Trà chiều

9 thư viện đẹp và độc đáo nhất thế giới: Khi nơi đọc sách trở thành công trình sáng tạo

Published

on

Trải qua hàng nghìn năm phát triển, thư viện đã vượt qua chức năng nguyên thủy của nó là kho tàng lưu trữ và bảo quản sách. Ngày nay, rất nhiều thư viện đã trở thành công trình nghệ thuật thẩm mỹ và đột phá. Đồng thời, thư viện còn là nơi ghi chép lại lịch sử, truyền thống, thói quen sinh hoạt và nhịp thở của cộng đồng cư dân thành phố, đồng thời là đứa con tinh thần của đội ngũ kiến trúc sư sáng tạo trên thế giới.

Bất kể bạn là người yêu cái đẹp đơn thuần, hay là kẻ đam mê sách đến quên ăn quên ngủ, những công trình thư viện do bookish giới thiệu hẳn sẽ mang đến cho bạn những niềm vui mãn nhãn.

1. Thư viện Thiên Tân Tân Hải (Trung Quốc): Công trình của viễn cảnh tương lai

Thư viện Thiên Tân Tân Hải là một trong những thư viện nổi danh thế giới có tuổi đời trẻ nhất – và thiết kế hiện đại nhất. Được phác thảo và xây dựng trong khoảng thời gian kỷ lục là ba năm, thư viện ra mắt vào năm 2017, nằm tại quận Tân Hải, Thiên Tân (một đô thị ven biển ngoại ô Bắc Kinh).

Điểm độc đáo và bắt mắt nhất là khán phòng hình cầu tại trung tâm thư viện, được bao quanh bởi các giá sách có chiều cao chạm trần – chứa đến 1,2 triệu cuốn sách. Các dãy kệ sách nhấp nhô cấu thành nội thất tòa nhà, được tận dụng để tạo thành vách tường, cầu thang, chỗ ngồi, trần nhiều lớp, tạo nên cấu trúc địa hình đặc thù, mênh mông và uốn lượn, khiến du khách cảm thấy choáng ngợp khi bước vào tham quan.

2. Thư viện Sách & Bản thảo Quý hiếm Beinecke (Mỹ): Pháo đài sách cổ

Tọa lạc tại Đại học Yale ở New Haven, Connecticut), Thư viện Sách & Bản thảo Quý hiếm Beinecke là một trong những thư viện lớn nhất thế giới, được trưng dụng với mục đích duy nhất là bảo quản những tác phẩm và bản thảo hiếm có khó gặp.

Được thiết kế bởi Gordon Bunshaft và hoàn thành vào năm 1963, “pháo đài sách” này được bao bọc bởi lớp đá khối rắn chắc, mặt tiền làm từ đá cẩm thạch mờ, che chở bên trong là thiết kế tháp sách kính nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên, bởi vì thư viện Beinecke mang phong cách Hiện đại quá đỗi tân thời, đôi khi nó trở thành một sự tồn tại lạc quẻ và “chướng tai gai mắt” giữa khuôn viên đại học Yale cổ kính. Nhưng không thể phủ nhận, nó đã làm tốt chức năng lưu trữ và bảo vệ những hiện vật văn học quý giá. Bên cạnh những cuốn sách cổ xưa làm từ giấy cói, du khách tham quan còn có thể ngắm nhìn bộ sưu tập thư và bản thảo của tác gia Langston Hughes, Edith Wharton, Walt Whitman, Gertrude Stein và Alice B. Toklas.

3. Thư viện Tu viện Saint Gall, St Gallen (Thụy Sĩ): Nét đẹp thần thánh của tri thức

Một trong những thư viện lâu đời nhất còn sót lại ở Thụy Sĩ nói riêng và châu Âu nói chung, Thư viện Tu viện Saint Gall là công trình kiến trúc tuyệt đẹp với các bức bích họa trên trần và nội thất gỗ đánh bóng lộng lẫy. Đặc biệt, du khách tham quan không được phép tự chụp ảnh trong thư viện. Nơi đây còn là kho chứa các bản thảo cổ và trưng bày các tác phẩm nghệ thuật quý giá.

4. Tu viện Thánh Catherine (Ai Cập): Lạc giữa cát vàng mộng ảo

Tu viện Saint Catherine là tu viện Chính thống giáo Hy Lạp, nằm trên núi Sinai ở độ cao hơn 1.500 mét so với mực nước biển, tại một thung lũng hẹp ở bán đảo Sinai.

