Radio sách

Burn-out thì đọc gì?

Ngày nay, chắc chắn ai trong chúng ta cũng phải đối mặt với rất nhiều những áp lực và căng thẳng. Đó có thể là công việc, học tập, chuyện bè bạn, gia đình… Nhưng đó có phải là cảm giác mệt mỏi, tuột mood đơn thuần hay chúng ta đang mắc hội chứng burn-out mà không nhận ra?

Published

on

Burn-out đây là thuật ngữ chỉ tình trạng một người bị “cháy sạch”, nghĩa là cảm thấy cạn kiệt không còn động lực, năng lượng, cả về trí óc lẫn sức khỏe. Việc đi làm, đi học trở nên mệt mỏi, áp lực chứ không còn mang lại giá trị đóng góp gì nữa. Bản thân người bị burn-out cũng cảm thấy mình không còn giá trị gì xứng đáng. Họ có xu hướng muốn bỏ mặc thế giới, xa lánh mọi thứ, không còn quan tâm đến công việc, tương lai hay mối quan hệ nào hết. Trường hợp xấu nhất sẽ dẫn đến trầm cảm và các chấn thương tâm lý, thể xác…

Thời cuộc là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến hội chứng burn-out càng trở nên trầm trọng, thậm chí áp lực cuộc sống hiện đại đang vô tình tạo nên một thế hệ burn-out. Điều đó gây ra vô vàn ảnh hưởng tiêu cực cho cuộc sống mỗi người, những mối quan hệ xung quanh và xa hơn là hiệu suất làm việc của doanh nghiệp.

Dưới đây là những gợi ý để bạn hiểu hơn về hội chứng này cũng như sạc lại năng lượng để sống cuộc sống tự do và viên mãn hơn.

1. Tâm lý học về hội chứng Burn-out

Sống trong một môi trường ngập tràn những lời đánh giá và xếp hạng, chúng ta nhìn mọi thứ đều là những cuộc cạnh tranh. 26 chương sách mang đến cho bạn không chỉ những kiến thức tâm lý về hội chứng Burn-out hội, mà còn là những lời gợi giúp bạn kết nối với chính mình. 

2. Sức Tàn Lực Kiệt Ở Nơi Làm Việc: Hướng Dẫn Ngăn Chặn Và Phục Hồi

Các tổ chức ngày nay đều đang đối mặt với tình trạng thiếu gắn bó của nhân viên và loay hoay trong những biện minh có tên là hội chứng Burn-out. Cuốn sách sẽ giải thích lý do vì sao kiệt sức là một chuỗi domino liên tục cũng như tiết lộ những phương pháp giúp những ai đang kiệt sức thoát khỏi tình trạng này và gắn bó hơn với cuộc sống.

3. Bí Kíp Chống Tụt Mood

Tụt Mood là cách nói vui khi chúng ta hết động lực làm điều gì đó. Tuy nhiên, trạng thái đó cũng đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với chất lượng cuộc sống. Vì vậy, chúng ta cần phải hiểu rõ cảm xúc của bản thân và học cách quản lý cảm xúc để điều chỉnh cũng như cân bằng chúng, làm bạn với chúng, chứ không phải là loại bỏ hoàn toàn, khống chế hay kìm hãm.

4. Lagom – Phong Cách Cân Bằng Cuộc Sống Của Thụy Điển

Nếu bạn tâm đắc với câu nói: “Tôi không muốn chọn điều tốt nhất mà chỉ chọn điều phù hợp nhất” thì đây là cuốn sách dành cho bạn. 

Lagom là phong cách sống của người Thụy Điển tập trung vào việc lựa chọn lối sống cân bằng, khiêm tốn, không cầu kỳ và mãn nguyện.

5. Không Giới Hạn – Khám Phá Ho’oponopono

Có phải bạn đang làm việc quá sức và quá căng thẳng? Nếu bạn đang cố gắng vất vả nhưng chưa đạt được kết quả như ý thì có lẽ vấn để nằm ở bên trong bạn. Có lẽ điều đang cản trở bạn nằm bên trong bạn chứ không phải ở bên ngoài. Không giới hạn đưa đến cho bạn một phương pháp đột phá để vượt qua những giới hạn nội tại và đạt được những mục tiêu mơ ước.

