Nối kết với chúng tôi

Top sách hay

7 tác phẩm văn học viết về những người tha hương, tị nạn

“Đừng gọi tôi là dân nhập cư, hãy gọi tôi là người tị nạn.” – Nguyễn Thanh Việt

Published

on

Trong thập kỷ vừa qua, thế giới đã chứng kiến những đoàn người tị nạn quy mô lớn: họ đến từ Tây Á, từ Nam Mỹ, từ Bắc Phi,…; họ chạy trốn những cuộc nội chiến thảm khốc, những tên độc tài, những băng đảng tội phạm lăm le đe dọa tính mạng gia đình họ. Thế nhưng, khi đặt chân lên mảnh đất mới, tương lai của họ cũng chưa hề được an bài ổn định. Số phận của những kẻ ly hương cứ như những chiếc thuyền nan bập bềnh giữa dòng nước xiết. Nhưng, đa phần họ không thể – hoặc không có khả năng – nói lên những bất hạnh đời mình.

“Liên Hiệp Quốc nói rằng người tị nạn sẽ thôi là người tị nạn nếu họ tìm được một ngôi nhà mới và cố định. Đã rất lâu từ khi tôi còn là một người tị nạn theo định nghĩa của Liên Hiệp Quốc: ‘người bị buộc trốn chạy khỏi quê hương vì lý do bị bức hại, chiến tranh, hay bạo lực.’ Nhưng tôi vẫn khắc sâu trong lòng mình những ký ức vỡ vụn của việc chính mình là một nạn dân, vì nơi mà một nhà văn nên đặt chân đến là nơi khổ đau mất mát, và vì một nhà văn cần phải biết đến cái cảm nhận của một kẻ xa lạ lạc lõng là như thế nào. Công việc của một nhà văn là bất khả nếu ông ta hay bà ta không thể khơi gợi trong tâm tưởng độc giả những thân phận con người, và chỉ thông qua những hành động ghi nhớ, tưởng tượng, và cảm thông như thế chúng ta mới có thể làm lớn lên trong chính mình khả năng cảm nhận người khác.”

“Chúng ta cần những câu chuyện để biểu đạt viễn kiến của một nhà văn, nhưng đồng thời để có thể thốt lên tiếng lòng của những người phải biền biệt câm nín.”

– Viet Thanh Nguyen, Kẻ ly hương

Bảy tác phẩm văn học dưới đây khắc họa cuộc sống của những nạn dân đang trốn chạy khỏi chiến tranh, đói nghèo, dịch bệnh,… hy vọng sẽ giúp các độc giả hiểu được phần nào những suy nghĩ, trăn trở và cuộc chiến sinh tồn khó khăn của những người tha hương khắp thế giới.

1. Người tị nạn

Có thể tóm lược Người tị nạn bằng chỉ một chữ: ám ảnh.

Người tị nạn được viết bởi Nguyễn Thanh Việt (bút danh Viet Thanh Nguyen) – nhà văn người Mỹ gốc Việt đầu tiên đoạt giải Pulitzer và nhiều giải thưởng khác của các Hiệp hội văn học cho sự nghiệp sáng tác của mình. Ông sinh năm 1971 ở Việt Nam, cùng gia đình di tản sang Mỹ vào mùa hè năm 1975.

Người tị nạn là tác phẩm đầu tiên của ông được dịch và xuất bản tại Việt Nam và để “tặng những người tị nạn, ở bất cứ đâu”. Tập truyện ngắn này gây ấn tượng mạnh bởi sự hư cấu mà chân thực của nó như đánh giá của New York Times Book: “Những câu chuyện về người tị nan Việt Nam như ma thuật bất biến… Một tập truyện siêu phàm… Giọng văn khiêm tốn, chi tiết và phong cách tự sự thẳng thừng hoàn toàn thích hợp với những cuộc đời thường dân âm thầm được mô tả trong truyện… Vặn nhỏ âm lượng, chúng ta áp tai vào, lắng nghe những người tị nạn nói để thấu hiểu họ”.

Các truyện trong tập đều xoay quanh những người tị nạn, trong đó có ông và gia đình. Tị nạn, nếu hiểu theo nghĩa rộng, là việc rời nơi mình đang sống để tránh một tai họa nào đó. Nó có thể là thiên tai (bão lụt, hạn hán, nạn đói do mất mùa…) mà cũng có thể là nhân tai, do con người gây ra cho nhau (chiến tranh, thảm họa môi trường, áp bức tôn giáo hay chính trị…). Dù vì lý do gì, ngưòi tị nạn cũng phải sống và tập hòa nhập vào môi trường mới trong khi mang nặng mặc cảm của kẻ sống bám cho tới ngày họ có thể đứng trên đôi chân của mình.

Nguyễn Thanh Việt kể rằng ông và người tị nạn nói chung có một “cảm giác xa lạ, luôn sống hai đòi sống, một trong nền văn hóa lớn hơn mà bạn đang cố hòa nhập, và một gần với bản chất hơn khi ở trong cộng đồng của mình và nói thứ tiếng của mình.” Tựa như hai chị em cùng cha khác mẹ trong truyện Tổ quốc nhưng được ông bố đặt tên giống nhau. Cô chị là ngưòi tị nạn ở Mỹ còn cô em lớn lên ở Việt Nam sau chiến tranh. Hai chị em gặp nhau khi cô chị về thăm tổ quốc. Họ là hai mà tưởng như cùng thân phận: một người là của quá khứ sống ở xứ người và một là hiện tại sống ở xứ mình.

2. Kẻ ly hương

Kẻ ly hương gồm một bài dẫn nhập của Nguyễn Thanh Việt và 17 bài tiểu luận của 17 tác giả vốn xuất thân là người tị nạn từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có hai tác giả gốc Việt – Thi Bui và Vu Tran. Các bài tiểu luận viết về trải nghiệm của chính họ như những nạn dân, về những cuộc đời bị thay đổi hay hủy hoại bởi các xung đột địa chính trị; từ đó, phần nào phác thảo nên chân dung của những kẻ ly hương.

“Trong cuốn sách gồm 17 bài viết từ các tác giả từng bị buộc phải rời bỏ quê hương này, Viet Thanh Nguyen, nhà văn đoạt giải Pulitzer và cũng là một người Việt tị nạn trên đất Mỹ, đã mang đến cho những người phương Tây bình thường một cái nhìn thấu suốt, đầy thương cảm vào sâu trong những mảnh đời xa xứ đang sinh sống ngay trên mảnh đất của họ… Cuốn sách đã thành công trong việc minh chứng rằng ở khía cạnh nào đó, cộng đồng ly hương này giống với các quốc gia khác, cũng có những thần thoại lập quốc riêng biệt, nhưng tất cả người dân đều mang trong mình những tấn bi kịch, những chiến thắng hay nỗi đau – và mỗi người đều có một câu chuyện riêng để kể lại.” 

– The Economist

“Trở thành một người tị nạn là biết chắc chắn rằng quá khứ không chỉ được đánh dấu bởi quãng thời gian đã trôi qua, mà còn bởi sự mất mát – mất mát những người thân yêu, quê cha đất tổ, bản sắc, bản ngã.”

 Viet Thanh Nguyen

3. Người cha im lặng

Người cha im lặng là quyển tự truyện phác họa lại hành trình đặc biệt của một gia đình người Việt sinh sống ở Pháp, sau khi người cha mất đi giọng nói vì một cơn tai biến mạch máu não.

