Book trailer

Cô nàng cửa hàng tiện ích: Những tiếng nói ngầm

Published

on

Lê Cát Trọng Lý trong tổ khúc Con đường Santiago được lấy cảm hứng từ cuốn Nhà giả kim của nhà văn Paulo Coelho từng chia sẻ rằng, đối với cô, việc lắng nghe tiếng nói bên trong dường như là điều tự nhiên. Nó đôi khi đúng, đôi khi sai; nhưng bâng khuâng làm gì? Cứ tiếp tục đi, một khi ta biết trân trọng tiếng nói ấy, nó thật sự sẽ trở thành vàng của mình. Nếu câu chuyện của Lý hay Coelho mang nhiều âm hưởng ngụ ngôn dễ đọc mang nhiều hàm ý; thì Cô nàng cửa hàng tiện ích của Murata Sayaka cũng đồng thời là một câu chuyện như thế – nhưng là một tiểu thuyết đương đại hơn, trưởng thành hơn và mạnh mẽ hơn của quá trình khám phá và tin vào tiếng nói bên trong mỗi người, trong một xã hội hiện đại đầy nhiễu nhương và quá nhiều bon chen trong những ngày qua.

Tác phẩm đoạt giải thưởng văn học Akutagawa năm 2016 này kể về câu chuyện của Keiko Furukura – một phụ nữ trung niên 36 tuổi, độc thân, kỳ lạ, làm bán thời gian ở cửa hàng tiện ích gần ga Hiirocho đã 18 năm. Trong mắt mọi người, Keiko từ nhỏ đã là một đứa trẻ khó nắm bắt. Đến độ tuổi hiện tại, việc chưa lập gia đình, không có con cái và làm một công việc không-chính-thức để tự nuôi sống bản thân vẫn là điều gì đó khiến cô bị xã hội nhìn nhận dưới con mắt khác. Biến cố lớn nhất xảy ra khi cô gặp Shiraha – gã trai cũng thất bại và bị xã hội ruồng bỏ; sau đó cả hai thỏa thuận đóng vai vợ chồng để được nhìn nhận là “bình thường” như bao cặp khác. Nhưng cũng chính cái bình thường tưởng yên ả nhưng đầy bứt rứt ấy cuối cùng cũng khiến Keiko nhận ra đâu mới là nơi cô thuộc về, đâu là tiếng nói luôn nhắc nhở cô và cuối cùng đi đến một quyết định vô cùng mạnh mẽ.

Với Cô nàng cửa hàng tiện ích, Murata Sayaka đã xây dựng được một nhân vật có cá tính và là trung tâm của mọi diễn biến xảy ra. Nếu trong tiểu thuyết Lãnh địa ánh sáng đang nổi đình nổi đám trong danh sách các giải thưởng văn học dịch năm 2020, cố nhà văn Yuko Tsushima từng dùng hình tượng tiếng nước chảy để khắc họa nỗi cô đơn thường trực; thì ở đây, Murata Sayaka miêu tả địa hạt tràn ngập âm thanh là nơi Keiko thuộc về, nơi cô trở thành bánh răng trong cỗ máy vận hành khổng lồ của cửa hàng tiện ích: tiếng chuông báo khách đến, tiếng mời chào khách của nhân viên, tiếng quét mã hàng, tiếng cho hàng vào giỏ, âm thanh quảng cáo của các thần tượng nổi tiếng Những âm thanh ấy đóng một vai trò quan trọng, như máu chảy, như xương cốt; để rồi chính đồng vọng ấy là thứ giúp Keiko lắng nghe tiếng nói sâu thẳm từ bên trong mình.

Xây dựng đồng thời hai kẻ được coi như nằm tận cùng dưới đáy xã hội, là gánh nặng cho bộ tộc, là phế thải của loài người; ở đây liệu Murata Sayaka đang muốn khắc họa một sự phân cấp xã hội, giữa những người cùng tầng thích hút lấy nhau, tách biệt riêng họ với những người khác? Rất có thể là những miêu tả tinh tế trong cuộc gặp mặt hội bạn cũ khi Keiko luôn lơ là chỉ muốn về lại cửa hàng hay tự gắn kết mình với nơi chốn ấy; cũng có thể là những miêu tả rất sắc, rất lạnh theo kiểu Yoko Ogawa trong tình tiết muốn ăn thịt chú chim chết lúc bé hay cách làm người cháu ngưng khóc trong một chốc liếc nhìn con dao? Keiko thoạt nhìn có thể nói là một nhân vật kì lạ, là một thách thức trêu ngươi; nhưng ẩn đằng sau nhân vật ấy, là cái mong muốn thoát ra khỏi những mực thước thường thấy, những khuôn vàng thước ngọc xếp sẵn, khát khao sống là mình và chỉ riêng mình.