6. Trở Về Không – Trải Nghiệm Ho’oponopono

Hầu hết chúng ta đều chẳng hạnh phúc, thanh thản, hoặc hài lòng… Khi nào ta mới nhận ra rằng đã đến lúc mình cần khai phóng chính mình đề tỉnh thức, để được hạnh phúc. Thực hành Ho’oponopono là một cách để xóa tất cả các dữ liệu chặn giữa ta và cảm giác hạnh phúc viên mãn từ bên trong.

Top sách hay

Top 6 ấn bản sách Tết đặc biệt 2024 tại Nhà Sách Phương Nam

Published

on

Top 6 ấn bản sách Tết đặc biệt 2024 của tác giả Phạm Công Luận và họa sĩ Phạm Công Tâm sẽ là món quà ý nghĩa để các bạn gửi tặng người thân, bạn bè. Bên cạnh đó, những trang sách Tết còn mang đến cho bạn cảm hứng mới, để khởi đầu năm mới tràn đầy năng lượng tinh thần tích cực.

Mỗi quyển sách Tết của tác giả Phạm Công Luận, họa sĩ Phạm Công Tâm sẽ khắc họa những bức tranh, hình ảnh minh họa đẹp mắt hay những câu chuyện thú vị về Sài Gòn - Chợ Lớn với nhiều di sản kiến trúc, những tòa nhà đẹp mới xây, những con đường, góc phố hay khu dân cư đông đúc với đa dạng kiểu mưu sinh… Việc thưởng thức các bài viết trong tuyển tập sách Tết sẽ giúp độc giả ngược dòng ký ức về mùa lễ hội Tết cổ truyền, chiêm nghiệm về con người, xã hội, phong tục Việt Nam thời trước.

Bookish xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc!

1. Sài Gòn - phong vị báo Xuân xưa I Nhà báo Phạm Công Luận

Với độ dày hơn 300 trang, Sài Gòn - phong vị báo Xuân xưa (tác giả Phạm Công Luận) giới thiệu đến người đọc những họa sĩ nổi tiếng trong làng báo Xuân như: Lê Trung, Lê Minh, Phan Phan, Hưng Hội,… đến những bài báo đặc sắc trên các giai phẩm Xuân xưa. Qua đó cho thấy, những giai phẩm Xuân, bên cạnh độ đặc sắc về nội dung bởi việc được đầu tư tâm sức hơn hẳn những số báo bình thường, nó còn mang những tâm tư, tình cảm hay đặc thù của đời sống nhân sinh qua từng giai đoạn nhất định. Đồng thời, sự chăm chút công phu về mặt mỹ thuật cũng là một trong những điều làm nên sự đặc biệt cho giai phẩm Xuân trong suốt hơn 100 năm qua.


Cuốn Sài Gòn – phong vị báo Xuân xưa (tác giả Phạm Công Luận) cung cấp cho độc giả không chỉ tư liệu về một thể loại báo chí riêng biệt, trong đó có sự phát triển ở từng thể loại tranh biếm họa, minh họa... mà qua đó còn là trích lọc và khơi gợi được những cảm xúc ngày xuân sâu đậm, tâm thế thưởng thức cái Tết dân tộc của người Sài Gòn – Gia Định và ở các tỉnh phía Nam trong suốt một trăm năm qua, phản ánh qua từng bài viết, bức tranh.

2. Cảnh Sắc Phố Thị Sài Gòn - Chợ Lớn (Tranh và Ký họa) I Họa sĩ Phạm Công Tâm

Tập sách Cảnh sắc phố thị Sài Gòn - Chợ Lớn (họa sĩ Phạm Công Tâm, Phương Nam Book phát hành) gồm những bức tranh và ký họa mà họa sĩ Phạm Công Tâm vẽ với mong muốn lưu lại “hồn cốt” nơi ông đã sống hơn 60 năm qua. Cuốn sách có những bức vẽ các di sản, địa điểm và công trình kiến trúc tiêu biểu của Sài Gòn - Chợ Lớn (trung tâm Sài Gòn xưa, đường Nguyễn Huệ và Đồng Khởi, hồ Con Rùa, Thảo Cầm Viên, Lăng Ông ở Bà Chiểu, khu mộ gió của danh tướng Võ Tánh, nhà chú Hỏa - Bảo tàng Mỹ thuật, chợ Bình Tây, bến Bình Đông, đường Hải Thượng Lãn Ông… ), vừa có những bức miêu tả sinh hoạt của người dân (ẩm thực Chợ Lớn, phố thuốc bắc Triệu Quang Phục, kiếm sống trên đường phố Sài Gòn - Chợ Lớn, Tết Nguyên tiêu…), vừa có những hình ảnh một phần đời sống gia đình tác giả (Phú Nhuận quê nhà, những món ăn thân thuộc của gia đình ông…). Tất cả tạo nên cảm nhận phong phú, đa chiều về Sài Gòn cho người xem tranh.


