Book trailer

Chốn cô độc của linh hồn: Khía cạnh lừa bịp của cô đơn

Tiểu thuyết “Chốn cô độc của linh hồn” của tác giả Yiyun Li là cuộc khảo sát tỉ mỉ về sự tác động của quá khứ lên cách con người vận hành cuộc sống hiện tại. Thông qua đó, tác giả vẽ nên bức tranh về một thế hệ trẻ lạc lõng giữa Bắc Kinh những năm đầu thập niên 90.

Published

on

Chi tiết tác phẩm

Một nhóm bạn ba người gồm Bá Dương, Mạc Lan, Như Ngọc cùng sống trong khu nhà tập thể kiểu cũ ở Bắc Kinh những năm cuối thập niên 80. Cuộc đời họ thay đổi hoàn toàn sau vụ đầu độc Tiểu Ái – người chị họ hàng xa của Như Ngọc, bậc tiền bối mà cả Bá Dương lẫn Mạc Lan đều ngưỡng mộ. Việc này xảy ra vài tháng sau sự kiện ở quảng trường Thiên An Môn mà Tiểu Ái cũng là sinh viên tham gia biểu tình. Không ai rõ đây là vụ mưu sát, tự sát hay chỉ đơn thuần là tai nạn. Bí ẩn này vừa đồng thời là điểm khởi nguồn, vừa giữ vị trí trung tâm trong toàn bộ tác phẩm được kể theo lối xen kẽ giữa quá khứ và hiện tại.

Không sử dụng thời gian tuyến tính để kể chuyện là lựa chọn chính xác của Yiyun Li về mặt nghệ thuật. Nếu câu chuyện là đường thẳng một chiều, sự kiện Tiểu Ái bị đầu độc sẽ chỉ là một điểm nào đó nằm giữa tác phẩm, xảy ra một lần, không lặp lại và bị những sự kiện sau đó đẩy lùi. Nhưng vì tác phẩm phát triển theo lối đan xen giữa quá khứ và hiện tại, người đọc sẽ không ngừng được nhắc nhở lí do tại sao lại có sự đi về thường trực như thế: bởi vì cuộc đời của toàn bộ nhân vật đã bị chia cắt thành giai đoạn trước và sau sự kiện Tiểu Ái bị đầu độc, bởi vì họ không thể tiến đến tương lai với tâm thế rũ bỏ hoàn toàn quá khứ được nữa, quá khứ níu chân họ trong chuyển động xoay vòng của hồi tưởng.

Chất độc không giết Tiểu Ái ngay mà làm một điều tồi tệ hơn: rút dần sự sống của cô, giam cầm cô suốt hai mươi mốt năm trong cơ thể của mình cho đến khi hoàn thành nốt nhiệm vụ ban đầu. Nhưng nó không chỉ làm hao mòn thể chất của cô, nó còn làm hao mòn tinh thần của những người xung quanh cô. Bá Dương từ một chàng trai lém lỉnh, nhiệt thành tin vào tình yêu năm xưa trở thành một doanh nhân giàu có nhưng ngờ vực về sự tồn tại của thứ tình yêu thuần túy, không bị chi phối bởi vật chất. Mạc Lan từ một cô gái luôn quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ mọi người xung quanh trở thành kẻ thủ thế trong sự cô đơn của chính mình. Chỉ có mỗi Như Ngọc vẫn duy trì được vẻ điềm tĩnh, xa cách không thay đổi. Dù ở những nơi khác biệt địa lí khi trưởng thành – Như Ngọc và Mạc Lan sang Mỹ, Bá Dương ở lại Bắc Kinh; cả ba nhân vật chính đều sống vật vờ như những bóng ma. Họ không thực sự sống mà chỉ cố giữ mình tách biệt với cuộc đời: không yêu nó quá cuồng nhiệt, chỉ gắn bó vừa đủ ở bên lề để không hoàn toàn bị loại ra khỏi nó dù không thực sự ở trong nó.

Lí giải về tiêu đề Kinder than Solitude, Yiyun Li từng chia sẻ trên trang National Public Radio rằng: “Mạc Lan, cô gái đã rời Trung Quốc, luôn nghĩ sự cô đơn là bạn chí thân của cô. Nhưng ở cuối tác phẩm, cô nhận ra mình không sở hữu sự cô đơn, cái cô có được chỉ là sự cách li suốt đời với tình yêu và cuộc sống. Và đó là điều tôi đã học được, hoặc là điều tôi đã cố gắng thấu suốt qua những nhân vật của mình, sự cô đơn cố nhiên là quan trọng, nhưng đôi khi cô đơn cũng có khía cạnh lừa bịp. Mọi người thường sử dụng cô đơn như cái cớ để không kết nối với người khác. Và rốt cuộc, tôi đã thực sự thay đổi một chút quan niệm về cô đơn, đó là lí do tác phẩm này có tiêu đề Kinder than Solitude, bởi vì nỗi cô đơn có thể dịu dàng, nhưng ắt hẳn phải còn điều gì đó dịu dàng hơn cả nỗi cô đơn.”

Và có lẽ, chính tiểu thuyết Chốn cô độc của linh hồn cũng là một nỗ lực của Yiyun Li trong cuộc truy cầu điều gì đó dịu dàng hơn, đẹp đẽ hơn, tử tế hơn nỗi cô đơn.