Chuyến hành trình này không chỉ giúp những người con lần tìm lại quá khứ của người cha, tìm về nguồn cội cũng như khám phá ra những bí mật “động trời” của gia đình, mà còn hòa giải được những xung đột rất đời thường, những bất đồng ngôn ngữ và văn hóa giữa các thế hệ trong cùng một gia đình người Việt xa xứ.

“Những giọt nước mắt mà tôi chưa bao giờ nhìn thấy chảy trên má của cha mẹ tôi tạo nên hôm nay một chiếc cầu giữa hiện tại và quá khứ, giữa con người mà họ đang là hiện nay và con người mà họ đã từng là trước đây, giữa nước Pháp và nước Việt, hai quê hương của họ.”

4. Mùa thu hoạch xương

Haiti và Cộng hòa Dominicana, hai quốc gia láng giềng trên cùng một hòn đảo vùng Ca-ri-bê, năm 1937, Amabelle sống cuộc đời bình lặng của một cô hâu gái người Haiti cho cô chủ Valencia, một gia đình Dominicana thuợng luu. Cuộc sống thường nhật của cô và chàng trai đồng hương Sebastien hẳn sẽ tiếp tục trôi qua trên những ngọn đồi giữa những cánh đồng mía nếu độc tài Trujillo không bắt đầu cuộc thảm sát “Cây mùi tây” nhắm vào người Haiti ở Dominicana. Bị đẩy vào một cuộc vuợt biên đầy nguy hiểm, Amabelle buộc phải đối mặt với việc lựa chọn giữa mất mát và sống còn, giữa những bóng đen trong quá khứ và tương lai. Quan trọng hơn, liệu cô có đủ dũng cảm để tiếp tục sống như một trong “những người trở về từ cõi chết” trên chính quê hương của mình?

“Nhưng tôi muốn mọi người biết rằng tôi hiểu. Tôi nhìn thấy tất cả những thứ đó. Chỉ có điều tôi đã tưởng rằng chúng sẽ không nhìn thấy tôi. Tôi những tưởng rằng chúng sẽ không tìm ra tôi. Chỉ đến khi Mimi và Sebastien bị bắt đi thì tôi mới nhận ra rằng dòng sông máu đã chảy tới trước cửa nhà mình, rằng nó vẫn luôn ầm ào chảy ngay trong nhà của tất cả chúng tôi.”

5. Thoát đến phương Tây

Trong một thành phố bất ổn, giữa một quốc gia chực chờ bùng phát nội chiến, hai người trẻ phải lòng nhau: Nadia, dưới lớp áo choàng phủ kín từ đầu đến chân, là một cô gái độc lập và nổi loạn; Saeed trí thúc, nhẹ nhàng và truyền thống. Hỗn loạn và bạo lực bùng vỡ cũng là lúc bắt đầu dậy lên tin đồn về những cánh cửa có thể đưa người tị nạn vượt thoát sang một nơi khác. Thoát đến phương Tây theo bước hành trình của Nadia và Saeed xuyên qua các cánh cửa, vượt không gian và thời gian, đến những nơi chốn xa lạ và một tương lai bất định, để kể lại một câu chuyện tình yêu đầy hy vọng, trắc ẩn và nhân bản.

Thoát đến phương Tây được The New York Times Book Review bình chọn là một trong mười cuốn sách hay nhất năm 2017.

“Mohsin Hamid là nhà văn người Pakistan, sinh trưởng ở Lahore, từng theo học tại Princeton và Harvard. Ông nổi tiếng với các tác phẩm đậm tính thời sự và nhuốm màu sắc chính trị như: Moth Smoke, The Reluctant Fundamentalist, How to Get Filthy Rich in Rising Asia. Vẫn theo phong cách đó, Thoát đến phương Tây (Exit West) góp thêm một tiếng nói mạnh mẽ và đúng thời điểm về vấn đề người tị nạn đang gây nhức nhối thế giới.

Mohsin Hamid là một trong những cây bút tài năng nhất, táo bạo một cách chỉn chu nhất ở thế hệ của ông.”

6. Bàn tay cứu mạng

Trong cuộc chạy trốn bọn giết người hòng truy sát những nhân chứng tội nghiệp của một ngôi làng Nigeria (châu Phi) hiền lành bị san phẳng chỉ vì một nguyên do là nó nằm trên một mỏ dầu, hai chị em Ong Nhỏ – Lòng Tốt đã trốn đến một bãi biển ở Đông Nam Nigeria. Ở đó, hai chị em đã gặp hai vợ chồng nhà báo Anh đi nghỉ mát hòng hàn gắn cuộc hôn nhân đã nguội lạnh của họ.

Bàn tay cứu mạng

Chưa kịp bày tỏ hết mối hiểm nguy đang rình rập hai chị em, bọn giết người đã đuổi đến, và tên cầm đầu đã ra một điều kiện bất ngờ: nếu người đàn ông da trắng kia chịu chặt một ngón tay thì Ong Nhỏ và Lòng Tốt sẽ được tha mạng.

Quá bất ngờ với điều kiện lạ lùng đó, lại không tin vào lời đảm bảo của tên cầm đầu đám sát nhân, người chồng đã từ chối…

Và kể từ sau phút giây định mệnh khủng khiếp đó, cuộc đời của Ong Nhỏ và hai vợ chồng nhà báo người Anh đã không còn như trước…

7. Phải sống

Phải sống (Hành trình từ Chiến tranh đến Tự do của một bé gái mồ côi) là một cuốn hồi ký kể về cuộc đời nhiều mất mát, đau thương của tác giả Vân B. Choat nhưng thay vì đầu hàng số phận, cô vẫn luôn nỗ lực để sống và vươn lên hết lần này đến lần khác.

Phải sống

Cuộc đời đã nợ Vân quá nhiều khi an bài cho cô một số phận là sự cộng gộp những bất hạnh của mọi đứa trẻ mồ côi nói chung và của những đứa trẻ mồ côi do chiến tranh nói riêng trên khắp thế giới này. Những ký ức đầy ám ảnh về chiến tranh, sự đói nghèo, những trận bạo hành, lạm dụng của bác dâu, của dượng; hay trận đụng xe kinh hoàng từng hủy hoại khuôn mặt cô,… Những “cơn ác mộng”, những Con Quái Vật ấy cứ thi nhau đổ trút xuống đời Vân, không cho cô có ít thời gian “nghỉ giữa hiệp” nào để lấy lại sức, tiếp tục chiến đấu.

Trong vô vàn những tháng năm đau thương đó, Vân vẫn nhặt nhạnh ra được những mẩu kí ức hạnh phúc, yên bình hiếm hoi và lưu giữ trong tim tựa như cách cô cất giữ hình của cha mẹ cho đến tận bây giờ dẫu có những lúc tưởng chừng không biết phải đi đâu về đâu và đến cả tính mạng mình cũng không có gì bảo đảm. Cô vẫn sống, vẫn yêu thương bà ngoại và các anh em, vẫn bảo vệ em gái mình và chống trả lại nghịch cảnh một cách đầy quyết liệt, cứng cỏi. Còn với những bàn tay từng nắm lấy tay mình, dẫu thỉnh thoảng những bàn tay ấy cũng chẳng dịu dàng gì, cô vẫn luôn biết ơn và đủ bao dung để hiểu cho những nỗi đau, khó khăn đã biến họ thành Quái Vật dù họ không muốn thế.

