Phía sau trang sách

Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya – Vượt thời gian để tìm một lời khuyên nhiệt thành

Có thể bạn chưa biết: phim điện ảnh Trung Quốc chuyển thể từ bản gốc “Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya” đã ra rạp vào năm 2017 và được đề cử giải Cây Chổi Vàng (giải Mâm Xôi Vàng của Trung Quốc) cho hạng mục Phim tệ nhất năm. Vậy nên mới nói, cứ không phải truyện hay là phim cũng hay nốt ╮( ̄▽ ̄)╭

Published

on

Chi tiết Tác phẩm

Vào những năm 1980, tại thành phố XX thuộc ngoại ô Tokyo, có một lời truyền miệng rằng: Ai có tâm sự hoặc thắc mắc, hãy viết một lá thư giãi bày gửi cho tiệm tạp hóa Namiya. Dù vấn đề có nít ranh hay trái khoáy như thế nào, chủ tiệm là cụ già Namiya Yuji sẽ vui vẻ lắng nghe và gỡ rối hộ bạn. Sáng hôm sau, bạn sẽ nhận được thư giải đáp đặt trong hộp nhận sữa sau nhà.

Ba mươi năm sau thời điểm cụ Yuji qua đời, ba cậu bé Atsuya, Shota và Kouhei tình cờ chạy trốn vào tiệm Namiya sau một phi vụ trộm cắp. Cả ba cậu đều mồ côi, học hành làng nhàng, quá khứ toàn những “thành tích” đập phá và đột nhập trái phép, hiện đang vô công rồi nghề. Cứ tưởng chỉ cần ngủ tạm một đêm trong tiệm Namiya, nào ngờ ba cậu bé đột nhiên nhận được những lá thư nhờ gỡ rối. Đêm hôm khuya khoắt, tiệm thì đã bị bỏ hoang hơn chục năm, ai mà mò đến cái xứ này để gửi thư cơ chứ?

Thì ra những người gửi thư có một thân phận đặc biệt: họ là người từ quá khứ – vâng, bạn không đọc nhầm đâu, họ sống ở thập niên 80 thế kỷ trước, say mê âm nhạc của Beatles, không dùng điện thoại di động và chẳng hề biết đến sự tồn tại của máy tính để bàn. Bằng một phương thức kỳ diệu nào đó, những lá thư nhờ gỡ rối của họ đã vượt thời gian để đến được tay ba cậu bé đang sống tại năm 2012.

Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya tương tự như nhật ký hoạt động của chương trình “Tâm sự đêm khuya” trên radio, nhưng cái chương trình Namiya này thật sự rất kỳ quái, từ MC đến khách mời. Điều kỳ diệu nhất là, cái tổ hợp lạ lùng này sẽ giúp giải đáp những khúc mắc mà bạn đang gặp phải, vì nỗi lòng của những người sống giữa năm 1980 cũng giống như những người sống ở năm 2018 mà thôi.

Cảnh báo: Nội dung dưới đây sẽ tiết lộ một vài tình tiết quan trọng trong truyện, hãy cân nhắc trước khi đọc và đọc rồi thì cấm ném đá. Tui vô tội (づ ̄ ³ ̄)づ

“Nhạc sĩ cửa hàng cá”: khi Ước mơ đối chọi với Trách nhiệm

Ai cũng có một nghìn lẻ một rắc rối. Nhưng rắc rối lớn nhất thường xuất phát từ hai chữ “lựa chọn”.

Gửi tiệm Namiya,

Tôi tên là Matsuoka Katsuro. Tôi đang gặp phải một nan đề khó giải cần sự tư vấn của tiệm. Từ nhỏ đến lớn, tôi đã luôn mơ ước trở thành một nhạc sĩ chuyên nghiệp. Tôi đã bỏ rất nhiều tâm huyết thuyết phục bố mình để ông đồng ý cho tôi học ghi ta, thậm chí tôi bỏ ngang Đại học để cống hiến hết mình cho âm nhạc. Bản thân tôi thấy mình cũng có chút tài năng, nhưng không đủ nổi trội, thứ hào quang tôi sở hữu không đủ rực rỡ và độc nhất để chuyên gia chú ý đến tôi.

Gia đình tôi có một cửa hàng cá truyền thống ba đời, bề ngang rộng 3,64m. Là con trai cả, mọi người kỳ vọng tôi trở về gánh trọng trách tiếp nối cửa hàng, chăm sóc cha mẹ và em gái. Hơn nữa, bà nội tôi vừa mất, cha tôi vì chịu quá nhiều áp lực nên đã lên cơn đau tim. Tôi không biết mình nên phải làm gì, từ bỏ để chịu trách nhiệm với gia đình hay bất chấp tất cả kiên trì với giấc mơ làm nhạc. Tiệm tạp tóa Namiya xin hãy cho tôi một lời khuyên.

Kí tên: “Nhạc sĩ cửa hàng cá” Matsuoka Katsuro.

Cái này quả nhiên là phim giờ vàng Việt Nam.

Phim giờ vàng thường sến súa và phóng đại, nhưng có thể thu hút một lượng lớn khán giả vì từ đấy chúng ta nhìn thấy những rắc rối của chính mình. Ước mơ cá nhân và trách nhiệm gia đình là một nghịch lý lựa chọn của người trẻ tuổi. Ở tuổi 18, chúng ta ngẩng đầu nhìn vùng trời xanh ngắt với ánh mắt hí hửng và ngông nghênh. Ở tuổi 24, sau khi ăn một chút “bánh khổ” rồi, ta vẫn tràn đầy tình yêu và sự lạc quan trước cuộc sống. Ở tuổi 28, ta đột nhiên chững bước và tự hỏi: đâu là vị trí của ta, con đường ta theo đuổi đích đến là gì? Ta có nên cất đi giấc mộng thành thị để quay đầu về quê hương, xây dựng một gia đình nhỏ hay không?

Tôi mới 24 tuổi, tôi không biết trước tương lai của mình. Nhưng bây giờ, tôi vẫn muốn sải cánh bay xa lắm.

Katsuro cũng giống như tôi, thứ nâng cánh cho anh bay xa là đam mê nghệ thuật. Mà đam mê nghệ thuật là một thứ hàng hóa hết sức xa xỉ. Thượng Đế không đánh thuế ước mơ, nhưng nếu bạn mơ sống bằng cây ghi ta hay đầu bút cọ thì Ngài sẽ thu một chút phí trà nước đấy!

Nan đề của Katsuro còn khó khăn hơn nữa khi anh phải đưa ra quyết định ngay lập tức. Cửa hàng cá nhà anh nếu không có người sớm tiếp quản sẽ nhanh chóng suy tàn. Sức khỏe của cha anh đang dần xuống dốc, thời gian không còn nhiều. Katsuro đã suýt thỏa hiệp để từ bỏ.

“Nghĩ lại thì hình như tôi đã ngoan cố theo đuổi giấc mơ. Phần nào đã đi quá xa. […] Tôi nghĩ từ lâu tôi đã biết mình nên làm gì. Chỉ là tôi không đủ quyết tâm để từ bỏ ước mơ thôi. Nói ví von thì đây giống như trạng thái yêu đơn phương. Biết là tình yêu sẽ không thành nhưng lại không thể quên được người ấy.”

Thật may mắn cho Katsuro, vì anh có một người cha hiểu anh còn hơn chính anh.

