào trong nhau. Có cái tổn thương từ trong tuổi thơ của Hana, có cái mất mát trong bà Laurel và cái đáng thương trở thành động cơ rất khó chấp nhận ở trong Noelle. Cả ba người họ đều tuôn trào ra một sự đáng thương nhưng cũng đáng trách. Lisa Jewell thành công khi lột tả được bước đi sóng đôi của trạng thái này, để từ trong đó ta dễ thấy được nạn nhân hay là kẻ thù cũng đau như nhau, có chăng là khác ở mặt động cơ hay là mức độ.

Lisa Jewell, bằng những nút thắt đầy tính gợi mở trong một kết cấu tiểu thuyết trinh thám cùng sự thấu hiểu tâm lý vô cùng nổi trội, đã tạo nên được cuốn sách của những bi kịch đầy cảm động mà xót xa. Điểm nổi bật nhất của cuốn sách này, như đã nói trên, là những nhân vật tưởng như bình thường bỗng chốc bị lôi ra khỏi dòng sống thường ngày một cách kịch tích mà đầy khó hiểu. Để sau những bi kịch ấy; hy vọng, tình thương, tha thứ là cuộc phục hưng từ trong đời sống của mỗi người họ, để vượt qua mất mát, buông bỏ, kinh hoàng, khiếp hãi. Một cuốn trinh thám tâm lý vô cùng đáng đọc, và nhất là cho những người phụ nữ của đời sống này.

Hết.


Đọc tất cả bài viết của bí


Book trailer

Group – Liệu Pháp Chữa Lành Tâm Lý: Hình thức trị liệu độc đáo giải phóng ẩn ức cá nhân

Published

on

By

Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý là cuốn hồi ký về quá trình trị liệu tâm lý của Christie Tate – một luật sư thành đạt hiện sống và làm việc ở Chicago. Dù đạt được rất nhiều thành công trong sự nghiệp, Tate vẫn không cảm thấy hài lòng về bản thân. Cô miễn cưỡng đồng ý tham gia trị liệu, chấp nhận phơi bày những cảm xúc trần trụi nhất của mình trong một căn phòng giữa sáu người hoàn toàn xa lạ – đó là những người cùng trong nhóm trị liệu. Hình thức này đã giúp cô tìm lại kết nối với con người và cả chính bản thân mình.

Chuyến khám phá tâm hồn đầy đau khổ thông qua hình thức trị liệu độc đáo

Sang chấn tâm lý; trầm cảm, khép mình; cô đơn, lạc lõng; căm ghét bản thân; thất bại trong các mối quan hệ… là những vấn đề về tâm lý đã đeo bám Christie Tate mỗi ngày từ khi cô còn nhỏ. Dù sống trong gia đình kiểu mẫu, được yêu thương hết mực nhưng Tate vẫn cảm thấy cô đơn như trẻ mồ côi: buồn không thổ lộ, bệnh chẳng thở than. Mọi suy nghĩ, cảm xúc, cô đều ém nhẹm trong lòng. Ở tuổi 27, tuy là sinh viên Luật đạt điểm số cao nhất, Tate chỉ mong mỏi một điều: được chết. Điều gì đã tạo nên một Tate bất bình thường như vậy? Tại sao Tate muốn chết? Vấn đề của Tate khởi phát từ đâu?

Không chỉ mang trong mình những u uất do sang chấn tâm lý và trầm cảm, Tate còn phải chịu đựng biếng ăn suốt thời niên thiếu cho đến tuổi trưởng thành. Đời đưa đẩy, Tate được kết nối với một chuyên gia trị liệu tâm lý. Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý mang đến hình thức trị liệu độc đáo: sự tham gia của một bác sĩ và một nhóm người lạ.

Tác phẩm là chuyến khám phá tâm hồn đầy đau khổ thông qua dục vọng của một cá nhân, một kẻ cô độc chịu nhiều thương tổn về cảm xúc mà không được hướng dẫn để nhận thức đúng về mình. Bởi khát khao được đắm chìm trong tình yêu, thoát khỏi sự giày vò của nỗi cô đơn mà Tate đã bất chấp tất cả để có được một mối quan hệ, dù độc hại. Muốn sửa chữa chính mình là một trong những lý do khiến Tate quyết định tham gia trị liệu NHÓM. Rốt cuộc, nhóm trị liệu tâm lý của Tate sẽ làm những gì để “giải cứu" đời cô ấy?