Không hận người, không trách đời, không đổ lỗi cho hoàn cảnh và luôn cố gắng sống tốt với tất cả sự mạnh mẽ, nghị lực, sự lạc quan là những gì chúng ta có thể tìm được trong Phải sống.

Hết.

Ban biên tập

Hình ảnh đầu bài: Times

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Top sách hay

Tặng gì ngày này: 7 cuốn sách hay làm quà nhân dịp ngày Phụ nữ Việt Nam

Hay gợi ý cho những người cảm thấy một bó hoa tiền là quá sức… kim tiền.

Published

on

356 ngày trong năm, cuộc sống của chúng ta đều cần những người phụ nữ. Tính nữ là mảnh ghép không thể thiếu, nó hiện diện qua bàn tay người mẹ chăm sóc con khôn lớn từng ngày, là lời khuyên của chị đồng hành cùng em khôn lớn, là tình yêu thương thủy chung mà người yêu, người vợ dành cho người đàn ông của đời mình. Mà cho dù bạn là một cô gái độc thân chưa trong một mối quan hệ định nghĩa nào, sự xuất hiện của bạn đã là một điều ý nghĩa với ai đó trên đời rồi.

365 ngày phụ nữ đều được yêu thương trân trọng, nhưng có 3 ngày đặc biệt trong năm, khi họ được tôn vinh và trân trọng nhất: ngày sinh nhật, ngày Quốc tế phụ nữ 8.3 và ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10.

Một lời nhắn chân thành, một bông hoa giản đơn có thể đã đủ để kỷ niệm một ngày vui. Thế nhưng, nếu cảm thấy những đóa hoa chưa đủ thay lời, Bookish mang đến bạn 7 cuốn sách giúp bạn thay lời khó nói đến những người mẹ, người chị, người vợ trong gia đình - khi những tác giả đã mượn trải nghiệm cá nhân để khắc họa và tôn vinh tình cảm thiêng liêng và lòng biết ơn trìu mến hướng về những người phụ nữ.

Nếu bạn đã chọn được một cuốn sách hay, thì đừng quên đích thân viết một lời chúc trên trang đầu cuốn sách nhé.

Tặng nàng 7 cuốn sách, mong nàng 1 năm vui!

*

1. Herstory - Cuộc đời 50 người phụ nữ gây chấn động thế giới

Lịch sử thường chỉ gồm những truyện kể về các quý ông (history): câu chuyện về các vị vua và những kẻ đi chinh phục, về những người đàn ông chiến đấu và kiến tạo nên các quốc gia. Nhưng xuyên suốt lịch sử nhân loại, vô số phụ nữ đã đấu tranh theo những cách thức vĩ đại hay nhỏ bé để ghi lại dấu ấn của họ và thay đổi tương lai. Nhiều câu chuyện về họ đã không còn được kể, hay bị lãng quên hoặc bị che giấu.

Cuốn sách này vinh danh 50 người phụ nữ đã bước ra khỏi trật tự mà xã hội định sẵn cho họ: cuộc đời, sự nghiệp và những phát ngôn của họ có thể khơi nguồn cảm hứng cho chúng ta cùng tạo dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Đã đến túc những gì từng xảy ra trong quá khứ và những gì đang diễn ra ở hiện tại không còn là những câu chuyện từ góc nhìn của đàn ông (history) nữa mà là từ góc nhìn của những người phụ nữ (herstory).

2. Bông hồng cài áo

Ban đầu, Bông hồng cài áo là tên một bài viết rất cảm động về Mẹ, do Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết năm 1962 tại Sài Gòn. Trong bài viết, Thiền sư Thích Nhất Hạnh kể về một tập tục đẹp mà ông gặp ở Nhật Bản:

"Tây phương không có ngày Vu Lan nhưng cũng có Ngày Mẹ (Mother's Day) mồng mười tháng năm (năm đó). Tôi nhà quê không biết cái tục ấy. Có một ngày tôi đi với Thầy Thiên Ân tới nhà sách ở khu Ginza ở Ðông Kinh (Tokyo), nửa đường gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Có một cô sinh viên hỏi nhỏ Thầy Thiên Ân một câu, rồi lấy ở trong sắc ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của tôi. Tôi lạ lùng, bỡ ngỡ, không biết cô làm gì, nhưng không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên, nghĩ rằng có một tục lệ chi đó. Sau khi họ nói chuyện xong, chúng tôi vào nhà sách, thầy Thiên Ân mới giảng cho tôi biết đó là Ngày Mẹ, theo tục Tây phương. Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng..."

Thay vì như ca khúc Lòng Mẹ ví tình Mẹ như biển bao la, như suối ngọt không cạn, Bông hồng cài áo của thiền sư Nhất Hạnh vẽ nên người Mẹ qua những hình ảnh và lời văn đơn sơ mà gần gũi, và rất đỗi thân thương: Mẹ già như chuối ba hương, Như xôi nếp một như đường mía lau. Nhà sư cũng viết "Thương mẹ là một cái gì rất tự nhiên... Thương mẹ không phải là một vấn đề luân lý đạo đức. Anh mà nghĩ rằng tôi viết bài này để khuyên anh về luân lý đạo đức là anh lầm. Thương mẹ là một vấn đề hưởng thụ... Một món quà như mẹ mà còn không vừa ý thì họa chăng có làm Ngọc hoàng Thượng đế mới vừa ý, mới bằng lòng, mới sung sướng."

3. Làm phụ nữ không khổ tí nào

Làm phụ nữ, bạn có thể kiêu hãnh đi trên đôi giày cao gót, khoác lên người một chiếc váy xinh xắn thời thượng. Làm phụ nữ, bạn có thể biến hóa từ một cô nàng bánh bèo thành một cô nàng cá tính chỉ cần bạn muốn. Làm phụ nữ, bạn có thể bộc lộ cảm xúc theo cách mà bạn thấy thoải mái nhất mà không bị đè nén. Làm phụ nữ, bạn có thể sáng nắng chiều mưa trưa gió mùa là chuyện hết sức bình thường. Làm phụ nữ, bạn có thể biến những điều tưởng chừng không thể trở thành chân lý.

Với những đặc quyền chỉ dành riêng cho phụ nữ đã được cả thế giới công nhận ấy bạn hoàn toàn có thể dùng nó để “xoay chuyển” thế giới theo cách riêng của mình. Từ đó thay vì mệt nhoài than thở “Làm phụ nữ sao khổ quá”, làm phụ nữ - bạn hãy tận hưởng điều này như một đặc ân trời ban dành cho bản thân.

Cuốn sách này sẽ cho bạn cái nhìn rất khác biệt để trở thành người phụ nữ hạnh phúc, thay vì nói những điều bạn muốn nghe Kim Oanh sẽ nói cho bạn những điều bạn cần biết để hiểu được giá trị mà mỗi người phụ nữ nên có và duy trì trong cuộc sống. Bạn cũng sẽ hiểu ra rằng: giá trị của bản thân mởi là thứ quyết định cuộc sống của bạn.

