Nối kết với chúng tôi

Book trailer

Chốn cô độc của linh hồn: Khía cạnh lừa bịp của cô đơn

Tiểu thuyết “Chốn cô độc của linh hồn” của tác giả Yiyun Li là cuộc khảo sát tỉ mỉ về sự tác động của quá khứ lên cách con người vận hành cuộc sống hiện tại. Thông qua đó, tác giả vẽ nên bức tranh về một thế hệ trẻ lạc lõng giữa Bắc Kinh những năm đầu thập niên 90.

Published

on

Chi tiết tác phẩm

Một nhóm bạn ba người gồm Bá Dương, Mạc Lan, Như Ngọc cùng sống trong khu nhà tập thể kiểu cũ ở Bắc Kinh những năm cuối thập niên 80. Cuộc đời họ thay đổi hoàn toàn sau vụ đầu độc Tiểu Ái – người chị họ hàng xa của Như Ngọc, bậc tiền bối mà cả Bá Dương lẫn Mạc Lan đều ngưỡng mộ. Việc này xảy ra vài tháng sau sự kiện ở quảng trường Thiên An Môn mà Tiểu Ái cũng là sinh viên tham gia biểu tình. Không ai rõ đây là vụ mưu sát, tự sát hay chỉ đơn thuần là tai nạn. Bí ẩn này vừa đồng thời là điểm khởi nguồn, vừa giữ vị trí trung tâm trong toàn bộ tác phẩm được kể theo lối xen kẽ giữa quá khứ và hiện tại.

Không sử dụng thời gian tuyến tính để kể chuyện là lựa chọn chính xác của Yiyun Li về mặt nghệ thuật. Nếu câu chuyện là đường thẳng một chiều, sự kiện Tiểu Ái bị đầu độc sẽ chỉ là một điểm nào đó nằm giữa tác phẩm, xảy ra một lần, không lặp lại và bị những sự kiện sau đó đẩy lùi. Nhưng vì tác phẩm phát triển theo lối đan xen giữa quá khứ và hiện tại, người đọc sẽ không ngừng được nhắc nhở lí do tại sao lại có sự đi về thường trực như thế: bởi vì cuộc đời của toàn bộ nhân vật đã bị chia cắt thành giai đoạn trước và sau sự kiện Tiểu Ái bị đầu độc, bởi vì họ không thể tiến đến tương lai với tâm thế rũ bỏ hoàn toàn quá khứ được nữa, quá khứ níu chân họ trong chuyển động xoay vòng của hồi tưởng.

Chất độc không giết Tiểu Ái ngay mà làm một điều tồi tệ hơn: rút dần sự sống của cô, giam cầm cô suốt hai mươi mốt năm trong cơ thể của mình cho đến khi hoàn thành nốt nhiệm vụ ban đầu. Nhưng nó không chỉ làm hao mòn thể chất của cô, nó còn làm hao mòn tinh thần của những người xung quanh cô. Bá Dương từ một chàng trai lém lỉnh, nhiệt thành tin vào tình yêu năm xưa trở thành một doanh nhân giàu có nhưng ngờ vực về sự tồn tại của thứ tình yêu thuần túy, không bị chi phối bởi vật chất. Mạc Lan từ một cô gái luôn quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ mọi người xung quanh trở thành kẻ thủ thế trong sự cô đơn của chính mình. Chỉ có mỗi Như Ngọc vẫn duy trì được vẻ điềm tĩnh, xa cách không thay đổi. Dù ở những nơi khác biệt địa lí khi trưởng thành – Như Ngọc và Mạc Lan sang Mỹ, Bá Dương ở lại Bắc Kinh; cả ba nhân vật chính đều sống vật vờ như những bóng ma. Họ không thực sự sống mà chỉ cố giữ mình tách biệt với cuộc đời: không yêu nó quá cuồng nhiệt, chỉ gắn bó vừa đủ ở bên lề để không hoàn toàn bị loại ra khỏi nó dù không thực sự ở trong nó.

Lí giải về tiêu đề Kinder than Solitude, Yiyun Li từng chia sẻ trên trang National Public Radio rằng: “Mạc Lan, cô gái đã rời Trung Quốc, luôn nghĩ sự cô đơn là bạn chí thân của cô. Nhưng ở cuối tác phẩm, cô nhận ra mình không sở hữu sự cô đơn, cái cô có được chỉ là sự cách li suốt đời với tình yêu và cuộc sống. Và đó là điều tôi đã học được, hoặc là điều tôi đã cố gắng thấu suốt qua những nhân vật của mình, sự cô đơn cố nhiên là quan trọng, nhưng đôi khi cô đơn cũng có khía cạnh lừa bịp. Mọi người thường sử dụng cô đơn như cái cớ để không kết nối với người khác. Và rốt cuộc, tôi đã thực sự thay đổi một chút quan niệm về cô đơn, đó là lí do tác phẩm này có tiêu đề Kinder than Solitude, bởi vì nỗi cô đơn có thể dịu dàng, nhưng ắt hẳn phải còn điều gì đó dịu dàng hơn cả nỗi cô đơn.”