Đối mặt với những cảm xúc trần trụi nhất là cách để giải phóng ẩn ức cá nhân

Việc lột trần tâm hồn và đời sống chẳng có gì đáng tự hào ra trước một nhóm người lạ chưa bao giờ là việc dễ dàng. Ấy thế mà khi tham gia vào nhóm trị liệu của bác sĩ Rosen, Tate đã phải phơi bày tất tần tật cuộc sống cá nhân ra với nhóm: chuyện ăn uống, yêu đương, hẹn hò trai gái, công việc… Nhưng chính nhờ thế Tate đã dần gỡ bỏ bao u uất bấy lâu để trở thành cô nàng dám thể hiện bản thân, chứng tỏ được lòng can đảm và khí chất tự thân.

Câu chuyện được kể ra đây hoàn toàn là chuyện của cá nhân tác giả, với cách sống và cách hành xử đậm nét văn hóa phương Tây. Do đó, có thể với nhiều độc giả Việt, các yếu tố hợp thành cuốn sách sẽ khiến nhiều người “bội thực” hay sốc vì vượt ra khỏi các giá trị văn hóa truyền thống Á Đông. Người đọc sẽ bắt gặp những tình huống dở khóc dở cười, thậm chí gây bực bội về hành động chọn bạn tình ngốc dại của Tate khi những người cô chọn đều là những “bad boy, bad guy” không say xỉn, nghiện ngập thì “đã có chủ”. Tate can đảm kể lại tất cả mọi việc bằng những trang văn miêu tả chuyện tình dục một cách chân thực và trần trụi.

Nhưng như bất cứ hình thức trị liệu tâm lý nào, mấu chốt vấn đề luôn được lôi ra đối thoại trực diện để đạt hiệu quả điều trị cao nhất. Tuy hình thức trị liệu này khá mới mẻ ở Việt Nam nhưng không còn xa lạ ở các nước phương Tây. Việc đề cập khá chi tiết đến các phân cảnh tình dục trong cuốn hồi ký nhằm cung cấp cho người đọc đầy đủ thông tin và cái nhìn toàn diện về một quá trình trị liệu mà biết đâu trong cuộc sống, mỗi người chúng ta sẽ cần tham khảo, áp dụng để chữa lành chính mình, nhất là với thế hệ trẻ ngày nay.

Cuộc đời tươi đẹp hơn khi được nhìn nhận ở tất cả các khía cạnh

Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý đã thể hiện đầy đủ các khía cạnh và sắc thái của cuộc sống hiện đại: từ đẹp đẽ tới xấu xí, từ tuyệt vọng tới khấp khởi hy vọng, từ buồn tủi tới mừng rỡ hân hoan... Trên tất cả, cuốn sách này giúp ta nhận ra rằng, đôi khi ta có thể bị người này người nọ làm cho tổn thương, nhưng luôn có những người sẵn lòng mở rộng vòng tay giúp ta tái hòa nhập – trở về.

Cùng với nhóm, Tate đã học được nhiều điều: tái kết nối với bản thân và mở lòng với mọi người, can đảm thừa nhận thất bại và nhục nhã, không còn sợ hãi trước cô đơn, trở thành con người như mình mong muốn. Trên hết thảy mọi điều, cô đã đạt được ước mơ giản dị nhất đời mình: trở thành người đàn bà hạnh phúc.

Thông qua tác phẩm Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý, người đọc sẽ được tham gia vào hành trình chữa lành lắm gian truân của Christie Tate, cùng khóc cùng cười với cô; để rồi, tìm thấy niềm vui và hy vọng cho cuộc sống của mình.

Trích đoạn

“Hẳn có một lý do nào đó khiến tôi cảm thấy cô đơn và tách biệt đến thế, một lý do nào đó khiến trái tim tôi trở nên trơn tuột không kết dính. Tôi không biết lý do đó là gì, nhưng tôi có thể cảm nhận nhịp đập của nó mỗi khi nhắm mắt ngủ và ước rằng mình đừng bao giờ tỉnh dậy nữa.”

***

“Nếu không dám nói lời từ chối trong những mối quan hệ, bạn sẽ không bao giờ có cảm giác gần gũi, thân mật.”

***

“Nếu bạn thực sự muốn có những mối quan hệ thân mật, muốn được là chính mình, bạn cần phải nhận thức được từng cảm xúc đã và đang bóp nghẹt bản thân từ khi bạn còn là một đứa trẻ. Những nỗi cô đơn, lo lắng, tức giận, sợ hãi.”