Được xây dựng lần đầu tiên theo lệnh của hoàng đế Byzantine Justinian I, Tu viện Thánh Catherine có niên đại từ năm 530 SCN và hiện là thư viện hoạt động liên tục lâu đời nhất trên thế giới. Nó hiện lưu giữ hơn 3.000 bản thảo tôn giáo và giáo dục quan trọng, khoảng 8.000 cuốn sách in, bao gồm các ấn bản đầu tiên của Homer và Plato. Tu viện đã được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2002.

5. Thư viện sách tranh Iwaki (Nhật Bản): Thiên đường cho thiếu nhi

Là đứa con tinh thần của kiến trúc sư Tadao Ando, thư viện sách tranh Iwaki mở cửa vào năm 2005 và ban đầu chỉ phục vụ ba trường mầm non trong khu vực. Ngày nay, nó thu hút du khách mọi độ tuổi từ khắp nơi trên thế giới.

Hoàn toàn đi ngược lại với không khí trật tự, nghiêm cẩn và chừng mực của thư viện truyền thống, Tadao Ando đã tự do sáng tạo để xây dựng nên một không gian cuốn hút cho những đứa trẻ, để chúng có thể tự tin gọi đó là nhà. Yêu cầu duy nhất mà ông phải tuân thủ là phải dành không gian để trông thấy bìa sách. Thành quả cuối cùng – với lớp tường kính sinh động và các kệ sách đầy sức sống – đã được tôn vinh như một biểu mẫu mới cho không gian giáo dục tại Nhật Bản, và như một kiệt tác kiến trúc.

6. Thư viện thành phố Stuttgart (Đức): Phép mầu của khối hộp tối giản

Thư viện thành phố Stuttgart không chỉ dành cho những người yêu sách mà còn dành cho những ai có hiểu biết và con mắt thẩm mỹ để tìm hiểu về kiến trúc. Được thiết kế bởi Eun Young Yi, từ bên ngoài nhìn vào, thư viện này trông một khối rubik nhiều ô, trật tự một cách tối giản (và thô cứng). Nhưng một khi bước vào, bạn sẽ phải sửng sốt vì sự lớp lang của nó, từ hệ thống kệ sách, cầu thang và màu sắc để tạo ra trải nghiệm độc đáo cho du khách.

Không chỉ có sách, thư viện còn có một quán cà phê mang tên LesBar (nghĩa là quầy đọc sách) và một không gian riêng dành cho trẻ em, nơi chúng có thể vui chơi và xây dựng thói quen đọc sách từ nhỏ.

7. Thư viện Quốc hội, Washington DC (Mỹ): Thư viện lớn nhất thế giới

Được thành lập vào ngày 24 tháng Tư năm 1800, nằm trên Đồi Capitol, Thư viện Quốc hội Mỹ là thư viện lớn nhất thế giới với 170 triệu cuốn sách, bản thảo, tạp chí, phim và các sản phẩm văn hóa khác. Nếu nối các giá sách lại với nhau sẽ tạo thành tổng chiều dài đến 1.348 km!

Ước tính khoảng một nửa số sách và tuyển tập dài kỳ thuộc sở hữu Thư viện Quốc hội được viết bằng các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh. Có sự hiện diện của hơn 460 ngôn ngữ, đặc biệt đáng chú ý là các tuyển tập bằng tiếng Ả Rập, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, ngôn ngữ Slavic và châu Á. Đây đồng thời là thư viện luật lớn nhất thế giới; và là nơi sưu tập sách quý hiếm lớn nhất Bắc Mỹ.

8. Bảo tàng sách thu nhỏ Baku (Azerbaijan): Thánh địa của sách tí hon

Đây là bảo tàng – thư viện duy nhất trên thế giới dành riêng cho những cuốn sách thu nhỏ, chuyên về văn học Đông Âu và Á-Âu. Nơi đây trưng bày tác phẩm của các nhà thơ cổ điển vĩ đại người Azerbaijan như Nizami, Fizuli và Nasimi; phiên bản kinh Koran thu nhỏ và các nghiên cứu tôn giáo khác; các tác phẩm của tác giả quốc tế như Jack London, Honore de Balzac, Gustave Flaubert,…

Thư viện sách thu nhỏ của Baku cũng là ngôi nhà của ba cuốn sách nhỏ nhất, với kích cỡ khiêm tốn – mỗi cuốn có kích thước 2 mm x 2 mm. Nếu muốn đọc chúng, bạn cần một đôi mắt tinh tường và dĩ nhiên là một chiếc kính lúp xịn sò.