Thông tin tác giả

Yiyun Li
Ảnh: The New York Times

Yiyun Li sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, cô đến Mỹ vào năm 1996. Tập truyện ngắn đầu tay của cô – A Thousand Years of Good Prayers đã thắng giải thưởng Frank O’Connor International Short Story Award, PEN/Hemingway Award, Guardian First Book Award, và California Book Award cho hạng mục tác phẩm hư cấu đầu tay. Tiểu thuyết The Vagrants của cô đã đạt huy chương vàng của giải California Book Award cho hạng mục tiểu thuyết, và được đưa vào danh sách rút gọn của giải Dublin IMPAC Award. Gold Boy, Emerald Girl – tập truyện ngắn thứ hai của cô được đưa vào chung kết giải Story Prize và danh sách rút gọn của giải Frank O’Connor International Short Story Award. Kinder than Solitude, tiểu thuyết gần đây nhất của cô khi xuất bản đã nhận được phản hồi tích cực từ những nhà phê bình. Các tác phẩm của cô đã được dịch ra hơn hai mươi ngôn ngữ.

Cô được tạp chí Granta bình chọn là một trong 21 Tiểu thuyết gia trẻ xuất sắc nhất của Mỹ dưới 35 tuổi, và được tạp chí The New Yorker vinh danh là một trong 20 nhà văn hàng đầu dưới 40 tuổi. Cô nằm trong ban giám khảo của những giải thưởng danh giá như Man Booker International Prize, National Book Award, PEN/Heminway Award… Cô hiện đang là biên tập viên cho tạp chí văn chương A Public Space có trụ sở đặt tại Brooklyn.

Cô sống ở Princeton, New Jersey với chồng và hai người con trai, giảng dạy tại trường đại học Princeton.

NHẬN XÉT BÁO CHÍ

Salman Rushdie, tác giả Nhà Golden

“Văn phong của Yiyun Li có vẻ tĩnh tại lừa dối bên ngoài, nhưng đằng sau lớp vỏ đó là nỗi buồn, niềm đau và bi kịch của ba cuộc đời bị cuốn vào thứ cô đơn có phần mang tính hủy diệt do những kí ức quá khứ gây ra. Những nhân vật của Yiyun Li được miêu tả với một vẻ đẹp tàn nhẫn, và những cảm xúc của họ gắn chặt với định mệnh cuộc đời họ, với bí ẩn trong vụ một người phụ nữ bị đầu độc, một tội ác đã định hình – có lẽ đã làm biến dạng – tất cả họ. Đây là một tiểu thuyết xuất sắc phi thường, và Yiyun Li đã trở thành một trong những tiểu thuyết gia quan trọng trong thời đại của chúng ta.”  

The New Yorker

“Yiyun Li đã biến một bí ẩn được cài đặt rối rắm thành thứ gì đó sâu sắc hơn, đòi hỏi sự chất vấn về ý nghĩa của tội ác và hình phạt trong bức tranh luân lí ảm đạm của xã hội Trung Quốc đương thời.”

The New York Times Book Review

“Trong lối viết của Yiyun Li có gì đó tự chủ, gọn gàng, điềm tĩnh không chút gắng sức khiến người ta dễ nhận thấy cô là một tác giả giống như Jhumpa Lahiri, biết cách sử dụng sự trung tính theo kiểu của Chekov để đem đến sự phức tạp, hỗn độn, có vẻ như là “nhiều màu sắc” khiến cuộc đời những nhân vật của cô phần nào mang không khí vô hại như những bức tranh màu nước.”

The Wall Street Journal

“Yiyun Li như một chuyên gia về nỗi cô đơn và niềm tuyệt vọng – trong lĩnh vực này, cô khiến chúng ta nhớ đến thi sĩ của nỗi cô đơn trước đây, William Trevor – và tác phẩm của cô cũng phong phú không kém gì ông trong sự tao nhã, trong những biểu hiện tế vi của niềm tuyệt vọng.”

Kirkus Review

“Lối kể chuyện sắc lạnh, triết lí của Yiyun Li mở ra những tầng lớp bất ổn nhưng đồng thời lại cho thấy cái nhìn thấu suốt đáng kinh ngạc về những di sản kế thừa từ gia đình và những ảnh hưởng văn hóa.”

Booklist

“Tác phẩm thứ tư của Yiyun Li đưa người đọc vào cái bẫy của một vụ án trinh thám mà không cần viện đến những công thức xoàng. Thay vào đó, cô đào sâu tâm lí nhân vật. Văn phong của cô lúc thì hoa mĩ, lúc thì giản dị nhưng lại cực kì chuẩn xác, dù là miêu tả nhà hỏa táng, khoai lang nướng, hay tuyết rơi vùng trung tây. Một tiểu thuyết ấn tượng, trầm buồn và bất khả dự đoán.”

The Washington Post

“Một tiểu thuyết tinh tế, đầy thuyết phục về chủ đề gánh nặng của kí ức, trọng lượng của sự mất mát và vô số phương thức quá khứ khả dĩ làm méo mó tâm hồn ta… Yiyun Li mang đến cho chúng ta tặng phẩm là những áng văn duyên dáng… Tiểu thuyết của Yiyun Li khéo léo dẫn dụ người đọc qua những nút thắt rối rắm của câu chuyện, qua những chuyển đổi xuôi ngược trong thời gian cũng như giữa Đông và Tây, xây dựng kịch tính tăng dần. Vẻ đẹp thanh thoát, sắc bén trong văn phong của cô cuốn chúng ta vào sâu thật sâu bên trong những nhân vật bị dày vò khốn cùng, phơi bày toàn diện bản ngã của họ và điều gì đã xảy ra giữa họ… Hiếm khi nào một người bình thường có thể tiếp nhận những quan sát sắc sảo như thế.”

Los Angeles Times

“Tác nhân khiến tiểu thuyết này có sự sống động như thế chính là tính nhân văn… Nó là sự truy vấn về cách thức quá khứ để lại những vết sẹo trong chúng ta, định hình hiện tại và tương lai, và một số tội lỗi, khi đã phạm phải, thì không bao giờ có thể xóa bỏ.

