Nối kết với chúng tôi

Book trailer

Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và… Em – Như một lời thì thầm gửi tặng thành phố

Published

on

“Sài Gòn là chốn neo lòng và là nơi cho Khang gặp gỡ người thương nhất đời mình. Dù sau đó, chỉ là chia xa. Nhưng có sao đâu chứ? Vì ít ra, biết rằng mình vẫn đang sống cùng nhau ở cùng một thành phố, chung một khoảng trời, âu cũng là một niềm an ủi cho mình lắm rồi!”

Trên đây là định nghĩa ngắn gọn nhất về Sài Gòn của Anh Khang mà tôi có dịp đọc được trong một bài phỏng vấn gần đây trên trang afamily.vn. Quả thực, để bắt tay vào đọc một tác phẩm nào đó, của một tác giả nào đó, trước tiên tôi thường hay tìm thông tin về tác giả lẫn tác phẩm đó để dễ hình dung và tiếp cận sau đó. Tôi chưa từng đọc 3 cuốn sách trước đây của Anh Khang (Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và… Em là đứa con thứ tư của Anh Khang sau Ngày trôi về phía cũ, Buồn làm sao buông, Đường hai ngả người thương thành lạ) cũng như chưa từng có bất cứ ấn tượng sâu sắc nào đối với văn phong của tác giả. Tuy nhiên, khi lật giở vài trang của Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và… Em, tôi có thể cảm nhận được một giọng văn như một… lời thì thầm. Ngay từ cách đặt tên cho từng phần của cuốn sách, với phần đầu là “Tim mỗi người là quê nhà nhỏ”, phần thứ hai là “Ai qua bao chốn xa” và phần thứ ba “Thấy đâu vui cho bằng mái nhà”, có thể thấy một Anh Khang rất “thơ” và rất “nhạc”. Không tin bạn cứ thử đọc vài trang trong cuốn sách đi, bạn sẽ bắt gặp trong đó rất nhiều những trích dẫn về những bài thơ, những bài hát, và cả những câu hỏi rất… chơi vơi.

Đọc Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và… Em , tôi thấy hiện ra trong từng trang sách là một Sài Gòn như một mối tình đầu, nơi mà ở đó tình yêu được nuôi dưỡng từ những bước đi chập chững cho đến lúc trưởng thành. Một Sài Gòn đẹp như tuổi trẻ, tươi mới như tuổi thanh xuân, và mãi thủy chung như những cây đa hàng trăm tuổi. Nơi chứng kiến tất cả những gì đã và đang xảy ra, không hờn, không oán, chỉ một lòng ôm trọn vào mình với tất cả sự khoan dung. Sài Gòn như Mẹ và Cha, là cội nguồn để ta gặp gỡ những người thương nhất đời mình. Sài Gòn còn là nơi để ta nhận ra sau lưng Mẹ là cả thế giới và trên vai cha là cả vũ trụ thiên hà. Chưa kể, Sài Gòn còn có… Em.

Tất nhiên, đó là Sài Gòn trong mắt Anh Khang. Còn Sài Gòn trong mắt những người con xa xứ có thể là một mối tình dang dở. Tuy nhiên, dù là bất cứ nơi nào, “không hẳn là Sài Gòn, không nhất thiết là Em, mỗi người đã luôn có riêng một hình dung cho nỗi nhớ của mình. Để tự lòng rưng rưng.” Bởi ngay cả chính những người Sài Gòn, cũng từng cảm thấy cô độc, dù đó là một sự cô độc kiêu hãnh. Như Yi trong “Cô Đơn Ở Trên Cao“, sống một mình, quen tự thân với phận đời duy kỷ trong một khu chung cư cao cấp. Một điển hình “kiêu hãnh nhưng cô độc” ở Sài Gòn.

Vì Anh Khang viết Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và… Em dưới góc nhìn cả từ bên trong (một Sài Gòn là chốn quê nhà nơi mình sinh ra) và từ bên ngoài (nhìn về Sài Gòn qua những chuyến đi xa từ Đông sang Tây, từ Á sang Âu), cho nên đọc xuyên suốt cuốn sách, tôi có thể hình dung ra được những hồi ức ngọt ngào của tác giả về Sài Gòn qua kỷ niệm ấu thơ với những con phố, hẻm nhỏ và tình cảm gia đình ấm áp; cũng như được “miễn phí” du lịch cùng tác giả qua những thành phố, vùng đất mà anh đã đi qua. Chưa kể, cũng như hầu hết những câu chuyện “có hậu” khác, tôi còn được chứng kiến một cái kết đẹp trong cuốn sách này. Để rồi thật sự nhận ra “… hạnh phúc của mọi cuộc hành trình rốt cục không nằm ở đoạn đường đã đi, mà chính ở khi quay về.”