9. Thư viện Công cộng Đài Bắc, chi nhánh Bắc Đầu (Đài Loan): Công trình xanh của tương lai

Nằm giữa công viên xanh tươi, chi nhánh Bắc Đầu của hệ thống Thư viện Công cộng Đài Bắc là tòa nhà đầu tiên tại Đài Loan nhận được xếp hạng EEWH (hệ thống chứng nhận công trình xanh của Đài Loan) cao nhất – xếp hạng kim cương – khiến nó trở thành tòa nhà thân thiện với môi trường bậc nhất.

Thư viện được xây dựng từ gỗ khai thác từ những khu rừng bền vững. Một phần của mái nhà được cấu thành từ tấm quang điện để tạo ra điện năng từ ánh mặt trời. Để làm giảm sự xâm nhập của bức xạ nhiệt vào bên trong thư viện, các kiến trúc sư đã thiết kế một hệ thống phức tạp, kết hợp giữa lớp đất cách nhiệt dày 20 cm trên mái, tấm phủ ban công và khung cửa sổ bằng gỗ vuông góc, làm giảm tiêu thụ năng lượng từ điều hòa các thiết bị làm mát khác. Nước mưa được dẫn vào tòa nhà để sử dụng cho nhu cầu vệ sinh. Là công trình xanh nhất Đài Loan, thư viện Công cộng Đài Bắc – chi nhánh Bắc Đầu là công trình tiên phong cho xu hướng kiến trúc quan trọng trong thế kỷ 21.

Hết.

Mèo Heo dịch và tổng hợp.

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Trà chiều

Thư viện nhỏ nhất nước Ý

Published

on

By

Có một làn không khí mát lành thổi qua những ngọn đồi và những ghềnh đá ở Basilicata, vùng đất xa xôi ở phía nam nước Ý. Đó là một chiếc xe buýt thu nhỏ màu xanh lam nhạt, một chiếc xe nhỏ xíu chất đầy sách. Người thủ thư của thư viện đáng yêu này là Antonio La Cava, một giáo viên người Ý già đã về hưu. Kết thúc sự nghiệp dạy học sau 42, ông Antonio La Cava cảm thấy vẫn còn nhiều điều mình có thể để giúp trẻ em khám phá niềm vui với sách. Cũng chính từ suy nghĩ ấy, năm 2003, ông quyết định mua một chiếc xe Ape cũ và sửa nó thành một thư viện di động, đặt tên là Bibliomotocarro. Trên xe chứa khoảng 700 cuốn sách và có thể phát nhạc. Đây có lẽ là thư viện di động nhỏ nhất nước Ý. Mỗi khi chiếc thư viện di động ghé qua, âm thanh vui nhộn sẽ báo hiệu cho lũ trẻ biết. Ngay lập tức, chúng kéo đến vây quanh tủ sách độc đáo, háo hức như vây quanh chiếc xe bán kem yêu thích. Basilicata là vùng đất xa xôi và cằn cỗi của nước Ý, vùng đất này bị cô lập trong nhiều thế kỷ, cư dân ở đây đa số đã di cư đến Naples, Rome hoặc Mỹ. Trong hơn mười năm, Antonio La Cava đã lái xe qua nhiều ngôi làng nhỏ ở Basilicata, ông dừng lại, trò chuyện với người dân địa phương và cho lũ trẻ ở đó mượn sách, đôi tặng luôn những cuốn sách mà chúng thích. Đặc biệt, bên cạnh những cuốn sách thông thường, nơi đây còn có những cuốn sách trắng để cho trẻ em có thể vẽ và nói những suy nghĩ, mong muốn của mình. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013, ông La Cava chia sẻ rằng kinh nghiệm của bản thân cho thấy những năm tháng dạy ở trường đã giúp ông có thêm cách để giúp trẻ em yêu thích sách và việc đọc sách. Không chỉ là một thư viện nhỏ, chiếc xe Bibliomotocarro còn là một câu chuyện ý nghĩa về nước Ý, về sách, về trẻ em và tình bạn.

Có một làn gió mát lành thổi qua những ngọn đồi và ghềnh đá ở Basilicata, vùng đất xa xôi ở phía nam nước Ý. Đó là một chiếc xe màu xanh lam nhạt, một chiếc xe nhỏ xíu chất đầy sách. Người thủ thư của thư viện đáng yêu này là Antonio La Cava, một giáo viên người Ý già đã về hưu.

Kết thúc sự nghiệp dạy học sau 42, ông Antonio La Cava cảm thấy vẫn còn nhiều điều mình có thể để giúp trẻ em khám phá niềm vui với sách. Cũng chính từ suy nghĩ ấy, năm 2003, ông quyết định mua một chiếc xe Ape cũ và sửa nó thành một thư viện di động, đặt tên là IL Bibliomotocarro. Trên xe chứa khoảng 700 cuốn sách và có thể phát nhạc. Đây có lẽ là thư viện di động nhỏ nhất nước Ý.