Nhưng cái khái niệm thất bại ấy, ai đã đặt ra và cho chính ai? Rõ ràng ta thấy bằng những ngầm ý ẩn sâu trong dòng suy tưởng của Shiraha, những bất công luôn luôn tồn tại đã được thừa nhận dường như bất biến – nó như thứ gen di truyền thời gian mà dù là thời Jōmon hay nay đi nữa thì vẫn luôn là thế: về quy luật âm thầm loại bỏ dị vật, người không ra gì sẽ bị đào thải. Thế nên phải luôn thay đổi, nếu không sẽ bị những người bình thường loại trừ. Một xã hội ngột ngạt mực thước, một thế giới còn đáng sợ hơn máy móc ngự trị khi chính con người không nhận thức được họ là ai – một điểm rất đáng kể trong cuốn sách này. Đó cũng có thể là lý do giải thích vì sao có sự xuất hiện người đàn ông kì lạ vào một sáng nọ quan sát những khách mua hàng, hay đến cuối cùng, chỉ mình Keiko nhìn thấy lối ra còn Shiraha thì vẫn mịt mùng. Với cuốn tiểu thuyết này, Murata Sayaka đã dựng lên một xã hội lạnh lùng, vô cảm, với những con người thuộc mọi tầng lớp, thuộc nhiều câu chuyện. Nhưng quan trọng hơn hết vẫn là tiếng nói bên trong, một khi biết lắng nghe và thấu hiểu, nó sẽ luôn là kim chỉ nam cho mỗi con người. Tinh tế như Yuko Tsushima, lạnh lùng như Yoko Ogawa; Murata Sayaka xứng đáng là một trong những nhà văn quan trọng nhất Nhật Bản đương thời.

Hết.

Ngô Thuận Phát

Ảnh đầu bài: Nhã Nam Thư Quán

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Nếu biết trăm năm là hữu hạn

Published

on

Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác giả Phạm Lữ Ân, Phương Nam Book phát hành) có nhiều áng văn hay được các bạn học sinh sử dụng làm ngữ liệu tham khảo trong bài văn nghị luận xã hội và thường xuyên được thầy cô lựa chọn đưa vào các đề thi Ngữ văn quan trọng.

Một cuốn sách gối đầu giường nổi tiếng và thường được giới trẻ sử dụng trích dẫn trên mạng xã hội. Quyển sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác giả Phạm Lữ Ân) đã khơi nguồn cảm hứng sống và sáng tác cho rất nhiều người.

Ảnh: IG_mai.van_

“Người ta gọi tuổi mới lớn là “tuổi biết buồn”. “Biết buồn” tức là chạm ngõ cuộc đời rồi đó. “Biết buồn” tức là nhận ra sự hiện hữu của những khoảng trống trong tâm hồn. “Biết buồn” là khi nhận ra rằng có những lúc mình cảm thấy cô độc. Khi đó, hãy dành cho sự cô độc một khoảng riêng, hãy đóng khung sự cô đơn trong giới hạn của nó, như một căn phòng trống trong ngôi nhà tâm hồn. Mỗi lần vào căn phòng ấy, dù tự nguyện hay bị xô đẩy, thì bạn vẫn có thể điềm tĩnh khám phá bản thân trong tĩnh lặng. Để rồi sau đó, bạn bình thản bước ra, khép lại cánh cửa và trở về với cuộc sống bộn bề thường ngày vốn lắm nỗi buồn nhưng cũng không bao giờ thiếu vắng niềm vui…”, một đoạn trích thú vị trong tác phẩm Nếu biết trăm năm là hữu hạn.

Ảnh: IG @gacxanhxanh

Tác phẩm Nếu biết trăm năm là hữu hạn gồm 44 bài viết nhỏ của tác giả Phạm Lữ n, dựa trên những trải nghiệm, suy ngẫm về thực tại, những vấn đề gần gũi, giản dị của cuộc sống hằng ngày, thế nhưng, những câu chuyện trong sách lại mang đậm tính triết lý. Đó có thể là lời tự sự về tình cảm gia đình, tình yêu, tình bạn, tuổi trẻ, sự thành bại và cả những ước mơ.