Và có lẽ, chính tiểu thuyết Chốn cô độc của linh hồn cũng là một nỗ lực của Yiyun Li trong cuộc truy cầu điều gì đó dịu dàng hơn, đẹp đẽ hơn, tử tế hơn nỗi cô đơn.

Thông tin tác giả

Yiyun Li
Ảnh: The New York Times

Yiyun Li sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, cô đến Mỹ vào năm 1996. Tập truyện ngắn đầu tay của cô – A Thousand Years of Good Prayers đã thắng giải thưởng Frank O’Connor International Short Story Award, PEN/Hemingway Award, Guardian First Book Award, và California Book Award cho hạng mục tác phẩm hư cấu đầu tay. Tiểu thuyết The Vagrants của cô đã đạt huy chương vàng của giải California Book Award cho hạng mục tiểu thuyết, và được đưa vào danh sách rút gọn của giải Dublin IMPAC Award. Gold Boy, Emerald Girl – tập truyện ngắn thứ hai của cô được đưa vào chung kết giải Story Prize và danh sách rút gọn của giải Frank O’Connor International Short Story Award. Kinder than Solitude, tiểu thuyết gần đây nhất của cô khi xuất bản đã nhận được phản hồi tích cực từ những nhà phê bình. Các tác phẩm của cô đã được dịch ra hơn hai mươi ngôn ngữ.

Cô được tạp chí Granta bình chọn là một trong 21 Tiểu thuyết gia trẻ xuất sắc nhất của Mỹ dưới 35 tuổi, và được tạp chí The New Yorker vinh danh là một trong 20 nhà văn hàng đầu dưới 40 tuổi. Cô nằm trong ban giám khảo của những giải thưởng danh giá như Man Booker International Prize, National Book Award, PEN/Heminway Award… Cô hiện đang là biên tập viên cho tạp chí văn chương A Public Space có trụ sở đặt tại Brooklyn.

Cô sống ở Princeton, New Jersey với chồng và hai người con trai, giảng dạy tại trường đại học Princeton.

EDITORIAL REVIEW

Salman Rushdie, tác giả Nhà Golden

“Văn phong của Yiyun Li có vẻ tĩnh tại lừa dối bên ngoài, nhưng đằng sau lớp vỏ đó là nỗi buồn, niềm đau và bi kịch của ba cuộc đời bị cuốn vào thứ cô đơn có phần mang tính hủy diệt do những kí ức quá khứ gây ra. Những nhân vật của Yiyun Li được miêu tả với một vẻ đẹp tàn nhẫn, và những cảm xúc của họ gắn chặt với định mệnh cuộc đời họ, với bí ẩn trong vụ một người phụ nữ bị đầu độc, một tội ác đã định hình – có lẽ đã làm biến dạng – tất cả họ. Đây là một tiểu thuyết xuất sắc phi thường, và Yiyun Li đã trở thành một trong những tiểu thuyết gia quan trọng trong thời đại của chúng ta.”  

The New Yorker

“Yiyun Li đã biến một bí ẩn được cài đặt rối rắm thành thứ gì đó sâu sắc hơn, đòi hỏi sự chất vấn về ý nghĩa của tội ác và hình phạt trong bức tranh luân lí ảm đạm của xã hội Trung Quốc đương thời.”

The New York Times Book Review

“Trong lối viết của Yiyun Li có gì đó tự chủ, gọn gàng, điềm tĩnh không chút gắng sức khiến người ta dễ nhận thấy cô là một tác giả giống như Jhumpa Lahiri, biết cách sử dụng sự trung tính theo kiểu của Chekov để đem đến sự phức tạp, hỗn độn, có vẻ như là “nhiều màu sắc” khiến cuộc đời những nhân vật của cô phần nào mang không khí vô hại như những bức tranh màu nước.”

The Wall Street Journal

“Yiyun Li như một chuyên gia về nỗi cô đơn và niềm tuyệt vọng – trong lĩnh vực này, cô khiến chúng ta nhớ đến thi sĩ của nỗi cô đơn trước đây, William Trevor – và tác phẩm của cô cũng phong phú không kém gì ông trong sự tao nhã, trong những biểu hiện tế vi của niềm tuyệt vọng.”

