Phía sau trang sách

Đà Lạt: Những lục địa bay

Published

on

Là tác giả của những tác phẩm ăn khách bao gồm một tập tản văn, một cuốn du khảo, hai quyển biên khảo, hai cuốn tiểu thuyết viết về Đà Lạt… Có thể nói Nguyễn Vĩnh Nguyên thuộc về số ít nhà văn viết đa thể loại hướng về vùng đất tưởng như có chung cảm nhận. Mới đây, tiểu thuyết Thành phố những lục địa bay của anh đã được ra mắt, nổi bật với nghệ thuật viết độc đáo.

Đà Lạt trong những trang viết

Nghiên cứu rất sâu về vùng đất này ở nhiều khía cạnh, có thể nói Đà Lạt trong những trang viết của Nguyễn Vĩnh Nguyên vô cùng sâu sắc. Không chọn vẻ đẹp hay sự nhộn nhịp là ánh nhìn của con người ngày nay, cũng không chọn lựa chỉ vì khí hậu như những người Pháp ở thuở sơ khai… Nguyễn Vĩnh Nguyên nhìn nơi chốn này với sự tổng hòa từ các cao điểm, từ tận bên ngoài… để biết nó luôn thay đổi và không cố định.

Tựa đề Thành phố những lục địa bay có phần đặc tả được vùng đất này. Đà Lạt ẩn chìm giữa những âm vọng, từ quá khứ cho đến hiện tại, từ các sử liệu cho đến đan dệt hư cấu… Và cũng giống như biệt danh “thành phố mù sương”, nơi đây chìm ẩn sau lớp sa mỏng. Như một lập trình từ mẹ thiên nhiên, sự thiếu chính xác của những tia nhìn trong việc tạo ảnh nơi mắt con người càng khiến những thứ mà ta nắm bắt (dù thật hay không, dù đúng hay sai) thì cũng chỉ là mảnh nhỏ bé như lục địa bay.

Hồ Xuân Hương, Đà Lạt. Ảnh: Wikipedia

Do đó cuốn tiểu thuyết này vô cùng phân mảnh. Đó là những chuyện và truyện đan cài cùng nhau. Nguyễn Vĩnh Nguyên đi qua ranh giới giữa các thể loại, để pha trộn nó, để hòa lẫn nó, thành một thực tế vừa nguyên bản vừa huyễn hoặc, vừa hiện thực vừa quá khứ… Cũng như Những thành phố trôi dạt hay Ký ức của ký ức, Nguyễn Vĩnh Nguyên triệt để giải cấu trúc, từ đó chính việc làm này phản ánh Đà Lạt, khi giáng cấp từ ngữ trở thành thứ cấp, để chỉ còn lại kết cấu rời rạc và khá phân mảnh.

Ta có thể thấy những viên gạch cũ của quá khứ chính là nền móng xây nên Đà Lạt có thực tồn tại, không là tiên cảnh hay chốn đào nguyên. Cũng như những cuốn du khảo và biên khảo khác, Nguyễn Vĩnh Nguyên vẫn dùng một sự hối tiếc nhìn về Đà Lạt. Đó là hành trình giữa những sử liệu trong các văn khố, nơi ông trở thành một nhà nhân học cố gắng kết nối những người quá vãng vào những sự kiện chỉ còn trên giấy.

Trong tác phẩm này, một Đà Lạt thở hắt của những tàn phai, của những phá hủy vẫn còn trở lại. Đó là di sản u buồn của những kiến trúc phong cách Rococo phù hoa những năm 40 đã bị đập phá để chỉ còn lại đường nét thô cứng, lai tạp tầm thường được nhìn từ phía yếu tố chính trị. Đó còn là những “cafra” – từ chỉ những nỗi buồn chán do sự tha hương đến từ thuộc địa của những người Pháp, với những cây đại dương cầm và bàn bi-a được mang lên đến vùng cao.