5 trích dẫn hay từ quyển sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tác phẩm Phạm Lữ Ân)
1. Người ta dám bán cả ngôi sao trên trời nhưng tôi tin không ai bán hạnh phúc nếu họ có.
2. Nhà chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên. Và khi nào nhà trái nghĩa với bình yên thì khi đó là khởi đầu của sự bất hạnh.
3. Niềm hạnh phúc sâu xa và trọn vẹn nhất mà chúng ta cảm nhận được trong tình yêu, không phải khi ta nhận ra rằng mình được yêu mà là khi ta nhận ra rằng mình yêu. Bởi vì yêu chính là đã nhận.
4. Năm tháng đi qua, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất. Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò - lứa tuổi bất ổn định nhất. Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày. Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?
5. Làm sao để loại trừ cái ác? Câu trả lời thường thấy lá hãy tránh xa nó và nếu bắt gặp thì trừng phạt thích đáng. Nhưng còn một cách nữa đó là đừng để người khác có cơ hội trở thành người xấu. Đừng bỏ rơi, đừng ép uổng, đừng khinh bỉ. Đừng lừa gạt, đừng lợi dụng, đừng phản bội. Đừng gây tổn thương. Đừng dồn ai vào đường cùng…

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Nếu biết trăm năm là hữu hạn, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-29-6-2023-627515.htm

Đọc bài viết

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Khúc hát của cây

Published

on

David George Haskell là giáo sư đại học chuyên ngành sinh vật học và môi trường tại Tennessee, Mỹ. Là một nhà sinh vật học nhưng có tâm hồn nghệ sĩ, ông đã dung hòa hai phẩm tính đó trong những tác phẩm viết về thực vật.

Độc giả có thể nhận ra điều này trong tác phẩm Khúc hát của cây - Câu chuyện về sự kết nối tuyệt vời của tự nhiên (NY dịch) vừa ra mắt bạn đọc Việt Nam.

Lắng nghe tự nhiên cùng “Khúc hát của cây” » Báo Phụ Nữ Việt Nam

Giáo sư Haskell xuất bản sách khá muộn. Năm 2012, ông ra mắt tác phẩm đầu tay The Forest Unseen: A Year's Watch in Nature và đoạt giải Sách hay nhất của Viện hàn lâm quốc gia. Nhưng phải 5 năm sau ông mới xuất bản Khúc hát của cây và gặt hái được nhiều giải thưởng.

Thời gian thai nghén tác phẩm dài như vậy bởi Haskell phải bỏ công sức ra quan sát thực địa, nghiên cứu, trải nghiệm ở nhiều khu vực.

Tác phẩm Khúc hát của cây (tác giả David George Haskell, Phương Nam Book phát hành) mang tầm nhìn bao quát, trải rộng từ loài cây ceibo (vông mồng gà) ở gần sông Tiputini (nước Ecuador) đến những cây tần bì xanh trên cao nguyên Cumberland thuộc tiểu bang Tennessee, loài thông trắng Nhật Bản trên đảo Miyajima…

Tùy vào xứ sở mà những loài thực vật này không chỉ ẩn chứa trong mình một nhịp sống sinh học mà còn là đời sống tinh thần gắn với thế giới tâm linh của người bản địa, là lịch sử và chính trị.

Một cây bonsai được các thế hệ trong một gia đình chăm sóc suốt ba trăm năm, và khi bom nguyên tử thả xuống Hiroshima, cái cây đã chẳng hề hấn gì. Năm 1976, gia đình Yamaki và Chính phủ Nhật đã quyết định tặng cây thông này cho nước Mỹ để kỷ niệm ngày độc lập của quốc gia này.

Lắng nghe "Khúc hát của cây" (3/11/2021) | HỆ THỜI SỰ CHÍNH TRỊ TỔNG HỢP -  VOV1

Đó là cách một cái cây tưởng rằng tầm thường nhưng hóa ra lại là nhân chứng cho những biến động của thời đại. Điều này phần nào giải thích cho tựa phụ của quyển sách này: Câu chuyện về sự kết nối tuyệt vời của tự nhiên.

Chính những dân tộc đang sống trong lòng thiên nhiên mới cảm nhận sâu sắc sự kết nối vô hình nhưng mãnh liệt này. Họ nghe ra trong lòng cây cối tiếng của những con sông đang sống và hát.

Cây cối không chỉ là giống loài của rừng rậm hoang sơ, nó còn gần gũi với loài người bằng cuộc hóa thân thành những đồ vật thiết yếu.

Gỗ từ một thân cây nơi rừng sâu được lấy làm đàn. Bàn tay người nghệ sĩ đã quyện bản đàn của thiên nhiên và tâm hồn của mình để trình tấu những khúc nhạc cho những ai không nghe ra khúc hát của cây.

Do đó mà David George Haskell kết luận: “Chúng ta không thể đứng ngoài lề bản nhạc cuộc sống. Âm nhạc này làm nên chúng ta, đó là bản chất của chúng ta [...]. Đạo đức con người phải là một loại bổn phận, thứ mệnh lệnh khiến cho mọi thứ trở nên cấp bách hơn”. 