Đến một tuổi nào đó, con người ta sẽ nghĩ đến sum vầy nhiều hơn là rong ruổi.

Chỉ đến cuối đường mới nhận ra Đoàn tụ mới chính là điểm đến mong cầu.

Và… Sài gòn luôn dang rộng vòng tay đón những đứa con trở về. Một Sài Gòn “đẹp và hay như thể bạn đang ngậm một thứ nước trong vắt và thanh khiết, không thể nhai một cách vội vàng trần tục, cũng không thể nuốt một cách phàm phu vô thức, mà phải để nó quẩn quanh trôi, chầm chậm lắng rồi đọng lại cả một miền dư vị nơi chót lưỡi.”

Hết.

Moonxtrum

5 Comments

5 Bình luận

  1. Vũ Đình Anh Khoa

    Tháng Tư 30, 2019 at 2:58 sáng

    Chỉ cần nghe tựa đề thôi, chắc hẳn người dân Sài Gòn, đặc biệt là những ai sinh ra và lớn lên trong mảnh đất đầy nắng, đầy mưa và cũng lắm nghĩa tình này, sẽ cảm thấy tự hào, hạnh phúc khi mình đang sinh sống trong một khung trời mơ mộng, nhịp sống năng động và bao câu chuyện buồn vui bi hài góp phần nuôi dưỡng ước mơ và hình thành trong ta rất bao la nhiều tình cảm đẹp. Sài Gòn là thế, vẫn có nét cổ kính nhưng vẫn hối hả tấp nập guồng xoay cuộc đời, vẫn phát triển ngày ngày những cũng hình thành những điều hay, văn minh, nghĩa tình hay nói theo cách khác là Sài Gòn luôn dang tay đón chờ mọi người từ mọi miền trên Tổ quốc đến thăm, đến chiêm nghiệm, đến khám phá và đặc biệt hơn là chứng kiến bao cuộc tình đẹp, lãng mạn của những đôi trai gái yêu nhau, hứa hẹn sẽ trao nhau một cái kết vẹn toàn và hạnh phúc nhất có thể. Xin đặc biệt cảm ơn nhà văn Anh Khang vì chính anh giúp tôi thêm yêu thành phố này và truyền cho tôi niềm tin lẫn tình cảm tốt đẹp chỉ khi ở Sài Gòn ta mới có.

  2. Tâm An

    Tháng Tư 30, 2019 at 5:19 sáng

    ” Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và em” biết đến Anh Khang và cuốn này đã lâu nhưng cũng chưa có dịp đọc. Đọc Anh Khang qua ” Ngày trôi về phía cũ” văn của anh nhẹ nhàng nhưng da diết buồn, có thể thấy trong văn anh một sự tinh tế trong việc chọn và dùng từ. Anh Khang như là người con sinh ra và viết cho mỗi SG thôi vậy, Anh Khang cũng dành tình yêu của mình, một tình yêu lớn để rồi đến mức đi đâu cũng nhớ SG, và em- cô gái là người yêu của Anh Khang cũng vậy. Sài Gòn và con người ở thành phố mà cái gì cũng vội, ai cũng vội với dòng mưu sinh. Con người ta nhận ra,thật sự nhận ra “… hạnh phúc của mọi cuộc hành trình rốt cục không nằm ở đoạn đường đã đi, mà chính ở khi quay về.” SG, quê hương là nơi ta đi xa sẽ nhớ về, nơi mà Anh Khang khi lang thang trời Âu nhớ về, ai yêu quê hương mà chẳng có những nỗi nhớ như vậy, ai yêu nhau mà nỡ vô tâm hững hờ… Cảm ơn anh, cảm ơn một tình yêu của anh với SG mà trong mắt em luôn là vội vã, một cái nhìn với những kí ức…