Nhận xét của báo chí thế giới

“Cần rất nhiều can đảm để lột trần tâm hồn mình ra trước mặt nhà trị liệu, nhưng khi có thêm sáu người lạ tham gia vào nhóm thì điều đó trở thành một hành động của lòng tin. Trong cuốn Group - Liệu Pháp Chữa Lành Tâm Lý, Christie Tate đưa độc giả vào cuộc hành trình vừa đau lòng vừa vui nhộn, vừa kinh ngạc vừa cứu rỗi tâm hồn… Cuốn sách này là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của sự kết nối...”

Lori Gottlieb, tác giả sách bán chạy nhất Maybe You Should Talk to Someone

“Một cuốn hồi ký đầu tay chói lọi... Độc giả sẽ không thể nào cưỡng lại sức hút tham gia vào cuộc kiếm tìm vừa nghiêm túc vừa hóm hỉnh của Tate cho một tình yêu đích thực và lâu dài.”

Publishers Weekly

Về tác giả

Christie Tate

Christie Tate sống và làm việc tại Chicago, đã đóng góp nhiều bài luận trên các tờ New York Times, Rumpus, Washington Post, Chicago Tribune, McSweeney’s Internet Tendency, Eastern Iowa Review... Bên cạnh sự nghiệp viết blog và viết văn, cô còn làm luật sư. Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý là cuốn hồi ký đầu tay của cô. Hiện tác phẩm đã nhận được hơn 4.000 lượt review và được đưa vào danh sách Editors’ Pick của Amazon.

Đọc bài viết

Book trailer

Lực lượng Mãnh Hổ: Cuộc điều tra không khoan nhượng về tội ác chiến tranh năm 1967

Published

on

By

Tác phẩm Lực lượng Mãnh Hổ là một cuộc điều tra không khoan nhượng về tội ác chiến tranh năm 1967 ở miền Trung Việt Nam. Hai nhà báo thực hiện phóng sự này là Michael Sallah và Mitch Weiss đã được trao giải Pulitzer 2004.

Lực lượng Mãnh Hổ nằm trong danh sách những tác phẩm hay nhất năm 2006 theo bình chọn của các tờ báo như: Washington Post Book World, San Francisco Chronicle, Pittsburgh Post-Gazette và St. Louis Post-Dispatch.  

Tội ác bị chôn vùi suốt 30 năm của Lực lượng Mãnh Hổ

Vào buổi đầu của chiến tranh Việt Nam, năm 1965 Quân đội Mỹ đã thành lập một đơn vị chiến đấu có tính chất thử nghiệm với tên gọi “Lực lượng Mãnh Hổ,” tập hợp những người lính tinh nhuệ và gan dạ nhất.

Là trung đội viễn thám thuộc Sư đoàn Dù 101, Mãnh Hổ được trao rất nhiều quyền tự do, ít bị giám sát. Nhiệm vụ của họ là tìm nơi kẻ thù ẩn nấp để quân đội dội bom trúng mục tiêu. Họ được phép đến những nơi mà không có đội nào đến được, hòa làm một với rừng sâu, quên đi chính mình để thâm nhập vào tâm trí kẻ thù. Mỗi lần hành quân trong rừng của họ có thể kéo dài nhiều tuần liền.

Cuộc thử nghiệm này đã dẫn đến hậu quả khôn lường.

Những chuyện xảy ra trong suốt bảy tháng Mãnh Hổ sa chân xuống vực sâu là một cơn ác mộng. Lực lượng Mãnh Hổ đã gây ra vô số tội ác ghê gớm đối với dân thường ở vùng Quảng Ngãi – Quảng Tín trong suốt năm 1967. Lục quân Mỹ bắt đầu điều tra về tội ác chiến tranh của đơn vị này từ năm 1971. Cuộc điều tra kéo dài 4 năm sau đó và hồ sơ cho thấy lính Mãnh Hổ đã giết ít nhất 81 dân thường, vi phạm nhiều quy định quân đội. Cục điều tra của Lục quân Mỹ đã đề nghị kết án nhiều thành viên Mãnh Hổ. Nhưng tập hồ sơ bị lờ đi và rơi vào quên lãng suốt gần 30 năm.