Trên nền những quá khứ ấy, Nguyễn Vĩnh Nguyên cũng cho thấy lại một hiện thực khác của những cảnh quan đang dần thay đổi. Nhặt nhạnh từng biến đổi một, ở tiểu thuyết này, ta thấy cơn sốt “hung hãn” thay đổi hầu hết mọi thứ, từ những mặt tiền diêm dúa, màu mè của thương nghiệp, cho đến khách xa tìm về Đà Lạt như chiếc “tủ lạnh”… Đó là vùng đất giữ cho những sự cắt xẻo, những sự tàn phai cũng như những sự mệt nhoài có thể yên ổn, để tránh hoại thư, để tránh mục rữa… Và giá phải trả là những đồng tiền được tiêu cho đến cuối cùng bởi việc ăn chơi.

Nghệ thuật viết độc đáo

Bên cạnh thay đổi đi theo chiều ngang của trục thời gian, Nguyễn Vĩnh Nguyên cũng mạnh mẽ đi theo chiều dọc, xa rời chân đế của những hiện thực, để đến với những tầng cao của huyễn tưởng, tưởng tượng và những ảo ảnh vọng âm. Với việc xóa nhòa thể loại, cuốn tiểu thuyết này mang đến rất nhiều góc nhìn vô cùng mới lạ. Có khi là những châm biếm của kiếp nhân sinh (thông qua bệnh dịch như Saramago), mà cũng đôi khi là một ngôi làng chìm xuống đáy hồ (như là Márquez) hoặc cả truyện cổ dân gian về một loài hổ có khuôn mặt người…

Bằng việc khai thác hai trục tọa độ, Nguyễn Vĩnh Nguyên đã dựng nên một lục địa có phần u buồn, trồi lên trên mây. Đó chính là nơi của những chuyện kể có phần rời rạc, thuộc về giấc mơ. Thành trì chốn ấy vắng ngắt, phế truất mọi chủ thể… để ta thấy được duy chỉ độc nhất là một giọng kể, nhìn từ cao điểm, ở phía bên ngoài và quan màn sương. Cái thiếu chính xác, muôn hình vạn trạng, biến dạng không ngừng giờ đây trở thành đặc trưng của đất Đà Lạt, với những thất lạc bản dạng, mọi thứ nước đôi.

Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, Tòa nhà chính. Ảnh: Wikipedia

Vẫn là từ ngữ mang đậm vẻ đẹp từ Đà Lạt, một thời hương xa hay những hư vô của sự thoáng qua từ Những thành phố trôi dạt… Thế nhưng thứ làm nên thành công vượt trội của cuốn sách này nằm ở cấu trúc. Với việc giải cấu trúc, Nguyễn Vĩnh Nguyên phân mảnh cuốn tiểu thuyết này, để giữa những mộng và thực, quá khứ và tương lai, hiện thực và huyền ảo… một Đà Lạt đa chiều hiện lên trong nhiều thể trạng, từ tỉnh táo, mơ hồ cho đến điên cuồng và đầy độc tố với chất gây nghiện.

Từ những mảnh nhỏ, một bức tranh đa diện về chính vùng đất với nhiều giọng nói và nhiều giọng kể đã được hiện lên, để đó không chỉ là một tiếng nói duy nhất, mà là tổng hòa của nhiều phong cách, của đa thể loại và của một người chọn lối đi riêng. Thành phố những lục địa bay là một thể nghiệm giải cấu trúc, nhưng lại đến được tận cùng của nơi chủ thể biến ảo khôn lường, không thể lường trước.

Tính bán tự truyện

Không phải là người ồn ã trong giới văn chương, Nguyễn Vĩnh Nguyên vẫn thường xuất hiện như người kiệm lời. Tuy thế ở tác phẩm này, ta vẫn thấy được đâu đó hình dáng của anh, qua việc tự thuật và những ảnh hưởng có phần quan trọng lên nghệ thuật viết. Dẫn truyện trong tiểu thuyết này là một nhà văn hướng về quá khứ. Giữa một cộng đồng lãng quên kí ức và luôn hoài nghi về tính truyền miệng, anh đã đấu tranh để nói cũng như được nói một cách không ngừng. Điều đó ít nhiều cũng là giọng điệu của Nguyễn Vĩnh Nguyên, để quá khứ và hiện tại hợp nhất, để thực và ảo có thể tái hợp… từ đó chân dung của một nhà văn, một nhà nghiên cứu thực địa hiện lên rõ ràng.