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Khúc hát của cây, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-20-7-2023-631015.htm

Đọc bài viết

Book trailer

Sách hay thay đổi cuộc đời: Đời sống bí ẩn của cây

Published

on

Bằng sự thấu hiểu và đồng cảm tình yêu sâu sắc với cây và rừng, trong Đời sống bí ẩn của cây, Peter Wohlleben đã lý giải cặn kẽ tiến trình sự sống - cái chết - sự tái sinh đời sống bí ẩn của cây. Đồng thời, tác giả đã cảm nhận một thế giới tự nhiên sinh động, đầy chủ ý và cảm xúc. Peter Wohlleben khiến cho độc giả thích thú khi hiểu cặn kẽ rằng, cây cối không phải là một cá thể độc lập mà chúng có mối quan hệ khăng khít, tương hỗ nhau. Điều này từ lâu đã được các nhà sinh vật học đã nhắc đến: “Cây trong rừng cũng có một đời sống xã hội”. 

“Mỗi cây, vì vậy, đều có giá trị đối với cộng đồng và đáng được giữ lại càng lâu càng tốt. Đây là lý do vì sao ngay cả những cây bị bệnh cũng được hỗ trợ và nuôi dưỡng cho đến khi chúng bình phục. Lần sau, có lẽ sẽ ngược lại: Cây từng hỗ trợ cây khác có thể trở thành cây cần được giúp đỡ. Khi những cây dẻ gai rậm rạp màu xám bạc này cư xử như vậy, chúng làm tôi nhớ đến đàn voi. Cũng như đàn voi, chúng biết tự chăm sóc bản thân và giúp đỡ những thành viên bị bệnh hoặc yếu sức hồi phục. Chúng thậm chí rất miễn cưỡng khi phải bỏ lại thành viên đã chết”, Peter Wohlleben viết trong quyển sách Đời sống bí ẩn của cây. 

Đời sống bí ẩn của cây: Để suy ngẫm lại những điều hiển nhiên - Bookish

Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Minh (Giảng viên khoa Ngữ văn, trường ĐH Sư phạm Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thích nhất ở cuốn sách “Đời sống bí ẩn của cây” đó là cách tác giả  Peter Wohlleben nhìn nhận về cây cối. Từ xa xưa, chúng ta thường coi cây cối là đối tượng bị chinh phục bởi con người. Cây cối là lá phổi xanh, đem lại không khí mát lành cho con người. Thế nhưng, trong quyển sách này, tác giả xem cây cối giống như một thực thể có tiếng nói, tính cách, tình yêu và có đời sống xã hội riêng. Hóa ra, cây cối trong tự nhiên cũng có số phận, vị thế bình đẳng và cần được con người tôn trọng, lắng nghe”. 

Qua lăng kính và ngòi bút của Peter Wohlleben, kiến thức về loài cây trở nên sống động và hấp dẫn. Có thể nói, cuốn sách “Đời sống bí ẩn của cây” vừa lãng mạn, vừa giàu tính khoa học. Chúng ta đọc sách để khám phá kiến thức mới, muốn có cảm thức sâu sắc hơn, dùng sự tử tế để đối đãi với thiên nhiên. 

“Bạn sẽ nhìn một cây khác đi sau khi đọc Đời sống bí ẩn của cây… Cuốn sách tiết lộ những thuộc tính và hành vi của những gã khổng lồ trên cạn. Hãy đọc sách, sau đó bước ra ngoài và ôm một cái cây - với tất cả lòng biết ơn và ngưỡng mộ” – David Suzuki, Giáo sư di truyền học, tiến sĩ động vật học, phát thanh viên khoa học, nhà hoạt động môi trường.

“Dưới tán cây xanh, những sự việc kịch tính hàng ngày và những câu chuyện tình yêu cảm động đang diễn ra. Nơi đây là phần cuối cùng còn sót lại của thiên nhiên ngay trong ngưỡng cửa của chúng ta. Nơi những chuyến phiêu lưu sắp được trải nghiệm và những bí mật sắp được khám phá. Và ai biết được, có lẽ một ngày nào đó ngôn ngữ của cây cuối cùng sẽ được giải mã, đem đến cho chúng ta những nguyên liệu để tạo ra những câu chuyện tuyệt vời hơn nữa. Cho đến lúc ấy, khi lần tới bạn dạo đi trong rừng hãy để trí tưởng tượng của bạn bay cao, xét cho cùng trong nhiều trường hợp những gì bạn tưởng tượng chẳng hề xa rời thực tế đâu”, Peter Wohlleben viết trong Đời sống bí ẩn của cây.

Bạn có thể xem lại Sách hay thay đổi cuộc đời: Đời sống bí ẩn của cây, phát sóng trên VTV2 tại link: https://vtv.vn/video/sach-hay-thay-doi-cuoc-doi-06-7-2023-628670.htm

Đọc bài viết

Cafe sáng