“Nói thẳng cho mày biết là bố không có ý định để mày tiếp quản cửa hàng đâu. Nếu mày muốn làm nghề cá thì lại là chuyện khác. Nhưng mày đâu có muốn. Tiếp quản với tâm trạng như vậy thì sao có thể làm nghề cá cho tử tế được. Vài năm nữa lại tiếc biết thế theo âm nhạc còn hơn. Đến lúc đó, mày sẽ viện đủ lý do bào chữa rằng tại bố ốm nên mới phải tiếp quản cửa hàng, rằng mày đã hy sinh vì gia đình, mày sẽ đổ lỗi hết cho mọi người mà không chịu chút trách nhiệm nào hết. […] Nếu mày quyết định dành tâm huyết cho một việc đến mức bỏ ngoài tai cả lời bố mẹ thì hãy tạo ra thành quả đi. Việc đó còn chưa làm được mà lại nghĩ có thể bán cá thì đúng là xúc phạm tao quá.”

Katsuro đã đưa ra một lựa chọn đúng. Câu chuyện của anh không có một kết thúc có hậu hoàn toàn, nhưng đối với chính anh, cuộc đời anh đã vẹn tròn.

“Vậy thì bố ơi, con sắp để lại được dấu ấn rồi. Dù chỉ là một trận thua…”

“Thỏ Ngọc cung trăng”: khi Sự sợ hãi thất bại làm chùn bước Lý tưởng

Đôi khi, trái tim ta biết mình muốn gì sớm hơn cả khối óc.

Gửi tiệm Namiya,

Tôi là Kitazawa Shizuko, hiện là một trong số những vận động viên được cân nhắc đưa vào đội tuyển đấu kiếm quốc gia, tham dự Thế Vận Hội sắp tới. Đây là thời điểm hết sức quan trọng trong sự nghiệp, đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối. Nhưng tôi vừa nhận tin dữ: người yêu tôi – huấn luận viên của tôi, người luôn ở bên ủng hộ tôi – vừa nhập viện vì căn bệnh ung thư vô phương cứu chữa.

Khi luyện tập, tôi không thể ngừng lo lắng cho anh ấy, tôi bắt đầu nghĩ đến việc từ bỏ Thế Vận Hội, nhưng người yêu tôi van nài tôi tiếp tục chiến đấu vì ước mơ và lý tưởng, hãy mang về tấm huy chương để làm rạng danh đất nước, khiến anh ấy tự hào. Tôi rối rắm quá, tôi muốn ở bên chăm sóc anh trong những giây phút cuối, nhưng tôi cũng không muốn làm anh buồn và thất vọng. Xin tiệm cho tôi biết, tôi phải làm thế nào đây?

Kí tên: “Thỏ Ngọc cung trăng” Kitazawa Shizuko.

Ôi trời, lại một bộ phim giờ vàng khác.

Thời điểm Shizuko gửi thư là năm 1979, một năm trước Thế Vận Hội Moscow 1980 – năm mà Nhật Bản từ chối tham gia vì mâu thuẫn chính trị với Liên Xô. Lúc viết thư Shizuko vẫn chưa biết chuyện này, tuy nhiên ba cậu nhỏ Atsuya, Shota và Kouhei hiện sống ở năm 2012 nên biết rất rõ. Lời tư vấn của ba cậu hiển nhiên là: đừng có lo đấu kiếm đấu kiếc gì nữa, mau về chăm sóc người yêu đi, luyện tập đến tê chân mòn tay cũng chẳng được tham dự Olympic đâu!

Shizuko không chấp nhận câu trả lời này. Hiểu đơn giản là vì cô chưa biết việc Nhật Bản sẽ tẩy chay Thế Vận Hội. Hiểu sâu xa, cô đang nói dối. Đây không phải là lựa chọn giữa thời gian dành cho người yêu và vinh quang từ tấm huy chương vàng. Đây là sự lựa chọn giữa lý tưởng của chính cô và nỗi sợ thất bại.

“Thú thật lúc mới nhờ tiệm tư vấn, tôi đã nghiêng về phương án từ bỏ Thế Vận Hội. Tất nhiên là vì tôi muốn ở bên cạnh người yêu, chăm sóc anh ấy đến phút cuối, nhưng không chỉ có vậy.

Bản thân tôi hồi đó đã cảm nhận được những bế tắc trong luyện tập.

Khi mãi không đạt được thành tích tốt, tôi mới thấm thía sự hạn chế trong năng lực của mình. Mệt mỏi vì phải ganh đua với đối thủ, không chịu nổi áp lực buộc phải có suất tham dự Thế Vận Hội, tôi đã muốn chạy trốn.”

Shizuko – cũng như rất nhiều người trong số chúng ta – không thích và không muốn thừa nhận rằng, sự sợ hãi thất bại là lý do chúng ta từ bỏ mục tiêu, từ bỏ lý tưởng.

Ồ, hôm nay em không đi tập pilates giảm cân nữa à? – Vâng, dạo này em bận rộn quá, công việc chất đống làm em chẳng có thời gian.

Ồ, chẳng phải hôm trước mày bảo là sẽ viết một cái blog review sách thật là cool ngầu sao? – À, bão Damrey vào đất liền, mưa gió làm ướt hết tủ sách của tao rồi.

Cái chúng ta thực sự sợ hãi là thất bại, là phải đối mặt với những thiếu sót và yếu kém của mình. Vậy nên chúng ta vin vào những cái cớ dễ tin nhất. Vì chúng ta không có thời gian. Vì bão Damrey vào. Và với Shizuko, cái cớ để cô từ bỏ luyện tập cho Thế Vận Hội là vì người yêu cô mắc bệnh hiểm nghèo.

Người cô yêu đã nhìn thấu hết thảy. Anh nhận ra sự yếu đuối và sự chống chế của cô. Cô dùng căn bệnh của anh để chạy trốn. Anh dùng căn bệnh của anh để buộc cô phải đối mặt với nỗi sợ thất bại.

“Dù xa nhau nhưng trái tim chúng ta luôn ở cạnh nhau. Em không phải lo lắng gì hết. Anh muốn em theo đuổi ước mơ để sau này không hối hận.”

Tôi nghĩ rằng, mỗi người chúng ta đều có một người đặc biệt, một người có thể nhìn thấu được cái cớ chúng ta đưa ra để lừa dối chính mình. Ta chỉ cần tin rằng, yêu thương của họ đủ mạnh để buộc ta phải thừa nhận và đối mặt với nỗi sợ hãi. Chỉ như thế, chúng ta mới chạm đến lý tưởng.

“Paul McCartney”: Cơn giận nhất thời và Yêu thương vĩnh viễn

Động lực của bạn có thể là niềm vui, là nỗi buồn, nhưng tuyệt đối không thể là tức giận.

Gửi tiệm Namiya,

Cháu là Wagu Kousuke, một “thiếu gia” độc nhất trong một gia đình giàu có. Cháu hiện đang học cấp hai, ba cháu là thương nhân, mẹ cháu làm nội trợ. Từ nhỏ đến lớn, cháu hầu như không thiếu thốn thứ gì, ba mẹ rất cưng chiều và tạo điều kiện cho cháu được học tập và phát triển trong môi trường tốt nhất. Thế nhưng, cách đây vài hôm, cháu đã phát hiện một chuyện động trời: ba cháu làm ăn thua lỗ, đám dân anh chị đang tịch thu tài sản gia đình cháu để bù nợ nhưng có vẻ sẽ không đủ. Ba cháu quyết định sẽ dẫn cả nhà cháu đi trốn.