Họa sĩ Phạm Công Tâm sinh năm 1956, tại Sài Gòn. Ông từng đoạt giải cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi do Phủ quốc vụ khanh đặc trách văn hóa tổ chức năm 1969. Ông tự học vẽ, từng sáng tác tranh sơn dầu, làm tranh sơn mài và sau này thế mạnh của ông là sáng tác tranh màu nước. Ông là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam.

3. Cảnh Sắc Đà Lạt xứ ngàn hoa I Họa sĩ Phạm Công Tâm

Đà Lạt là chủ đề sáng tác yêu thích của rất nhiều họa sĩ, nhưng vẽ Đà Lạt với nhiều chủ đề khác nhau như họa sĩ Phạm Công Tâm thì thực sự hiếm hoi. Tập sách tranh Cảnh sắc Đà Lạt - xứ ngàn hoa của anh (Phương Nam Book phát hành) gồm nhiều mảng: Biệt thự cổ phương Tây tạo nên một Đà Lạt - tiểu Paris, Cơ sở tôn giáo ở Đà Lạt, Phố xá và điểm du lịch, Ẩm thực đường phố, Xứ ngàn hoa trái…, và với mỗi đối tượng được anh chọn thể hiện, anh đều vẽ rất tỉ mỉ và chú giải chi tiết. Có lẽ, đối với họa sĩ, cảnh sắc Đà Lạt không đơn thuần là cảnh thiên nhiên, mà nó là sự tổng hòa của vẻ đẹp kiến trúc, văn hóa, ẩm thực, hoa cỏ, đường sá, con người… Vẫn sử dụng chất liệu màu nước, Đà Lạt trong các bức tranh của anh toát lên vẻ đẹp thật bình yên, thơ mộng và phảng phất chút không khí nhớ nhung.


Đà Lạt đang thay đổi khá nhanh những năm gần đây do bùng nổ du lịch và gia tăng dân số. Mỗi người yêu Đà Lạt đã có cách ứng xử khác nhau với những thay đổi đó. Cách của họa sĩ Phạm Công Tâm là lặng lẽ vẽ về Đà Lạt, “ghi nhận những vẻ đẹp của ngày hôm nay, để có thể góp chút nào đó cho Đà Lạt sau này về tư liệu, hình ảnh”.

4.1. Tùy Bút - Hồi Ký - Giai Thoại trên báo Xuân Sài Gòn xưa (tập 1) I Nhà báo Phạm Công Luận

Cuốn sách Tùy Bút - Hồi Ký - Giai Thoại trên báo Xuân Sài Gòn xưa (tập 1) của tác giả Phạm Công Luận tập hợp gần 50 bài viết đặc sắc được tuyển chọn từ các giai phẩm xuân xuất bản tại Sài Gòn từ thập niên 1950 đến giữa thập niên 1970. Trong cuốn sách, bạn đọc có thể đọc được nhiều bài viết thú vị.


Từ những giai thoại ly kỳ như: chuyện vua Gia Long biết dùng lối lăn tay, chuyện con trâu “nghĩa bộc” đả hổ cứu chủ, chuyện cô gái thay hồn đổi xác sống lại đến khó tin… cho đến những tùy bút kể về chuyện đời, chuyện nghề của nhiều tên tuổi đã làm nên thời cực thịnh của sân khấu miền Nam như Bảy Nhiêu, Năm Châu, Phùng Há, Kim Cương…

4.2. Tùy Bút - Hồi Ký - Giai Thoại trên báo Xuân Sài Gòn xưa (tập 2)

Tùy Bút - Hồi Ký - Giai Thoại Trên Báo Xuân Sài Gòn Xưa (tập 2) của nhà báo Phạm Công Luận tiếp tục giới thiệu những bài viết đặc sắc đã đăng trên các giai phẩm xuân phát hành tại Sài Gòn từ thập niên 1940 cho đến giữa thập niên 1970, trong đó bao gồm một số bài thơ.