Chốn cô độc của linh hồn không phải là bi kịch, mặc dù bi kịch nằm ngay trung tâm của nó; thay vì vậy, nó là tiểu thuyết nói về sự tha hóa, mà chúng ta dễ hình dung là sự kết tội hay ân xá đều tan tành mây khói trước cả khi ta kịp chấp nhận. Đó là một thực tế trải nghiệm mà quyển sách này mang đến sự cộng hưởng cho tất cả chúng ta, với ý định phơi bày điều gì sẽ xảy ra sau khi sự ngây thơ bị mất đi. Tất cả chúng ta đều đã từng là trẻ thơ, và ta tham dự vào những việc, rồi hiểu ra những điều, sẽ theo cùng ta suốt quãng đời còn lại.”   

Chicago Tribune

“Chốn cô độc của linh hồn không phải là tiểu thuyết dễ đọc, hay nói thẳng ra thì, không phải là thứ dễ khiến ta thích thú, dù nó đầy ắp sự khẩn cấp và suy xét. Không chỉ là tiểu thuyết, nó còn là bức tranh biểu tượng được phác họa tinh tế về một Trung Quốc đang trên đà biến đổi, là câu chuyện cảnh báo được kể ra để chống lại sự bất công trong một thế giới mà phần lớn thời gian người ta cố gắng không can dự vào bất cứ việc gì.

Một số đoạn khiến người đọc suy ngẫm về thân phận con người, một số khác cuốn ta vào những bí ẩn thú vị. Chốn cô độc của linh hồn có cả hai phẩm tính đó và khiến ta tự hỏi phải chăng hố sâu ngăn cách chúng thực tế lại hẹp hơn ta tưởng tượng.”

The Boston Globe

“Tài năng thật sự của cô – được mài giữa bằng việc nghiên cứu kĩ lưỡng Ivan Turgenev và William Trevor – là lối kể chuyện theo kiểu xưa. Đặc tính của lối viết này là cảm thức có thể bắt trọn một cuộc đời, toàn vẹn một cuộc đời trên những trang giấy, và ý niệm về việc có những cuộc đời đã được định sẵn bi kịch. Từng chút một, những nhân vật của Yiyun Li rơi vào niềm tin đó, giống như những người sống lạc thời trong thế kỉ 21.

Nghệ thuật trong Chốn cô độc của linh hồn nằm ở cách Yiyun Li cho chúng ta thấy vì sao nhân vật của cô lại có góc nhìn như thế. Cô hoàn thành nhiệm vụ này với sự kiên nhẫn hiếm thấy, và đưa vào một ít sáng tạo cho tiếng Anh. Câu văn của cô như những viên đá nằm sâu dưới đáy hồ đã được gột rửa qua nhiều thập niên. Chúng trượt khoan khoái qua tâm trí ta khi lần giở từng trang sách.”

Press Citizen

“Những ai cảm thấy khó chịu với vẻ ngoài của những kẻ tự phụ xung quanh mình, thường cảm thấy khó lòng bước qua bức tường mà những nhân vật của Yiyun Li đã cố công dựng nên. Và với cả những ai đang cố kiềm nén những cảm xúc và dục vọng con người, quyển sách này dường như đang nói cùng họ nỗi khao khát phá vỡ những cổng thành đã giam giữ chính họ tách biệt khỏi mọi điều hứa hẹn và tình yêu.”

Toronto Star

“Yiyun Li giữ được khoảng cách vật lí và tinh thần để đứng vững giữa hai nền văn hóa rất khác biệt… Rất nhiều ẩn ý trong những câu văn trữ tình của Yiyun Li dẫn dụ người đọc bước vào một mạng lưới dày đặc những suy tưởng nội tâm. Nỗi buồn dai dẳng vẫn còn vương lại sau những câu chữ cuối cùng.” 

Newsday

“Yiyun Li sử dụng lối viết trực diện để bóc tách tầng tầng lớp lớp bi kịch tâm lí. Rất ít người viết giỏi trong việc phơi bày sự hỗn độn nằm ẩn sau những nỗ lực phóng chiếu vẻ điềm tĩnh ra ngoài.”

Mona Simpson, tác giả của tiểu thuyết My Hollywood

“Yiyun Li là một người rất hiện đại. Cô mang đến cho hình thức truyền thống vẻ đẹp tươi mới và chuẩn mực. Tiểu thuyết của cô sắc, gọn và khéo léo như một tuyệt tác nội thất theo phong cách mid-century, với cảm thức về sự bền bỉ và giá trị gia tăng.”

Hết.

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Book trailer

Mảnh Gốm Vỡ: Câu chuyện tôn vinh nghề gốm và lòng quả cảm

Published

on

By

Mảnh gốm vỡ - tác phẩm thiếu nhi được trao giải Newbery năm 2002 là một câu chuyện đẹp, đầy tính nhân văn và truyền cảm hứng về nghề làm gốm. Không chỉ thế, truyện còn đề cao những giá trị về gia đình, tình thương, dũng khí, lòng biết ơn, sự quyết tâm...

Đất nước Hàn Quốc thế kỷ XII đẹp như tranh vẽ. Cậu bé Mộc Nhĩ mồ côi, sống với bác Sếu già ở dưới gầm cầu làng gốm Chulpo, mơ ước trở thành thợ gốm – một giấc mơ mà không ai ở vị trí cậu dám mơ tới hay có thể đạt được. Phụ việc cho ông thợ cả Min, lễ phép, siêng năng, không ngại khó, Mộc Nhĩ đưa độc giả đến với không khí làng gốm lúc nào cũng có nhiều hoạt động tất bật. Từ những bí quyết, bí mật cậu học lóm được đến cả cuộc ganh đua nảy lửa giữa các thợ gốm để lọt vào mắt xanh của sứ giả triều đình, được chọn làm người cung cấp đồ gốm cho hoàng gia. Và rồi, Mộc Nhĩ bị đẩy vào bước đường phiêu lưu rong ruổi trên đất Hàn Quốc, vượt qua bao gian khó, nguy hiểm, với mảnh gốm vỡ làm hành trang...