4. Là người phụ nữ như tôi mong muốn

Câu chuyện cuộc đời của nữ cường nhân đình đám trong làng thời trang thế giới

Diane von Furstenberg được mệnh danh là nhà thiết kế có tầm ảnh hưởng nhất nhì làng thời trang đương đại - "mẹ đẻ" của chiếc đầm quấn (wrap dress) huyền thoại làm mê say biết bao phụ nữ trong suốt hơn 4 thập kỷ qua.

Sinh trưởng trong một gia đình khá giả với đầy đủ tình yêu thương của cha mẹ, chính thức bước chân vào một gia đình thuộc hoàng tộc Đức bằng một hôn lễ với Hoàng tử Egon von Furstenberg khi mới ngoài 20 tuổi. Những tưởng người phụ nữ này sẽ thảnh thơi sống hết cuộc đời mình trong giàu sang và danh tiếng, nhưng ngạc nhiên thay, bà lại có một suy nghĩ táo bạo và hết sức thức thời vào giai đoạn đó: “Tôi không muốn mình mãi là một nàng công chúa Châu Âu sống trên Park Avenue với cuộc sống suy đồi giả tạo. Người phụ nữ ấy nhất định không phải là người mà tôi mong muốn trở thành.”

Bà lựa chọn tự quyết định cuộc đời mình, gây dựng cho mình một sự nghiệp đáng mơ ước cũng như một tiếng nói truyền cảm hứng đầy sức mạnh lan tỏa. Bên cạnh những di sản vật thể như chiếc đầm quấn và một doanh nghiệp triệu đô, điều mà người phụ nữ mong muốn để lại cho thế hệ sau là một tâm niệm hết sức nhân văn: “Vì tôi đã được trở thành người phụ nữ mà tôi muốn trở thành, tôi muốn truyền cảm hứng và tạo điều kiện cho những người phụ nữ cũng làm được như vậy.”

Và tất cả những di sản tinh thần này đã được bà gói gọn lại trong một cuốn tự truyện mang tên: Là người phụ nữ như tôi mong muốn.

5. Mẹ - Biểu hiện của tình thương

Nói đến mẹ là nói đến tình thương bao la. Chỉ có mẹ mới có thể yêu thương con hơn bản thân mình. Nhân mùa Vu Lan, công ty Sách Phương Nam liên kết xuất bản và trân trọng giới thiệu cùng các anh chị tập sách của thầy Thích Nhất Hạnh: Mẹ - Biểu hiện của tình thương. Đây không phải là tập sách mới xuất bản lần đầu, nhưng mãi mãi không bao giờ là cũ. Bởi con dù có lớn khôn, trưởng thành và bay xa đến đâu thì mãi mãi vẫn là con của mẹ, luôn nhỏ bé dưới tình yêu thương của mẹ.

Mẹ - Biểu hiện của tình thương là lời nhắc nhở về lòng hiếu thảo, về tình thương đối với Mẹ. Bởi vì Mẹ là tất cả những ngọt ngào, êm dịu, ngọt lành để ta lớn lên tươi mát, hồn nhiên. Và hãy luôn sống bằng trái tim người Mẹ - một trái tim kim cương - để học tha thứ, để học yêu thương...

6. Công thức nấu ăn tặng con gái

Vẫn luôn có những ngày như thế. Ngày con bỗng chao đảo vì một lời nói bâng quơ. Sự thật là, vì lời nói đó con đã ủ rũ suốt cả ngày. Cũng chính là ngày mọi cánh cửa hy vọng bỗng đóng sầm trước mắt con, chặn đứng mọi tia sáng của thế gian. Những hy vọng mà con từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ cố gắng là có thể chạm tới bỗng chốc lả tả rụng rơi… Là những ngày như thế đấy.

Lại cũng có những ngày thế này. Ngày mà cơn giận xông lên tận óc. Con không tài nào chịu đựng nổi màu áo trắng lạc quẻ của ai đó, dù thường ngày con chẳng mấy bận tâm, thậm chí cả tiếng mẹ qua điện thoại cũng khiến con khó chịu, ngày mà con muốn từ bỏ tất cả và đập phá mọi thứ. Những ngày như vậy… Phải rồi, ai cũng có những ngày như vậy.

Vào những ngày ấy, tất cả những gì mẹ có thể làm chỉ là lắng nghe con, nói với con rằng con không có gì bất thường cả, đau đớn cùng con rồi rủ con ăn món gì đó thật ngon.

Vào những ngày như thế, hãy nấu ăn theo công thức của mẹ.

7. Khi phụ nữ uống trà, đàn ông nên cẩn thận

Làm gì để tuổi ba mươi tới mà trái tim không hoảng hốt, không chênh vênh, để an nhiên đón ba mươi của mình và nhận ra quãng nào trong đời cũng luôn có những vẻ đẹp rất riêng của tuổi?

Với vỏn vẹn 176 trang sách, Phan Ý Yên đã mang đến cho những người phụ nữ của mình trái tim của một cô gái trẻ tha thiết yêu thương và hi vọng, khối óc của một người phụ nữ chín chắn, quyến rũ và can đảm buông bỏ. Đó là khi chúng ta cùng đi tìm màu sắc cho ba mươi của mình trong “Ba mươi của bạn có màu gì?”, để tự mang đến cho tuổi mình những bức tranh sống động, nhiều nét vẽ và dù mang màu sắc gì chăng nữa, chúng cũng vẫn thật xinh đẹp. Đó cũng là lúc chúng ta đi qua hết “365 ngày may mắn” và nhận ra rằng bản thân chúng ta luôn luôn có những cơ hội thứ 365, tuổi trẻ sẽ không kết thúc chừng nào chúng ta vẫn mỉm cười mỗi sáng, tin rằng mình luôn còn 365 cơ hội để bắt đầu, và “thanh xuân là ở trong tim mình”. Trong những trang sách của Ý Yên, bạn cũng sẽ tìm được cách để thực hiện động từ khó nhất, động từ “dám”, khi “ai cũng có một điều hối tiếc”: dám chấp nhận, can đảm từ bỏ, và nhận ra hạnh phúc từ những cú ngã…

Bằng giọng văn gần gũi như lời tâm tình trong những cuộc trà, Ý Yên dịu dàng sẻ chia với phụ nữ ba mươi những điều họ lo lắng nhất, trăn trở nhất, về tình yêu, về trưởng thành, về được - mất trong cuộc sống đa diện. Nhưng không vì thế mà cuốn sách chỉ là món quà dành riêng cho những ai chuẩn bị đón ba mươi của mình. Vì dù bạn đang hai mươi, hai lăm hay đã đi qua ngưỡng ba mươi, Khi phụ nữ uống trà đàn ông nên cẩn thận vẫn sẽ là món quà nhỏ xinh để bạn đủ dũng khí và an nhiên đón tuổi mới của mình.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

Đào túi khôn: Đi tìm bí mật của giới kinh doanh

Nhắc tới cụm từ doanh nhân, điều gì “nhảy số” trong đầu bạn trước tiên?

Published

on

Ngày doanh nhân Việt Nam (13.10.2004 - 13.10.2021) là dịp đặc biệt để chúc mừng và động viên đội ngũ doanh nhân đang ngày ngày đóng góp vào sự lớn mạnh của nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển của đất nước.