Tuyển tập không ngoài mục đích giúp độc giả có thể tiếp cận, thưởng thức những bài viết hay, giàu cảm xúc và tư liệu của các nhà văn, nhà báo ở miền Nam ngày xưa với tính tự sự cao, bộc bạch nhiều nỗi niềm sâu kín, tiết lộ những câu chuyện độc đáo lạ kỳ đã từng nghe thấy trên đường đời…


Bên dĩa mứt gừng và chén trà thơm ngày Tết, tuyển tập Tùy Bút - Hồi Ký - Giai Thoại Trên Báo Xuân Sài Gòn xưa (tác giả Phạm Công Luận) là món quà xuân nhiều cảm xúc và thấm đậm tình người mà chúng ta có thể thưởng thức qua từng trang sách.

5. Những bức tranh phù thế I Nhà báo Phạm Công Luận

Nhà báo Phạm Công Luận viết nhiều sách về Sài Gòn. Các ấn bản đều được in rất đẹp. Nhưng có lẽ Những bức tranh phù thế có thể khiến độc giả nao lòng hơn cả. Nó da diết và thấm thía. Kỷ niệm được chắt lọc. Đó không chỉ là nỗi nhớ về một vùng đất mà còn về những con người đã từng băng qua cuộc đời này. Những cuộc đời bình dị mà đẹp, những con người rất xa lạ với người đọc nhưng lại thân thuộc theo một cách khác - bằng sợi dây kết nối từ tiềm thức thế hệ, bằng nếp nhà, lối sống, bằng cả tấm lòng của tình yêu thương và đức hy sinh…


Quyển sách gần 200 trang, in cùng tranh vẽ Sài Gòn xưa bằng chì, mực và bột màu của họa sĩ Marcelino Trương. Những gam màu trầm, họa hình ảnh của người phụ nữ, những góc phố, gánh hàng rong… như điểm dừng bồi hồi cho người đọc. Không gian sống nào, dù thành thị hay nông thôn, là Sài Gòn hay những miền quê xa lắc nào đó đều có thể trở thành một miền nhớ thương tha thiết trong lòng người trưởng thành.

6. Combo 5 cuốn Sài Gòn chuyện đời của phố I Nhà báo Phạm Công Luận

Sài Gòn, cũng như bất cứ thành phố nào trên thế gian, giấu trong lòng nó hàng ngàn ký ức. Có loại ký ức hiện hữu, chẳng hạn một bức tranh xưa, một tờ báo cũ, một món nữ trang; cũng có loại ký ức thuộc về tinh thần, chỉ có thể sống trong niềm thương nỗi nhớ của người hoài niệm. Mà dù là loại ký ức nào thì chúng cũng đang dần bị thất tán, lãng quên. Thật may, Sài Gòn còn có một người tình như Phạm Công Luận.


Có thể nói Sài Gòn – Chuyện Đời Của Phố (tác giả Phạm Công Luận) là một tác phẩm khảo cứu công phu, nghiêm túc, với rất nhiều tư liệu quý hiếm mà thậm chí thư viện hay bảo tàng quốc gia cũng không có được. Bên cạnh đó cuốn sách cũng có thể coi như một áng văn chương mềm mại, tinh tế và thâm trầm. Văn Phạm Công Luận trong Sài Gòn – Chuyện Đời Của Phố (Phạm Công Luận) dường như hòa làm một với rêu phong. Độc giả đã quen lối văn hùng biện, triết luận của anh trong Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Những lối về ấu thơ… khó có thể nhận ra anh trong cuốn sách này, nhưng thật ra anh luôn có ở đó. Những câu văn anh giấu mình, khiêm nhượng trước sự mênh mông của đời phố và đời người.

Đọc bài viết

Top sách hay

10 tác phẩm đáng chú ý trong năm 2023

Published

on

By

Từ những tiểu thuyết văn chương đến sách non-fic hấp dẫn, trong năm 2023, rất nhiều tựa sách tuyệt vời đã được ra mắt. Sau đây là 10 tựa sách đáng chú ý và không nên bỏ qua.

Con đường thủy vào Trung Hoa – Milton Osborne

Những năm gần đây, các vấn đề về sông Mekong ngày càng được quan tâm hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu và việc xây dựng kênh đào Phù Nam. Trở lại hơn một thế kỷ trước, Con đường thủy vào Trung Hoa đánh dấu một nỗ lực khác của chính quyền thuộc địa, trong việc xây dựng tuyến đường giao thương nối với phía Bắc, đến thượng nguồn Trung Quốc.