Kirkus Review

“Lối kể chuyện sắc lạnh, triết lí của Yiyun Li mở ra những tầng lớp bất ổn nhưng đồng thời lại cho thấy cái nhìn thấu suốt đáng kinh ngạc về những di sản kế thừa từ gia đình và những ảnh hưởng văn hóa.”

Booklist

“Tác phẩm thứ tư của Yiyun Li đưa người đọc vào cái bẫy của một vụ án trinh thám mà không cần viện đến những công thức xoàng. Thay vào đó, cô đào sâu tâm lí nhân vật. Văn phong của cô lúc thì hoa mĩ, lúc thì giản dị nhưng lại cực kì chuẩn xác, dù là miêu tả nhà hỏa táng, khoai lang nướng, hay tuyết rơi vùng trung tây. Một tiểu thuyết ấn tượng, trầm buồn và bất khả dự đoán.”

The Washington Post

“Một tiểu thuyết tinh tế, đầy thuyết phục về chủ đề gánh nặng của kí ức, trọng lượng của sự mất mát và vô số phương thức quá khứ khả dĩ làm méo mó tâm hồn ta… Yiyun Li mang đến cho chúng ta tặng phẩm là những áng văn duyên dáng… Tiểu thuyết của Yiyun Li khéo léo dẫn dụ người đọc qua những nút thắt rối rắm của câu chuyện, qua những chuyển đổi xuôi ngược trong thời gian cũng như giữa Đông và Tây, xây dựng kịch tính tăng dần. Vẻ đẹp thanh thoát, sắc bén trong văn phong của cô cuốn chúng ta vào sâu thật sâu bên trong những nhân vật bị dày vò khốn cùng, phơi bày toàn diện bản ngã của họ và điều gì đã xảy ra giữa họ… Hiếm khi nào một người bình thường có thể tiếp nhận những quan sát sắc sảo như thế.”

Los Angeles Times

“Tác nhân khiến tiểu thuyết này có sự sống động như thế chính là tính nhân văn… Nó là sự truy vấn về cách thức quá khứ để lại những vết sẹo trong chúng ta, định hình hiện tại và tương lai, và một số tội lỗi, khi đã phạm phải, thì không bao giờ có thể xóa bỏ.

Chốn cô độc của linh hồn không phải là bi kịch, mặc dù bi kịch nằm ngay trung tâm của nó; thay vì vậy, nó là tiểu thuyết nói về sự tha hóa, mà chúng ta dễ hình dung là sự kết tội hay ân xá đều tan tành mây khói trước cả khi ta kịp chấp nhận. Đó là một thực tế trải nghiệm mà quyển sách này mang đến sự cộng hưởng cho tất cả chúng ta, với ý định phơi bày điều gì sẽ xảy ra sau khi sự ngây thơ bị mất đi. Tất cả chúng ta đều đã từng là trẻ thơ, và ta tham dự vào những việc, rồi hiểu ra những điều, sẽ theo cùng ta suốt quãng đời còn lại.”   

Chicago Tribune

“Chốn cô độc của linh hồn không phải là tiểu thuyết dễ đọc, hay nói thẳng ra thì, không phải là thứ dễ khiến ta thích thú, dù nó đầy ắp sự khẩn cấp và suy xét. Không chỉ là tiểu thuyết, nó còn là bức tranh biểu tượng được phác họa tinh tế về một Trung Quốc đang trên đà biến đổi, là câu chuyện cảnh báo được kể ra để chống lại sự bất công trong một thế giới mà phần lớn thời gian người ta cố gắng không can dự vào bất cứ việc gì.

Một số đoạn khiến người đọc suy ngẫm về thân phận con người, một số khác cuốn ta vào những bí ẩn thú vị. Chốn cô độc của linh hồn có cả hai phẩm tính đó và khiến ta tự hỏi phải chăng hố sâu ngăn cách chúng thực tế lại hẹp hơn ta tưởng tượng.”

The Boston Globe

“Tài năng thật sự của cô – được mài giữa bằng việc nghiên cứu kĩ lưỡng Ivan Turgenev và William Trevor – là lối kể chuyện theo kiểu xưa. Đặc tính của lối viết này là cảm thức có thể bắt trọn một cuộc đời, toàn vẹn một cuộc đời trên những trang giấy, và ý niệm về việc có những cuộc đời đã được định sẵn bi kịch. Từng chút một, những nhân vật của Yiyun Li rơi vào niềm tin đó, giống như những người sống lạc thời trong thế kỉ 21.