Mỗi khi chiếc thư viện di động ghé qua, âm thanh vui nhộn sẽ báo hiệu cho lũ trẻ biết. Ngay lập tức, chúng kéo đến vây quanh tủ sách độc đáo, háo hức như vây quanh chiếc xe bán kem yêu thích.

Basilicata là vùng đất xa xôi và cằn cỗi của nước Ý, vùng đất này bị cô lập trong nhiều thế kỷ, cư dân ở đây đa số đã di cư đến Naples, Rome hoặc Mỹ. Suốt 19 năm qua, Antonio La Cava đã lái xe qua nhiều ngôi làng nhỏ ở Basilicata, ông dừng lại, trò chuyện với người dân địa phương và cho lũ trẻ ở đó mượn sách, đôi khi tặng luôn những cuốn sách mà chúng thích. Đặc biệt, bên cạnh việc cho và cho mượn sách, ông còn có những cuốn sách trắng để cho trẻ em có thể vẽ và nói những suy nghĩ, mong muốn của mình.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013, ông Antonio La Cava chia sẻ rằng kinh nghiệm dạy học của mình ở trường đã giúp ông có thêm cách để giúp trẻ em yêu thích sách và việc đọc sách. Không chỉ là một thư viện nhỏ, chiếc xe IL Bibliomotocarro còn là một câu chuyện ý nghĩa về nước Ý, về sách, về trẻ em và tình bạn.

Hạnh
dịch và tổng hợp từ nhiều nguồn

Đọc bài viết

Trà chiều

Annyeong: Hơn cả một lời chào

Published

on

By

"Các bạn vẫn biết Annyeong là 'Xin chào' trong tiếng Hàn. Thế nhưng các bạn có biết từ gốc tiếng Hán của nó là gì không? Vốn dĩ câu chào này có một nghĩa hơi khác 'xin chào' một chút đấy."

Cô Linh đã hỏi cả lớp như thế vào ngày đầu tiên của lớp sơ cấp hai tại Trung tâm Ngôn ngữ tiếng Hàn. Khi nghe cô hỏi câu này, tôi hết sức ngạc nhiên vì tôi không nghĩ một câu chào cơ bản, đơn giản như annyeong lại có thể mang một ý nghĩa sâu xa nào đấy. Hơn nữa, tôi vốn tưởng rằng annyeong là từ thuần Hàn, không phải Hán Hàn. Cho đến khi học lớp sơ cấp hai ở thời điểm đó, tôi không quan tâm lắm việc tra gốc từ Hán của những chữ Hàn được học trong lớp. Khi ấy, cả lớp không ai trả lời được câu hỏi của cô. Mọi người im lặng chờ nghe cô giải đáp vì những "tiết lộ" về tiếng Hàn của cô luôn thú vị và khi nói về tiếng Hàn, lúc nào cô cũng tràn đầy sự đam mê, nhiệt huyết.

"Annyeong vốn dĩ xuất phát từ chữ Hán là 'An ninh' (安寧) đấy."

Khi cô vừa nói ra điều này, tôi không thể ngăn bản thân mình "ồ" lên một tiếng. Tôi hết sức ngỡ ngàng, tuy chỉ mỉm cười nhẹ ngoài mặt nhưng thực ra trong đầu tôi đang cười lớn tiếng, cảm giác vô cùng thỏa mãn, hài lòng vì mọi thứ như rơi vào đúng khớp của nó. Annyeong, annyeong, annyeong... Khi đã biết nó đi từ gốc chữ Hán là "An ninh" thì càng đọc càng thấy hợp lí, thấy cách người Hàn phát âm chữ Hán rất gần người Việt. Trong tám tháng ngắn ngủi tôi được học tiếng Hàn, đã không ít lần tôi ngỡ ngàng với việc này. Thế nhưng, trường hợp của chữ Annyeong có lẽ là khiến tôi ngỡ ngàng nhất. Cô Linh giải thích tiếp.

"Annyeonghaseyo là chia động từ sang thể mệnh lệnh của Annyeonghata thôi. Như các bạn đã biết seyo là hãy làm gì đó. Vậy, Annyeonghaseyo nghĩa gốc là, tôi nói từ tiếng Hán luôn nhé. 'Hãy làm cho bản thân mình an ninh'. Nghĩa là 'Hãy làm cho bản thân mình an toàn'. Vậy nên cũng có nghĩa là 'Hãy chú ý cẩn thận', 'Hãy giữ gìn sức khỏe'. Nó gần nghĩa với 'Bảo trọng' đó. Qua thời gian, dần dần người ta sử dụng nó thành câu chào luôn. Vì vậy, nó có đặc trưng là vừa dùng để chào lúc mới gặp mặt, vừa chào tạm biệt cũng được. Nghĩa là vừa Hello, vừa Goodbye được luôn."