Sinh ra tại Khánh Hòa, lớn lên ở Ninh Thuận, Nguyễn Vĩnh Nguyên đến Đà Lạt lần đầu vào năm lớp 9, bởi có nguyện vọng trở thành tu sĩ. Cha đưa anh đưa đến tu viện Don Bosco, thế nhưng mọi thứ không thành, từ đó rẽ hướng đi vào văn chương. Điều này lý giải cho việc vì sao tôn giáo, thánh đường, nhà thờ và những giáo sĩ xuất hiện một cách dày đặt trong tác phẩm này. Đó là quá khứ, và là tiếng vọng mà anh mang theo vào vùng đất này.

Do đó một đoạn thuộc phần Thánh đường được viết như sau: “Nếu anh đạt đến cao điểm của tĩnh lặng rồi mà vẫn không nghe được tiếng chuông thì có nghĩa là tiếng chuông không đi vào tần số cảm nhận của anh”. Sự vụ trở thành giáo sĩ có thể không nằm gần với tần số của anh, thế nhưng Đà Lạt của những biến ảo thay hình đổi dạng đã “nhìn” thấy anh và “chạm” vào anh.

Quang cảnh Đà Lạt nhìn từ trên cao. Ảnh: Wikipedia

Một chi tiết khác cũng liên quan đến chính anh nằm ở mảnh ghép Lính ngự lâm. Trong những hành trình thực hiện các cuốn du khảo, biên khảo… Nguyễn Vĩnh Nguyên đã kể lại rằng mình đã tìm kiếm khắp nơi tư liệu còn lại. Những chuyến điền dã hay đi thực địa kéo gần anh lại với mảnh đất này, nơi người Đà Lạt dần dần tháo bỏ bề ngoài, từ đó ký ức riêng tư có thể tìm lại. Trong mẫu truyện đó, nhân vật chính cũng tìm về người hậu duệ là lính ngự lâm của cựu bảo hoàng, và cũng đã nhận những sự hoài nghi y hệt như thế, bởi dòng lịch sử và những nguy cơ dẫu đã trôi qua rất nhiều năm tháng thì vẫn đủ sức lật ngược tình thế.

Với Thành phố của những lục địa bay, Nguyễn Vĩnh Nguyên trong những thể nghiệm của nghệ thuật viết đã cho thấy được một Đà Lạt ảo ảnh, không dễ nắm bắt và luôn chuyển động như những sóng nước. Ôm vào trong mình những mảng lịch sử của quá khứ, huyễn hoặc, của hiện tại và sự biến đổi… con người với sự bất định của quá khứ, sự mai một của kí ức, thông qua chính tác phẩm này, đã có cơ hội tìm lại vết tích, để được hiểu thêm về một nơi chốn chiếm giữ vị trí vô cùng quan trọng.

Phía sau trang sách

Tư duy tích cực tạo thành công: Chìa khóa dẫn đến sự thịnh vượng

Published

on

Tác phẩm Tư duy tích cực tạo thành công của Napoleon Hill và William Clement Stone là một cẩm nang hữu ích cho bất kỳ ai muốn đạt được thành công trong cuộc sống. Cuốn sách không chỉ cung cấp những nguyên tắc và chiến lược hiệu quả để phát triển bản thân mà còn truyền cảm hứng giúp người đọc có một thái độ tích cực hơn trong cuộc sống.

Tư duy tích cực tạo thành công là một tác phẩm kinh điển về chủ đề phát triển bản thân, đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên khắp thế giới kể từ khi xuất bản lần đầu tiên vào năm 1959, khẳng định vị trí là một trong những tác phẩm self-help bán chạy nhất mọi thời đại. Cuốn sách vén màn bí mật về sức mạnh của tư duy tích cực, giúp người đọc khai phá tiềm năng bản thân và đạt được những thành tựu phi thường trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

Tìm kiếm hình mẫu thành công làm ngọn đuốc soi sáng

Để có thêm động lực và định hướng rõ ràng cho bản thân, tác giả gợi ý rằng người đọc có thể xây dựng cho riêng mình một hình mẫu thành công từ những câu chuyện về người thật, việc thật trong sách báo. Khi dành thời gian tìm hiểu về hành trình của họ, những khó khăn họ đã trải qua và cách họ vượt qua những thử thách đó, ta sẽ có thể biến kinh nghiệm của họ trở thành ngọn đuốc soi sáng cho con đường của chính mình.