Bookish sẽ điểm qua 7 cuốn sách thuật lại những giai thoại và bí mật có thể bạn chưa biết trong giới doanh nhân: từ văn hóa sáng tạo đã làm nên thành công của đế chế công nghệ tại thung lũng Silicon xa xôi, đến bí kíp ăn nên làm ra của các công ty có quy mô nhỏ nhưng tạo nên những đổi thay to lớn trong cộng đồng và xã hội; những mánh khóe quảng láo không hề “nói láo” nhưng vẫn “ăn tiền”; cách thức làm giàu từ cổ phiếu không phải từ những mánh lới hên xui may rủi mà bằng những cỗ siêu máy tính với những phép toán phức tạp,…

7 cuốn sách này bóc trần lớp vỏ đầu tiên của giới kinh doanh, để cho độc giả có thể bước đầu chiêm ngưỡng cái thế giới vạn phần xoay chuyển này.

Ngày 13.10.2021, Nhà Sách Phương Nam và website thương mại điện tử nhasachphuongnam.com hiện đang giảm 10% một số cuốn sách hay về chủ đề kinh doanh & doanh nhân. Những cuốn sách này chỉ cách một click, chờ bạn khám phá.

*

Cũng nhân ngày doanh nhân Việt Nam 13.10, Bookish và Nhà Sách Phương Nam gửi lời chúc mừng và động viên chân thành nhất đến toàn thể các doanh nghiệp, doanh nhân và người lao động Việt Nam. Khi đất nước ta vẫn còn đi những bước đầu trong công cuộc khôi phục kinh tế sau dịch bệnh, điều quan trọng lúc này là sự kiên trì, bản lĩnh vượt qua thử thách và tinh thần sáng tạo liên tục để nắm bắt cơ hội, dần dần biến nền "bình thường mới" và trở thành "bình thường vững bền" kiên cố.

1. Người giải mã thị trường tài chính

Người giải mã thị trường tài chính là cuốn tiểu sử thuật lại cuộc đời đầy chiến tích và thử thách của James Simons, người được mệnh danh là “nhà giao dịch thành công nhất trong lịch sử tài chính hiện đại”. Tác phẩm do Gregory Zuckerman - cây bút lâu năm của tờ Wall Street Journal - thực hiện, từng nhiều lần đứng đầu danh sách các tựa sách kinh doanh bán chạy nhất của New York Times.  

Khác biệt với cách tiếp cận truyền thống (mua vào khi giá thấp và bán ra khi giá cao), James Simons là người đi tiên phong trong phương pháp “đầu tư định lượng”, sử dụng các chương trình máy tính phức tạp thay vì phán đoán chủ quan của con người để đưa ra các quyết định giao dịch. Trong giai đoạn đầu thành lập, Renaissance Technologies đã miệt mài thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ: không chỉ về cổ phiếu và trái phiếu mà còn về tiền tệ, hàng hóa, quy luật thời tiết và tất cả các sự kiện liên quan đến sự chuyển động của thị trường. Sau khi thu thập dữ liệu, họ sử dụng kỹ năng của những nhà toán học đẳng cấp thế giới cùng hệ thống siêu máy tính để xử lý khối dữ liệu đó, tìm ra những mối tương quan có lợi mà không một người trần mắt thịt nào có thể phát hiện được.

Để thực hiện được cuốn tiểu sử này, tác giả Gregory Zuckerman đã phải vượt qua nhiều rào cản ghê gớm bằng sự kiên trì, điều tra bền bỉ và các mối quan hệ với những đồng sự lâu năm của James Simons. Người giải mã thị trường tài chính tiết lộ rất nhiều góc cạnh chưa-từng-công-bố trong sự nghiệp của James Simons nói riêng và công ty Renaissance Technologies nói chung.

2. Always Day One - Công thức thành công của Amazon, Facebook, Google, Microsoft

Always Day One – Công thức thành công của Amazon, Facebook, Google, Microsoft mang đến cho người đọc một góc nhìn mới mẻ và thú vị về phong cách lãnh đạo, văn hóa doanh nghiệp, quy trình hoạt động và công nghệ của những “gã khổng lồ” tại thung lũng Silicon: Amazon, Facebook, Google, Apple và Microsoft.

Được thực hiện bởi Alex Kantrowitz – vốn là nhà báo kì cựu chuyên mảng công nghệ của Buzzfeed, cuốn sách không đi theo lối mòn là trình bày quá trình ra đời & phát triển, hay các chiến thuật đánh bại các công ty nhỏ hơn. Nó đơn thuần mô tả cách thức xây dựng nền văn hóa sáng tạo, mà tác giả tin rằng mọi người, tất cả doanh nghiệp quy mô từ nhỏ đến lớn đều có thể học hỏi được, để một ngày nào đó trở thành “khổng lồ” như những tên tuổi trên.

Sau khi trải qua quá trình quan sát từ xa, làm việc trực tiếp và phỏng vấn đội ngũ nhân viên cũng như lãnh đạo công ty, tác giả Kantrowitz tự đúc kết rằng: tuy hình thức khác nhau, nhưng bí quyết thành công của các ông lớn công nghệ chỉ có một: tái sáng tạo, tái phát minh chính mình mà không bận tâm đến những gì mình đã có.

3. Đọc vị thiên hạ lọc những cú lừa

"Được dựa trên các nghiên cứu khoa học" vẫn luôn là cụm từ được giới truyền thông và những người chào hàng tận dụng triệt để. Nhưng thế nào mới là "dựa trên" và thế nào mới là "nghiên cứu khoa học" đúng chuẩn?

Giữa muôn vàn lời quảng cáo bay bổng tới tận mây xanh, liệu bạn có đủ tỉnh táo để nhận ra những cú lừa ngoạn mục để rồi không phải tiền mất tật mang? Hãy cùng tác giả Willingham từng bước vén bức màn bí ẩn đằng sau ngôn từ hoa mỹ và lật mặt những kẻ mạo danh khoa học. Cuốn sách này chắc chắn sẽ là cẩm nang bí quyết dẫn lối đưa đường cho bạn đến với sự thật phũ phàng.

“Đây là một cuốn sách trí tuệ vô cùng hấp dẫn về một vấn đề quan trọng. Nếu bạn nghĩ giáo dục là một lĩnh vực phải được xây dựng trên cơ sở bằng chứng, thì đây là một cuốn sách đáng đọc. Còn nếu bạn coi giáo dục là một môn nghệ thuật không bị chi phối bởi khoa học, thì bạn rất cần phải đọc cuốn sách này.” - Trích lời Russ Whitehurst, giám đốc, Trung tâm chính sách giáo dục Brown, Viện Brookings.

4. Tay ngang làm nên thương hiệu

Tay ngang làm nên thương hiệu mổ xẻ thành công vang dội của các "tay ngang" - những người chưa hề có kinh nghiệm gì về marketing hay xây dựng thương hiệu. Họ đã tạo dựng những cái tên lẫy lừng trong lĩnh vực hàng tiêu dùng bằng cách nào, khi hầu hết các doanh nghiệp mới đều thất bại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt? Cuốn sách sẽ đưa ra lời giải thông qua những câu chuyện thực tế về hành trình khởi nghiệp của 7 nghiệp chủ tài ba.

"Tay ngang làm nên thương hiệu như một hồi chuông cảnh tỉnh cho những doanh nhân khởi nghiệp vẫn tin rằng muốn có thương hiệu tốt thì chỉ cần làm nghiên cứu thị trường." - Trích lời Eve Tahmincioglu - Tác giả cuốn sách From the Sandbox to the Corner Office.