Cháu không muốn bỏ trốn. Cháu muốn gia đình mình trụ lại quê hương, đương đầu với sóng gió và gây dựng lại từ đầu, nhưng đối với ba mẹ cháu, có lẽ đây là một ước muốn ngây thơ và ngu ngốc. Ba cháu hình như chẳng có kế hoạch gì chắc chắn cho tương lai cả, ông ấy trông mệt mỏi, cáu gắt, thi thoảng sẽ mắng mỏ cháu vì chuyện tiền bạc. Cháu bắt đầu mất lòng tin vào ông. Giờ cháu phải làm gì đây, nên thuận theo kế hoạch của ba hay thuyết phục ba mẹ cháu ở lại?

Kí tên: “Paul McCartney” Wagu Kousuke.

Lại một kịch bản phim giờ vàng, nhưng chuyển bối cảnh sang xã hội đen Đài Loan rồi.

Người tư vấn cho cậu bé Kousuke khốn khổ là cụ Namiya Yuji – chủ nhân đời đầu tiên của tiệm tạp hóa Namiya. Cụ đã đưa ra lời khuyên “chừng nào gia đình còn ở trên cùng một con thuyền thì vẫn còn khả năng cả gia đình trở về con đường đúng”.

Kousuke, trong một phút tức giận, đã làm trái ngược lời khuyên của cụ. Cậu bé đã bỏ trốn một mình, sau đó bị đưa vào trại trẻ mồ côi và thất lạc tin tức với gia đình trong hơn 40 năm trời.

Đối với tôi, câu chuyện của Kousuke là câu chuyện buồn và để lại nhiều dấu chấm hỏi nhất. Thậm chí, chính Kousuke phải dựng nên một kết thúc có hậu để hoàn thiện câu chuyện dang dở của mình. Trong tưởng tượng, cậu vẫn luôn ở cạnh gia đình, cả nhà sẽ đoàn tụ và cùng nhau vượt qua cơn bão.

Quyết định của Kousuke được đưa ra trong một phút tức giận nhất thời, nhưng nó làm cậu đánh mất đi yêu thương vĩnh viễn.

Đã bao nhiêu lần bạn trong lúc nóng máu đã nói một lời làm tổn thương ba mẹ bạn, rồi sau một phút hả hê là nhiều năm hối hận? Đã bao giờ một tình bạn đẹp đẽ bị kết thúc bằng một dấu chấm đen đặc vì một cuộc cãi vã vô nghĩa? Cơn giận là một thứ xung lực đáng sợ, dù nó được tích tụ trong thời gian dài hay chỉ bùng nổ trong tích tắc, sức tàn phá của nó vô cùng khủng khiếp. Thứ nó tàn phá là một điều xinh đẹp mà đáng nhẽ chúng ta phải hết sức giữ gìn: yêu thương. Một mối quan hệ chấm dứt bằng cơn giận sẽ mất rất lâu để hàn gắn. Thậm chí sau đó, nó vẫn có những vết nứt được viết bởi u buồn, hối hận và nghi ngờ.

Vậy nên, quyết định có thể xuất phát từ nhiều cảm xúc: vui vẻ, buồn bã, thất vọng, nhưng tuyệt đối không thể xuất phát từ cơn giận.

Cụ Namiya Yuji đã sống trên đời 72 năm nên cụ hiểu rõ chân lý này. Kousuke 14 tuổi không thể biết được. Chỉ bốn mươi năm sau, Kousuke 50 tuổi mới thấm thía.

“Cậu bé 100 điểm”: khoảng cách giữa Ngớ ngẩn và Đốm sáng thiên tài

Dù bạn là ai, bạn muốn gì, bạn là người duy nhất chịu trách nhiệm cho cuộc đời bạn.

“Đây là câu nhờ tư vấn của cháu: Cháu muốn 100 điểm bài kiểm tra mà không phải học hay làm trò gian lận như quay cóp. Cháu phải làm thế nào?”

Ơn trời, cuối cùng mới có một câu hỏi không xuất phát từ phim giờ vàng.

Đây là câu trả lời của cụ Namiya Yuji:

“Cháu hãy xin cô giáo cho làm bài kiểm tra về cháu. Bài kiểm tra về cháu nên lời giải của cháu sẽ đúng hết. Chắc chắn cháu sẽ được 100 điểm.”

Thật là một câu hỏi ngớ ngẩn và tầm thường, xứng đáng nhận được một câu trả lời ngớ ngẩn và tầm thường không kém.

Ba mươi năm sau, “Cậu bé 100 điểm” năm nào nay viết một lá thư gửi cho cụ Yuji, với giọng điệu hớn hở và đáng yêu tựa ngày xưa:

“Vâng, tôi đã trở thành giáo viên.

Đứng trên bục giảng chưa được bao lâu, tôi gặp một trở ngại lớn. Các em trong lớp không chịu mở lòng với tôi, không chịu nghe tôi nói. Ngay cả tình bạn giữa các em với nhau cũng không thể gọi là tốt, tôi có làm gì thì tình hình cũng không cải thiện. Tâm tư mỗi đứa một khác, ngoại trừ một số ít bạn bè thân ra thì chúng chẳng quan tâm đến ai.

Tôi đã thử rất nhiều cách. Nào là tạo cơ hội để các em cùng nhau chơi thể thao, chơi trò chơi, các buổi thảo luận. Nhưng tất cả đều thất bại. Chẳng đứa nào tỏ ra hào hứng.

Thế rồi có một đứa nói: Em không muốn làm mấy việc này, em muốn thầy giúp em đạt 100 điểm trong bài kiểm tra.

Nghe vậy, tôi giật nảy mình và nhớ ra một điều quan trọng.

Đến đây chắc tiệm đã hiểu, tôi đã cho bọn trẻ làm một bài kiểm tra viết với tiêu đề là ‘Bài kiểm tra bạn bè’. Tôi chọn ngẫu nhiên một em trong lớp và đặt các câu hỏi khác nhau về em đó. Từ ngày tháng năm sinh, địa chỉ, có anh chị em hay không, nghề nghiệp của bố mẹ cho tới sở thích, sở trường, diễn viên yêu thích. Hết giờ làm bài, tôi sẽ để chính em đó nêu đáp án. Các em học sinh sẽ tự chấm bài của mình.

Ban đầu các em còn khá bỡ ngỡ nhưng sau vài ba lần, các em bắt đầu hào hứng hơn. Bí quyết duy nhất để đạt được điểm cao trong bài kiểm tra là phải biết rõ bạn cùng lớp. Các em bắt đầu giao tiếp với nhau nhiều hơn, đến nỗi tôi còn tưởng mình đang nhìn nhầm.”

Ai mà ngờ được, cái lời đáp vớ vẩn ngày ấy lại là lời giải cho một vấn đề nhức nhối trong tình hình giáo dục tiểu học Nhật Bản chứ.

Sự thật mà chúng ta có thể thấy rõ rành rành là, lời giải thích của cụ Namiya Yuji không phải là thứ khiến cho lớp học đoàn kết hơn, mà chính là sự thông minh và sáng tạo của “Cậu bé 100 điểm”.