Bên cạnh đó, người đọc còn có thể chọn một bức ảnh có ý nghĩa đặc biệt với mình để đặt câu hỏi khi nhìn bức ảnh đó rồi lắng nghe câu trả lời từ chính tâm thức bật ra. Bức ảnh ấy có thể là hình ảnh về mục tiêu ta muốn đạt được, về một giá trị sống mà ta trân trọng, hoặc đơn giản là một khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống. Chẳng hạn, nếu người đọc muốn mua nhà nhưng chưa có đủ tài chính thì có thể chọn bức ảnh về một mái ấm khang trang để ngắm nhìn và tự đặt câu hỏi rằng mình phải làm gì để đạt được số tiền sở hữu căn nhà đó. Không phải lúc nào câu trả lời cũng đến ngay lập tức, nhưng việc cụ thể hóa mục tiêu bằng một hình ảnh rõ ràng sẽ giúp người đọc tăng cường ý chí nỗ lực.

Ngoài ra, niềm tin chính là nguồn động lực mạnh mẽ giúp mỗi người vượt qua mọi khó khăn và chinh phục mục tiêu. Trong Tư duy tích cực tạo thành công, có một công thức thường được lặp lại nhiều lần để người đọc ghi nhớ là: “Khi con người người nghĩ đến và tin tưởng vào điều gì, họ sẽ có thể đạt được điều đó với thái độ tích cực.” Đây cũng là một biện pháp tự truyền cảm hứng.

Hai mặt của tình thế bức bách: Thành công hay tội ác?

Tư duy tích cực tạo thành công nhấn mạnh tầm quan trọng của tính lương thiện trong hành trình chinh phục thành công. Cuốn sách khẳng định rằng thành công đích thực không chỉ dựa trên kết quả mà còn phải dựa trên phương tiện đạt được kết quả đó. Một người có thể đạt được thành công bằng mưu mô, thủ đoạn, nhưng đó chỉ là thành công giả tạo, thiếu bền vững và không mang lại hạnh phúc thực sự.

Ngoài ra, tác giả cũng bàn về vai trò của tình thế bức bách: nó như một con dao hai lưỡi, có thể đưa con người đến đỉnh cao thành công hoặc vực sâu tội ác. Tình thế bức bách là phép thử cho bản lĩnh, đạo đức và thái độ của mỗi cá nhân. Khi đó, thành công hay thất bại đều tùy thuộc vào thái độ:

Thái độ tích cực: Khi đối mặt với nghịch cảnh, người có thái độ tích cực sẽ biến nó thành cơ hội để học hỏi, rèn luyện và phát triển bản thân. Họ kiên trì nỗ lực, tìm kiếm giải pháp sáng tạo và không bao giờ bỏ cuộc. Nhờ vậy, họ có thể vượt qua mọi khó khăn và gặt hái thành công.

Thái độ tiêu cực: Ngược lại, người có thái độ tiêu cực sẽ dễ dàng gục ngã trước nghịch cảnh. Họ chìm trong lo âu, sợ hãi, nghi ngờ bản thân và tìm kiếm lối thoát bằng những hành vi sai trái. Hậu quả là họ đánh mất bản thân, vướng vào vòng xoáy tội ác và tự hủy hoại cuộc đời.

Từ đó, cuốn sách đưa ra hai công thức đơn giản nhưng đầy ý nghĩa:

Tình thế bức bách + Thái độ tích cực = Thành công
Tình thế bức bách + Thái độ tiêu cực = Tội ác.