Nghệ thuật trong Chốn cô độc của linh hồn nằm ở cách Yiyun Li cho chúng ta thấy vì sao nhân vật của cô lại có góc nhìn như thế. Cô hoàn thành nhiệm vụ này với sự kiên nhẫn hiếm thấy, và đưa vào một ít sáng tạo cho tiếng Anh. Câu văn của cô như những viên đá nằm sâu dưới đáy hồ đã được gột rửa qua nhiều thập niên. Chúng trượt khoan khoái qua tâm trí ta khi lần giở từng trang sách.”

Press Citizen

“Những ai cảm thấy khó chịu với vẻ ngoài của những kẻ tự phụ xung quanh mình, thường cảm thấy khó lòng bước qua bức tường mà những nhân vật của Yiyun Li đã cố công dựng nên. Và với cả những ai đang cố kiềm nén những cảm xúc và dục vọng con người, quyển sách này dường như đang nói cùng họ nỗi khao khát phá vỡ những cổng thành đã giam giữ chính họ tách biệt khỏi mọi điều hứa hẹn và tình yêu.”

Toronto Star

“Yiyun Li giữ được khoảng cách vật lí và tinh thần để đứng vững giữa hai nền văn hóa rất khác biệt… Rất nhiều ẩn ý trong những câu văn trữ tình của Yiyun Li dẫn dụ người đọc bước vào một mạng lưới dày đặc những suy tưởng nội tâm. Nỗi buồn dai dẳng vẫn còn vương lại sau những câu chữ cuối cùng.” 

Newsday

“Yiyun Li sử dụng lối viết trực diện để bóc tách tầng tầng lớp lớp bi kịch tâm lí. Rất ít người viết giỏi trong việc phơi bày sự hỗn độn nằm ẩn sau những nỗ lực phóng chiếu vẻ điềm tĩnh ra ngoài.”

Mona Simpson, tác giả của tiểu thuyết My Hollywood

“Yiyun Li là một người rất hiện đại. Cô mang đến cho hình thức truyền thống vẻ đẹp tươi mới và chuẩn mực. Tiểu thuyết của cô sắc, gọn và khéo léo như một tuyệt tác nội thất theo phong cách mid-century, với cảm thức về sự bền bỉ và giá trị gia tăng.”

Hết.

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Book trailer

Đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên để lắng nghe ‘khúc hát của cây’

Hãy chạm chiếc ống nghe vào làn da phong cảnh, để nhận ra bên đưới ấy có gì chuyển động. Hãy lắng nghe để nhận ra những gì tồn tại. Hãy lắng nghe để nhận ra giọng nói và thành viên của gia đình mình.

Published

on

By

khuc hat cua cay david haskell

Tất cả chúng ta – cây cối, con người, côn trùng, chim chóc… là một mạng lưới sự sống. Không có chuyện “tự nhiên” tách rời và chia cắt khỏi con người.

Vì vậy, hãy chạm chiếc ống nghe vào làn da phong cảnh, để nhận ra bên đưới ấy có gì chuyển động.

Trong tác phẩm Khúc hát của cây của David Haskell, thiên nhiên được chọn là nhân vật trung tâm, tác giả đã để các loài cây cất lên tiếng nói của mình về trái đất, con người và cả mối quan hệ phụ thuộc của đôi bên. Mà ở đó, con người chỉ đóng vai trò lắng nghe, nghe thật chân thành, những bản nhạc du dương réo rắt và cả những rung động nhỏ nhẹ nhất trong không khí mang nhịp điệu về một cuộc đời.

Khúc hát của cây gồm 3 chương, mỗi chương là những âm thanh cây cối khác biệt:

  • Chương 1 gồm Ceibo, Linh sam nhựa thơm, Cọ Sabal, Tần bì xanh, Cây mitsumata. Đây là những loài cây hiện sống tách biệt với đời sống con người, song vẫn luôn lặng lẽ giữ sợi dây liên kết với chúng ta suốt chiều dài lịch sử.
  • Chương 2 gồm Cây phỉ, Hồng sam và thông ponderosa, Cây phong lá đỏ. Đây là những cây mà tàn tích của nó là tương lai của con người. Chẳng hạn như khi gỗ phong được dùng làm đàn vĩ cầm, nó được chuyển hóa sang cuộc đời thứ hai cũng lâu dài và phong phú như cuộc đời thứ nhất.
  • Chương 3 gồm Cây dương, Lê Callery, Ô liu, Thông trắng Nhật Bản. Đây là những cây sống trong đô thị, nơi mối quan hệ con người – công nghệ tưởng chừng nổi bật hơn hẳn so với mối quan hệ giữa con người và tự nhiên.
    Đúng là mối thâm giao giữa chúng ta và cây cối không trội nổi lên trên bề mặt đô thị, song chúng vẫn âm thầm quấn chặt những dây leo vào từng ngõ ngách của đời sống văn hóa, tinh thần chúng ta, bền bỉ và không thể cắt đứt.