  3. Mai Đặng Vĩnh Phúc

    Tháng Tư 30, 2019 at 1:15 chiều

    “Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và Em”
    Một cuốn sách với những nghĩ suy của tuổi trẻ về Sài Gòn, về những bỡ ngỡ khi mới đến, là những giọt nước mắt khi mới va vấp vào đời, là những nhớ nhung và yêu thương khi rời xa. Ai nếu không được sinh ra ở Sài Gòn nhưng nếu có thời gian học tập, làm việc rồi cũng sẽ thấy gắn bó và yêu mến thành phố này. Thành phố với những dấu ấn thời gian, dấu tích lịch sử nhưng đang không ngừng đổi thay và phát triển. Sài Gòn với những ngõ nhỏ, những tán cây, chiếc ghế đá công viên hay tiếng rao của chị hàng rong, những điều tưởng chừng giản dị ấy lại làm ta nhớ mãi. Người đến rồi người đi, nhưng ai cũng yêu và dành những tình cảm sâu đậm, thân thương cho Sài thành. Đối với họ, thành phố này có giá trị nhiều hơn là nơi ở tạm, là nơi mưu sinh, là nơi trưởng thành, là nơi lập nghiệp, mà nó là kỷ niệm, là ước mơ tuổi trẻ, là nơi thắp lên hy vọng tri thức được vun đắp từ giọt mồ hôi trưa của cha, từ gánh cá chạy buổi sớm của mẹ, là hình bóng người thương, là em của một thuở thanh xuân. Và Anh Khang như nói hộ lên những tâm tư của các bạn trẻ chúng tôi: “Sài Gòn như Mẹ và Cha, là cội nguồn để ta gặp gỡ những người thương nhất đời mình. Sài Gòn còn là nơi để ta nhận ra sau lưng Mẹ là cả thế giới và trên vai cha là cả vũ trụ thiên hà. Chưa kể, Sài Gòn còn có… Em.”

  4. Hoa Sua

    Tháng Năm 1, 2019 at 1:44 sáng

    “Đến một tuổi nào đó, con người ta sẽ nghĩ đến sum vầy nhiều hơn là rong ruổi” – mình rất thích câu này vì nhìn thấy 1 phần bản thân trong đó. Cái “tuổi nào đó” chính là khi ta không ở cùng gia đình nữa, ta hiểu chuyện, ta trưởng thành hơn.
    Nói thật, cách đây vài năm, mình ương bướng lắm, trẻ con lắm, mình nghĩ mình còn trẻ, chân mình còn khỏe, mình thích đi đó, đi đây, thích khám phá và thích cả xa rời gia đình, người thân bởi cảm thấy “ngột ngạt”, “tù túng” nữa.
    Lúc ấy, mình cho rằng cha, mẹ la rầy mình là cha, mẹ khó. Mình “phát chán” với các quy định nọ, kia. Mình chỉ mong ước được vào Đại học thật nhanh để có thể “thoát ly”, để tự do làm những gì mình muốn mà không bị ai quản, ai ngăn. Thế nhưng, đi học, đi làm xa mới hiểu được rằng: “Ngoài vòng tay mẹ là bão tố”! Ngôi nhà trọ không có mẹ dọn dẹp, lo toan thật vắng lạnh, bữa cơm tự nấu không nóng sốt và tươi ngon như mẹ, nhiều hôm đi học, đi làm thêm về mà nước mắt cứ trào ra vì nhớ ánh nhìn nghiêm nghị nhưng rất bao dung của cha, nhớ câu mắng yêu “Cha bố cô, lớn đầu rồi mà dại” của mẹ, nhớ con miu, nhớ cây ổi, luống rau sau nhà…Thậm chí, khi bị ăn hiếp cũng chẳng biết phải kêu ai! :(((