Hai nhà báo đoạt giải Pulitzer vạch trần tội ác của Lực lượng Mãnh Hổ bằng nhiều nguồn tài liệu phong phú

Lực lượng Mãnh Hổ là thành quả của phóng viên Michael Sallah, Mitch Weiss và John Mahr từ nhiều năm điều tra, lần giở lại hồ sơ tuyệt mật, phỏng vấn những cựu thành viên Lực lượng Mãnh Hổ. Nhiều sự thật ghê gớm đã được tiết lộ trong loạt bài Buried Secrets, Brutal Truths (Bí mật chôn vùi, Sự thật tàn bạo) trên tờ Toledo Blade. Loạt bài này đã được trao giải thưởng Pulitzer hạng mục Báo chí năm 2004; từ nền tảng đó, Sallah và Weiss lại tiếp tục viết thêm quyển sách Lực lượng Mãnh Hổ đầy ắp tư liệu, giàu sức thuyết phục.

Xét về mặt nội dung, Lực lượng Mãnh Hổ có thể được chia làm hai phần. Phần đầu tiên thuật lại quá trình sa đọa của Mãnh Hổ khi trở thành đơn vị vô tổ chức và tàn nhẫn bậc nhất. Một cựu thành viên đã thuật lại với phóng viên rằng mục tiêu lúc bấy giờ của Mãnh Hổ là “hễ thấy gì động tĩnh là giết.”

Đến phần hai, cuốn sách thuật lại quá trình điều tra không khoan nhượng của sĩ quan Gustav Apsey sau 5 năm xảy ra cuộc thảm sát. Công việc của ông gặp nhiều khó khăn vì thiếu cơ sở dữ liệu. Thêm vào đó, do qui định của luật pháp, những người lính tàn bạo nhất lại là những người không phải chịu tố tụng vì họ đã rời khỏi quân đội. Lời khai của những thành viên miễn cưỡng chấp nhận trả lời trong cuộc điều tra cũng làm dấy lên sự nghi ngờ về mức độ tin cậy, một phần lí do là vì họ đã phải chịu di chứng hậu chấn thương về tinh thần. Khi phỏng vấn những cựu thành viên trong Lực lượng Mãnh Hổ và các nhân chứng người Việt, Sallah và Weiss đã cố gắng tìm hiểu lí do tại sao cuộc điều tra trước đây bị ngăn chặn, tại sao không có ai bị xét xử vì tội giết người.

Lực lượng Mãnh Hổ đặt ra nhiều câu hỏi nhân quyền đau đớn

Nhiều người lính trong Lực lượng Mãnh Hổ đã xuống tay giết người không chút nao núng khi cố gắng “giảm thiểu tối đa cảm xúc liên quan đến những sự kiện đang diễn ra.” Một người lính còn phát biểu rằng: “Vùng thung lũng này là nơi tồi tệ với tất cả chúng ta. Nhưng ta không cẩn phải chăm chăm nhìn thường dân để chọn mục tiêu. Chúng ta là Mãnh Hổ. Chúng ta thượng đẳng hơn.”  

Những thành viên trong Lực lượng Mãnh Hổ đều có số phận khác nhau, tất cả đều chỉ có điểm chung là thiện chiến. Sau khi rời khỏi Mãnh Hổ, có nhiều người vào tù ra khám, có nhiều người chết trẻ vì bị ung thư hay sơ gan, hoặc tự sát; một trong những người tàn ác nhất được miêu tả trong sách đã qua đời ở tuổi 34.

Lực lượng Mãnh Hổ được viết theo lối tường thuật ở ngôi thứ ba, kể lại những sự việc đã xảy ra như đang ở thì hiện tại mà không có bất kì bình luận xen giữa nào của phóng viên. Điều này đem lại cảm giác sống động, khách quan cho người đọc tương tự như trải nghiệm khi xem phim tài liệu không có lời bình theo phong cách direct cinema. Tuy vậy, khi các sự kiện càng được kể đơn giản thì càng có sức lay động.

Những câu chuyện thương tâm trong Lực lượng Mãnh Hổ có thể khiến người đọc bứt rứt; nhưng đồng thời, lại khó lòng buông sách xuống vì phải suy tư miên man về nhiều câu hỏi nhân quyền được đặt ra.   

Nhận xét của báo chí thế giới

“Hấp dẫn… Sallah và Weiss đã hoàn thành xuất sắc công việc khi kể lại không chỉ tổng quan câu chuyện chiến đấu mà còn cả những nỗi đau thường trực của các cá nhân.”