Tác phẩm độc đáo từ cảm thức tìm về cội nguồn của nhà văn người Mỹ gốc Hàn

Linda Sue Park – tác giả Mảnh gốm vỡ – là người Mỹ gốc Hàn, sinh ra và lớn lên ở Mỹ nên hầu như không biết về Hàn Quốc. Sau khi kết hôn và sinh con, bà bắt đầu nhận thấy cần phải đọc và tìm hiểu về văn hóa, lịch sử Hàn Quốc để kể cho con nghe. Và đó cũng là lý do chính khiến bà lên ý tưởng viết quyển sách này.

Mảnh gốm vỡ lấy bối cảnh triều đại Goryeo trên bán đảo Hàn thế kỷ XII. Câu chuyện xoay quanh nhân vật chính là cậu thiếu niên mồ côi Mộc Nhĩ với nhiều dũng khí và luôn hy vọng trở thành một thợ gốm thực thụ. Cậu sống với bác Sếu, một ông lão thọt chân, dưới gầm cầu làng gốm Chulpo. Mộc Nhĩ khao khát trở thành một thợ gốm nhưng mơ ước của cậu có vẻ quá xa xôi vì nghề này chỉ cha truyền con nối. Một hôm, vì làm vỡ món đồ gốm của bác thợ Min khó tính, một nghệ nhân gốm hàng đầu trong làng, Mộc Nhĩ buộc phải vào phụ việc vặt trong xưởng gốm của bác để trả nợ. Từ đó hành trình nhọc nhằn, đầy thử thách để tiến gần tới giấc mơ của cậu chính thức bắt đầu.

Câu chuyện về nghề làm gốm trong bối cảnh Hàn Quốc xưa được tái hiện sống động

Tuy là tiểu thuyết hư cấu nhưng Mảnh gốm vỡ lại có nhiều chi tiết, sự kiện có thật trong sử liệu do tác giả dày công nghiên cứu để đưa vào truyện ở những điểm hợp lí, nhằm giúp người đọc phần nào hiểu thêm về lịch sử, văn hóa Hàn Quốc.

Chẳng hạn, Mảnh gốm vỡ có nêu ra một trong những câu chào hỏi thông dụng ở xã hội xưa chính là: “Hôm nay nhà bác được bữa no chứ?” Chỉ thông qua một câu chào đó, người đọc có thể cảm nhận kế sinh nhai chính là mối bận tâm hàng đầu của dân làng sống ở Hàn Quốc thời kỳ này. Và cậu bé Mộc Nhĩ cùng bác Sếu chính là hai con người phải chịu cảnh đói khổ, dày vò nhiều nhất trong làng.

Bên cạnh những chi tiết về đời sống sinh hoạt, Linda Sue Park cũng rất dụng công khi tái hiện lại nghề làm gốm ở xã hội Hàn Quốc thời xưa vô cùng kĩ lưỡng. Thời gian đầu, thợ làm gốm men ngọc bích của triều đại Goryeo (918 – 1392) cũng chịu ảnh hưởng phong cách từ Trung Quốc. Dần dà, họ đã tìm được bản sắc riêng trên nhiều phương diện: dáng gốm đơn giản mà tao nhã, màu men không ở đâu có được, nét hoa văn tinh xảo trong từng sản phẩm, và cuối cùng là việc sáng tạo ra nghệ thuật khảm gốm. Mọi sản phẩm được mô tả trong Mảnh gốm vỡ đều thực sự nằm trong viện bảo tàng hoặc các bộ sưu tập cá nhân trên thế giới.

Hành trình trưởng thành của một cậu bé quả cảm đem lại nhiều bài học cuộc sống

Mảnh gốm vỡ mượn hình ảnh đồ gốm để kể về tinh thần của những nghệ nhân gốm và quá trình trưởng thành của một cậu thiếu niên đầy nghị lực. Triều đại Goryeo trong lịch sử Hàn Quốc nổi tiếng với đồ gốm tráng men ngọc bích và kỹ thuật khắc chìm độc đáo. Bên cạnh danh tiếng là sự đánh đổi bằng mồ hôi và nước mắt, sự hy sinh thầm lặng, nghị lực bền bỉ theo đuổi sáng tạo của nghệ nhân làm gốm. Tất cả những điều đó đã tiếp dũng khí và ước mơ cho thế hệ trẻ như cậu thiếu niên Mộc Nhĩ trong truyện.

Người đọc sẽ thích thú với những nội dung đặc sắc mang đậm tính Hàn Quốc, đồng thời vẫn hứng thú dõi theo từng bước đi và cung bậc cảm xúc của nhân vật qua lối kể chuyện tài tình, khéo léo của tác giả. Có thể nói đây là một cuốn sách viết về cái đẹp và hành trình gian nan đi tìm cái đẹp. Truyện nhận được Huân chương Newbery năm 2002 – giải thưởng sách thiếu nhi đầu tiên trên thế giới có từ năm 1922 của Hiệp hội Thư viện Mỹ trao tặng hằng năm cho các tác giả có đóng góp đặc sắc trong văn học thiếu nhi, là quyển sách thiếu nhi được khuyến khích đọc trong tất cả các thư viện trên khắp nước Mỹ.