5. Chiếc Lexus và cây Ô Liu

Tiếp nối thành công của Thế giới phẳng, tác phẩm Chiếc Lexus và cây Ô Liu của Thomas L. Friedman sẽ đưa ra cái nhìn xuyên suốt về hệ thống quốc tế mới đang làm biến đổi tình hình thế giới ngày nay. Là một cây bút bình luận quan hệ quốc tế của tờ New York Times và từng đoạt giải Pulitzer, Thomas Friedman đã có điều kiện đi khắp thế giới, tiếp xúc với đủ loại người, chứng kiến những biến cố quan trọng lịch sử. Từ những kinh nghiệm ấy, Friedman đã viết cuốn Chiếc Lexus và cây Ô Liu, in lần đầu vào năm 1999 và ngay lập tức trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất, được đề cập nhiều nhất về toàn cầu hóa.

Toàn cầu hóa đã thay thế Chiến tranh Lạnh, mang lại sự hội nhập về tư bản, công nghệ và thông tin xuyên qua biên giới quốc gia. Hiện nay, nông dân Brazil, giới doanh nhân Indonesia, dân làng Trung Quốc và kỹ thuật viên ở Thung lũng Silicon đã có thể “ngồi chung một bàn tròn”, nằm gọn vào một ngôi làng toàn cầu. Thông qua cuốn sách, Friedman miêu tả cuộc xung đột giữa chiếc Lexus và cây Ô Liu – tượng trưng cho quan hệ căng thẳng giữa hệ thống toàn cầu hóa hiện đại và những sức mạnh văn hóa, địa lý, truyền thống và cộng đồng từ ngàn xưa.

Xuyên suốt gần 600 trang sách, Friedman lôi cuốn người đọc thông qua những mẩu chuyện cụ thể để minh họa cho lập luận của mình – từ các lần gặp gỡ nguyên thủ nhiều nước với những tình tiết hấp dẫn đến các câu chuyện đời thường. Tác giả nắm vững cách giải thích những khái niệm cao siêu trong kỹ thuật và tài chính thông qua những hình ảnh và lối so sánh sinh động, khiến cuốn sách vừa mang tính học thuật vừa gần gũi hơn với những độc giả phổ thông. Trong ấn bản mới nhất, Friedman đã cập nhật thêm những lập luận và phân tích, khiến cuốn sách trở nên thiết yếu đối với những ai quan tâm đến dòng chảy thế giới ngày nay.

6. Không đến một - Bài học về khởi nghiệp hay cách xây dựng tương lai

Nếu bạn muốn xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn, bạn phải tin vào bí mật.

Bí mật lớn nhất của thời đại chúng ta là vẫn còn những lĩnh vực và phát minh mới cần chúng ta khám phá và tạo ra. Trong Không đến một, doanh nhân và nhà đầu tư huyền thoại Peter Thiel chỉ cho chúng ta biết cách tìm ra những cách thức độc đáo để tạo ra những thứ mới này.

Thiel bắt đầu bằng một tiền đề nghịch lý là chúng ta đang sống trong giai đoạn trì trệ về công nghệ, thậm chí chúng ta còn bị các thiết bị di động hào nhoáng làm cho sao nhãng. Công nghệ thông tin đã cải thiện nhanh chóng, nhưng không có lý gì mà sự tiến bộ của loài ngoài chỉ nên giới hạn trong lĩnh vực máy tính hay ở Thung lũng Silicon. Chúng ta có thể đạt được sự tiến bộ trong bất cứ ngành nghề hay lĩnh vực kinh doanh nào. Nó xuất phát từ kỹ năng quan trọng nhất mà mọi nhà lãnh đạo phải thuộc nằm lòng: học cách nghĩ cho chính bản thân mình.

Một Bill Gates của tương lai sẽ không viết nên hệ điều hành máy tính như Microsoft. Một Larry Page hoặc Sergey Brin kế tiếp sẽ không tạo ra cỗ máy tìm kiếm như Google. Và tất nhiên, một Mark Zuckerberg tiếp theo sẽ không tạo ra mạng xã hội như Facebook. Nếu bạn bắt chước họ, bạn sẽ chẳng học được gì từ họ cả.

Không đến một đưa ra một cái nhìn lạc quan về tương lai của sự tiến bộ và tư duy mới mẻ về đổi mới: bắt đầu từ việc học cách đặt ra những câu hỏi đưa bạn đến những nơi không ngờ tới để tìm và tạo ra giá trị cho thế giới.

7. Cây tiền

Cây tiền, được viết bởi tác giả best-seller của The New York Times – Chris Guillebeau, dùng giọng kể thu hút và một câu chuyện lôi cuốn pha lẫn hài hước để truyền tải thông điệp chính: làm giàu luôn khó, trừ khi bạn sẵn lòng làm việc hăng say và đủ can đảm vượt khỏi vùng an toàn. Cuốn sách là một câu chuyện đầy cảm hứng về cách nghề tay trái có thể giúp bạn hái ra tiền trong suốt quãng đường dài.

Tác phẩm là câu chuyển hư cấu về Jake Aarons – chàng trai trẻ đang trong giai đoạn khủng hoảng, cả trong đời sống tài chính lẫn tình cảm. Anh sẽ bị tống khỏi căn hộ đang thuê trong 30 ngày tới. Giữa tình cảnh ngặt nghèo, Jake tham gia một nhóm hành động gặp gỡ hàng tuần. Mỗi thành viên nhóm có nhiệm vụ chạy một mô hình kinh doanh ngoài công việc chính để kiếm thêm thu nhập, với điều kiện: chi càng ít vốn càng tốt trước khi mô hình kiếm được tiền. Trong vòng một tuần, Jake đã vật lộn học cách kiếm 1.000 USD, với sự giúp đỡ tận tình của các thành viên khác. Nhờ lòng kiên trì, nhẫn nại và ham học hỏi, Jake đã tích lũy được nhiều kỹ năng quan trọng và kiểm soát thành công cuộc sống của mình.

Mượn câu chuyện của Jake, quyển sách truyền tải những bài học hay, hữu hiệu trong kĩ năng quản lý tài chính thời hiện đại. Trong khi nhiều cuốn sách cùng thể loại gạch ra những đầu dòng “phương pháp”, lời khuyên và các bước hướng dẫn hành động, Cây tiền khéo léo sử dụng một phương pháp trần thuật độc đáo và không trùng lặp với những tác phẩm bàn về tài chính hiện hành. Toàn bộ nội dung xoay quanh câu chuyện của Jake – hấp dẫn và đầy cảm hứng, sau đó nhẹ nhàng rút ra những hiểu biết sâu sắc và các bước hành động thiết thực từ câu chuyện đó. Điểm độc giả yêu thích ở Cây tiền là nó thực sự mang tới một làn gió mới cho thể loại sách tài chính vốn bị rập khuôn là khô khan, thiếu hấp dẫn.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

8 cuốn sách viết về Sài Gòn: Mau khỏe mạnh nhé Sài Gòn ơi!

Published

on

Tháng sáu vừa qua, tình hình dịch bệnh có nhiều biến chuyển phức tạp, đặc biệt là tại Sài Gòn. Với những người trong cuộc, nhịp sống của thành phố tất sẽ có nhiều thay đổi: đường phố bớt đông đúc, dân công sở không phải đối diện với “khung giờ mắc kẹt” thường nhật; cuộc sống đơn giản hóa và gò mình cho vừa cái khuôn đi làm – về nhà chuẩn mực; hàng quán đã ngừng phục vụ khách, cũng không còn bóng dáng những cô dì họp chợ trong ngõ, lại càng vắng vẻ những buổi tụ tập bạn bè.