  5. Phan Hữu Tuyến

    Tháng Năm 2, 2019 at 4:22 sáng

    Sài Gòn không phải là nơi sinh ra và lớn lên, không phải là nơi nuôi dưỡng tâm hồn tôi mỗi ngày. Nhưng tôi đã chọn Sài Gòn là nơi đặt chân và thực hiện hoài bão, những ước mơ của đời mình.Ngày còn non nớt qua ti vi tôi thấy Sài Gòn náo nhiệt quá, Sài Gòn đông vui quá đến đỗi tôi luôn ao ước được đặt chân đến cái đất phồn thịnh này hơn bao giờ hết. Lớn lên một chút khi chuẩn bị tinh thần bước vào cánh cổng đại học tôi đã chọn cho mình một ngôi trường ở Sài Gòn để theo cái sự học, để thỏa cái ước muốn đến với nơi này. Đêm trước khi chia tay gia đình đi vào thành phố vì cái sự học tôi vui lắm, háo hức lắm, hệt một đứa trẻ lần đầu tiên đi xa nhà. Thế nhưng chẳng được bao lâu tôi nhận ra Sài Gòn đông vui vậy nhưng cũng vô cùng lạnh, lạnh ở cái cách con người ta nhìn nhau, đi qua nhau rồi phớt lờ nhau, lạnh bởi nỗi bản thân chơi vơi giữa dòng người tấp nập mà nhớ về quê. Khi ấy tôi lại thèm cái cảm giác ở nhà, nhưng muôn rồi cậu bé ạ, chính cậu đã chọn cho mình con đường này vậy thì cậu chỉ có thể nhìn về phía trước mà bước đi. Buồn vậy thôi đến lúc thì cái cảm giác hụt hẫng, xa lại trên cái đất Sài Gòn này cũng nguôi ngoai phần nào theo thời gian. Ở Sài Gòn lâu rồi cũng thành quen, lâu rồi cũng thành yêu như câu mà ông bà ta thường nói “Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén”. Quả thực giờ thì Sài Gòn với tôi rất đáng yêu các bạn ạ! Không biết các bạn cảm nhận như thế nào về Sài Gòn nhưng với tôi ở hiện tại Sài Gòn bớt náo nhiệt bởi tôi luôn tìm cho mình được góc nhìn êm ả nơi phố thị. Sài Gòn có nhièu món ngon và luôn khiến tôi phải bỏ công mà săn lùng, Sài Gòn còn có những con đường sách nơi tôi có thể cả ngày thả mình vào trong đó tha hồ đọc.. vâng vâng và vâng vâng. Khi tôi tìm được cái riêng mà chỉ có ở Sài Gòn mới có nó khiến tôi thêm yêu và quý nơi này, không bởi sự xô bồ, nỗi nhớ quê nhà hay sự đối xử giữa người với người nơi đây mà tôi ghét bỏ Sài Gòn. Sài Gòn rộng lớn đa dạng, phong phú khiến tôi phải tự mình vận động mở rộng nhièu góc nhìn học hỏi, tìm hiểu và vui chơi… Và có lẽ tác phẩm “Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và …em” đã nắm bắt được cảm xúc đồng điệu này của số đông nên mới hay đến vậy. Hay từ trong cách kể chuyện, hay từ những gì thân thuộc mà bất kì ai sống ở Sài Gòn nhiều năm điều có thể thấy. Bởi đỗi những điều bình dị quen thuộc ấy đã làm nên một Sài Gòn vừa nên thơ, yên bình vừa náo nhiệt, phồn hoa… sự đối nghịch giúp người đọc hiểu rõ hơn về Sài Gòn-một cô gái trẻ dịu dàng và năng động.

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Book trailer

Chú bé Thất Sơn: Tấm postcard gửi cho những ước mơ bị chôn vùi

Chú bé Thất Sơn được tác giả, nhà báo Phạm Công Luận viết năm 1991, lần tái bản này đánh dấu 30 năm kể từ khi quyển sách ra đời.

Published

on

By

chu be that son featured

Quyển sách 30 tuổi trong sự sống mới

Chú bé Thất Sơn xuất bản lần đầu năm 1993, đoạt giải C cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần thứ nhất. Phương Nam Book tái bản sách với bìa mới, 88 trang in màu và hình minh họa sinh động, dễ thương.

Sách kể về chuyến nghỉ "hè sớm" về thăm quê ngoại đã cho hai chị em Nam gặp Siêng - "thổ địa" nhỏ của vùng Thất Sơn.

Theo bước chân Siêng, Nam được khám phá một thế giới mới thú vị. Nơi ấy có đồng ruộng bao la, có dòng kinh Vĩnh Tế mát lành, có vị cá nướng trui thơm lừng, có món khoai mì rẫy ngọt bùi,... Và còn biết bao nhiêu chuyện ly kỳ của vùng Bảy Núi.

Chú bé Siêng ấy, gia cảnh mồ côi, tối ngủ nhờ chòi vịt, ngày chăn trâu kiếm từng bữa cơm. Nhưng Siêng vẫn cố bám trường bám lớp, theo đuổi lớp học bổ túc hàng đêm. Ngay cả khi số phận tiếp tục thử thách, Siêng làm mất trâu, bị đánh đập, bị chèn ép và cả bị bắt, chú bé vẫn cố gắng từng chút nhích về tương lai.

"Nó mơ trở thành một chuyên viên về nông nghiệp như chú Thành, anh Tân ở trạm thực vật huyện. Nó sẽ hướng dẫn bà con trồng loại lúa nào chống được rầy nâu, loại lúa nào trồng ngắn ngày, loại nào ngon cơm. Nó sẽ giới thiệu với mọi người về các loại máy gặt, đập, gieo hạt, tuốt lúa, đánh bóng gạo,... Không còn ai phải vất vả khom lưng ngoài đồng dưới trời nắng, chân ngâm dưới sình mà sẽ ngồi trong buồng kín của chiếc xe chuyên dùng trên đồng ruộng."