Giải thưởng

Mảnh gốm vỡ được đề cử nhiều giải thưởng văn học từ năm 2001 đến 2006, nổi bật có:

  • 2002 Newbery Medal Book
  • 2002 ALA Best Book for Young Adults
  • 2002 ALA Notable Book for Children
  • 2003 Asian Pacific American Award
  • 2004 Young Reader's Choice Award

Nhận xét của báo chí thế giới

“Những âm mưu, hiểm nguy và lòng quyết tâm hành động vì chính nghĩa đã biến một câu chuyện vốn giản đơn trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết… Câu chuyện của Mộc Nhĩ tái hiện lại không gian của một vùng đất xa xôi từ cách đây rất lâu, bằng một vẻ bình dị, gần gũi vừa tinh tế, vừa chân thành. Một viên ngọc còn mãi với thời gian.” 

Kirkus Reviews

“Câu chuyện của Park thật sống động với những kiến thức lý thú về cuộc sống và nghệ thuật của Hàn Quốc cổ đại.” 

Horn Book Guide

“Lòng dũng cảm cùng quyết tâm theo đuổi ước mơ trở thành một thợ gốm của Mộc Nhĩ đã đưa người đọc tham gia vào cuộc hành trình văn chương, mà ở đó lòng dũng cảm, danh dự và tính kiên trì có thể giúp con người vượt qua những chướng ngại gay go và đem đến hạnh phúc viên mãn. Park đã lột tả thành công xã hội Hàn quốc thế kỷ XII trong tuyệt tác viễn tưởng lịch sử này.” 

Kathleen Odean, cựu Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn Giải thưởng Newbery

Về tác giả

Linda Sue Park

Linda Sue Park sinh ngày 25.3.1960 tại Urbana, Illinois, Mỹ, là con gái của dân nhập cư Hàn Quốc. Cô bắt đầu làm thơ và viết truyện từ năm 4 tuổi. Năm 9 tuổi, lần đầu tiên cô được đăng một bài thơ ngắn trên một tạp chí dành cho trẻ em. Sau khi tốt nghiệp Đại học Stanford với bằng tiếng Anh, cô tiếp tục nhận được bằng tốt nghiệp của cả hai trường Cao đẳng Trinity, Dublin và Đại học London.

Là tác giả của nhiều tiểu thuyết và sách tranh dành cho thiếu nhi, cô đặc biệt nổi tiếng với A Single Shard (Newbery Medal 2002) và A Long Walk to Water (New York Times Bestseller). Cô còn là thành viên Ban giám khảo cho nhiều giải thưởng, gồm Kirkus Prize, National Book Award, PEN Naylor Grant và Cánh diều vàng SCBWI.

Đọc bài viết

Book trailer

Group – Liệu Pháp Chữa Lành Tâm Lý: Hình thức trị liệu độc đáo giải phóng ẩn ức cá nhân

Published

on

By

Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý là cuốn hồi ký về quá trình trị liệu tâm lý của Christie Tate – một luật sư thành đạt hiện sống và làm việc ở Chicago. Dù đạt được rất nhiều thành công trong sự nghiệp, Tate vẫn không cảm thấy hài lòng về bản thân. Cô miễn cưỡng đồng ý tham gia trị liệu, chấp nhận phơi bày những cảm xúc trần trụi nhất của mình trong một căn phòng giữa sáu người hoàn toàn xa lạ – đó là những người cùng trong nhóm trị liệu. Hình thức này đã giúp cô tìm lại kết nối với con người và cả chính bản thân mình.

Chuyến khám phá tâm hồn đầy đau khổ thông qua hình thức trị liệu độc đáo

Sang chấn tâm lý; trầm cảm, khép mình; cô đơn, lạc lõng; căm ghét bản thân; thất bại trong các mối quan hệ… là những vấn đề về tâm lý đã đeo bám Christie Tate mỗi ngày từ khi cô còn nhỏ. Dù sống trong gia đình kiểu mẫu, được yêu thương hết mực nhưng Tate vẫn cảm thấy cô đơn như trẻ mồ côi: buồn không thổ lộ, bệnh chẳng thở than. Mọi suy nghĩ, cảm xúc, cô đều ém nhẹm trong lòng. Ở tuổi 27, tuy là sinh viên Luật đạt điểm số cao nhất, Tate chỉ mong mỏi một điều: được chết. Điều gì đã tạo nên một Tate bất bình thường như vậy? Tại sao Tate muốn chết? Vấn đề của Tate khởi phát từ đâu?

Không chỉ mang trong mình những u uất do sang chấn tâm lý và trầm cảm, Tate còn phải chịu đựng biếng ăn suốt thời niên thiếu cho đến tuổi trưởng thành. Đời đưa đẩy, Tate được kết nối với một chuyên gia trị liệu tâm lý. Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý mang đến hình thức trị liệu độc đáo: sự tham gia của một bác sĩ và một nhóm người lạ.

Tác phẩm là chuyến khám phá tâm hồn đầy đau khổ thông qua dục vọng của một cá nhân, một kẻ cô độc chịu nhiều thương tổn về cảm xúc mà không được hướng dẫn để nhận thức đúng về mình. Bởi khát khao được đắm chìm trong tình yêu, thoát khỏi sự giày vò của nỗi cô đơn mà Tate đã bất chấp tất cả để có được một mối quan hệ, dù độc hại. Muốn sửa chữa chính mình là một trong những lý do khiến Tate quyết định tham gia trị liệu NHÓM. Rốt cuộc, nhóm trị liệu tâm lý của Tate sẽ làm những gì để “giải cứu" đời cô ấy?