Tác phẩm được chấp bút bởi học giả Milton Osborne vô cùng hấp dẫn, có thể được đọc như một tiểu thuyết thể loại phiêu lưu với nhiều tình tiết gây cấn, cuốn hút. Nỗ lực tái hiện lại chuyến hành trình nói trên tương đối thành công, khi tính cách của những nhà thám hiểm, những khó khăn trên hành trình của xứ nhiệt đới cũng như bối cảnh của thế kỷ trước đã được miêu tả một cách sống động… Đây là tác phẩm không nên bỏ qua với những ai muốn tìm hiểu về dòng sông này.

Gã du đãng chúng ta đang lùng kiếm - Le Thi Diem Thuy

Cùng thuộc thế hệ các nhà văn di dân, tác phẩm văn xuôi của Le Thi Diem Thuy thật sự đẹp đẽ và rất ấn tượng. Trong những từ ngữ được chọn lựa kỹ càng, cũng như rất nhiều hình tượng được xây dựng nên, nữ nhà văn - nhà thơ đã tạo nên một câu chuyện về thế hệ những người Việt xa quê hương khác biệt và đậm tính chất văn chương.


Những con bướm đẹp nhưng bị cầm tù trong thứ thủy tinh trong suốt, những hồ bơi nhỏ như nhằm ám chỉ biển cả rộng lớn… Tất cả được tác giả tính toán, đặt để vô cùng đặc trưng, từ đó hình thành nên một cốt truyện cảm động, sâu sắc, xót xa về những cá thể chân trong chân ngoài trong hành trình đi tìm bản lai diện mục. Nếu yêu thích Ocean Vương, thì Gã du đãng chúng ta đang lùng kiếm là một áng văn không nên bỏ qua

Ngôi thứ nhất số ít – Haruki Murakami

Như đại văn hào người Nhật có lần chia sẻ, ông thấy thoải mái nhất khi viết truyện ngắn, bởi nó như “hợp đồng ngắn hạn” mà một nhà văn có thể hoàn thành trong thời gian ngắn, không như những cuốn tiểu thuyết cần nhiều thời gian cũng như công sức. Và cũng có lẽ vì lý do đó mà các truyện ngắn của Haruki Murakami luôn có sức hút một cách riêng biệt.


Là tập truyện ngắn mới nhất được cho ra mắt, Ngôi thứ nhất số ít gồm các tác phẩm nặng về yếu tố tự truyện, nơi vị nhà văn tự tái hiện mình, từ đó phản ánh góc nhìn cá nhân về ký ức, sự chữa lành, lòng dũng cảm và thái độ thẳng thắn đối mặt trước những nỗi đau... Nếu đã quen thuộc với không gian văn chương của Murakami, thì đây là một tập truyện rất đáng thử qua, với màu sắc I-Novel khác lạ.

Đường hẹp lên miền Bắc thẳm – Richard Flanagan

Giành giải Man Booker 2014, Đường hẹp lên miền Bắc thẳm lấy bối cảnh chiến tranh Thái Bình Dương khi những tù nhân Úc phải oằn mình làm việc trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn, để xây dựng tuyến đường sắt tử thần cho Đế quốc Nhật. Đây là khoảng thời gian không thường được nhắc đến trong văn bản sử, và Richard Flanagan đã rất dũng cảm để tái hiện chúng, dựa trên ký ức cũng như những gì mà cha của ông đã từng trải qua.


Ở tác phẩm này, Flanagan đã rất linh hoạt giữa hai mạch truyện hiện thực và tình yêu, biến đây trở thành một cuốn tiểu thuyết chiến tranh toàn diện. Việc dùng thơ haiku như yếu tố dẫn đường, từ đó phơi bày những sự tàn ác cũng như cực đoan của sự sùng bái cũng là điểm nhấn không thể bỏ qua. Một cuốn sách hấp dẫn về nghệ thuật viết cũng như nội dung mong muốn truyền tải.

Con cháu của họ cũng thế thôi – Nicolas Mathieu

Là người thắng giải Goncourt danh giá của Pháp vào năm 2018, Con cháu của họ cũng thế thôi xoay quanh 3 thanh thiếu niên đang còn quanh quẩn tìm thấy lối đi cho tương lai của mình. Họ không muốn sống cuộc đời bé mọn mà cha mẹ mình đã từng trải qua, nhưng cũng không biết làm sao vượt qua xã hội thiếu sự đồng cảm cũng như chia sẻ, để biến cái khuôn mẫu đời sống ấy lặp đi lặp lại, và rồi một ngày nào đó ám vào chính họ.


Qua thứ văn chương linh hoạt từ châm biếm, hài hước, cho đến u mặc trầm tếu và đầy chiêm nghiệm, Nicolas Mathieu đã họa nên một tác phẩm vô cùng sống động, để ta cùng khóc, cùng cười và cùng trải lòng với một thế hệ gần như mắc kẹt giữa một thế giới phân mảnh.