Tôi thật sự rất rất thích phần giải thích của cô về Annyeonghaseyo. Lời giải thích này đã giúp tôi hiểu ra rất nhiều điều. Khi xem phim Hàn, quả thật tôi có nghe các nhân vật chào nhau lúc mới gặp, lúc tạm biệt đều là "Annyeong", tuy nhiên tôi cũng không mấy chú ý lắm tới chi tiết này.

Buổi học này đã diễn ra cách đây gần hai năm... Tôi luôn nghĩ rằng tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ những điều hay, thú vị cô đã dạy về tiếng Hàn trong lớp. Tuy nhiên, khi thời gian ngày càng chồng từng tầng từng lớp dày đặc mà tôi ngày càng rời xa tiếng Hàn, tôi sợ rằng một lúc nào đó mình sẽ quên hết. Bây giờ, có lẽ cũng đã quá muộn rồi. Kí ức sau hai năm bị biết bao nhiêu câu chuyện từ sách vở, phim ảnh, báo chí, cuộc sống xung quanh ghi đè lên bộ nhớ ít ỏi nên có lẽ phần ghi nhớ về tiếng Hàn không còn nhiều nữa. Vì vậy, dù muộn nhưng tôi vẫn muốn ghi lại được bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Tôi tự trách mình rất nhiều vì ngày xưa sao không chịu ghi chép ngay khi về nhà sau mỗi buổi học. Hầu như, buổi học nào, cô cũng chỉ ra một điều gì đó thú vị.

Nhân vật Oh Sung Moo trong W - Ảnh: MBC

Kể từ khi biết nguồn gốc của Annyeong, khi xem phim hoặc nghe nhạc Hàn, tôi bỗng dưng vô tình chú ý đến chữ này hơn. Lí do khiến tôi nhớ đến Annyeong nhiều như vậy là vì tháng chín vừa qua, tôi rất nghẹn ngào khi nghe một nhân vật nói câu đơn giản này. Đó là Oh Sung Moo trong W. Có lẽ, cũng nên kể một chút về bộ phim, về tình huống ông nói Annyeong và vì sao nó khiến tôi nghẹn ngào như thế khi xem phim. W kể về chuyện tình giữa Kang Chul, một nhân vật truyện tranh và Oh Yeon Joo, con gái của chính tác giả bộ truyện đã tạo nên Kang Chul. Oh Sung Moo chính là người họa sĩ đã vẽ nên bộ truyện W và là bố của Oh Yeon Joo. Khi thế giới W đến hồi kết thúc, đòi hỏi chỉ có thể tồn tại hoặc Sung Moo hoặc Kang Chul, Sung Moo đã quyết định hi sinh để Yeon Joo đến được với Kang Chul. Khoảnh khắc cuối cùng, khi ông lái xe và dừng xe giữa đường để nhìn con gái từ đằng xa, trước lúc ông tan biến, ông đã nói: "Bố yêu con nhiều lắm. Annyeong." W có rất nhiều cảnh buồn nhưng tôi không khóc ở bất cứ cảnh nào, thế mà vào cảnh đó, tôi cảm thấy cổ họng như nghẹn lại, mắt ươn ướt nước. Bao nhiêu kí ức về chữ Annyeong khi học trong lớp ùa về. Tôi hiểu được rằng khi Sung Moo nói câu chào ấy với Yeon Joo, nó có rất nhiều nghĩa. Đó có thể là lời chào Yeon Joo vì ông đã phải rất cố gắng để chạy xe đến kịp thời nhìn con gái lần cuối. Đó đồng thời cũng là lời từ biệt con. Hơn nữa, còn có thể hiểu nó theo nghĩa "bảo trọng" như gốc của chữ này, rằng "hãy giữ sức khỏe nhé con gái yêu", "hãy bình yên nhé con gái yêu". Tuy nhiên, dù dịch sang tiếng Việt hay tiếng Anh thì cũng chỉ có một lựa chọn mà thôi và sẽ lớp mất đi ít nhất một lớp nghĩa. Trong bản dịch tiếng Việt mà tôi xem của phim14 thì subteam dịch là: "Chào con". Trong bản dịch tiếng Anh mà tôi thử tìm xem của trang Boxasian thì subteam dịch là: "Goodbye". Ở trường hợp này, tiếng Việt giữ được hai lớp nghĩa là hello, goodbye cùng lúc nhưng sang tiếng Anh thì chữ Goodbye chỉ còn một lớp nghĩa. Thực ra, nếu truy nguồn gốc của chữ Goodbye để ra nó là xuất phát từ chữ: "God be with you" thì ta cũng có thể thấy là bản thân chữ Goodbye có hai lớp nghĩa, nghĩa "God be with you" lại gần giống với nghĩa gốc "hãy chú ý an toàn" của Annyeong. Vậy là, trong cả tiếng Việt và tiếng Anh đều giữ được hai lớp nghĩa của chữ này, trong đó có một lớp nghĩa giống là "Goodbye" (đây cũng là lớp nghĩa chính yếu, quan trọng nhất ở ngữ cảnh này), và một lớp nghĩa khác ở mỗi ngôn ngữ (tiếng Việt thì giữ được thêm nghĩ Hello, tiếng Anh thì giữ được thêm lớp nghĩa Take care). Dù vậy, tôi vẫn nghĩ nếu thực sự hiểu hết các lớp nghĩa của Annyeong thì khi xem phim, đặc biệt là trong cảnh phim W ấy, sẽ rất thấm. Tôi nghĩ rằng nếu ngày hôm đó, cô Linh không giảng giải cho cả lớp biết nguồn gốc của chữ Annyeong, có lẽ khi xem W đến phân đoạn ấy, tôi đã không xúc động như vậy.