Mỗi loài cây được trao cơ hội để giãi bày. David Haskell đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên, đưa người đọc đến khắp các vùng đất trên thế giới để cùng thấu cảm những giãi bày đó. Đó có thể là tiếng rên chia cắt của cây ô liu ở vùng tranh chấp Trung Đông, là nhịp đập gỗ phong vang lên từ cây đàn vĩ cầm, hay lời kể của cọ Sabal về một câu chuyện cuộc đời không ngừng vận động để tồn tại.

Theo Haskell, cây xanh đại diện cho linh hồn của rừng, cho thấy cái quy luật nhân quả vể sự phát triển của các sinh vật trong vũ trụ. Tự thân cây xanh đã mang vẻ đẹp thuần túy nhờ vào cấu trúc bên trong, cơ chế vận hành và sự liên kết của nó với các sinh thể tự nhiên khác. Vẻ đẹp ấy còn ẩn chứa cả bề dày lịch sử và văn hóa, mang nặng ký ức của một thời đại, một bộ tộc hay đơn giản là lưu giữ truyền thống tốt đẹp của một gia đình.

Hãy lắng nghe để nhận ra những gì tồn tại.

Hãy lắng nghe để nhận ra giọng nói và thành viên của gia đình mình.

Xuyên suốt quyển sách, David Haskell khuyên người đọc lắng nghe tự nhiên. Vì chỉ có như thế, ta mới đủ rung động để nghe được những thanh âm đẹp đẽ khác của cuộc sống. Lắng nghe cây cối, những kết nối tuyệt diệu, giúp chúng ta hiểu làm thế nào sống trong các mối quan hệ mang lại nguồn gốc, bản chất và vẻ đẹp cuộc sống.

Mỗi loài cây được chú thích địa điểm, tọa độ cụ thể, tác giả xem thế giới tự nhiên như những thực thể sống.

“Tôi áp vành tai vào thân cây, tìm kiếm hào quang của miền sinh thái. Tôi không nghe thấy anh hùng nào, cá nhân nào làm nên tiêu điểm của lịch sử. Thay vào đó, từ trong tiếng hát, là bao ký ức sống động về cây cối, kể về cuộc sống cộng đồng, về mạng lưới những mối quan hệ.

Con người chúng ta thuộc về vòng hội thoại này, với tư cách cùng huyết thống và là thành viên bằng xương bằng thịt.”

David George Haskell là một nhà văn, cũng là một nhà quan sát tự nhiên sắc sảo. Quyển sách Khúc hát của cây thành hình từ đôi tai của một nhà thơ và con mắt của một nhà tự nhiên học. Quyển sách bao hàm nhiều kiến thức từ sinh học, lịch sử đến văn hóa… trong khi vẫn giữ được sợi dây văn chương và nhạc tính xuyên suốt.

Khoa học, trữ tình và đầy suy tư. Khúc hát của cây được xem là bản tình ca về cây xanh, là cuộc thám hiểm vể đời sống sinh học của chúng, đồng thời cũng là bản phân tích mang tính triết học tuyệt vời về vai trò của cây xanh trong lịch sử loài người và văn hóa hiện đại". - Science Friday, The Best Science Books of 2017

Nhận xét về sách:

"Đây là cuốn sách cho việc nuôi dưỡng tinh thần. Khúc hát của cây là lời biện luận mạnh mẽ chống lại cách thức mà con người làm đứt gãy chính những mối liên kết sinh học đem lại môi trường sống cho họ trên thế giới. Hãy lắng nghe như cách mà David Haskell đặt ống nghe nơi trái tim của tự nhiên - và khám phá những vần thơ lẫn âm nhạc tồn tại bên trong nó." - Peter Wohlleben, tác giả Đời sống bí ẩn của cây

"Khúc hát của cây lãng mạn và đầy tri thức, chứa đựng cả vẻ đẹp lẫn cảm giác mất mát." - Elizabeth Kolbert, người thắng giải Pulitzer, tác giả Đợt tuyệt chủng thứ 6

"Với đôi tai của một nhà thơ và con mắt của một nhà tự nhiên học, Haskell đã tìm lại bản thân chúng ta trong cuộc đấu tranh sáng tạo vĩ đại của cuộc sống và kêu gọi chúng ta tránh xa những con người vô cảm. Khúc hát của cây muốn nhắc nhở rằng chúng ta không cô độc và chưa bao giờ cô độc." - Neil Shea, nhà văn, National Geographic

Về tác giả:

David Haskell là nhà nghiên cứu khoa học, văn chương và tư tưởng về thế giới tự nhiên, ông là Giáo sư sinh vật học và môi trường tại Đại học miền Nam và Guggenheim. Cuốn sách đầu tiên của ông, tác phẩm The Forest Unseen (2012) đã lọt vào chung khảo giải Pulitzer (2013), đoạt giải thưởng Sách hay nhất của Viện Hàn lâm Quốc gia (2013), giải Văn chương viết về Môi trường Reed (2013), giải Sách ngoài trời Quốc gia (2012) đồng thời đoạt Á quân giải Văn chương Khoa học PEN E.O. Wilson (2013)...