Cân bằng cảm xúc, rèn luyện tư duy và đặt mục tiêu hiệu quả

Cảm xúc và lý trí đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống, mỗi người cần học cách cân bằng hai yếu tố này để đưa ra những quyết định sáng suốt. Đôi khi, ta cũng nên lắng nghe tiếng nói con tim và hành động theo những gì mình mong muốn. Chẳng hạn, khi phải lựa chọn giữa một công việc ổn định và theo đuổi đam mê, ta cần cân nhắc kỹ lưỡng cả hai yếu tố cảm xúc và lý trí: ta thường dùng lý trí để đánh giá khả năng thực tế của bản thân, nhưng cũng đừng quên lắng nghe tiếng nói con tim.

Bên cạnh đó, tác giả cho rằng mỗi ngày, chúng ta chỉ cần dành 1% thời gian để nghiên cứu, suy nghĩ, lập kế hoạch là đã có nhiều cơ may tạo ra sự khác biệt để vươn đến thành công. Theo ước tính, một ngày có 1440 phút, 1% sẽ tương ứng với 14 phút. Trong 14 phút đó, nếu ta chú tâm suy nghĩ kế hoạch cho những gì mình muốn làm, ta sẽ dần hình thành được thói quen có thể suy nghĩ sáng tạo mọi lúc, mọi nơi: khi rửa chén, lúc ngồi trên xe bus, hay thậm chí là khi đang tắm.

Ngoài ra, đặt mục tiêu là bước đầu tiên và quan trọng nhất trên kế hoạch chinh phục thành công. Mục tiêu rõ ràng sẽ giúp bạn tập trung nỗ lực, đưa ra quyết định sáng suốt và duy trì động lực để đạt được ước mơ. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách đặt mục tiêu hiệu quả. Dưới đây là bốn điều quan trọng cần ghi nhớ khi đặt mục tiêu:

1. Viết mục tiêu ra giấy: Khi viết mục tiêu ra giấy, bạn sẽ buộc bản thân phải suy nghĩ cẩn thận về những gì mình muốn đạt được. Việc này giúp bạn tập trung và ghi nhớ mục tiêu tốt hơn.

2. Đặt mốc thời gian: Mốc thời gian giúp bạn chia mục tiêu lớn thành những mục tiêu nhỏ hơn, dễ quản lý hơn. Việc này giúp bạn có động lực để hoàn thành từng bước và tiến đến mục tiêu cuối cùng.

3. Đặt tiêu chuẩn thật cao: Khi đặt tiêu chuẩn cao, bạn sẽ buộc bản thân phải nỗ lực hết mình và phát huy tiềm năng tối đa.

4. Đặt mục tiêu cao: Mục tiêu cao sẽ giúp bạn có tầm nhìn xa và thúc đẩy bạn không ngừng phát triển.

Nhìn chung, Tư duy tích cực tạo thành công đã mang đến cho người đọc những bài học quý giá về sức mạnh của tư duy tích cực trong việc gặt hái thành công và hạnh phúc. Hãy nhớ rằng, thành công không phải là đích đến mà là hành trình. Hành trình chinh phục thành công bắt đầu từ việc nuôi dưỡng tư duy tích cực. Ta cần tin tưởng vào bản thân và những điều kỳ diệu mà cuộc sống có thể mang lại. Từ đó, ước mơ sẽ thành hiện thực bằng chính những hành động mà ta lựa chọn ngay từ hôm nay.

Hoàng Đức Nhiên

Đọc bài viết

Phía sau trang sách

Tình yêu đích thực từ góc nhìn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Published

on

Trong vô vàn những định nghĩa về tình yêu, quan điểm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh về “tình yêu đích thực” được trình bày trong cuốn tiểu luận True Love đã mang đến một sự giản dị, mộc mạc nhưng lại ẩn chứa sức mạnh lay động tâm hồn sâu sắc.

Tình yêu là một trong những chủ đề muôn thuở của nhân loại, luôn ẩn chứa sức hút mãnh liệt và khơi gợi những cảm xúc dạt dào. Nhưng không phải ai cũng hiểu được bản chất của tình yêu. Trong True Love, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã kể lại câu chuyện Thiếu phụ Nam Xương, rồi từ đó rút ra một kết luận mà thoạt nghe sẽ có vẻ vô cùng đơn giản nhưng càng ngẫm nghĩ thì ta càng thấy sự đơn giản ấy chính là vẻ đẹp của minh triết.