Chú bé Thất Sơn - Phạm Công Luận

Thông điệp vượt thời gian

Tròn 30 tuổi, quyển sách Chú bé Thất Sơn truyền đi thông điệp chưa bao giờ cũ: đừng bao giờ ngừng ước mơ chỉ vì hoàn cảnh.“Nông thôn, vùng đất mộc mạc buộc chặt gói trọn cuộc đời những chú bé khoai củ”. Nhưng chẳng thể buộc chặt những giấc mơ.

Siêng có cha mẹ là thầy cô giáo bị giặc Pôn Pốt giết, mồ côi. Nhưng với lòng quyết tâm học tập, đêm đêm Siêng vẫn đi đò qua sông học bổ túc văn hóa. Trong cảnh khốn cùng, Siêng phải tham gia vô đoàn người "đai" thuốc lá lậu qua biên giới và bị bắt. Được tha về, Siêng lấy vé số ra chợ bán nhưng rồi nó cũng không được yên thân....

Cậu bé Siêng ham học, không đầu hàng nghịch cảnh, vượt qua mọi nghịch cảnh để vươn lên, chạm đến ước mơ.

Ngôn ngữ mộc mạc

Những món ăn dân dã hay câu ca dao - dân ca xuất hiện nhiều trong Chú bé Thất Sơn. Những tư liệu làng quê được tác giả Phạm Công Luận sử dụng nhuần nhuyễn, chân thực. Qua ngòi bút tác giả, người đọc theo bước chân 2 chị em Thảo – Nam và cậu bé Siêng, được đến khám phá vùng đồng quê miền Nam bạt ngàn, tươi đẹp.

Nguồn cảm hứng được tác giả Phạm Công Luận lấy từ những chất liệu thực. “Cách đây đúng 30 năm, tôi lần đầu đặt chân đến thị xã Châu Đốc và được nghe kể về một em bé bị đuối nước dưới dòng kinh xanh. Về TP.HCM, hình bóng những em bé lội bộ trên cánh đồng xanh khiến tôi không khỏi ngẫm nghĩ. Trong vòng một tháng sau chuyến đi, tôi ngồi vào bàn và viết cuốn truyện nhỏ Chú bé Thất Sơn”, tác giả Phạm Công Luận chia sẻ.

"Không rành về vùng đất này, tôi phải đọc sách về Châu Đốc, vùng Thất Sơn và vẽ cả bản đồ có thị xã, ngôi trường, cánh đồng Vĩnh Ngươn, con kinh có các nhân vật qua lại trong truyện.

Sách được ra năm 1993, với một giải thưởng. Đây là cuốn sách hư cấu duy nhất tôi viết. Và chắc có những vụng về của cuốn sách đầu tay."

Chú bé Thất Sơn mang đậm vẻ mộc mạc, giản dị của làng quê Việt Nam. Bên cạnh đó, truyện có cô bé Thảo với bài tập nghiên cứu và tìm hiểu về những câu ca dao – dân ca xưa, thể hiện niềm mong mỏi gìn giữ văn hóa của tác giả Phạm Công Luận.

Năm 2021, Chú bé Thất Sơn “tái ngộ” bạn đọc với 88 trang in màu cùng hình minh họa đặc sắc. Sách tặng kèm tấm postcard với ý nghĩa: gửi đi cho chính đứa trẻ trong bạn với những ước mơ đã bị chôn vùi vì hoàn cảnh.

Quyển sách chắc chắn sẽ trở thành món quà tặng ý nghĩa dành cho các bé và cả quý phụ huynh trong dịp hè này.

Hết.

Đọc bài viết

Book trailer

Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam: Ghi lại lịch sử qua ảnh chụp

Published

on

By

Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam là quyển sách đầu tiên về lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam thời kỳ đầu viết bằng Anh ngữ. Từ khối tư liệu khổng lồ nhưng phân tán trong các kho lưu trữ, bảo tàng, bộ sưu tập tư nhân, trong đó có bộ sưu tập của riêng mình, Terry Bennett đã dựng lại con đường ra đời và phát triển của nhiếp ảnh tại Việt Nam kể từ khi những bức ảnh đầu tiên được chụp vào giữa thế kỷ XIX cho đến giữa những năm 1950.