Khoảng cách giữa một điều ngớ ngấn và giải pháp thiên tài là chính bạn. Là sự tháo vát, năng nổ, là sự kiên trì và can đảm của bạn. Tương tự, khoảng cách giữa lời khuyên tệ hại đến hậu quả nghiêm trọng cũng là bạn. Là sự cân nhắc, chính kiến và quyết định của bạn. Người khác có thể khuyên bạn bỏ vợ, nhưng bạn là đặt bút ký giấy ly hôn. Người khác có thể khuyên bạn thử đổi gió đi phượt, nhưng bạn là người muốn tìm đến những thử thách mới lạ ở châu Phi. Vậy nên nếu bạn bị thổ phỉ đánh cướp giữa đường thì bạn hoàn toàn không có quyền trách móc người đã khuyên bạn.

Đổ lỗi là một trò chơi rất nguy hiểm, nó giao quyền cầm trịch cuộc đời bạn sang tay một người khác. Như cụ Namiya Yuji đã nói, “câu trả lời của bố có tác dụng là bởi ý chí của bản thân người đó chứ không phải vì thứ gì khác. Nếu bản thân họ không muốn sống tốt, sống hết mình thì dù có nhận được câu trả lời nào cũng thế thôi”.

Nhưng tôi chẳng có gì cần gỡ rối cả. Đời tôi là một nhúm vô định, gió đẩy đi đâu thì đi thôi

Lời khuyên mà cụ Namiya Yuji dành tặng cho những người cảm thấy không mục tiêu, không phương hướng, đang sống cuộc đời của một miếng bèo trôi sông:

“Nếu ví những người nhờ tôi tư vấn là kẻ lạc đường thì phần đông trong số họ ở tình trạng có bản đồ nhưng không chịu xem hoặc không biết vị trí hiện tại của mình.

Nhưng có lẽ bạn không thuộc loại nào trong hai loại này. Bản đồ của bạn vẫn còn là tờ giấy trắng. Bạn đang ở trong tình trạng dù rất muốn quyết định đích đến nhưng không biết đường đi nằm ở đâu.

Bản đồ là giấy trắng thì dĩ nhiên lúng túng rồi. Ai cũng sẽ thấy mất phương hướng.

Nhưng bạn hãy thử thay đổi cách nhìn. Vì còn là giấy trắng nên bạn có thể vẽ bất kỳ bản đồ nào. Tất cả là tùy bạn. Mọi thứ đều tự do, khả năng là vô tận. Điều này thật tuyệt. Tôi mong bạn hãy tin vào bản thân và cháy hết mình với cuộc đời.”

Tôi mong bạn hãy tin vào bản thân và cháy hết mình với cuộc đời.

Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya chứa những câu hỏi về sự lựa chọn trái khoáy và phức tạp, nhưng có lẽ vì thân phận đặc biệt của những chuyên gia tư vấn mà câu chuyện có những nét mộc mạc và dịu dàng rất đáng yêu. Dẫu là cụ Namiya già cả, hiền lành và tận tâm, hay bộ ba Atsuya, Kouhei hay Shota láu táu, thẳng như ruột ngựa, những lời khuyên họ đưa ra vẫn rất đỗi chân thành. Và tôi tin rằng, trong cuộc sống này, chân thành chính là thứ gia vị giao tiếp khó tìm nhất.

“Tiệm Namiya à, cảm ơn tiệm đã lắng nghe điều phiền muộn của tôi. Chỉ cần trút được nỗi lòng qua thư thế này tôi cũng thấy nhẹ nhõm đi nhiều.”

Còn bạn, nếu bạn có một cơ hội để gửi thư đến tiệm Namiya, bạn sẽ nói điều gì?

Mèo Heo

2 Comments

2 Bình luận

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Phía sau trang sách

Người mắt kép: Những con người kết nối, những câu chuyện lồng vào nhau

Published

on

“Cô ơi, hai mắt màu khác nhau thì thế giới mà nó nhìn thấy có giống nhau không?”

Nếu bạn thắc mắc về nhan đề của sách thì câu thoại trên đã phần nào hé mở cho ta biết thế nào là người mắt kép. Và để biết vai trò của người mắt kép trong câu chuyện, tôi nghĩ bạn hãy cầm sách lên và khám phá vai trò của người ấy.

Nội dung bài viết dưới đây tiết lộ một số tình tiết quan trọng trong tác phẩm Người mắt kép.

*

Mỗi cuốn sách đều chứa đựng một kho tàng - một thế giới chờ người đọc, người nghe khám phá nó. Tiểu thuyết Người mắt kép kể về những con người với số phận riêng biệt, những vùng đất với số phận đặc thù. Ở một tầng sâu hơn, cuốn sách còn đề cập đến vấn đề khí hậu, vấn đề sinh thái trong văn học và sự trả thù của tự nhiên.

Mỗi người có một cuộc đời riêng biệt nhưng kết nối

Cuộc sống vốn dĩ không có kịch bản, không có đạo diễn, cũng chẳng có nhà sản xuất, chỉ có những kẻ tự quyết định lấy cuộc đời của mình. Trong cuộc trú chân vô cùng ngắn ngủi của chúng ta trên mẫu hành tinh bé nhỏ, chuyện gì cũng có thể xảy ra được cả. Mỗi người có một cuộc đời riêng và để ta gặp được nhau, phải có một “sự tình cờ” nào đó liên kết chúng ta lại.

Người mắt kép kể câu chuyện của Atile’i - một thanh niên 15 tuổi sống ở đảo Wayo Wayo, cậu trai với hành trình dong buồm ra biển lớn vì truyền thống lâu đời của nơi này. Sự tăng trưởng dân số trên đảo dẫn đến sự tăng trưởng sản lượng tiêu thụ và thiếu đất sinh sống. Người con trai thứ, sau 180 lần trăng tròn, phải tự chèo thuyền ra biển, như một lời hứa với Kabang và chưa một ai ra khơi trở về được cả. Anh em sinh đôi ra đời chỉ cách nhau vài giây thôi; nhưng với Atile’i, người ta vẫn phân biệt con trai đầu, con trai thứ. Đứa con trai thứ là người phải lên thuyền ra khơi - sự khác nhau vài giây đó đã tạo nên một vận mệnh khác.

Song hành với đó, sự chối bỏ thực tại luôn ẩn chứa trong mỗi người khi ta không tìm được hạnh phúc, khi hiện tại là sự sống hẫng hụt. Sự thất vọng với thế giới hiện tại khiến con người muốn tìm một thế giới riêng. Alice là một nữ giáo sư sống cùng gia đình nhỏ trong căn nhà xinh đẹp bên bờ biển. Chồng và con trai cô mất tích trong một chuyến leo núi, cô khát khao được kết liễu mạng sống của mình, cô cho đi toàn bộ tài sản vật chất để ra đi mà không phải nghĩ ngợi gì. Ý định chưa kịp thực hiện thì cô gặp Ohiyo, một con mèo cho cô cảm giác cô cần phải chăm sóc nó vì biết đâu đứa con trai bé bỏng của cô ngoài kia chưa chết và đang có người chăm sóc nó như vậy. Một kẻ chỉ vài ngày trước đem cho đi toàn bộ tài sản của mình, vài ngày sau lại đi sắm sửa “gia tài” cho “kẻ khác”.

Hai con người ở hai thế giới, tưởng chừng chẳng bao giờ gặp nhau, bằng một sự tình cờ do đại dương mang đến, Alice gặp Atile’i, hai người dù chẳng biết ngôn ngữ của nhau nhưng họ dần hiểu được lời nói của đối phương. Từ đây, những câu chuyện về cuộc đời họ dần được kể rõ hơn, họ cho nhau niềm tin để sống tiếp cuộc đời của mình.