Đối mặt với những cảm xúc trần trụi nhất là cách để giải phóng ẩn ức cá nhân

Việc lột trần tâm hồn và đời sống chẳng có gì đáng tự hào ra trước một nhóm người lạ chưa bao giờ là việc dễ dàng. Ấy thế mà khi tham gia vào nhóm trị liệu của bác sĩ Rosen, Tate đã phải phơi bày tất tần tật cuộc sống cá nhân ra với nhóm: chuyện ăn uống, yêu đương, hẹn hò trai gái, công việc… Nhưng chính nhờ thế Tate đã dần gỡ bỏ bao u uất bấy lâu để trở thành cô nàng dám thể hiện bản thân, chứng tỏ được lòng can đảm và khí chất tự thân.

Câu chuyện được kể ra đây hoàn toàn là chuyện của cá nhân tác giả, với cách sống và cách hành xử đậm nét văn hóa phương Tây. Do đó, có thể với nhiều độc giả Việt, các yếu tố hợp thành cuốn sách sẽ khiến nhiều người “bội thực” hay sốc vì vượt ra khỏi các giá trị văn hóa truyền thống Á Đông. Người đọc sẽ bắt gặp những tình huống dở khóc dở cười, thậm chí gây bực bội về hành động chọn bạn tình ngốc dại của Tate khi những người cô chọn đều là những “bad boy, bad guy” không say xỉn, nghiện ngập thì “đã có chủ”. Tate can đảm kể lại tất cả mọi việc bằng những trang văn miêu tả chuyện tình dục một cách chân thực và trần trụi.

Nhưng như bất cứ hình thức trị liệu tâm lý nào, mấu chốt vấn đề luôn được lôi ra đối thoại trực diện để đạt hiệu quả điều trị cao nhất. Tuy hình thức trị liệu này khá mới mẻ ở Việt Nam nhưng không còn xa lạ ở các nước phương Tây. Việc đề cập khá chi tiết đến các phân cảnh tình dục trong cuốn hồi ký nhằm cung cấp cho người đọc đầy đủ thông tin và cái nhìn toàn diện về một quá trình trị liệu mà biết đâu trong cuộc sống, mỗi người chúng ta sẽ cần tham khảo, áp dụng để chữa lành chính mình, nhất là với thế hệ trẻ ngày nay.

Cuộc đời tươi đẹp hơn khi được nhìn nhận ở tất cả các khía cạnh

Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý đã thể hiện đầy đủ các khía cạnh và sắc thái của cuộc sống hiện đại: từ đẹp đẽ tới xấu xí, từ tuyệt vọng tới khấp khởi hy vọng, từ buồn tủi tới mừng rỡ hân hoan... Trên tất cả, cuốn sách này giúp ta nhận ra rằng, đôi khi ta có thể bị người này người nọ làm cho tổn thương, nhưng luôn có những người sẵn lòng mở rộng vòng tay giúp ta tái hòa nhập – trở về.

Cùng với nhóm, Tate đã học được nhiều điều: tái kết nối với bản thân và mở lòng với mọi người, can đảm thừa nhận thất bại và nhục nhã, không còn sợ hãi trước cô đơn, trở thành con người như mình mong muốn. Trên hết thảy mọi điều, cô đã đạt được ước mơ giản dị nhất đời mình: trở thành người đàn bà hạnh phúc.

Thông qua tác phẩm Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý, người đọc sẽ được tham gia vào hành trình chữa lành lắm gian truân của Christie Tate, cùng khóc cùng cười với cô; để rồi, tìm thấy niềm vui và hy vọng cho cuộc sống của mình.

Trích đoạn

“Hẳn có một lý do nào đó khiến tôi cảm thấy cô đơn và tách biệt đến thế, một lý do nào đó khiến trái tim tôi trở nên trơn tuột không kết dính. Tôi không biết lý do đó là gì, nhưng tôi có thể cảm nhận nhịp đập của nó mỗi khi nhắm mắt ngủ và ước rằng mình đừng bao giờ tỉnh dậy nữa.”

***

“Nếu không dám nói lời từ chối trong những mối quan hệ, bạn sẽ không bao giờ có cảm giác gần gũi, thân mật.”

***

“Nếu bạn thực sự muốn có những mối quan hệ thân mật, muốn được là chính mình, bạn cần phải nhận thức được từng cảm xúc đã và đang bóp nghẹt bản thân từ khi bạn còn là một đứa trẻ. Những nỗi cô đơn, lo lắng, tức giận, sợ hãi.”

Nhận xét của báo chí thế giới

“Cần rất nhiều can đảm để lột trần tâm hồn mình ra trước mặt nhà trị liệu, nhưng khi có thêm sáu người lạ tham gia vào nhóm thì điều đó trở thành một hành động của lòng tin. Trong cuốn Group - Liệu Pháp Chữa Lành Tâm Lý, Christie Tate đưa độc giả vào cuộc hành trình vừa đau lòng vừa vui nhộn, vừa kinh ngạc vừa cứu rỗi tâm hồn… Cuốn sách này là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của sự kết nối...”

Lori Gottlieb, tác giả sách bán chạy nhất Maybe You Should Talk to Someone

“Một cuốn hồi ký đầu tay chói lọi... Độc giả sẽ không thể nào cưỡng lại sức hút tham gia vào cuộc kiếm tìm vừa nghiêm túc vừa hóm hỉnh của Tate cho một tình yêu đích thực và lâu dài.”

Publishers Weekly

Về tác giả

Christie Tate

Christie Tate sống và làm việc tại Chicago, đã đóng góp nhiều bài luận trên các tờ New York Times, Rumpus, Washington Post, Chicago Tribune, McSweeney’s Internet Tendency, Eastern Iowa Review... Bên cạnh sự nghiệp viết blog và viết văn, cô còn làm luật sư. Group – Liệu pháp chữa lành tâm lý là cuốn hồi ký đầu tay của cô. Hiện tác phẩm đã nhận được hơn 4.000 lượt review và được đưa vào danh sách Editors’ Pick của Amazon.