Nắng Sài Gòn vẫn vàng, nhưng không khí đã bớt rộn ràng hẳn. Người ta hoài niệm về những ngày Sài Gòn vẫn còn “sung sức” và cầu chúc thành phố sớm ngày hồi phục, lại trở về nguyên bản một Sài Gòn rạng rỡ.

Bookish gửi tặng đến bạn 8 cuốn sách hay viết về Sài Gòn – những khảo cứu về một Hòn ngọc Viễn Đông trong quá khứ, tản văn về tình người Sài Thành hiện tại. Nếu bạn là một “Saigoneer” đang (bất đắc dĩ) trải nghiệm những ngày tịnh tâm ở nhà, hãy tìm đọc những trang sách này, để tìm thấy nét đẹp của một thành phố không ngừng vươn cao phát triển, nhưng vẫn giữ được tấm lòng thân thiện, hiếu khách trong từng góc đường ngõ phố.

Sài Gòn ơi, chóng “khỏe mạnh” nhé!

1. Bộ sách Sài Gòn - Chuyện đời của phố

Sài Gòn, cũng như bất cứ thành phố nào trên thế gian, giấu trong lòng nó hàng ngàn ký ức. Có loại ký ức hiện hữu, chẳng hạn một bức tranh xưa, một tờ báo cũ, một món nữ trang; cũng có loại ký ức thuộc về tinh thần, chỉ có thể sống trong niềm thương nỗi nhớ của người hoài niệm. Mà dù là loại ký ức nào thì chúng cũng đang dần bị thất tán, lãng quên. Thật may, Sài Gòn còn có một người tình như Phạm Công Luận.

Có thể nói Sài Gòn – Chuyện đời của phố là một tác phẩm khảo cứu công phu, nghiêm túc, với rất nhiều tư liệu quý hiếm mà thậm chí thư viện hay bảo tàng quốc gia cũng không có được. Bên cạnh đó cuốn sách cũng có thể coi như một áng văn chương mềm mại, tinh tế và thâm trầm.

Văn Phạm Công Luận trong Sài Gòn – Chuyện đời của phố dường như hòa làm một với rêu phong. Độc giả đã quen lối văn hùng biện, triết luận của anh trong Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Những lối về ấu thơ… khó có thể nhận ra anh trong cuốn sách này, nhưng thật ra anh luôn có ở đó. Những câu văn anh giấu mình, khiêm nhượng trước sự mênh mông của đời phố và đời người.

2. Sài Gòn trăm bước (Sách ảnh)

Lắng nghe Sài Gòn, lắng nghe thời gian chậm. Một nhánh sông, một góc phố, một con đường, một gánh hàng khi tĩnh lặng, khi nhịp sống giãn ra nửa đêm về sáng bỗng nghe Sài Gòn thở. Nhịp đều, nhịp đều thong dong không hối hả, không sợ ngày mai thì sẽ muộn. Sài Gòn muôn đời vẫn còn đó, với tất cả những gì rất đặc trưng của “Hòn ngọc Viễn Đông” một thời, dù cho vật đổi sao dời, Sài Gòn không thể khác.

Bạn có nghe gì không? Con chim bồ câu gù trên gác mái nhà thờ Đức Bà. Bạn có thấy gì không? Bến cảng Nhà Rồng xôn xao sóng nước. Bạn có ước gì không? Những đại lộ thênh thang đông tây trải dài đến tận chân trời. Sài Gòn bề thế, Sài Gòn xênh xang phát triển. Tận hưởng cái mới với những ai yêu Sài Gòn, nhưng đôi khi vẫn thao thức, mơ về một hồn Sài Gòn muôn niên cũ.

Phố dài với những ngôi nhà - khu nhà công tư, kiến trúc đủ sức vượt qua thăng trầm năm tháng, chấp luôn những thành phố hút hồn cư dân bốn biển năm châu. Đường lớn thênh thang không cần thiết phải hàng hàng lớp lớp biệt thự đủ màu đủ kiểu khoe tiền khoe sắc. Dòng sông Sài Gòn và những nhánh sông, kênh rạch Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ, Bùng B sẽ giữ được hồn ào ạt nước như xưa, để không phải bị mặc định bằng cống hộp, để không phải vô tình biến phố thành sông. Cây xanh Sài Gòn sẽ phải được đầu tư trồng mới, và quay về, quay về như một chứng nhân không thể thiếu trên những con đường đúng chuẩn đúng mực. Những gì cần giữ lại, phải được giữ lại và tôn tạo đúng mức. Những gì cần làm mới, phải được làm trong sự hài hòa hợp lý của một Sài Gòn muôn mặt mà không hề đánh mất cái riêng. Rất sẽ sàng, rất thao thức như một người con tha thiết yêu Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh, tôi đã cảm được cái tình của kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Dũng sau khi đọc Sài Gòn trăm bước của anh.

3. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn 

Sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Sài Gòn, đối với họa sĩ Phạm Công Tâm, những cảnh những người của vùng đất này đã trở nên gắn bó thân thuộc như một phần máu thịt. Tình yêu với nơi chôn nhau cắt rốn khiến anh không ngại bỏ rất nhiều thời gian qua lại, quan sát mọi ngóc ngách của vùng đất này, rồi miệt mài bên giá vẽ, để sau cùng cho ra đời tập tranh – ký họa Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn sinh động và đầy cảm xúc.

Trong tập sách này, độc giả bắt gặp không phải là một Sài Gòn xưa êm đềm trong hoài niệm của nhiều người mà là một Sài Gòn – Chợ Lớn hôm nay đang chuyển mình, phát triển với những di sản kiến trúc, nhiều tòa nhà mới nổi tiếng, những con đường, góc phố hay khu dân cư đông đúc với tấp nập kiểu mưu sinh,…

Bên cạnh các bức tranh vẽ nhiều màu sắc, tác giả còn bổ sung những lời chú thích ngắn gọn, cung cấp thêm nhiều thông tin hữu ích về lịch sử của một thành phố. Cảnh sắc phố thị Sài Gòn – Chợ Lớn không chỉ là món quà dành cho những người yên mến, gắn bó với vùng đất này mà còn trở thành tấm danh thiếp của Sài Gòn gửi đến bạn đọc gần xa.

4. Nhớ sao xe cộ Sài Gòn

Sài Gòn tuy là một thành phố trẻ nhưng ẩn chứa trong đó rất nhiều dấu ấn văn hoá, lịch sử mà càng tìm hiểu càng thấy dường như không bao giờ tường hết được. Mỗi góc phố, hàng cây, viên gạch cũng có thể trở thành chứng nhân lịch sử. Chọn đề tài xe cộ Sài Gòn, Ngô Kế Tựu đã khai thác một khía cạnh thú vị để người yêu Sài Gòn hiểu thêm về vùng đất này.