Cùng với những nghiên cứu mang tính học thuật của mình, David Haskell cũng xuất bản các bài tiểu luận, xã luận và thơ ca.

“Khoa học và Nghệ thuật” của chúng ta là tự nhiên và hoang dại như chúng đã từng. Chúng ta không thể đứng ngoài lề bản nhạc cuộc sống. Âm nhạc này làm nên chúng ta; đó là bản chất của chúng ta”. – trích David Haskell

Đọc bài viết

Book trailer

Chuyến bay tháng ba – Sự hiểm nguy của ký ức

Ở 12 truyện ngắn có dung lượng vừa phải trong Chuyến bay tháng ba, có một điều dễ nhận thấy đó chính là mối bận tâm của tác giả hay cũng có thể nói là những ám ảnh với lịch sử, những nhân vật dù mang nhân dạng nào cũng như đang rì rầm kể lại từ bờ bên kia thực tại. – Huỳnh Trọng Khang

Published

on

By

chuyen bay thang ba le khai viet

Được ra mắt vào những ngày cuối tháng Tư vừa rồi, Chuyến bay tháng ba là một tuyển tập những lát cắt nhỏ hướng về con người và xoáy sâu vào môi trường sống nơi chủ thể ấy – trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai. Có thể thấy phần lớn những câu chuyện này được xây dựng dựa trên bối cảnh chiến tranh Việt Nam những ngày miền Nam chuẩn bị hoàn toàn giải phóng; nhưng song song đó cũng ẩn chứa những mẫu nhỏ được rút ra từ đời sống hiện đại, của những con người đầy âu lo, khoắc khoải với cuộc sống đương thời.

Trong tâm trí họ, đó là những ám ảnh, bất định, phân tranh của các miền ký ức. Ở đó, có ám ảnh chiến tranh, có thù hằn tiếm quyền, có tình yêu đổi thay, có ký ức bất tín… Đọc Lê Khải Việt ta hiểu con tàu thời gian từ quá khứ đến tương lai có thể vút nhanh đến mức độ nào, nhưng chủ thể và những giá trị họ mang theo đó dường như còn nguyên và mãi bất biến.

Với tác phẩm đầu tay của một cây bút hoàn toàn mới, Lê Khải Việt ít nhiều đã cho người đọc thấy được sự kiềm nén tự trong bản thân mình. Xuyên suốt tập truyện này có thể thấy rõ là đang viết về chiến tranh, nhưng trên hết những điều ấy, ta thấy chiến tranh chỉ là cái vỏ đang chứa đầy nước - thứ nước tinh khiết trong vắt của sự hồn nhiên, ngây thơ nay đã loang màu, nhúng chàm bởi những động chạm của con người, rất con người.

Có thể nói đây là chuỗi những văn bản sắp xếp cạnh nhau, chồng chéo lên nhau bởi lẽ Lê Khải Việt không hề giấu giếm những sợi dây kết nối các câu chuyện của mình. So với các tuyển truyện khác có điểm chung trong phong cách viết hay mặt nội dung, thì ở đây anh đã xây dựng được sự linh hoạt trong cách truyền tải: khi rõ ràng, chi tiết, rành mạch và nhiều ám ảnh của chuyện thật, người thật; khi thì cả một không gian nhuốm màu Kafka hiện lên với hóa thân, chuyển dời, siêu thực.



Các mẫu chuyện của anh dễ thấy không đầu không cuối, không rõ nguyên do, không một căn cước xác định nhân dạng; và dĩ nhiên, vì lẽ đó, nó tuồng như những lát cắt ngẫu nhiên vào trong thời đại tưởng còn đỏ hỏn nay ngã màu đời sống đô thị. Những thành tố này thường có cái kết không được chú trọng: khi thì lơ lửng như một suy tư chực chờ ghép nối, nhưng cũng có khi đột ngột bẻ ngoặt như cú xuống hàng cuối cùng của một trang sách gần chót.