Sự giận dữ của mẹ thiên nhiên

Ngay cả nếu chúng ta vẫn tiếp tục chạy đủ nhanh và trì hoãn được sự suy sụp của hệ sinh thái thì bản thân cuộc đua cũng tạo nên những vấn đề cực kì lớn. Sau nhiều thế kỉ tăng trưởng kinh tế và tiến bộ khoa học, đáng ra cuộc sống phải yên ổn và thanh bình hơn - ít nhất là ở các nước tiên tiến. Nhưng bất chấp những thành tựu, chúng ta vẫn lắm lúc thấy áp lực và không tìm được sự hài lòng.

Trong quá trình đọc Người mắt kép, tôi đã nghĩ thật nhiều đến những bộ phim hoạt hình của Ghibli Studio: Laputa Castle In The Sky Laputa (1989), Mononoke Hime (1997), Ponyo (2008),… vấn đề môi trường và cuộc sống con người, những câu hỏi ám ảnh tôi, trên rừng xuống biển. “Có một đảo rác từ ngoài biển trôi vào nơi này”, có một vực xoáy rác, cuốn mọi thứ con người thải ra biển, đem vào lại đất liền để trả lại toàn bộ cho con người.

Cuộc mưu cầu quyền năng thời hiện đại được thúc đẩy bởi liên minh khoa học và tiến bộ kinh tế. Những kí ức của Alice về năm tháng sống cùng ngoại, lúc chưa có nhà máy hóa dầu, mùa đông có rất nhiều người tập trung đến đấy để ngắm chim, rút đầu lại đứng phía sau của ống nhòm như đang kì vọng cuộc sống của mình sẽ có gì đổi khác. Nhưng khi nhà máy ấy hoàn thành, từ đó hầu như không còn nhà nào để mở cửa. “Những ống khói hì hục bốc lên làn khói đen”. Khi một thảm hoạ sinh thái ập đến, người nghèo luôn chịu tác động nhiều hơn người giàu, ngay cả khi thảm kịch ấy do chính người giàu gây ra.

“Chuyện gì thế này? Những thứ này từ đâu đến?”

Toàn bộ những gì con người gây ra cho trái đất, con người phải nhận lại hết. Vực xoáy rác là minh chứng, thiên nhiên đã trả lại cho con người tất cả, vốn lẫn lãi. Con người cần trái đất, con người cần tự nhiên; không có con người trái đất vẫn có thể sống, nhưng không có trái đất, con người sẽ không thể tồn tại được.

Hành trình thiên nhiên đáp trả đó không phải đột ngột theo cách bất ngờ, đó là một quá trình. Tự nhiên đã nhiều lần nhắc nhở, cảnh báo, con người không nghe nên tự nhiên mới dùng hành động để cho con người thấy: “Con người - các ngươi đã thật sự làm ta giận dữ”. Vực xoáy rác khổng lồ cũng chỉ là lời nhắc nhở thôi, như lúc nhà máy hóa dầu quê ngoại của Alice vậy. Cũng giống như những con người ở đảo Wayo Wayo vậy, họ đã thay đổi bằng cách “hiến tế” người con trai thứ như lời hứa giảm số người dân, đảm bảo số người dân ít hơn số cây trong đảo. Và những con người sống ở đất liền, nếu không giảm lượng rác thải tạo ra, rồi cũng chẳng còn nơi để sống đâu. Sự hủy diệt sẽ làm biến mất tất cả. Khi chẳng còn khỏe mạnh, mẹ thiên nhiên sẽ thật sự nổi giận và trả lại con người cơn thịnh nộ của mình.

Chuộc tội như thế nào cho đúng?

Ngày xửa ngày xưa, tất cả mọi vật đều bắt chước lẫn nhau, hòn đảo bắt chước rùa biển, cây cối bắt chước đám mây, cái chết bắt chước sự sống. Thiên nhiên đã tồn tại trước, sau đó rất lâu, con người mới xuất hiện trên trái đất.

Một câu hỏi lớn buộc chúng ta phải tự đặt ra cho chính mình và mọi người. Liệu con người và thiên nhiên có thể chung sống hòa bình? Rốt cục nguyên tắc phân loại là thực sự theo quy luật của tự nhiên hay theo quy tắc của con người? Loài người nhận thức được sự căm phẫn của thiên nhiên, nhưng có khả năng nào để chúng ta chuộc lại lỗi lầm hay không? Khả năng cao là không.

Chẳng ai muốn đón nhận cơn cuồng nộ của thiên nhiên đâu nhỉ? Mèo nhỏ Ohiyo là sự dịu dàng xua tan nỗi đau với Alice. Tôi nghĩ rằng chính sự dịu dàng trong cách con người đối xử với nhau, đối xử với thiên nhiên sẽ làm nguôi ngoai phần nào cơn giận dữ.

Kết.

“Vậy thứ khiến chúng ta sợ hơn đó là con người. Bất luận là người đó nói bảo vệ chúng ta hay người muốn dỡ nhà chúng ta đều đáng sợ cả, vì họ sẽ không nói với chúng ta tại sao, vì cái tại sao của những người dân bản địa chúng ta không giống nhau đúng không?” Mỗi người chúng ta thuộc về một thể loại riêng. Một số sống đời bi kịch, số khác sống đời hài kịch, số tiếp trú ngụ trong những vở kịch của tôn giáo, có kẻ chọn tiếp cận nó như phim hành động, nhưng xét cho cùng, tất cả đều là câu chuyện

Những thất vọng và niềm tin, mỗi người, ai cũng có câu chuyện cho riêng mình, không ai giống ai, có người mải mê tạo nên những câu chuyện, có người mải mê đi tìm những câu chuyện, có người lắng nghe những câu chuyện của những người khác. Và cuối cùng mỗi chúng ta, khi đặt dấu chấm hết cho cuộc đời mình, chúng ta sẽ có một câu chuyện để người khác nhớ về chúng ta.

“Rồi sẽ có một ngày
Em muốn rời bỏ thành phố phồn hoa
Rồi sẽ có một ngày
Em sẽ muốn trông thấy
Một nơi như thiên đường mà thuở ấu thơ mẹ kể”.

Hết.

Hoàng Anh

Ảnh đầu bài: Elle Việt Nam

Đọc bài viết

Phía sau trang sách

Mẹ Frisby và Hội chuột NIMH Siêu Đẳng: Một góc nhìn khác về động vật

Published

on

Em có muốn trở lại sống trong ống cống không? Và ăn rác rưởi của con người? Vì loài chuột vẫn sống như thế. Nhưng thực tế là chúng ta không còn là chuột nữa. Chúng ta là thứ được bác sĩ Schultz tạo ra. Một thứ hoàn toàn mới.

Hình thức nhân hóa các loài vật để tạo nên một câu chuyện, một huyền thoại giống như con người không phải là hiếm; và dĩ nhiên, không thiếu những tác phẩm thành công. Đồi thỏ của Richard Adams từng bị e ngại về độ dày quá lớn cho một tác phẩm thiếu nhi; thế nhưng không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của nó cho đến ngày nay. Mẹ Frisby và Hội chuột NIMH siêu đẳng – tác phẩm đoạt Huân chương Newberry năm 1972 thì ngược lại, không cần quá dày cũng đủ làm nên một huyền thoại.

Tác phẩm kể về nhà chuột Frisby và những khó khăn họ gặp phải khi đối mặt với chuyến chuyển nhà mùa hè. Góa chồng, bà Frisby một mình nuôi nấng bốn người con, trong đó Timothy, đứa nhỏ nhất, lại đang viêm phổi và có thể trở nặng bất cứ lúc nào, nếu họ đánh liều di chuyển sang căn nhà mùa hè. Thế nhưng băng đã tan, nhà Fitzgibbon đã bắt đầu cày bừa, đâu là giải pháp cho bà mẹ này?