Ngôi nhà của người Hà Lan – Ann Patchett

Lọt vào vòng chung khảo giải Pulitzer 2020, Ngôi nhà của người Hà Lan là bản sử thi kéo dài gần 6 thập kỷ của nước Mỹ ở thế kỷ trước. Ở đó có sự thù hằn, có những ám ảnh và sự nhạy cảm của một thời đại mà sự chia rẽ đã làm hư hại đi những con người. Qua đó Patchett truyền đi bài học về sự bao dung, tha thứ cũng như biết lắng nghe, chia sẻ và rồi trở về với tính thiện trong mỗi người.


Bằng thứ văn xuôi mượt mà và cách khai thác tâm lý nhân vật tinh tế, cuốn tiểu thuyết này như phiên bản khác của truyện cổ tích Hansel và Gretel, nhưng đó cũng là một lời cảnh báo có tính vang dội đến xã hội ngày nay. Một tác phẩm không chỉ hợp thời mà còn tạo ra tác động tương đối sâu rộng đến ngày hiện tại.

Hiến Đăng Sứ - Yoko Tawada

Được xem là nhà văn Nhật Bản xứng đáng đoạt giải Nobel Văn Chương tiếp theo, qua Hiến Đăng Sứ, Yoko Tawada đã thu hút độc giả bằng chính phong cách vị nghệ thuật độc đáo trong văn xuôi của mình. Đặt bối cảnh vào thế giới phản địa đàng, ta sẽ thấy được một nỗi u hoài của Kawabata được kết hợp sống động với sự phi lý của Kafka, từ đó tạo nên một thứ văn chương vừa cổ điển vừa hiện đại, vừa sở hữu vẻ đẹp nhưng cũng tạo ra thách thức cho ngày hiện tại.


Gồm 5 truyện ngắn với hình thức đa dạng, từ kịch, văn xuôi cho đến các thử nghiệm bóc tách từ ngữ, đọc Yoko Tawada là đi vào hành trình khám phá một nền văn xuôi Nhật Bản mới mẻ và thử nghiệm, trong vùng đất của những sáng tạo cực đỉnh.

Phúc âm của loài cá chình - Patrik Svensson

Từ lâu được xem là “chén Thánh” của ngành động vật học bởi những tập tính và đời sống bí ẩn chưa từng được con người hiểu rõ, qua tác phẩm này, Patrik Svensson đã tạo nên một tác phẩm nghiên cứu sâu rộng và đầy đa dạng về những nỗ lực của con người để khám phá một sinh vật vẫn còn nhiều điều ẩn giấu.


Kết hợp thông tin khoa học với những trải nghiệm vô cùng cá nhân, Phúc âm của loài cá chình bên cạnh khía cạnh nghiên cứu cũng là áng văn đẹp đẽ giữa tác giả cùng với cha mình. Cuốn sách theo đó sẽ đưa ta vào chặng đường ban đầu của chàng sinh viên y khoa Freud, cách Gunter Grass đã tả loài sinh vật này trong Cái trống thiếc hay Boris Vian trong Bọt tháng ngày, từ đó đi lại từ đầu để hiểu loài sinh vật này qua một lăng kính vô cùng khác biệt.

Thế giới tươi đẹp, Ngươi ở đâu – Sally Rooney

Là cây bút nổi bật của văn chương Ireland những năm gần đây, tuy mới phát hành 3 tựa sách nhưng Sally Rooney đã chứng minh được vị thế của mình trong dòng văn chương dành cho thế hệ Millennials. Tác phẩm của cô có sự kết hợp giữa các vấn đề của người trẻ và những suy tư đậm chất triết học về chính trị, động lực xã hội và các biến động diễn ra hàng ngày khác. Từ đó đặc tả một cách chính xác tâm lý của thế hệ này.


Thế giới tươi đẹp, Ngươi ở đâu là tác phẩm mới nhất và phức tạp nhất của Sally Rooney, xoay quanh hành trình của 4 người trẻ mải mê tìm kiếm vị thế và vai trò của mình trong thế giới này. Ở đó họ bỗng thấy mình nhỏ bé và gần như bất lực trước xã hội rộng lớn. Bằng giọng văn thủ thỉ tâm tình, đây là tác phẩm đồng hành cùng những tâm hồn thấy mình mỏi mệt cũng như lạc lối.