Đọc bài viết

Book trailer

Lực lượng Mãnh Hổ: Cuộc điều tra không khoan nhượng về tội ác chiến tranh năm 1967

Published

on

By

Tác phẩm Lực lượng Mãnh Hổ là một cuộc điều tra không khoan nhượng về tội ác chiến tranh năm 1967 ở miền Trung Việt Nam. Hai nhà báo thực hiện phóng sự này là Michael Sallah và Mitch Weiss đã được trao giải Pulitzer 2004.

Lực lượng Mãnh Hổ nằm trong danh sách những tác phẩm hay nhất năm 2006 theo bình chọn của các tờ báo như: Washington Post Book World, San Francisco Chronicle, Pittsburgh Post-Gazette và St. Louis Post-Dispatch.  

Tội ác bị chôn vùi suốt 30 năm của Lực lượng Mãnh Hổ

Vào buổi đầu của chiến tranh Việt Nam, năm 1965 Quân đội Mỹ đã thành lập một đơn vị chiến đấu có tính chất thử nghiệm với tên gọi “Lực lượng Mãnh Hổ,” tập hợp những người lính tinh nhuệ và gan dạ nhất.

Là trung đội viễn thám thuộc Sư đoàn Dù 101, Mãnh Hổ được trao rất nhiều quyền tự do, ít bị giám sát. Nhiệm vụ của họ là tìm nơi kẻ thù ẩn nấp để quân đội dội bom trúng mục tiêu. Họ được phép đến những nơi mà không có đội nào đến được, hòa làm một với rừng sâu, quên đi chính mình để thâm nhập vào tâm trí kẻ thù. Mỗi lần hành quân trong rừng của họ có thể kéo dài nhiều tuần liền.

Cuộc thử nghiệm này đã dẫn đến hậu quả khôn lường.

Những chuyện xảy ra trong suốt bảy tháng Mãnh Hổ sa chân xuống vực sâu là một cơn ác mộng. Lực lượng Mãnh Hổ đã gây ra vô số tội ác ghê gớm đối với dân thường ở vùng Quảng Ngãi – Quảng Tín trong suốt năm 1967. Lục quân Mỹ bắt đầu điều tra về tội ác chiến tranh của đơn vị này từ năm 1971. Cuộc điều tra kéo dài 4 năm sau đó và hồ sơ cho thấy lính Mãnh Hổ đã giết ít nhất 81 dân thường, vi phạm nhiều quy định quân đội. Cục điều tra của Lục quân Mỹ đã đề nghị kết án nhiều thành viên Mãnh Hổ. Nhưng tập hồ sơ bị lờ đi và rơi vào quên lãng suốt gần 30 năm.

Hai nhà báo đoạt giải Pulitzer vạch trần tội ác của Lực lượng Mãnh Hổ bằng nhiều nguồn tài liệu phong phú

Lực lượng Mãnh Hổ là thành quả của phóng viên Michael Sallah, Mitch Weiss và John Mahr từ nhiều năm điều tra, lần giở lại hồ sơ tuyệt mật, phỏng vấn những cựu thành viên Lực lượng Mãnh Hổ. Nhiều sự thật ghê gớm đã được tiết lộ trong loạt bài Buried Secrets, Brutal Truths (Bí mật chôn vùi, Sự thật tàn bạo) trên tờ Toledo Blade. Loạt bài này đã được trao giải thưởng Pulitzer hạng mục Báo chí năm 2004; từ nền tảng đó, Sallah và Weiss lại tiếp tục viết thêm quyển sách Lực lượng Mãnh Hổ đầy ắp tư liệu, giàu sức thuyết phục.

Xét về mặt nội dung, Lực lượng Mãnh Hổ có thể được chia làm hai phần. Phần đầu tiên thuật lại quá trình sa đọa của Mãnh Hổ khi trở thành đơn vị vô tổ chức và tàn nhẫn bậc nhất. Một cựu thành viên đã thuật lại với phóng viên rằng mục tiêu lúc bấy giờ của Mãnh Hổ là “hễ thấy gì động tĩnh là giết.”

Đến phần hai, cuốn sách thuật lại quá trình điều tra không khoan nhượng của sĩ quan Gustav Apsey sau 5 năm xảy ra cuộc thảm sát. Công việc của ông gặp nhiều khó khăn vì thiếu cơ sở dữ liệu. Thêm vào đó, do qui định của luật pháp, những người lính tàn bạo nhất lại là những người không phải chịu tố tụng vì họ đã rời khỏi quân đội. Lời khai của những thành viên miễn cưỡng chấp nhận trả lời trong cuộc điều tra cũng làm dấy lên sự nghi ngờ về mức độ tin cậy, một phần lí do là vì họ đã phải chịu di chứng hậu chấn thương về tinh thần. Khi phỏng vấn những cựu thành viên trong Lực lượng Mãnh Hổ và các nhân chứng người Việt, Sallah và Weiss đã cố gắng tìm hiểu lí do tại sao cuộc điều tra trước đây bị ngăn chặn, tại sao không có ai bị xét xử vì tội giết người.

Lực lượng Mãnh Hổ đặt ra nhiều câu hỏi nhân quyền đau đớn

Nhiều người lính trong Lực lượng Mãnh Hổ đã xuống tay giết người không chút nao núng khi cố gắng “giảm thiểu tối đa cảm xúc liên quan đến những sự kiện đang diễn ra.” Một người lính còn phát biểu rằng: “Vùng thung lũng này là nơi tồi tệ với tất cả chúng ta. Nhưng ta không cẩn phải chăm chăm nhìn thường dân để chọn mục tiêu. Chúng ta là Mãnh Hổ. Chúng ta thượng đẳng hơn.”  