Bài viết dưới đây tiết lộ một số tình tiết quan trọng trong tác phẩm Mẹ Frisby và Hội chuột NIMH siêu đẳng.

Thiên nhiên đa dạng

Cũng như những tác phẩm khác, nhà văn Robert C.O’Brien dồn ép câu chuyện đến bước đường cùng, để ta thấy sức khám phá và hành trình chứng minh bản thân của những loài vật tuy nhỏ kích thước nhưng can đảm là có thừa. Thiên nhiên trong tác phẩm của ông điển hình nhưng cũng tuyệt đẹp, với những giúp đỡ, sẻ chia cũng như sự đồng cảm của những loài vật dành cho nhau.

Có thể thấy được sự tương đồng với Đồi thỏ khi cả hai tác phẩm đều bắt nguồn từ việc nơi ở của mình bị con người đe dọa. Mối quan hệ giữa con người và động vật trong tác phẩm của O’Brien không quá cay đắng. Ông cho mỗi tuyến nhân vật một ý nghĩa để hành động, không phản chiếu hay đánh giá phiến diện bất kì ai. Rốt cuộc thì nhà chuột Frisby hay gia đình ông Fitzgibbon cũng cần sống, và điều này càng làm tăng thêm vị thế của gia đình chuột, khi không cầu xin sự thương cảm từ phía người đọc, mà trong tác phẩm này, họ có chỗ đứng cũng như tầm nhìn vô cùng độc lập.

Một trong những yếu điểm của truyện thiếu nhi là nó quá… phi thực. Nếu chỉ dành cho trẻ con, thì không có gì để nói. Nhưng để lưu danh và dành cho nhiều độ tuổi khác nhau, mà mỗi một người có thể nhìn nó theo thế giới quan của mình, như Hoàng tử bé, như Totto-chan bên cửa sổ… thì không phải là dễ. Và tác giả O’Brien giải quyết điều này vô cùng logic. Tác phẩm của ông không chứa đựng sự ngẫu nhiên hay phép thần thông quảng đại nào, mà như nói trên, mọi thứ đều có lý do, và ông cho độc giả một lý do mang tính dự báo, và rất có thể trở thành hiện thực trong những ngày này.

Phân chia cốt truyện thành hai tuyến song song, bên cạnh việc tìm giải pháp cho lần chuyển nhà trong khi Timothy thì đang bệnh nặng; O’Brien cũng khéo léo lồng ghép quá trình Chuột cống, Chuột đồng trốn khỏi phòng thí nghiệm NIMH, và cũng từ đây lí giải vì sao những tình tiết sau đó vô cùng logic. Từng là những loài chuột thí nghiệm, quần thể Chuột cống và Chuột đồng sở hữu bộ gen đặc biệt, trong thử nghiệm giúp học và tiếp thu nhanh. Từ đó, một thế hệ Chuột mới ra đời, toàn năng và không thể phá hủy.

Điều đó cũng lý giải vì sao có một cộng đồng chuột với đủ thứ thiết bị, từ hành lang, sách vở, đèn đóm, máy phát điện, kho hạt… cho đến những bài thuốc gây mê con mèo lởn vởn xung quanh. Các nhân vật này trong tác phẩm của O’Brien nhiều cá tính và đậm dấu ấn, khiến bất cứ lúc nào người đọc cũng tìm thấy được một nhân vật đặc biệt, như Cây Phỉ của Đồi Thỏ, thì tác phẩm này có Chuột Nicodemus, Justin, Arthur, Brutus, quạ Jeremy, bác cú, thầy Ages… những cá tính nổi bật và đậm nét.

Tính nhân văn

Sự đẹp đẽ trong quần thể nhỏ nhắn của các loài vật đã được truyền tải một cách trọn vẹn, từ tình mẹ con ấm áp thiêng liêng của cô chuột Frisby tần tảo nuôi con thơ dại trong mùa đông khắc nghiệt và khan hiếm thức ăn; cho đến việc cứu quạ Jeremy mà không màng đến tính mạng. Bất cứ một việc thiện nào trong tác phẩm này cũng đều dẫn đến một việc tốt khác, cứ thế cái tốt đẹp và lòng tốt nhân đôi, càng lan tỏa thêm sự đồng cảm và tình yêu thương.

Cũng chính sự cứu mạng đó mà bác cú đã mách chị Frisby dời nhà sang mé bế phong – hay vùng tam giác đổ bóng của ngọn đá lớn ông Fitzgibbon bỏ qua khi cày. Cũng chính nhờ sự giúp đỡ của chồng mình chống lại Rồng, mà cộng đồng Chuột cống mới có một thế giới riêng, và những dự án bí mật sau này.

Thế nhưng, nỗi bật nhất vẫn là thế cân bằng giữa các loài vật trong tiểu thuyết này. Chuột Cống không ngại sử dụng thân thể to lớn của mình để cứu Chuột Đồng, Chuột Chù tuy nhiều chuyện nhưng không ngại đứng ra bảo vệ những đứa con của chị Frisby; và dĩ nhiên, những chú chuột ấy cũng có thể diện, cảm xúc, cũng như những nhận thức rất con người.

Khi đã trở thành một giống loài được chọn, 20 chú chuột ấy biết rõ mình không còn thuộc về phường đầu trộm đuôi cướp hay ưa phá hoại của cải của con người nữa. Họ từ bỏ chợ nông sản và những cống rãnh hôi thối của đường phố, mà quây mình ở điền trang Boniface tự trau dồi học hỏi đương lúc gia chủ đi vắng. Từ chiếc xe bỏ hoang của Ông Đồ chơi rong mà họ xây dựng nơi an cư cho riêng mình, và chỉ mình mình.

Thế cân bằng ấy còn nằm ở việc họ không tự bằng lòng với việc ăn ấm mặc êm, trở nên sung túc với điện và nước lấy trộm của con người, hay những hạt giống, ngũ cốc sẵn có từ nhà Fitzgibbon. Trong sự phát triển ngang tầm cỡ con người, họ đã nuôi lớn kế hoạch tự xây dựng Thung lũng Gai, để gieo hạt, trồng trọt dù biết trước là sẽ gian khổ. Họ cũng như con người, tự mình phá hủy cái cung điện nguy ngoa khoét vào đá để bản thân không quay trở lại hưởng thụ được, khi tương lai phía trước là bất định.

Tác phẩm này của O’Brien đạt đến hàng kinh điển bởi nhẽ, nó khai thác một góc nhìn rất mới và đầy biến động về con người và tự nhiên. Loài chuột biết suy nghĩ, biết tự nuôi sống bản thân; chúng độc lập đứng trước con người, chứng minh và thể hiện mình. Con người hay Homo Sapiens từ trước đến nay vẫn tự nhủ bản thân là giống loài riêng biệt duy nhất thông minh; thì ở tác phẩm này, có đôi khi ta phải nhìn lại, rốt cuộc rồi thì con người cũng là động vật, cũng được tạo thành từ các nguyên tử, phân tử từ thủa sơ khai. Họ không có đặc quyền gì đặc biệt, bởi nhẽ, họ đã quen với sự thống trị của bản thân trong thế giới vô tri. Và O’Brien đã bắt một cái bập bênh, để chính họ nhìn lại vị thế của mình.