Bear Town – Fredrik Backman

Là một trong những cây bút nổi tiếng của văn chương Bắc Âu, sau Người đàn ông mang tên Ove, Britt-Marie đã ở đây hay Bà nội tôi gửi lời xin lỗi… Bear Town là một series sách của Backman xoay quanh thị trấn hư cấu cùng tên, nơi nó bị bỏ lại giữa xã hội hiện đại và chìm trong bất ổn bởi những con người không thể yên lòng trước cuộc sống trôi qua quá nhanh.


Cũng như những cuốn sách khác, qua tác phẩm này, khả năng chữa lành của nam nhà văn qua tình bạn, tình thân và tình đồng đội đã được thể hiện một cách sâu sắc. Với sự thấu hiểu lẽ đời và truyền tải nó vào các dòng văn một cách chính xác, khơi gợi được sự đồng cảm, Bear Town chính là tác phẩm cần hơn bao giờ hết trong thời đại này. 

Đọc bài viết

Phía sau trang sách

Dư Hoa: “Ở tuổi 21, tôi bị cuốn hút bởi Kawabata”

Published

on

By

Là một trong những nhà văn thuộc thế hệ tiên phong của văn học Trung Quốc sau thời mở cửa, Dư Hoa là tên tuổi lớn luôn được chờ đón mỗi khi có tác phẩm mới ra mắt. Văn nghiệp của ông tương đối đa dạng với nhiều tác phẩm ở nhiều thể loại, từ hiện thực, châm biếm cho đến huyền ảo… Những năm gần đây cùng với Tàn Tuyết, ông được nhắm đến cho vị trí mới nhất của giải Nobel Văn Chương sau đúng một “giáp” mà Mạc Ngôn đã giành được vào năm 2012.

Bài phỏng vấn sau đây được đăng tải trên The Paris Review số mùa đông 2023.

Quay về giai đoạn đầu đời, ông đã đọc gì khi còn trẻ?

Ngoài tuyển tập của Mao Trạch Đông, thì tất cả những gì mà chúng tôi có là sách y học, sách cấp 1, cấp 2 và toàn là Lỗ Tấn. Cũng vì thế nên hồi đó tôi không thích ông ấy chút nào, mặc dù sau này tôi lại thấy thích. Vào những ngày sau Cách mạng Văn hóa, khi thư viện trong thị trấn mở cửa trở lại, thì có khoảng 30 hay 40 cuốn mà họ gọi là văn học cách mạng. Loại này được phép và tôi đã đọc tất cả. Nhưng có một số ít tiểu thuyết được truyền khắp trường một cách bí mật, để khi đến tay của tôi thì nó đã mất bìa trước hoặc là bìa sau, thiếu 10 trang đầu hay 10 trang cuối, do đó mà tôi thậm chí còn không biết nó có tựa là gì hay ai viết ra. Theo kinh nghiệm của tôi, ta có thể sống mà không biết câu chuyện bắt đầu thế nào, nhưng không chịu được khi không biết rõ cái kết. Nó như là cực hình vậy. Vì vậy tôi đã tự mình bịa ra cái kết, và các bạn cùng lớp thường tụ tập xung quanh để nghe những ý tưởng này. Bây giờ nghĩ lại, tôi nhận ra rằng đó có thể là nơi sự nghiệp viết văn của mình bắt đầu.

Các tác phẩm đã chuyển ngữ của Dư Hoa

Ông có bị ảnh hưởng bởi thế hệ tác giả Trung Quốc đi trước không?

Khi tôi bắt đầu viết văn, văn học lúc ấy chủ yếu là văn học vết thương. Chúng bày tỏ sự phẫn nộ đối với Cách mạng Văn hóa. Tôi quan tâm đến Vương Tăng Kỳ vì ông ấy xử lí nỗi đau tinh thần theo cách vô cùng độc đáo. Tôi đã đọc truyện của ông ấy vào năm 1980 và thấy rằng chúng rất hay. Những người giỏi nhất trong thế hệ đó có một điểm chung là họ rất khuyến khích các nhà văn trẻ; trong khi những người hạng 2, hạng 3 thì đối xử tệ với thế hệ tôi, như thể chúng tôi đang đe dọa chiếm lấy vị trí của họ vậy.