Quyển sách là tác phẩm tiếp theo của Terry Bennett trong công trình nghiên cứu của ông về nền nhiếp ảnh Đông Á. Cũng như các tác phẩm trước, Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam được nghiên cứu và tham khảo một cách cẩn thận bởi tác giả.

Trong hơn 500 bức ảnh được sưu tầm, nhiều tư liệu hiếm và lần đầu tiên được xuất bản. Quyển sách đi theo dòng thời gian, ghi lại những mốc sử từ khi Việt Nam trở thành thuộc địa Pháp, cuộc kháng chiến của dân tộc, từ đó dẫn đến độc lập và sự tái khẳng định bản sắc chính mình. “Để hiểu được lịch sử đương đại Việt Nam và can thiệp của Pháp trong quá trình dựng nước, những bức hình chụp đóng vai trò lịch sử quan trọng.”, Terry Bennett chia sẻ.

Quyển sách khắc họa văn hóa rộng lớn của Việt Nam với nhiều dân tộc khác nhau, đồng thời giới thiệu hơn 240 nhiếp ảnh gia và studio trong cùng thời kỳ bên cạnh các phụ lục tập trung vào bưu thiếp, ảnh chân dung hoàng gia.

Phần lớn nội dung Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam nói về sự nghiệp của các nhiếp ảnh gia người Pháp và các nước khác, những hình chụp và tiệm ảnh của họ tại Việt Nam. Dù vậy, quyển sách cũng liệt kê rất nhiều hình chụp cùng danh tính của các nhiếp ảnh gia người Việt và tiệm ảnh của họ.

“Nhiếp ảnh thế kỷ XIX không chỉ là khoa học mà còn là nghệ thuật. Nhiếp ảnh gia thời kỳ này quan tâm đến nghệ thuật và tự thân họ cũng là những nghệ sĩ.

Việc chụp chân dung thời kỳ đầu khó lòng diễn ra nếu người chụp không có đôi chút thấu nhạy nghệ thuật cũng như khả năng đồng cảm với chủ thể. Khác với thời đại kỹ thuật số ngày nay, việc cho ra đời một tấm hình duy nhất vào thế kỷ XIX đòi hỏi công sức và tiền bạc đáng kể.” – tác giả chia sẻ.

Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam - Terry Bennett

Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam là một công trình nghiên cứu dày công của tác giả và là bước khởi đầu cho những nghiên cứu đồ sộ hơn sau này. Như Terry Bennett chia sẻ, cuốn sách của ông chỉ nhằm mục đích giới thiệu chủ đề, cung cấp thông tin và tư liệu nghiên cứu.

Các nguồn tài liệu tham khảo cũng chủ yếu là của phương Tây, đặc biệt là Pháp, nên cuốn sách chưa là một pho sử đầy đủ về nhiếp ảnh ở Việt Nam. Dù vậy, nó ít nhất có thể cung cấp một phác thảo ban đầu, một tấm bản đồ sơ khởi ghi chép lại các cung đường nơi nhiều dấu chân đã đi qua.

Công cuộc nghiên cứu vẫn còn dài và sẽ được các nghiên cứu sau này bồi đắp thêm, nhất là từ các nhà nghiên cứu người Việt – những người có thể dễ dàng tiếp cận các bộ lưu trữ địa phương và quốc gia.

“Mặc dù hiện nay ở Việt Nam chưa có một bảo tàng nhiếp ảnh tầm cỡ quốc gia, hay bất kỳ bộ sưu tập nào cho ảnh chụp thời kỳ đầu, tôi cảm nhận rằng người Việt đang ngày một quan tâm hơn đến lịch sử nghệ thuật thị giác (phim ảnh và mỹ thuật) của đất nước. Mối quan tâm này chắc chắn sẽ dẫn đến việc khai phá các nguồn tư liệu chưa từng thấy trước đây ở Việt Nam. Việc kết nối lại các bức ảnh vô danh với tác giả ban đầu của chúng là điều rất đáng làm.” - tác giả cho hay.

Dựa trên kinh nghiệm tích lũy từ những quyển viết về nhiếp ảnh Nhật Bản và Trung Quốc thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, Buổi đầu nhiếp ảnh Việt Nam của Terry Bennett phác họa nên bức tranh đầy đủ, chi tiết của nền nhiếp ảnh Việt Nam thời kỳ đầu đến năm 1954. Đây hứa hẹn là cẩm nang hỗ trợ quý báu cho những ai quan tâm đến lịch sử nhiếp ảnh hoặc những nhà sưu tầm tư liệu, cũng như cung cấp những khung sườn đầu tiên cho các nghiên cứu tiếp theo cùng lĩnh vực.