Thông điệp ý nghĩa từ ba câu khẳng định trong tình yêu

Đối với thầy, câu chuyện Thiếu phụ Nam Xương có kết cuộc đau lòng là vì người chồng đã không chịu lắng nghe người vợ, anh cứ gạt phăng lời vợ nói, cơn nóng giận đã che mờ tình yêu và cả lí trí. Vợ anh cũng đã không cố gắng hơn để giải thích rõ ràng cho anh hiểu. Chính vì vậy, cả hai người đều không thực sự hiện diện khi ở trước mặt đối phương, họ ở đó nhưng không thực sự ở đó, mà ở trong khoảnh khắc khác, trong những chiều không gian khác. Bi kịch của họ đơn giản chỉ là như thế.

Từ đó, Thiền sư Thích Nhất Hạnh rút ra kết luận là tình yêu thực sự chỉ đơn giản nằm gói gọn trong ba câu sau đây: “Anh ở đây. Em ở đây. Và anh ở đây vì em.” (I’m here. You’re here. And I’m here for you.)

Câu khẳng định đầu tiên mang hàm ý rằng anh đang ở đây ngay giây phút này khi đối diện với em, bằng trăm phần trăm con người anh, không hề có sự tản mác, phân mảnh đi bất cứ nơi đâu. Một điều tưởng chừng đơn giản nhưng thực ra trong cuộc sống bộn bề lo toan này, việc một người có thể tập trung hoàn toàn tinh lực của mình khi đối diện trước một người mà không bị vướng bận tâm trí bởi điều gì khác cũng thật khó khăn.

Câu khẳng định thứ hai là sự tiếp nối ý từ câu đầu tiên. Anh ở đây, và em cũng đang ở đây. Anh ghi nhận sự tồn tại của em, em ghi nhận sự tồn tại của anh. Vì em cũng đang ở đây cùng anh trong giây phút này nên em không cô đơn, em không tản mác, em không phân mảnh.

Câu khẳng định cuối cùng là một sự quả quyết mạnh mẽ: Anh ở đây, anh dành hết trăm phần trăm sự tồn tại của mình ở đây là vì chính em, không vì ai khác cả. Vậy nên, em có thể yên tâm mà thổ lộ tất cả mọi điều với anh, vì trong giây phút này, hai ta đều cùng hiện diện.

Thông qua đó, ba câu khẳng định này có thể diễn dịch lại thành thông điệp phổ quát như sau:

“I’m here”: Khẳng định sự hiện diện trọn vẹn của bản thân, tập trung toàn bộ sự chú ý và tinh thần vào người mình yêu thương. Trong cuộc sống bận rộn, việc dành trọn vẹn tâm trí cho đối phương là điều không dễ dàng, nhưng lại vô cùng quan trọng để xây dựng một mối quan hệ bền vững.

“You’re here”: Ghi nhận sự tồn tại của đối phương, trân trọng và thấu hiểu cảm xúc, suy nghĩ của họ. Khi cả hai cùng “ở đây”, họ sẽ cảm nhận được sự kết nối sâu sắc, chia sẻ và đồng hành trong từng khoảnh khắc.

“And I’m here for you”: Thể hiện sự cam kết, dành trọn vẹn tình yêu và sự quan tâm cho người mình yêu thương. Lời khẳng định này mang đến sự an toàn, tin tưởng và là động lực để cả hai cùng vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

Ba câu khẳng định tưởng chừng đơn giản nhưng lại là chìa khóa cho một tình yêu đích thực. Khi cả hai cùng thực hiện được điều này, họ sẽ tạo dựng được một mối quan hệ bền chặt, hạnh phúc và viên mãn.