Ảnh từ phim You who came from the star

Gần đây, Annyeong lại khiến tôi xúc động trong một ngữ cảnh khác. Khoảng thời gian đọc Chiến tranh và Hòa bình khiến tôi rất nhức đầu. Vì vậy, khi đọc được phân nửa tiểu thuyết đồ sộ ấy, tôi quyết định dừng lại để xem một phim thuần giải trí nhằm xả stress. Tôi không nhớ mình đã suy nghĩ, tính toán thế nào, rốt cuộc tôi lại chọn phim You who came from the star để xem. Thực ra cũng dễ hiểu, đó là một trong những phim góp phần đẩy mạnh làn sóng Hallyu những năm gần đây khi mà phim truyền hình Hàn gây được ảnh hưởng lớn trên toàn châu Á càng ngày càng ít. Tôi rất thích phim You who came from the star ở khía cạnh giải trí, nó khiến tôi có những trận cười thỏa thuê và thực sự nạp lại được năng lượng để tiếp tục đọc Chiến tranh và Hòa bình. Trong You who came from the star, có một bài hát tôi rất thích: đó chính là bài Annyeong do Hyorin trình bày. Có lẽ, vì sợ mất đi lớp nghĩa đặc trưng của Annyeong nên nhà sản xuất phim đã dịch bài này sang tiếng Anh là Hello, Goodbye. Bài Annyeong trong phim là minh chứng rất rõ cho sự đa lớp nghĩa của chữ này. Lợi dụng sự đa lớp nghĩa này, người nhạc sĩ sáng tác đã tạo nên lời bài hát thật xúc động khi dùng phép chơi chữ trong lời. Dưới đây, tôi sẽ trích phần điệp khúc lời bài hát này:

"사랑이 왔는데
그댄 떠난대
기다렸는데
더 볼 수가 없대
늘 바보처럼
흐르는 눈물이 말해
안녕이젠 Goodbye
Hello Hello Hello
Hello Hello."

"Tình yêu đã đến rồi.
Vậy mà anh nói anh phải ra đi.
Em bảo em sẽ chờ anh.
Nhưng anh lại nói không thể gặp em nữa.
Em như một kẻ ngốc.
Những dòng lệ như muốn nói với em rằng:
Lời chào bây giờ là lời chia tay.
Hello Hello Hello
Hello Hello."
(tạm dịch từ các bản dịch tiếng Anh tham khảo trên mạng)