Về tác giả:

Terry Bennett là người Anh sống tại London, đã sưu tầm và nghiên cứu nhiếp ảnh Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc thế kỷ XIX trong nhiều năm.

Ông là một chuyên gia về nhiếp ảnh thời kỳ đầu của vùng Viễn Đông, với kiến thức chuyên môn về những người tiên phong trong lĩnh vực nhiếp ảnh, đã từng xuất bản các quyển sách Early Japanese Images, Korea: Caught in Time và là đồng tác giả của Japan: Caught in Time.

  • Sách được phát hành với các phiên bản: bìa mềm, bìa cứng và bìa cứng đặc biệt. Đối với phiên bản bìa cứng, bạn đọc được tặng kèm postcard
  • 100 bản bìa cứng đặc biệt được đánh số ngẫu nhiên dành cho bạn đọc thích sưu tầm
  • 504 trang giấy couche in tạp chí và in màu
Đọc bài viết

Book trailer

Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Giành lại sự thật từ tiếng nói phương Tây

Published

on

Jerusalem lâu nay vốn vẫn được xem như là trung tâm của thế giới, là nơi giao nhau của ba lục địa Á Âu Phi, là nơi hành hương quan trọng của ba tôn giáo lớn bao gồm Hồi giáo, Thiên Chúa giáo và Do Thái giáo. Trong hơn 3000 năm lịch sử của mình, Jerusalem đã trải qua nhiều thảm kịch khác nhau: bị thiêu rụi, tấn công và trao qua tay các chính quyền đô hộ. Trong cuốn du ký Con đường hồi giáo, tác giả Nguyễn Phương Mai đã viết rằng: Đằng sau những đường phố lát đá lộng lẫy của thành Jerusalem là cuộc sống tín ngưỡng cực điểm, là sự căng thẳng đến tột cùng của xung khắc tôn giáo như một quả bóng đầy hơi có thể bục tung bất cứ lúc nào. Ở Jerusalem, mỗi hòn đá là một câu chuyện kinh thánh, mỗi người dân là một tín đồ sẵn lòng tử vì đạo, mỗi ngọn gió tràn qua cũng có mùi thánh thần, một lời nói bâng quơ cũng có thể trở thành điều tiên tri chờ ngày ứng nghiệm.

Và do đó, Jerusalem thăng trầm như số kiếp của một đời người bị những bên thay nhau giằng xé. Vào quãng thời gian năm 1095 tại xứ Clermont miền Nam nước Pháp, Giáo hoàng đương nhiệm Urban II - bằng lời hiệu triệu đầy kích động thông qua tội ác của người Thổ, người Hồi đối với những Kitô Hữu xứ phương Đông - đã kêu gọi tầng lớp quý tộc đảm đương cuộc viễn chinh vào trong đất Thánh. Bằng lời hiệu triệu đầy tính cách mạng nhân danh Chúa mà mọi tầng lớp trong xã hội phương Tây đã đứng lên đi theo tiếng gọi của cuộc Thập tự chinh đầu tiên. Thế nhưng nguyên nhân gốc rễ hình thành nên cuộc chiến này, cũng như những gì đã thực sự diễn ra để định hình nên thế giới ngày nay vẫn còn nhiều tranh cãi. Mối tương quan giữa phương Đông và phương Tây trong những tư liệu để lại từ lâu vẫn đặt ra những câu hỏi về sự xác thực, liệu ta nên tin về phía bên nào khi ai cũng đang che giấu một điều gì đó?

Và với Cuộc thập tự chinh thứ nhất - Tiếng gọi từ phương Đông của tác giả Peter Frankopan, ta đã phần nào hiểu được những điều cốt lõi nhất của cuộc chiến này. Với một sự kiện có phần quan trọng nhằm định hình nên thời Trung cổ, Frankopan đã đứng trung dung giữa hai góc nhìn phương Đông và phương Tây. Ông dựa trên những tư liệu để lại của cuốn Alexiad (do Anna Komnene - con gái của Hoàng đế xứ Byzantium viết) và những dữ liệu phương Tây từ những hiệp sỹ, tu sỹ - những người châu Âu tham gia cuộc thập tự chinh để lại. Điều thành công nhất của tác phẩm này là bởi những suy đoán dựa trên cơ sở của những phân tích vô cùng hợp lý, khi có sự kết hợp giữa các sử liệu khác nhau của Frankopan. Ông có quan điểm cởi mở và rất khách quan; không phô trương, bợ đỡ hay coi phương Tây là phe đúng đắn trong sự kiện này; từ đó chính tính khách quan làm nên được sự cuốn hút cho tác phẩm.