- Roger K. Miller | Pittsburgh Post-Gazette

“Tôi đã tường thuật về cuộc chiến kéo dài và chắc chắn rằng lời kể của các tác giả là đáng tin cậy... Lực lượng Mãnh Hổ bổ sung khía cạnh đáng sợ và sống động vào kiến thức của chúng ta về thảm kịch xảy ra ở Việt Nam cũng như sự hiểu biết của chúng ta về chính mình. Nhất định sẽ được đón nhận trong tương lai.”

- Stanley Karnow | Washington Post Book World

“Sallah và Weiss góp tiếng nói của họ cùng với những người lính Mãnh Hổ, người dân Việt Nam và những người thân yêu của họ. Thành quả là một câu chuyện hấp dẫn trải dài gần bốn thập kỷ và giúp định nghĩa lại Chiến tranh Việt Nam.”

- Bill Frogameni | Salon

“Mạnh mẽ... Cấu trúc xuất sắc và thật đáng kinh ngạc... Với Lực lượng Mãnh Hổ, Sallah và Weiss đã giành được vị trí bên cạnh Seymour Hersh (Chain of Command), Michael Herr (Dispatches) và Mark Bowden (Black Hawk Down) trong vai trò những nhà biên niên sử chiến tranh... Ngay lập tức thu hút sự chú ý và công bằng... Một bài thuyết trình xuất sắc và đầy đau đớn.”

- Joel Turpinseed | Minneapolis Star-Tribune

“Mạnh mẽ... Câu chuyện này được thể hiện lần đầu tiên dưới dạng loạt bài trên Toledo Blade, đã giành được giải Pulitzer cho Michael Sallah và Mitch Weiss. Quyển sách xứng đáng nhân đôi thành tích.”

- Ike Seamans | Miami Herald

“Đáng suy nghĩ... Sallah và Weiss đã cung cấp cho công chúng Mỹ câu chuyện được ráp nối này và bày tỏ lòng trắc ẩn đối với những người lính bị treo cổ đã phải chịu toàn bộ trách nhiệm về các sự kiện... Đây là một ví dụ sáng giá về cách báo chí có thể hoàn thành mục đích cao quý nhất là thông báo và vì thế đã trao quyền phán xét lại cho công chúng.”

- Edward Nawotka | San Francisco Chronicle

“Một câu chuyện hấp dẫn, một câu chuyện sẽ khiến người đọc vừa kinh hoàng vừa xấu hổ.”

- William Wineke | Wisconsin State Journal

“Một sự trình bày tuy rắc rối nhưng hấp dẫn về những gì có thể xảy ra khi một đơn vị quân đội tinh nhuệ chịu sự lãnh đạo kém và có mức độ thương vong cao... Các tác giả kể lại những chi tiết phức tạp theo phong cách báo chí trực diện khiến độc giả khó lòng đặt sách xuống”

- Robert Ruth | Columbus Dispatch

“Vừa nghiêm túc vừa xác đáng... Các tác giả đã truyền tải rất sinh động môi trường khắc nghiệt nơi những người lính bắt buộc phải tồn tại. Lực lượng Mãnh Hổ xuất hiện thật kịp thời.”

- Jack Kelly | American Heritage

“Rất lôi cuốn.”

- Dylan Foley | Denver Post

“Một câu chuyện hấp dẫn về con người trong chiến tranh, đúng thời điểm để nhìn lại các sự kiện ngày nay vì nó dẫn tới sự lo ngại sâu sắc.”

- George Herring, tác giả của Americas Longest War: The United States and Vietnam, 1950-1975

Về tác giả

Michael Sallah
Mitch Weiss

Hai tác giả Michael Sallah & Mitch Weiss được trao giải thưởng Pulitzer, thể loại Phóng sự Điều tra vào năm 2004 cho loạt bài về Lực lượng Mãnh Hổ trên tờ Toledo Blade. Họ cũng đã nhận được nhiều giải thưởng tiểu bang và quốc gia trong sự nghiệp.

Sallah từng được Hiệp hội các Nhà báo Chuyên nghiệp vinh danh là Phóng viên xuất sắc nhất ở bang Ohio. Ông hiện là biên tập viên mảng điều tra cho tờ Miami Herald.

Weiss đã cộng tác nhiều năm với Associated Press. Ông hiện là biên tập viên của tờ Charlotte Observer.