Ảnh từ phim You who came from the star

Trong đoạn này, hãy chú ý câu: "안녕이젠 Goodbye". Trong đó, 안녕 (Annyeong), 이젠 (Ijen là cách gọi tắt của 이제 + 는, có nghĩa: bây giờ). Như tôi đã trình bày ở trên, có thể tạm xem Annyeong có ba lớp nghĩa: Hello, Goodbye, Take care/To be peaceful. Lời bài hát này chính là chỉ định một lớp nghĩa cụ thể cho Annyeong trong ba lớp nghĩa đã biết đó. Tôi tự diễn dịch tâm trạng của cô gái như sau: "Trước đây, chúng ta nói Annyeong khi mới gặp nhau, khi chào tạm biệt nhau, khi dặn dò nhau hãy chú ý cẩn thân. Nhưng bây giờ, anh đã rời xa em rồi. Em hiểu rằng lúc này, giữa chúng ta, Annyeong chỉ có thể là lời chào tạm biệt mà thôi." Khi xem qua Vietsub bài hát này của những subteam khác nhau trên Youtube, tôi nhận thấy hầu như mọi người đều dịch là: "Lời chào bây giờ là lời chia tay." Tôi nghĩ rằng đây là một phương án hợp lí vì nó giữ lại được tinh thần gốc trong tiếng Hàn. Subteam dịch ra được tiếng Việt câu này chứng tỏ là dịch trực tiếp từ tiếng Hàn hoặc có am hiểu chút ít về tiếng Hàn chứ không phải dịch thông qua tiếng Anh. Bởi vì, khi đi một vòng dạo qua các trang dịch lời bài này sang tiếng Anh, ở đoạn ấy tôi thấy hầu như đều dịch là: "Goodbye now, goodbye." Tôi rất bất ngờ khi phát hiện những người dịch đoạn này sang tiếng Anh lại dịch như vậy vì nó không giống lắm tinh thần với câu gốc trong tiếng Hàn. Hơn nữa, thực ra để dịch gần giống nghĩa từ câu tiếng Hàn sang tiếng Anh cũng không phải là khó lắm. Tôi tự hỏi sao họ không dịch là: "Hello is now Goodbye" nhỉ. Sự nghịch lí trong câu này nghe sẽ thú vị hơn "Goodbye now, goodbye" mà. Tuy rằng, trong tiếng Hàn không có ý chỉ sự đối nghịch giữa chủ ngữ - vị ngữ mà chỉ có ý loại trừ bớt nghĩa của chủ ngữ thôi. Dù sao, dịch như thế nào cũng không bằng cảm nhận trực tiếp từ ngôn ngữ gốc.

Vậy là, bài viết của tôi đã đi đến hồi kết thúc. Tôi mong những ghi chép này của tôi không chỉ giúp ích bản thân mình mà còn phần nào giúp ích cho những bạn thích xem phim Hàn, thích nghe nhạc Hàn nhưng chưa thể thu xếp học tiếng Hàn được. Hi vọng, cũng như cô Linh đã truyền cảm hứng cho tôi, tôi cũng có thể truyền một chút cảm hứng cho bạn, giúp bạn thấu hiểu hơn về chữ Annyeong khi xem phim, nghe nhạc. Tôi đã muốn viết bài về chữ Annyeong từ lâu nhưng cứ lần lữa mãi. Hôm nay, nhân dịp đầu năm mới, tôi muốn viết bài này như một sự khởi đầu cho chuỗi bài tôi sẽ viết về tiếng Hàn trong thời gian sắp tới. Vì tôi chỉ học tiếng Hàn trong khoảng thời gian ngắn và đã ngừng học từ rất lâu nên số bài viết có lẽ chỉ rất ít, đếm trên đầu ngón tay mà thôi. Tuy vậy, tôi tự nhủ sẽ cố gắng ghi chép thật cẩn thận, cố lôi ra bằng hết những kiến thức đã được học trong khoảng thời gian vô cùng đáng nhớ ấy. Tôi muốn bằng cách nào đó, dù thật nhỏ bé, bày tỏ lòng biết ơn đối với Trung tâm Ngôn ngữ tiếng Hàn vì đã cho tôi được học tiếng Hàn miễn phí trong khoảng thời gian tám tháng, vì đã chọn tôi, vì đã tin vào những điều tôi hứa khi viết đơn xin học. Có lẽ, điều này với trung tâm, với những thầy cô dạy trong trung tâm không hề quan trọng chút nào; thế nhưng bây giờ, tôi muốn giữ lời hứa đó với chính mình dù đã rất muộn màng rồi. Tôi thật sự muốn một lần nữa sống lại khoảng thời gian vừa đẹp đẽ, vừa cô đơn, vừa vui, vừa buồn ấy khi học tiếng Hàn. Tôi muốn trân trọng đến từng giây phút có mặt tại lớp học dù chỉ là bằng việc viết. Qua từng con chữ tuôn ra khi viết bài này cho đến gần kết thúc, vào lúc này đây, tôi thực sự cảm thấy mình như vừa trải qua một tiết học của cô Linh. Có lẽ, như vậy là đủ rồi.


Vì Annyeong có ba lớp nghĩa như chúng ta đã biết; vậy nên, tôi có thể nói.
Annyeong, nỗi buồn.
Và hi vọng, có thể annyeong niềm vui. Đương nhiên, theo nghĩa là "Hello".
Annyeong.