Những thành viên trong Lực lượng Mãnh Hổ đều có số phận khác nhau, tất cả đều chỉ có điểm chung là thiện chiến. Sau khi rời khỏi Mãnh Hổ, có nhiều người vào tù ra khám, có nhiều người chết trẻ vì bị ung thư hay sơ gan, hoặc tự sát; một trong những người tàn ác nhất được miêu tả trong sách đã qua đời ở tuổi 34.

Lực lượng Mãnh Hổ được viết theo lối tường thuật ở ngôi thứ ba, kể lại những sự việc đã xảy ra như đang ở thì hiện tại mà không có bất kì bình luận xen giữa nào của phóng viên. Điều này đem lại cảm giác sống động, khách quan cho người đọc tương tự như trải nghiệm khi xem phim tài liệu không có lời bình theo phong cách direct cinema. Tuy vậy, khi các sự kiện càng được kể đơn giản thì càng có sức lay động.

Những câu chuyện thương tâm trong Lực lượng Mãnh Hổ có thể khiến người đọc bứt rứt; nhưng đồng thời, lại khó lòng buông sách xuống vì phải suy tư miên man về nhiều câu hỏi nhân quyền được đặt ra.   

Nhận xét của báo chí thế giới

“Hấp dẫn… Sallah và Weiss đã hoàn thành xuất sắc công việc khi kể lại không chỉ tổng quan câu chuyện chiến đấu mà còn cả những nỗi đau thường trực của các cá nhân.”

- Roger K. Miller | Pittsburgh Post-Gazette

“Tôi đã tường thuật về cuộc chiến kéo dài và chắc chắn rằng lời kể của các tác giả là đáng tin cậy... Lực lượng Mãnh Hổ bổ sung khía cạnh đáng sợ và sống động vào kiến thức của chúng ta về thảm kịch xảy ra ở Việt Nam cũng như sự hiểu biết của chúng ta về chính mình. Nhất định sẽ được đón nhận trong tương lai.”

- Stanley Karnow | Washington Post Book World

“Sallah và Weiss góp tiếng nói của họ cùng với những người lính Mãnh Hổ, người dân Việt Nam và những người thân yêu của họ. Thành quả là một câu chuyện hấp dẫn trải dài gần bốn thập kỷ và giúp định nghĩa lại Chiến tranh Việt Nam.”

- Bill Frogameni | Salon

“Mạnh mẽ... Cấu trúc xuất sắc và thật đáng kinh ngạc... Với Lực lượng Mãnh Hổ, Sallah và Weiss đã giành được vị trí bên cạnh Seymour Hersh (Chain of Command), Michael Herr (Dispatches) và Mark Bowden (Black Hawk Down) trong vai trò những nhà biên niên sử chiến tranh... Ngay lập tức thu hút sự chú ý và công bằng... Một bài thuyết trình xuất sắc và đầy đau đớn.”

- Joel Turpinseed | Minneapolis Star-Tribune

“Mạnh mẽ... Câu chuyện này được thể hiện lần đầu tiên dưới dạng loạt bài trên Toledo Blade, đã giành được giải Pulitzer cho Michael Sallah và Mitch Weiss. Quyển sách xứng đáng nhân đôi thành tích.”

- Ike Seamans | Miami Herald

“Đáng suy nghĩ... Sallah và Weiss đã cung cấp cho công chúng Mỹ câu chuyện được ráp nối này và bày tỏ lòng trắc ẩn đối với những người lính bị treo cổ đã phải chịu toàn bộ trách nhiệm về các sự kiện... Đây là một ví dụ sáng giá về cách báo chí có thể hoàn thành mục đích cao quý nhất là thông báo và vì thế đã trao quyền phán xét lại cho công chúng.”

- Edward Nawotka | San Francisco Chronicle

“Một câu chuyện hấp dẫn, một câu chuyện sẽ khiến người đọc vừa kinh hoàng vừa xấu hổ.”

- William Wineke | Wisconsin State Journal

“Một sự trình bày tuy rắc rối nhưng hấp dẫn về những gì có thể xảy ra khi một đơn vị quân đội tinh nhuệ chịu sự lãnh đạo kém và có mức độ thương vong cao... Các tác giả kể lại những chi tiết phức tạp theo phong cách báo chí trực diện khiến độc giả khó lòng đặt sách xuống”

- Robert Ruth | Columbus Dispatch

“Vừa nghiêm túc vừa xác đáng... Các tác giả đã truyền tải rất sinh động môi trường khắc nghiệt nơi những người lính bắt buộc phải tồn tại. Lực lượng Mãnh Hổ xuất hiện thật kịp thời.”

- Jack Kelly | American Heritage

“Rất lôi cuốn.”

- Dylan Foley | Denver Post

“Một câu chuyện hấp dẫn về con người trong chiến tranh, đúng thời điểm để nhìn lại các sự kiện ngày nay vì nó dẫn tới sự lo ngại sâu sắc.”

- George Herring, tác giả của Americas Longest War: The United States and Vietnam, 1950-1975

Về tác giả

Michael Sallah
Mitch Weiss

Hai tác giả Michael Sallah & Mitch Weiss được trao giải thưởng Pulitzer, thể loại Phóng sự Điều tra vào năm 2004 cho loạt bài về Lực lượng Mãnh Hổ trên tờ Toledo Blade. Họ cũng đã nhận được nhiều giải thưởng tiểu bang và quốc gia trong sự nghiệp.

Sallah từng được Hiệp hội các Nhà báo Chuyên nghiệp vinh danh là Phóng viên xuất sắc nhất ở bang Ohio. Ông hiện là biên tập viên mảng điều tra cho tờ Miami Herald.

Weiss đã cộng tác nhiều năm với Associated Press. Ông hiện là biên tập viên của tờ Charlotte Observer.

Đọc bài viết

Cafe sáng