Chiếc xe gắn bó với đời sống con người. Và Sài Gòn dường như là nơi sử dụng nhiều loại xe nhất cả nước từ bao lâu nay. Trong phạm vi gần 200 trang sách, Ngô Kế Tựu đã tái hiện khá nhiều phương tiện giao thông của Sài Gòn từ thế kỷ 19. Từ những chiếc xe giờ chỉ còn là dĩ vãng, như chiếc xe kéo mà Tam Lang đã viết trong “tôi kéo xe”, sau đó thay bằng chiếc xích lô đạp, nhanh chóng xoá đi hình ảnh của kiếp “ngựa người”, chiếc xe ngựa xuất hiện từ năm 70 của thế kỷ 19, xe điện nay chỉ còn là “dấu xưa”… cho đến chiếc xe đạp đầy kỷ niệm của nữ sinh Sài Gòn trong tà áo dài trắng, chiếc xe lam ồn ào xả khói mù mịt, xe hoa kiệu cưới, ga xe lửa Sài Gòn mà nay là khuôn viên khách sạn New World, chiếc xe máy Mobylette đời màu vàng xuất hiện tại đường phố Sài Gòn vào giữa thập niên 50 của thế kỷ 20, cùng thời với chiếc Velo Solex…

Viết về những thứ quá gần gũi, quá quen thuộc thì dễ nhàm, nhưng Nhớ sao xe cộ Sài Gòn thì lại cuốn hút và vô cùng đồng cảm, bởi anh viết bằng trái tim, bằng tình cảm của một người thích lang thang phố thị, nhiều khi thui thủi một mình trên đường chỉ có xe làm bạn, hoặc đã từng trông chiếc xe đò về quê như trông một người tình.

5. Sài Gòn, những biểu tượng

Khởi đầu từ ý tưởng bài viết trong phần Biên khảo của nhà nghiên cứu Hà Vũ Trọng về biểu tượng kiến trúc và điêu khắc trên các công trình mang hình thái Đông Dương, Sài Gòn, những biểu tượng ra đời.

Biểu tượng, từ đây không dừng lại ở khía cạnh vật thể, mà triển khai rộng hơn những gì phóng chiếu từ nội hàm lịch sử, văn hóa thị dân; là khởi sinh, tiếp biến cho đến tổng hòa những dấu chỉ nội tại để nhận diện/nhận biết Sài Gòn. Đó là những tiêu điểm văn hóa, nhân văn, bao gồm những chuyển động trong giáo dục, văn chương, nghệ thuật mang tính đặc thù của thị dân, theo đó, là sự tỏa sáng của những nhân vật, cả nổi tiếng và vô danh, phát lộ những gì được xem là biểu trưng cho linh hồn của nơi chốn.

Các bài viết của quy hoạch sư Nguyễn Đỗ Dũng, dịch giả Trần Đức Tài, nhà nghiên cứu Huỳnh Như Phương, nhà thơ Du Tử Lê, nhà báo Lưu Vĩ Lân, Nguyễn Quốc Việt về cảnh quan tinh thần, đời sống con người Sài Gòn trong quá khứ cho đến các cảm nhận, thao thức về cuộc chuyển dời hôm nay của các tác giả: Phan Triều Hải, Nam Thụ, Bảo Uyên, Nguyễn Cường, Trương Gia Hòa… đặt trong cảm thức không gian biểu tượng, phần nào, như đã nói, có thể gợi mở hứng thú cho những cuộc kiếm tìm dấu chỉ văn hóa đô thị Sài Gòn trong thời gian tới.

Sài Gòn, những biểu tượng là cách tiếp chạm nhỏ nhẹ, bặt thiệp và truyền cảm hứng với một vấn đề lớn lao của đô thị. Sài Gòn trong tập sách này, dù là quá khứ xa hay hiện tại gần, dù là tiếng nói nghiêm cẩn của khoa học hay là những xúc cảm bay bổng, dù nói về con người hay cửa nhà, di sản hay môi trường… thì đều hàm chứa những tâm tình và nỗ lực tìm tòi hiểu biết.

6. Sài Gòn phong lưu

Sự phong lưu không nhất thiết phải đặt trên nền tảng sung túc vật chất hay phô trương những thú chơi dị biệt, càng không phải là sự phóng khoáng vung trời theo lố nghĩ phổ biến... mà chính ở tâm thế sống thanh đạm, phong thái lịch thiệp, biết tận hưởng thời gian và không gian, hướng đến cái tao nhã trong khí quyển tinh thần.

Phong lưu hướng đến sự hài hòa nội tâm, sự khoan hào với tha nhân, sự thăng hoa trong sáng tạo và không ướng vào những thứ vọng động xu thời. Tuyển tập này là một gợi mở để cùng suy tư sâu hơn về một chiều kích giá trị tính cách thị dân Sài Gòn.

7. Sài Gòn tản văn - Ngon vì nhớ

Ẩm thực là nghệ thuật, bởi thế nó cũng là một nếp văn hóa đặc trưng của Sài Gòn. Sự giao thoa của nhiều bản sắc văn hóa vùng miền trong nước và thế giới đã góp phần làm ẩm thực Sài Gòn thêm phong phú sắc màu. Sự phong phú ấy không dừng lại ở một món ăn ngon mà là câu chuyện về món ăn, thức uống, một chỗ ngồi, một con phố, một tên người… Tất cả hương vị đặc trưng ấy luôn làm say lòng những ai đã một lần đến Sài Gòn, và hơn nữa là sự thơm ngon trên trang viết của những ai yêu Sài Gòn.

Ngon vì nhớ là những cung bậc cảm xúc của người viết yêu mến Sài Gòn muốn trải lòng mình. Những ai yêu mến ẩm thực Sài Gòn cũng sẽ tìm thấy hương vị cuộc sống qua từng trang viết và nhớ những góc bàn, hẻm phố thân quen đã ngồi.

8. Ký ức một ảnh viện Sài Gòn - Câu chuyện Viễn Kính

Ảnh viện không đơn thuần là nơi làm dịch vụ ghi chép hình ảnh, nơi diễn ra những giao dịch nhất thời giữa những người cần ảnh với thợ chụp ảnh, đó là một kho tàng ký ức về con người và nơi chốn, một nguồn dữ liệu nhân học, nhân trắc học, xã hội học, sử liệu cộng đồng.

Nhưng đó lại có thể không hơn gì một đống tro tàn sau những bể dâu thời cuộc.

Ký ức một ảnh viện Sài Gòn hay Câu chuyện Viễn Kính có thể xem như một dự án du khảo được tác giả Nguyễn Vĩnh Nguyên thực hiện trong suốt gần một năm. Cuốn sách hơn 220 trang là một câu chuyện đồ sộ về nhiếp ảnh, những hình ảnh quý giá một thời vàng son lẫn cay đắng của lịch sử.

Ông Đinh Tiến Mậu, nhân vật chính của câu chuyện – chủ hiệu ảnh Viễn Kính tiếng tăm của Sài Gòn, kể về sản nghiệp của một đời thợ ảnh cứ như không có chuyện vậy, nhẹ tênh, phẳng phiu, liền lạc. Như chẳng có chuyện gì, tay thợ ảnh ấy từng trở thành chứng nhân của lịch sử hay có ảnh đăng trên những trang báo hàng đầu. Như chẳng có chuyện gì, ảnh viện của ông là chỗ chụp chân dung của các ngôi sao hàng đầu làng giải trí miền Nam.

Hết.

Ảnh đầu bài: Tranh ký họa trong tác phẩm Cảnh sắc phố thị Sài Gòn - Chợ Lớn

Đọc bài viết

Cafe sáng