Chìa khóa cho một mối quan hệ tốt đẹp

Để thực sự “ở đây”, mỗi người cần học cách chánh niệm, tập trung vào hiện tại, gạt bỏ những lo toan, phiền muộn và dành trọn vẹn sự chú ý cho đối phương. Khi ta thực sự “ở đây”, ta sẽ cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của người mình yêu thương, thấu hiểu những cảm xúc và suy nghĩ của họ. Tình yêu đích thực không chỉ là những khoảnh khắc lãng mạn, mà còn là sự cam kết và hy sinh cho nhau. Khi yêu thương ai đó, ta sẵn sàng dành thời gian, tâm sức và cả những hy sinh để cùng nhau xây dựng hạnh phúc.

Giao tiếp là yếu tố quan trọng trong bất kỳ mối quan hệ nào. Lắng nghe cởi mở và thấu hiểu là cách để hai người kết nối tâm hồn, chia sẻ những cảm xúc, suy nghĩ và vun đắp tình cảm ngày càng sâu sắc.

Tình yêu đích thực không phải là điều viển vông hay khó kiếm tìm. Nó ẩn chứa trong chính những khoảnh khắc bình dị của cuộc sống, chỉ cần ta biết trân trọng và gìn giữ. Ba câu khẳng định của Thiền sư Thích Nhất Hạnh là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về cách để vun đắp và nuôi dưỡng một tình yêu thương bền chặt, viên mãn.

Hoàng Đức Nhiên

Đọc bài viết

Phía sau trang sách

Cuộc gặp của những dòng chảy

Published

on

By

Trong tập truyện Trôi, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã kéo những số phận riêng lại gần với nhau, từ đó cho thấy con người dẫu có ở đâu, sống đời thế nào… cũng là một phần của dòng trôi nổi.

Vừa quen vừa lạ

Là tác giả nổi tiếng với các truyện ngắn, tiểu thuyết có bối cảnh miền Tây Nam Bộ, Nguyễn Ngọc Tư đến với người đọc bằng sự giản dị, chân phương hệt như tính cách người dân nơi đây. Tác phẩm của chị thường mang tâm trạng trầm buồn, khi mà số phận buộc những nhân vật - thường là phụ nữ phải trải qua nhiều biến cố có phần ngang trái.

Gồm 13 truyện ngắn, Trôi đánh dấu cho hành trình mới của Nguyễn Ngọc Tư khỏi vùng châu thổ mà chị quen thuộc. Cuốn sách lướt qua câu chuyện của rất nhiều người ở nhiều cảnh ngộ khác nhau, từ nông thôn đến thành thị, từ mặt đất đến trên không, từ hiện thực đến siêu thực... thoạt nhìn có vẻ phi lý, thế nhưng càng đào sâu thêm vào từng dòng chữ, ta đều sẽ thấy mọi thứ trong cuộc đời này đều được liên kết, tương tác với nhau.

Nhân vật của nữ nhà văn trong tập sách này không còn ở trong vùng đất Thổ Sầu đậm tính sông nước, mà đã chuyển sang những khu phố thị hoặc là vô danh. Việc bỏ lai lịch của các nhân vật cho ta thấy rằng Nguyễn Ngọc Tư đã dám mạnh mẽ bước ra “cái kén” từ trước đến nay, để nói về những câu chuyện và những số phận mang tính phổ quát, có thể xảy ra với bất cứ ai và không ngừng lại.

Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư

Sở hữu cách viết điềm tĩnh, thận trọng, Nguyễn Ngọc Tư cho thấy tài năng quan sát và khắc họa nó lên trên trang viết. Các truyện trong tuyển tập này không hề cường điệu hay có chủ đích tạo sự kịch tính, mà lại êm đềm như một dòng chảy. Các tình huống được tác giả hóa giải một cách hợp lý, có khi theo đúng logic cơ học, nhưng cũng đôi lúc ẩn sâu là những liên kết buộc các độc giả tự mình tìm cách giải đáp…

Hiểu theo một nghĩa nào đó, Trôi đưa người đọc đến sự thấu hiểu chính bản thân mình. Như cách các nhà triết học của chủ nghĩa khắc kỷ đã từng bảo rằng, bởi ta không thể kiểm soát những gì xảy đến với bản thân mình, nên hãy thay đổi góc nhìn để thấu hiểu nó. Tập truyện ngắn này hướng đến những thứ tích cực, để ta thấy đời vẫn còn những màu đẹp đẽ trong mỗi ngày qua.