Như thể đầu tiên là những gốc rễ sâu xa bắt nguồn nên cuộc Thập tự chinh. Nếu các sử gia phương Tây vẫn luôn khắc họa hình ảnh một lòng kính Chúa và nhân danh Chúa của những người lính Kito đặc biệt sùng tín; thì Frankopan đã cho ta thấy một điều ngược lại. Thay vì tin vào những điều có sẵn từ lâu, nay ông chứng minh gốc rễ của cuộc Thánh chiến đã được bắt nguồn từ phía phương Đông, từ kinh đô Constantinople xứ Byzantine, từ Hoàng đế Alexios I chứ không phải từ phía Giáo hoàng hay những ca ngợi thiêng liêng khác. Ông cũng cho rằng động cơ một phần nằm ở Giáo hoàng Urban II khi vị này muốn giành lại thế ưu tiên từ phía giáo hội thành Rome, trong một nỗ lực nhằm thống nhất Kito giáo phương Đông và phương Tây. Trong khi những người tham gia cuộc Thánh chiến này với mục đích cứu chuộc tội lỗi và hy vọng nhận được “món quà tinh thần” nhiều hơn là lòng nhiệt thành được phận sự Chúa.

Những sự thật này có thể gây shock cho những luận điểm ta vốn quen nghe. Còn hơn thế nữa, Frankopan cũng giành công lý về lại cho Hoàng đế Alexios I trước những điều tiếng vốn vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Theo đó một chân dung Hoàng đế hiện lên xuyên suốt cuộc Thập tự chinh đầy tính toán nhưng cũng tuân thủ những lời hứa từ phía phe mình. Khi người Thổ lần lượt chiếm được những cứ điểm quan trọng như Nicea, Antioch hay thậm chí là thành Jerusalem, Hoàng đế Alexios đã phát đi lời kêu gọi giúp đỡ từ phía Giáo hoàng. Một mặt ông muốn đánh đuổi quân Thổ ra khỏi mảnh đất thiêng liêng, nhưng mặt khác ông lại e ngại chính sự phản trắc từ phía kinh thành đã từng xảy ra ở trong quá khứ. Đứng trước cuộc hành quân đầy gian khó này, công tác hậu cần được ông chuẩn bị một cách hoàn hảo. Nhưng khi đội quân phương Tây tiến vào, một nỗi lo khác bắt đầu xuất hiện, khi họ liệu có nối gót người Thổ chiếm lại chính những vùng đất ở vùng Tiểu Á họ vừa giải phóng? Chính sự chân trong chân ngoài này đã khắc họa chân dung một Hoàng đế đầy e ngại và có phần chần chừ, khiến không ít những nhà quý tộc như Bohemond xứ Taranto một mực cho rằng ông đã bội ước và đòi chiếm lại vùng Antioch.

Tác giả Peter Frankopan. Nguồn: The Guardian

Song song cùng những sự thật vừa được chứng minh, sự hùng vĩ của cuộc Thập tự chinh đầu tiên cũng được Frankopan khắc họa một cách hoàn hảo. Trước một quy mô hơn 70 nghìn người từ lúc bắt đầu đến khi đến được thành Thánh thì chỉ còn lại vỏn vẹn có 1/3, những cuộc chiến ác liệt xua đuổi quân Thổ ở Antioch, ở Jerusalem, những mưu chước của Hoàng đế Alexios hiện lên sinh động mà đầy hoành tráng. Ở đó chính trong cuộc chiến chống lại người Thổ hay dân du mục Pecheneg, ta thấy hiện lên một lý tưởng lớn với những mong muốn chống lại ly giáo, thấy được bản sắc vùng miền cũng như những tranh cãi thế tục và phân chia giữa hai giáo hội thành Rome và Constatinople. Với cuốn sách thứ hai tiếp theo Những con đường tơ lụa, Peter Frankopan bằng sự trung dung và tính khách quan đã khái quát nên Cuộc thập tự chinh đầu tiên đầy hoành tráng và được giải thích cặn kẽ dưới một góc nhìn Đông phương. Mới lạ, mạnh mẽ và đầy thuyết phục; đây là cuốn sách giúp ta hiểu thêm về thời Trung cổ, về tiêu chuẩn hóa cho các cuộc Thập tự chinh tiếp sau và hơn hết chính là hành trình giành lại sự thật từ tiếng nói phương Tây.

Hết.

Sa Nguyên

Đọc bài viết

Cafe sáng