*

Bằng câu chuyện phiêu lưu đậm màu cổ tích nhưng không thiếu logic và những suy tư rất sâu và xa của con người, Mẹ Frisby và Hội chuột NIMH siêu đẳng không chỉ thể hiện tình cảm thân ái giữa các loài vật hay thế giới nhân hóa kì diệu; mà đồng thời, cũng giúp con người ngộ ra được vị trí và vai trò của chính họ, trong tự nhiên và những giống loài tồn tại trên Trái Đất này. Một tác phẩm hay và chứa đựng nhiều bài học đáng quý.

Hết.

Chiêu Dương

Đọc bài viết

Phía sau trang sách

Chuyện đời Sương: Một góc nhìn về xã hội Hàn Quốc

Published

on

Bạn có bao giờ tự hỏi, mọi quyết định xảy ra với mình là kết quả của định mệnh hay là những lựa chọn của chính bản thân? Liệu định mệnh sẽ/đã đưa bạn gặp nửa kia của đời mình hay do những lựa chọn của bạn? Là do định mệnh hay lựa chọn mà bạn chọn đọc cuốn sách/bài viết này này?

Chuyện đời Sương (Suh Song Nan) kể câu chuyện của cô gái người Việt với cái tên bình thường Nguyễn Thị Sương, xinh đẹp, khỏe mạnh, sinh ra và lớn lên ở miền Tây sông nước, chọn lựa rời bỏ quê hương để làm dâu xứ Hàn. Ngoài ra, câu chuyện còn đan cài số phận của những con người ở làng Gail, những người ở thành thị Jang và Lee Ryeong là đại diện chính, Sương là một mắt xích tình cờ trong câu chuyện. Một câu chuyện với những tình tiết bình thường, không thật sự có cao trào nhưng bên trong những con chữ là sự cuộn sóng và những âm ỉ trong tâm tưởng của nhân vật. Mộng và thực, quá khứ và hiện tại, suy nghĩ và hành động. Cứ bình thường, bình thường như vậy thôi, trên con thuyền chở đầy chữ lênh đênh cùng dòng suy tưởng của các nhân vật, bạn đọc lật giở từng trang sách cho đến cuối cùng, mọi chuyện được sáng tỏ… nhưng vẫn để lại những nuối tiếc.

Những dòng tiếp theo sẽ tiết lộ kha khá nội dung truyện.

Số phận của phụ nữ bị cái gì quyết định thế?

Theo thống kê từ một nghiên cứu của tạp chí Newsweek được xuất bản năm 2011, Việt Nam xếp thứ 45, Hàn Quốc xếp thứ 80 trên tổng số 165 quốc gia tham gia khảo sát về quyền và chất lượng cuộc sống của phụ nữ. Người phụ nữ gần như không có tiếng nói ở các nước Á Đông nói chung và Hàn Quốc nói riêng.

Lấy chồng, kết hôn, sinh con, chẳng phải cuộc đời một người phụ nữ bình thường nào cũng vậy sao? Người phụ nữ khi lấy chồng sẽ thuộc về nhà chồng, họ sống vì bổn phận chứ không còn vì cá nhân mình nữa. Ta có thể thấy qua người mẹ trong Hãy chăm sóc mẹ, Kim Ji Young trong Kim Ji Young, Sinh năm 1982 và Sương hay Jeong Ha trong tác phẩm này, họ trở nên kiệm lời, ít nói và dần vô cảm. Chúng ta vẫn thường nghe các chị kháo nhau lấy chồng như đánh một canh bạc, ai may mắn thì trúng lớn, ai xui thì thua hết vốn liếng.

Không ai có quyền quyết định quê hương, cha mẹ hay giới tính của mình. Điều họ có thể làm là nỗ lực để cuộc sống tốt hơn.

Sương bỏ quê đến miền đất hứa, những mong tương lai tươi sáng hơn; cô mơ về một gia đình hạnh phúc, với ngôi nhà khang trang, có chồng yêu thương, có những đứa con nhỏ, một mảnh vườn để trồng vài loại cây. Khát khao đó có chính đáng không? Có chứ. Nhưng Sương quên mất rằng, hạnh phúc của bản thân đâu thể nào đặt vào tay kẻ khác, đâu thể nào để kẻ khác quyết định thay mình được.

Sương mơ về chốn thị thành xa hoa, cô thất vọng vì Quốc, người thầm yêu cô nhưng không bao giờ dám thổ lộ, xem thường khi anh không lên thành phố mà mãi quẩn quanh ở vùng sông nước nghèo. Sương có tham vọng, có ước mơ, có chính kiến. Cô dám đi, dám làm và dám gánh hậu quả do quyết định của mình mà không một lời kêu ca. “Nhập gia tùy tục”, khác nhau về ngôn ngữ, cách sinh hoạt, khí hậu… nhưng cô đã thích nghi rất tốt, sau bảy năm làm dâu, cô đã nói tiếng Hàn chuẩn như người bản xứ, nấu món Hàn như một người phụ nữ Hàn thực thụ, đến người làng cũng tấm tắc khen.

Khi không còn hy vọng, Sương làm các công việc hằng ngày như một cái máy, chỉ dám mơ những điều mình thích trong tâm tưởng. Sương hoàn toàn có cơ hội chạy trốn khỏi làng quê nghèo khổ đó nhưng cô không chọn bỏ chạy khỏi nơi đây. Sương như loài hoa rừng hằng ngày Lee Ryeong vẫn ngắm, vừa xinh đẹp rực rỡ, vừa ấm áp nhưng cũng âm thầm. Sương mang vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, chịu thương, chịu khó, nhẫn nại vô cùng.

Ranh giới của yêu và ghét, thiện và ác thật mong manh

Sẽ ra sao nếu một ngày con người, khi mà nỗi đau nuốt trọn tâm trí họ, khi hy vọng bắt đầu bị bóng tối thế chỗ? Liệu những gì tốt đẹp nhất làm nên một con người có trường tồn, hay nó cũng sẽ phai dần cùng những mất mát?

Chồng Sương - Jong Tae, không phải là người xấu. Nhưng anh là kẻ nhu nhược. Anh để mẹ đánh đập, mắng nhiếc vợ dù cô chẳng làm sai gì cả; cách duy nhất anh bảo vệ Sương là để cô trốn sang nhà hàng xóm. Đã có lúc anh quan tâm, yêu thương vợ, anh thấy có lỗi vì đã nói dối Sương khi anh hơn cô 20 tuổi nhưng lại bảo chỉ 10 thôi. Anh muốn bù đắp cho Sương bằng những món quà, dù chỉ là những thứ mĩ phẩm rẻ tiền mua trên phố nhưng an ủi Sương biết bao. Anh chu đáo gói phần quà nhỏ gửi về cho ông bà Sương ở Việt Nam. Những định kiến về quan niệm ăn sâu vào người đàn ông đó, chứ có phải bản chất họ xấu xa đâu.

Khi biến cố xảy ra, hắn ta trở thành một con người khác, triền miên trong những cơn say, đánh, chửi, đổ lỗi lên Sương. Rượu đem đến cho hắn cảm giác giải thoát, làm hắn ta trở nên mất trí, thờ ơ trước khổ đau của Sương, thậm chí làm nên những việc ác. Và Jong Tae đã trở thành một kẻ độc ác vì rượu và cả sự hoài nghi.