Kodaki

Đọc bài viết

Trà chiều

Mọt sách vỉa hè

Published

on

By

Nếu một ngày bạn thất nghiệp, bạn – một người rất thích đọc sách, sẽ làm cách gì để kiếm tiền chỉ bằng việc đọc? Bạn đã bao giờ nghĩ đến việc đó chưa? Liệu điều đó có thể không? Với anh chàng Philani Dladla thì câu trả lời là có. Anh thất nghiệp và thay vì ăn xin, anh ngồi bên vỉa hè trên đường Empire Road ở Nam Phi, kể cho người qua đường biết cảm nhận của anh về những cuốn sách anh đã đọc. Người qua đường muốn nghe cảm nhận thì phải trả tiền. Sau đó, nếu họ cảm thấy thích quyển sách, anh sẽ bán sách cho họ. Đó là cách anh kiếm sống.

Philani Dladla có biệt danh là Pavement Bookworm (tạm dịch: Mọt sách vỉa hè). Anh sinh ra và lớn lên ở KwaZulu, thích đọc sách từ nhỏ. Nhưng sau khi chuyển đến Johannesburg để tìm công việc, anh bắt đầu dính đến thuốc phiện.

“Tôi thất nghiệp và không thể trả tiền thuê nhà được nữa – tôi mất tất cả mọi thứ. Khi sống vất vưởng trên đường, tôi để ý thấy có nhiều người ăn mày xin tiền trên đường phố mà chẳng làm gì cả. Tôi nghĩ tôi phải khác họ, tôi phải đem đến cho mọi người thứ gì đó có giá trị - như là một quyển sách hoặc cảm nhận về sách – để đổi lấy tiền.”

Vậy là anh bắt đầu bán sách trên đường phố - nhưng chỉ bán những quyển anh đã đọc xong và có thể yêu cầu người qua đường trả tiền nếu họ muốn biết review chi tiết. Anh có thể điều chỉnh giá tiền tùy theo mức độ anh đánh giá quyển sách. Với những quyển không thích, anh sẽ bán dưới 1 USD. Với những quyển anh thích, giá có thể lên đến khoảng 6 USD. Anh bắt đầu nổi tiếng với biệt danh “Mọt sách vỉa hè” và việc kinh doanh nhỏ xinh này trở nên khởi sắc.

“Nhờ bản thân có chút động lực và rất nhiều quyển sách kĩ năng, tôi quyết định từ bỏ thuốc phiện. Nhưng trong khi giúp bản thân mình, tôi cũng muốn giúp những người khác, những người đã sống cùng tôi trên vỉa hè. Vậy là tôi bắt đầu dùng tiền bán sách để mua súp và bánh mì cho mọi người mỗi ngày thay vì mua thuốc phiện. Khi nhìn những nụ cười của họ, tôi có thêm động lực để tiếp tục dùng số tiền nhỏ ấy đem lại hạnh phúc cho mọi người. Từ đó, tôi biết rằng mình sẽ chẳng bao giờ quay lại con đường của một kẻ nghiện nữa.”

Philani quyết định chia sẻ tình yêu đọc sách của anh với những đứa trẻ kém may mắn, vậy là anh thành lập câu lạc bộ Những người đọc sách (Book Reader’s Club) trong công viên lũ trẻ thường tập trung sau giờ học, đợi bố mẹ tan ca và đến đón.

“Tôi cho tụi nhỏ sách với điều kiện là chúng phải quay lại và kể cho tôi nghe chúng đã rút ra được bài học gì sau khi đọc sách. Một số đứa lấy luôn sách và không bao giờ trở lại nữa, nhưng tôi không để cho việc đó làm nản lòng mình bởi vì tôi biết rằng vẫn còn rất nhiều người thích đọc sách và sử dụng sách như công cụ chống lại cái nghèo đói. Quá nhiều đứa trẻ lạc lối sau khi tốt nghiệp trung học – nhiều đứa đâm ra nghiện thuốc phiện, rượu, phạm tội ác. Tôi muốn thay đổi điều này. Chúng tôi không chỉ cùng nhau đọc – chúng tôi nói về tương lai, ước mơ, thử thách đang chờ đợi phía trước và động viên nhau phải cố gắng đạt được những điều mình muốn.”

Hiện tại, Philani đã ra mắt quyển tự truyện The Pavement Bookworm: A True Story. Thế là anh lại có thêm một nguồn thu nhập nữa từ tiền viết sách.

Kodaki
dịch và tổng hợp từ nhiều nguồn

Đọc bài viết

Cafe sáng