Đó có thể là chiến tranh với những ám ảnh quá khứ mù sương về ánh mắt bình thản như của một tay chơi bạc có thần kinh thép của đứa trẻ nọ hay hình ảnh cô gái trôi ngửa trên vùng sông nước với bộ đồ trắng… Các nhân vật của anh như mắc một di chứng chiến tranh, họ kẹt mãi trong vùng ký ức để rồi lần mò tìm về những kho lưu trữ, những viện bảo tàng hay những trang sách vàng úa hàng cây. Lịch sử sắp sang trang, nhưng nhà thờ hay bảo tàng vẫn đứng vững; nhưng trên trang giấy ấy, đôi khi cũng chỉ tồn tại điều giả dối nhất mà con người có thể nghĩ ra.

Lê Khải Việt không tin và chẳng bám víu vào điều gì cả. Anh cho người đọc cảm giác của sự bất định và việc chuyển dời. Dù không thoát khỏi sự quyến rũ của “trò con trẻ” - ham muốn quyền lực, chém giết lẫn nhau; nhưng sâu thẳm một mặt nào đó, “người em bé” với thứ văn chương tựa như oxy nuôi dưỡng cơ thể là thứ anh hằng khao khát. Cũng tương tự thế, anh nghi ngại vai trò xác tín của ký ức - của dối trá được in trên giấy, nhưng rõ ràng rằng mỗi thời đều có một “trang sử” riêng mà ta không thể chối bỏ

Vượt thoát ra khỏi chiến tranh, Chuyến bay tháng ba còn là một cõi nhân tình thế thái với hệ giá trị đạo đức vô phương đoán định. Đó có thể là trò chơi quyền lực của San và Rô trong Đấu tranh hay cũng có thể là những ám ảnh sâu sắc trong Căn phòng, nơi chỗ trũng là điểm tụ phối cảnh mà dễ gợi nhớ tới George Saunders. Ngoài ra, đó còn là những dằn vặt, tự vấn về sự mông lung trong nền tảng đạo đức của một con người, rằng khi không thể tự quyết định được ý nghĩa cuộc sống, thì có còn là người hay không, hay đơn giản ngay bản thân họ cũng chỉ là những ảo tượng của những thứ không hề tồn tại?

Đi sâu vào trong ký ức để đón nhận sự bạo tàn và cái chối từ của một lòng sông cạn cô độc trong một cõi lòng đã bê tông hóa; Lê Khải Việt với cách viết lý trí, mới lạ và nhiều thể nghiệm đã đưa người đọc vượt thoát từ những ngày tháng Tư xa xôi để đến với thời đại Trump, với biến đổi khí hậu và đô thị hóa của những ngày hiện tại. Ở đó, những con số, dặm đường, mạng sống liệu có quan trọng không khi nó chỉ là những khoảng đục lỗ bởi kết thúc vẫn bị bỏ dở, đứt quãng và nhiều ngáng trở? Với cuốn sách đầu tay dự báo một cây viết độc đáo, Lê Khải Việt đã phác họa sự hiểm nguy của ký ức, cái bạo tàn của quyền lực và hơn hết là có hay không sự hiện hữu của tính người? Lạnh lùng và đầy sắc sảo.

--
“Tôi viết những truyện ngắn trong cuốn sách này hoàn toàn dựa vào cảm hứng muốn kể lại cái gì đó, bằng cách nào đó, về một cuộc chiến và một thực tại mà tôi hình dung được."
Lê Khải Việt
--

Hết.

bí.

Đọc bài viết

Book trailer

“Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao” qua nét vẽ nửa triệu followers

“Bà chắc chắn rằng, nhiều năm về sau, các cháu của ông bà sẽ thường xuyên nhớ đến ông bà. Thỉnh thoảng, bà tưởng tượng những lúc đó, khi các cháu nhìn những bức tranh ông vẽ, nhìn những dòng chữ bà viết bên cạnh rồi cảm thấy bình yên, cảm thấy được yêu thương…”

Published

on

By

nhin lai cuoc song dep biet bao

Ông Chan Jae Lee và bà Kyong Ja An cùng sinh năm 1942 tại Seoul, kết hôn với nhau vào năm 25 tuổi, có một con trai và một con gái. Năm 1981, ông bà nhập cư đến Brazil. Tại đây, ông Chan mở cửa hàng kinh doanh quần áo, còn bà Marina đảm nhiệm chức hiệu trưởng trường dạy tiếng Hàn ở São Paulo và giảng dạy Văn học Hàn Quốc tại một trường quốc tế.

Hai ông bà cùng điều hành tài khoản Instagram Drawings for My Grandchildren, với những bức vẽ sáng tạo bằng màu nước của ông Chan cùng những bài viết đầy tình cảm của bà Marina. Khởi đầu chỉ là một nơi để chia sẻ những câu chuyện về gia đình và cuộc sống, tài khoản nhận được sự yêu mến rộng rãi và đến nay đã thu hút được hơn 400.000 lượt theo dõi, nhận được sự quan tâm và khen ngợi từ BBC, NBC và The Guardian. Kênh Instagram là nguồn cảm hứng để ông bà cho ra đời quyển sách Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao.