Đó cũng đồng thời chính là chữ “duyên” vốn thường xuất hiện trong văn hóa phương Đông, để ta biết rằng cái gì cũng có lý do, và khi thay đổi được suy nghĩ đó, những điều trôi qua đều có giá trị. Chính bởi điều này mà cuốn tiểu thuyết cũng đến rất gần Hành lý hư vô, Hong tay khói lạnh… vốn dĩ là những tản văn cũng có thông điệp tương tự như thế mà nữ nhà văn đã cho ra mắt trong các năm qua.

“Trôi là tin mừng”

Trở lại sau tập truyện ngắn Cố định một đám mây và cuốn tiểu thuyết Biên sử nước, có thể thấy rằng những đặc trưng cũ vẫn còn hiện diện trong tác phẩm này. Đó là những cuộc gặp gỡ cũng như cơ duyên như từ trên trời rớt xuống. Trong dòng chảy của số phận ấy, tất cả nhân vật gắn bó với nhau theo một cung cách hết sức lạ kỳ, thế nhưng ẩn chứa đâu đó họ vẫn có một sợi dây liên hệ và không thoát được khỏi tầm ảnh hưởng của nhau.

Sự trôi của Nguyễn Ngọc Tư cũng đã hiện diện ở nhiều chi tiết. Nó có thể mang nghĩa vật lý – như lục bình trôi, như dòng đời trôi; nhưng cũng có khi vô cùng tượng hình – như sự dịch chuyển của vũ trụ này, trong tình cảm con người và mối nối gắn họ với chính cuộc sống. Tác giả như đã trả lời câu hỏi: tồn tại hay không tồn tại để ta hiểu rằng: “Những cái vé xe đò, tàu hỏa hoặc máy bay đều có mùi của nơi chốn mà chúng đưa con người ta tới”.


Trong đây có chàng trai trẻ thích nghìn người khác nằm ngủ, có người đàn ông mà cả đời mình không bước khỏi cửa, có người mà võng là thứ “vật bất ly thân”… Ngoài ra cũng có một cặp vợ chồng “thắp lửa giữa trời”, có cả những cuộc gặp gỡ gần như không tưởng, xoay quanh chỉ một món nợ mà người trong cuộc cũng không thể biết mình nợ thứ gì…

Những tưởng họ vốn bất động trong cuộc đời mình, những tưởng những hành động ấy gần như phi lý, xác suất xảy ra gần như bằng không… Thế nhưng ở một giao điểm nào đó của số phận, họ đã gặp nhau và cùng vẽ nên bức tranh đời người. Xét cho đến cùng, tất cả chúng ta đều đang trôi nổi trên một dòng chảy – dòng chảy cuộc đời – theo chiều không ngừng mở rộng của cả không gian cũng như thời gian.


Nhà văn Ba Lan đoạt giải Nobel Văn chương 2019 - Olga Tokarczuk mà Nguyễn Ngọc Tư cũng đã nhắc đến trong một truyện ngắn, đã từng viết rằng: “Năng lượng của tôi sinh ra từ chuyển động – từ rung chuyển của ô tô buýt, từ tiếng gầm của động cơ máy bay, từ sự chòng chành của phà và tàu hỏa”. Dù muốn dù không thì sự xê dịch luôn luôn ở đó, đòi hỏi con người cứ thế tiến lên, cũng như nhìn nhận một cách tích cực về những điều mà bản thân gặp phải.

Như một câu văn trong truyện cùng tên: “Chẳng có cuộc trôi nào là vô tình hết, bản thân sự nổi trôi là thông điệp, tín hiệu, thư mời của chân trời”. Qua tác phẩm này, người đọc bỗng chốc nhận ra mình thuộc về “xứ không đâu”, nơi người với người cùng nhau tương tác, mỗi một cá thể sẽ lại tác động lên ai đó khác. Từ đó kêu gọi một sự sẻ chia cũng như đồng cảm trong cuộc đời này.

Đọc bài viết

Cafe sáng