Đọc bài viết

Book trailer

Buông – Để thảnh thơi, an lạc và hạnh phúc

Published

on

By

Trong đời sống thường ngày, chúng ta cũng có thể có những phút “giác ngộ”: đời là vô thường, là bóng câu qua cửa sổ, là bọt bèo, là giấc mộng... Nhưng ta chỉ giật mình “ngộ” một chút rồi quên, rồi “trôi lăn” theo những tham sân si, những quấn quýt chằng chịt vô cùng hấp dẫn không sao thoát nổi.

Chính vì thế, trong cuốn sách Buông, ngoài những trải nghiệm về chuyện học Phật của bản thân, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc còn chia sẻ về vai trò của thiền định như là phương tiện rốt ráo giúp ta biết “dừng lại”, “thôi đi”, giúp ta nhận ra những “điên đảo mộng tưởng”, để từ đó biết sống cân bằng hơn, có sức khỏe tốt hơn, thảnh thơi và hạnh phúc hơn.

Góc nhìn hài hước, độc đáo của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc về những vấn đề phức tạp

Trong bức thư giáo sư Cao Huy Thuần gửi cho bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc trích ở đầu tác phẩm Buông có viết: “Tiên học Phật, hậu học cái gì cũng được…” Nhận xét hóm hỉnh này đã khái quát tinh thần chung của cả cuốn sách: tâm an lạc là điều thiết yếu cần phải có trước tiên, những cái khác tự khắc sẽ đến sau.

Trong Buông, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã giải thích ngắn gọn những vấn đề phức tạp bằng cách tiếp cận hài hước, dí dỏm nhưng đem lại cho người đọc nhiều bất ngờ. Điều này thể hiện rõ nhất qua bài thơ viết ngay đầu sách là “Biết rồi còn hỏi!”:

“Tôi ngồi trước tượng Phật
Viết lăng nhăng mỗi ngày
Để khi nào bí thì hỏi
Phật tủm tỉm cười
Biết rồi còn hỏi!

Chỉ với năm câu thơ ngắn gọn, trực tiếp vào thẳng vấn đề, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã có thể gửi gắm một thông điệp rất ý nghĩa là: Câu trả lời đã có sẵn trong mỗi người, không phải ở một đấng tối cao nào. “Viết lăng nhăng” ở đây không phải là xem nhẹ những gì mình viết mà là không đặt nặng những vấn đề bên lề, những kết quả hay hào quang có thể đến từ việc viết. Viết không phải để làm việc. Viết là để vui, cũng như bất cứ hoạt động an dưỡng tinh thần nào khác.

Dung lượng ngắn gọn nhưng truyền tải được nhiều thông điệp ý nghĩa

Cũng trong bài thơ “Biết rồi còn hỏi!” ở ngay khổ tiếp theo, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc còn nhìn thấy một vấn đề phổ quát khác vốn là nguyên cớ gây ra cơn phiền muộn cho nhiều người. Với góc nhìn độc đáo, ông nhận ra bài học cuộc đời ở ngay chính tấm biển hiệu mà có lẽ nhiều người qua đường chẳng mấy ai chú ý:

“Sáng ra đường phố
Từng bước như đi dạo
Không thấy nở hoa sen
Ngước mắt nhìn lên
Một tấm biển to chữ đỏ
Đồ ngu cao cấp
Cửa hàng Fashion
Rơi dấu hỏi…”

Phát hiện này của ông có thể khiến người đọc dễ dàng bật cười nhưng đồng thời cũng nhận ra được thông điệp ngầm ẩn rằng: Vật chất chỉ là chuyện phù du.

Tất cả những bài viết còn lại trong Buông cũng đều ngắn gọn như thế với tinh thần “ý tại ngôn ngoại” vốn kiệm lời của thiền. Do đó, dù Buông là tập hợp 15 bài viết xen kẽ thơ của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, nhưng sách tổng cộng chỉ có 141 trang, thích hợp cho cả người bận rộn đọc giữa những khoảng thời gian nhàn rỗi hiếm hoi.  