Nội dung sách gồm nhiều phần, là những lát cắt cuộc đời của ông bà Chan - Marina. Đó có thể là câu chuyện hai người gặp nhau lần đầu tiên tại giảng đường đại học, về đứa cháu Lua vừa ra đời, về cuộc đời của con tê giác cuối cùng hay thậm chí về... nhóm nhạc BTS.

Nhìn lại cuộc đời đẹp biết bao như một món quà mà ông Chan và bà Marina dành tặng các cháu. Quyển sách dẫn dắt người đọc qua các chương "Mùa xuân", "Mùa hạ", "Mùa thu", "Mùa đông", tượng trưng cho từng giai đoạn cuộc đời mà ai cũng phải trải qua, để rồi kết luận: "Dù sao đi nữa, cuộc đời vẫn đẹp biết bao."

"Bà chắc chắn rằng, nhiều năm về sau, các cháu của ông bà sẽ thường xuyên nhớ đến ông bà. Thỉnh thoảng, bà tưởng tượng những lúc đó, khi các cháu nhìn những bức tranh ông vẽ, nhìn những dòng chữ bà viết bên cạnh rồi cảm thấy bình yên, cảm thấy được yêu thương.”

“Việc câu chuyện của ông bà gói gọn vào một quyển sách có cảm giác hơi lạ lẫm. Đột nhiên, bà có thể nhìn lại cuộc sống của ông bà trải dài trên những trang giấy trắng. Mỗi ngày là một ngọn đồi khác phải vượt qua. Nhưng từ vị trí bây giờ nhìn lại, bà thấy mỗi một khoảnh khắc ấy đều tuyệt đẹp. Rực rỡ. Dù sao đi nữa, cuộc đời vẫn đẹp biết bao. Bà thật sự muốn nói với các cháu điều đó.”

Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao

Truyền tải thông điệp cuộc sống thời đại 4.0 từ ông bà 80

"Nói thật với cháu, người có tuổi rất khó vượt qua những thử thách mới... Người già khó mà tự tin trong việc sáng tạo, chưa kể là làm việc với công nghệ."

Giống như bao người ông, người bà khác, ông Chan và bà Marina luôn muốn được gắn bó với tất cả con cháu đang sinh sống ở những nơi khác nhau trên thế giới. Nhưng học cách sử dụng Instagram chưa bao giờ là việc dễ dàng với ông bà tuổi 80.

Vượt ra nhiều trở ngại, ông Chan và bà Marina đã đã học cách sử dụng Instagram như một phương tiện kết nối với các thành viên khác trong gia đình. Quyển sách Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao, vì lẽ đó, ngân vang tình yêu gia đình kéo dài qua nhiều thế hệ, cắt ngang qua chiều dài địa lý.

Năm 2019, tài khoản Instagram Drawings for My Grandchildren đạt giải Webby - giải thưởng vinh danh những "hiện tượng" Internet. Tới nay, trang Instagram của ông bà tiếp tục là nơi lưu giữ những tranh vẽ và bài viết dành tặng cho cả ba đứa cháu.


Không phải quyển sách nhiều cao trào đến mức bạn phải xong xuôi trong một lần đọc, Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao xứng đáng có một vị trí đẹp trong tủ sách, để khi nào mệt mỏi, khi nào nhiều hoài nghi, ta lại lật giở những trang sách lấp đầy bởi yêu thương, để nhận ra cuộc sống vẫn luôn đáng sống mỗi ngày, bên cạnh những người ta yêu mến.

Quyển sách ghi dấu những khoảnh khắc nhỏ bé của gia đình, bất cứ ai đều phải trải qua, nhìn thấy mình trong câu chuyện của ông bà và cháu nhỏ.

Nhận xét về sách:

"Mỗi bài đăng trên Instagram mang đến cho chúng ta một bài học, chia sẻ một kỷ niệm và truyền tải một thông điệp cá nhân."
- BBC

“Một cách tuyệt vời để giữ sơi dây liên kết với các cháu.”
- The Telegraph

Nhìn lại cuộc sống đẹp biết bao ngân vang tình yêu gia đình kéo dài qua nhiều thế hệ và vượt qua mọi chiều dài địa lý.
Quyển sách ghi dấu những khoảnh khắc nhỏ bé của gia đình, bất cứ ai đều phải trải qua, nhìn thấy mình trong câu chuyện của ông bà và cháu nhỏ.
Đọc bài viết

Cafe sáng