Họ không có bằng chứng để kết tội nhưng họ dồn ánh mắt nghi ngờ, đổ lỗi lên Sương. Người duy nhất có thể làm chứng - chú Dong Joo lại bị câm, bà Park - mẹ chú cũng lờ đi những hành động của con trai mình. Ranh giới giữa thiện và ác thật mong manh, sự im lặng đã đẩy một người vô tội đến đường cùng. Không phải một lần mà đến tận hai lần, ngọn lửa đã thiêu rụi hy vọng của Sương, những tàn tro và oan khuất từ vụ chạy đầu tiên vẫn còn đủ để một đốm lửa hy vọng lập lòe, để cô sống, tiếp tục nuôi niềm tin về tương lai tốt đẹp hơn. Nhưng ngọn lửa lần này đã thiêu rụi toàn bộ, thiêu rụi căn nhà trắng, Lee Ryeong và tất cả. Nó cũng lấy đi tiếng nói của Sương. Chẳng còn gì.

Lối sống làng xã ăn sâu và gốc rễ người làng quê

Sương là sở hữu chung của dân làng, những ánh nhìn soi mói của người làng luôn nhìn vào cô, chỉ cần có một hành động sai thôi, cả làng sẽ lên án và vớ lấy lý do “người ngoại quốc” để từ chối nhận cô. Dù ở làng Gail hơn 10 năm nhưng không có hộ khẩu Hàn, mà cho dù có thì đời đời kiếp kiếp cô chỉ là “kẻ ngoại quốc” mà thôi. Dân làng cũng chẳng ưa Jang và Lee Ryeong dù họ mang quốc tịch Hàn, sinh ra và lớn lên ở Hàn nhưng họ chỉ là người giàu về đây chiếm đất.

Những suy nghĩ đâm sâu, cắm rễ trong tâm trí họ, họ không chấp nhận một người ngoại quốc, một người thành phố đến sinh sống ở đây.

Hai người phụ nữ đối lập nhưng cũng thật giống nhau

Nhờ trưởng thôn giới thiệu, Sương đã đặt chân vào ngôi nhà trắng làm người giúp việc. Lúc đầu tôi nghĩ, “Chuyện đời Sương” mà sao những trang viết chiếm sóng của Jang và Lee Ryeong nhiều quá trời vậy? Rồi ai mới là nhân vật chính đây? Nhưng có lẽ, mọi thứ đều mang ý nghĩa riêng, chỉ là chúng ta hiểu như thế nào, hiểu đúng nó hay không thôi. Ngôi nhà trắng Lee Ryeong sống là ngôi nhà ao ước của Sương, ngôi nhà cô thấy trong những thước phim cổ tích, trong tưởng tượng. Hai người phụ nữ, họ đều có những nỗi khổ riêng. Sương sống trong sợ hãi đến mức phải trốn chạy sang nhà bà Park mỗi lần mẹ chồng đánh, đến lúc mẹ chồng qua đời lại là những trận đòn roi của chồng, Sương làm việc bục mặt để trang trải phí sinh hoạt, để nuôi người chồng nát rượu mà chẳng hề ta thán nửa lời. Còn Lee Ryeong, quá khứ của cô quả thực không dễ dàng, khi lấy Jang, cuộc sống cô ổn hơn, hạnh phúc chưa được bao lâu thì tai họa ập đến, cô phải sống với bệnh của mình. Thay vì kiên cường cô chọn trốn tránh, một cái xác không hồn trong căn phòng cánh cửa nhỏ như tờ giấy A3 và tối đen. Cô gái ngoại quốc đã kiên cường hơn, có lẽ vì cô khao khát được sống hơn, vì cô có một ước mơ, một hy vọng về tương lai đổi khác. Chỉ cần còn niềm tin, con người ta vẫn có thể vươn lên.

Sự chối bỏ thực tại luôn ẩn chứa trong mỗi người, khi chúng ta không tìm được hạnh phúc, khi sự thất vọng với thế giới khiến con người muốn tìm một thế giới riêng, trong xã hội đầy những nguyên tắc, đè nén thì sự vươn lên của Sương chính là một điều đáng trân trọng. Sương và Lee Ryeong sắp gặp nhau ở thế giới giao thoa, nhưng mọi thứ dang dở đầy tiếc nuối.

Ngôi nhà trắng: Khi tất cả đều hóa tàn tro

Ngôi nhà trắng là ngôi nhà mơ ước Jang dành cho Lee Ryeong, anh đã xây nó làm món quà cầu hôn người con gái đặc biệt, đó cũng chính là ngôi nhà trong những thước phim Sương mơ về trước ngày sang Hàn. Nó xuất hiện với xứ mệnh tốt đẹp biết bao nhưng chẳng có gì hoàn hảo cả. Giữa vùng quê nghèo, ngôi nhà trắng khang trang giàu có là cái gai trong mắt người làng, nó cũng vô tình là bước đẩy Lee Ryeong bị tai nạn. Từ sứ mệnh tốt đẹp lúc đầu, nó trở thành nơi giam cầm Lee Ryeong. Nhưng nó chính là mắc xích quan trọng kết nối câu chuyện. Để Sương gặp họ, để những mối giao cảm giữa những con người xa lạ thật gần gũi. Họ chưa hề trực tiếp ngồi nói chuyện với nhau; chỉ trong tâm tưởng thôi nhưng ta có thể cảm nhận được. Ngôi nhà cháy, tất cả đều hóa tàn tro, thân thể của Lee Ryeong, niềm hy vọng của Sương. Nhưng nó cũng là sự giải thoát, không biết đúng hay sai khi tôi nghĩ, nó giải thoát Jang, dù anh còn yêu Lee Ryeong nhưng là cô của trước kia, một nữ nhà văn khác biệt, viết vì chính mình chứ chẳng vì ai cả. Nó giải thoát Lee Ryeong trước nhưng tiếng kim loại ing tai trong đầu. Điều đó cũng chấm dứt cuộc đời làm dâu, làm vợ nơi xứ Hàn của Sương. Như một chuỗi vòng kết bằng sợi dây mỏng mảnh, ngọn lửa bùng cháy đốt hết tất cả.

Kết.

Câu chuyện không có sự chênh lệch giàu nghèo như trong Parasites, cũng không có những kịch tính mẹ chồng nàng dâu, motif bệnh ung thư… Ở đó chỉ có những con người với cuộc đời bình thường nhưng đủ để phơi bày hiện thực của ảo vọng đổi đời khi lấy chồng Hàn. Cô dâu Việt dưới ngòi bút của tác giả Suh Song Nan không mạnh về sự kiện, hành động hay lời thoại, xuyên suốt cuốn sách có những góc nhìn đan xen giữa các nhân vật. Nếu bạn đặt kì vọng quá lớn về cuốn sách kể chuyện làm dâu, những drama Hàn thì có lẽ, cuốn sách sẽ làm bạn thất vọng đấy. Nhưng không có nghĩa nó không đáng để đọc, để gặt hái những “quả chiêm nghiệm”, để lắng lòng suy nghĩ về số phận người phụ nữ, về cuộc đời của một con người, tác phẩm này là một sự lựa chọn không tồi.

Hết.

Tài liệu tham khảo:

  1. Suh Song Nan (2021) “Chuyện đời Sương nàng dâu Việt ở xứ Hàn”, NXB Phụ Nữ Việt Nam.
  2. Wikipedia (2021) Xếp hạn nữ quyền theo các quốc gia, truy cấp 18/10/2021: https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%AF_quy%E1%BB%81n
Đọc bài viết

Cafe sáng