Cách tiếp cận đa dạng giúp người đọc hiểu thấu đáo về thiền trong cuộc sống

Ở tác phẩm Buông, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc cũng có một bài viết ghi lại những suy tư vào thời kì dịch bệnh căng thẳng trong năm vừa qua. Trước tình cảnh không thể đi ra ngoài vì giãn cách, ông điềm nhiên nhận thấy có một giải pháp rất đơn giản mà hiệu quả là: “Nếu không ra ngoài được thì hãy đi… vào trong.” Thoạt tiên, người đọc có thể bật cười nhưng sau đó phải gật gù trước cách ông dùng thiền để giải thích và mở rộng vấn đề. Qua đó, ông cho rằng nếu ta có thể sống với tâm tĩnh lặng thì dù bên ngoài có biến động thế nào, ta vẫn sẽ an nhiên tự tại.

Không chỉ có góc nhìn hóm hỉnh, với nền tảng kiến thức sâu rộng, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc còn có thể giải thích một vấn đề ông đưa ra bằng nhiều hướng tiếp cận đa dạng, phong phú. Qua đó, ông vừa bộc lộ quan điểm bản thân, vừa tổng hợp được cả những quan điểm từ cổ chí kim để giới thiệu đến độc giả. Chẳng hạn, trong bài viết “Mùa Cô-vi: Nhắc chuyện Độc cư/ Thiền định/ Kham nhẫn/ Tri túc”, ông vừa trích dẫn bài kệ của Trần Nhân Tông, vừa nêu ra liệu pháp dùng thiền để chữa trị cho căn bệnh thời đại ngày nay là S.A.D (viết tắt của Stress: căng thẳng; Anxiety: lo âu; Depression: trầm cảm). Chính vì vậy, những ý kiến của ông trong mỗi bài viết đều mang tính thuyết phục cao mà đọc vẫn nhẹ nhàng dưới cách diễn đạt hài hước.

Một điểm đặc biệt nữa trong tác phẩm Buông chính là những tranh minh họa của họa sĩ Lê Ký Thương. Ông từng có thời gian dài sống ở chùa, ăn chay trường nên vô cùng thấm nhuần tinh thần thiền và Phật giáo. Chính vì vậy, toàn bộ tranh minh họa Lê Ký Thương vẽ cho Buông với những đường nét tròn, cách điệu đơn giản, tạo cảm giác thư thái, nhẹ nhõm khi ngắm nhìn đã truyền tải trọn vẹn tinh thần mà bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc muốn gửi gắm đến độc giả qua cuốn sách này. 

Trích đoạn

Lúc dịch bệnh tràn lan như vầy thì lời khuyên tốt nhất là nên “ở nhà một mình” (Home Alone, nhớ không?). Mọi người nên “Stayhome” trong “Homestay” của mình. Bất đắc dĩ mới phải ra đường khi thật sự cần thiết.

Độc cư nhiều khi dễ căng thẳng, buồn chán, dễ gây lộn, dễ “phá thành sầu” bằng chai alcool (không phải để sát khuẩn) mà để sinh sự cho sự sinh.

(trích Mùa Cô-vi: Nhắc chuyện Độc cư/ Thiền định/ Kham nhẫn/ Tri túc)

Khi xảy ra một chuyện phiền não nào đó thì nó dắt dây dắt nhợ, chuyện xưa chuyện sau... lải nhải hoài không dứt! Nhưng phiền não... cũng rất cần thiết đó chớ! “Phiền não là Bồ đề” mà! Không có phiền não thì ta không nhận ra Bồ đề, ta cứ để mình “trôi lăn” mãi trong khổ đau thôi. Cũng như nhờ có đau bụng mà ta biết bị “viêm ruột thừa” để kịp thời đi mổ!

(trích 4 lời nguyện rộng lớn)

Đã gần cả tiếng đồng hồ ngồi bên Thầy, tôi đứng dậy xá Thầy và nói: “Nãy giờ học với Thầy nhiều quá rồi, giờ xin Thầy cho một chữ thôi trước khi ra về”.

Thầy cười:

“BUÔNG”!

(trích Buông)

Về tác giả

Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc sinh năm 1940 tại Phan Thiết, Bình Thuận. Ông tốt nghiệp tiến sĩ y khoa quốc gia, Y khoa Đại học đường Sài Gòn năm 1969.

Ông đã xuất bản hơn 30 tác phẩm với nhiều chủ đề như viết cho tuổi mới lớn, viết cho các bà mẹ, tùy bút, tạp văn, thơ… Nhiều tác phẩm của ông được công chúng yêu thích như: Già ơi chào bạn, Gió heo may đã về, Thư gửi người bận rộn…

Đọc bài viết

Cafe sáng