Tuy nhiên nhà văn tôi say mê nhất vẫn là Kawabata. Tôi đã đọc Vũ nữ Izu và tôi say mê ông ấy trong vòng 4 năm. Tôi đọc mọi thứ mà mình có được, từ Ngàn cánh hạc, Cố đô, Xứ tuyết, mà tôi vẫn nghĩ là hay nhất...  Kawabata đã dạy tôi rằng chính chi tiết, chứ không phải cốt truyện, mới tạo nên thứ gì đó đáng đọc, rằng những tác phẩm vĩ đại không phải là chuỗi sự kiện mà là tập hợp chi tiết khó quên. Đó là điều mà độc giả cảm động, cốt truyện chỉ đơn thuần là thú vị thôi. Ở tuổi 21, tôi hoàn toàn bị cuốn hút bởi một trong những câu chuyện của ông. Đó là về một người phụ nữ có chồng sắp cưới đang tham chiến, và lo lắng rằng anh sẽ chết trận. Khi ấy cô đã đến thăm một ngôi nhà đang xây dựng dở ở khu vực lân cận, và suy đoán xem ai sẽ sống ở đó khi nó hoàn thành. Nó khá cổ điển và đã trở thành lý tưởng của tôi, về một câu chuyện không có nhân vật chính, chỉ có các nhân vật phụ mà thôi. Ông ấy đã cho tôi thấy không cần phải viết theo tiến trình tường thuật chặt chẽ, mà cũng có thể đảo ngược lại nó.

Với ông thì viết tiểu thuyết có khác biệt nhiều so với khi viết truyện ngắn không?

Tôi luôn cảm thấy viết truyện ngắn giống như là làm một công việc có hạn định vậy. Tôi có thể thực hiện chúng theo lịch trình, và chắc chắn sẽ hoàn thành được trong 1 hoặc là vài ngày. Tiểu thuyết thì không thể làm theo cách đó. Qua nhiều năm làm việc, ý thức của anh thay đổi cuốn sách. Anh hiểu sâu hơn về các nhân vật, anh và họ như sống cùng nhau. Khi tôi viết được nửa chừng cuốn sách, họ bắt đầu nói những điều theo ý mình. Đôi khi tôi nghĩ những điều ấy thậm chí còn tốt hơn khi tự mình tưởng tượng.

Cảnh trong phim Phải sống (1994) của Trương Nghệ Mưu chuyển thể từ tiểu thuyết Sống của Dư Hoa. Ảnh MUBI

Ông đã nói việc viết lách chia đôi cuộc đời?

Vâng, anh sống một cuộc đời tưởng tượng và một cuộc đời khác trong thực tế. Khi cuộc sống đầu tiên phát triển, cuộc sống thứ hai co lại, không cách nào khác cả. Anh càng viết nhiều, thế giới tưởng tượng này càng giãn ra. Và cuộc sống còn lại là ngồi trên ghế, hoàn toàn im lặng, nơi cơ thể anh vẫn còn ở đó. Hoặc có thể chân của anh nhịp lên nhịp xuống, Mạc Ngôn chính là kiểu ấy, khi ông chìm đắm vào việc viết [1].

Ông viết có dễ dàng không, có nhiều bản nháp không?

Nhìn chung, mất đâu đó khoảng một năm để hoàn thành cuốn sách. Tôi thường viết tay, sau đó tôi sẽ xem xét bản nháp trong 1 hoặc là 2 tháng để chỉnh sửa, rồi lại đặt nó ở một chỗ khác, rồi 1 hoặc 2 tháng tiếp theo sẽ chỉnh sửa tiếp. Vào thời điểm bản thảo thứ hai được tinh chỉnh, tôi gần như đã hình dung được nó sẽ diễn ra thế nào. Nhưng trong khi tôi đang chỉnh sửa, tôi thường rơi nước mắt... Chỉ khi đọc hết qua một lần đọc, anh mới hiểu được sức mạnh của nó. Hồi đó chúng tôi không có khăn giấy, và cuối cùng điều tôi phải làm là quấn chiếc khăn quanh tay, dùng nó lau mặt và viết bằng tay còn lại.

Ông có thường khóc khi viết không?

Tôi nghĩ nếu một nhà văn thậm chí không thể tự xúc động với những gì mình viết thì có lẽ họ cũng sẽ không lay động được độc giả của mình. Tôi nhớ khi tôi viết Huynh đệ tôi đã khóc rất nhiều, có cả nước mũi những thứ khác, đến nỗi vợ tôi sẽ bước vào và nhìn thấy một núi khăn giấy đã qua sử dụng ở bên cạnh mình. Lúc này chúng tôi đã có khăn giấy.

Nhưng những cuốn sách đó cũng khá buồn cười.

Sống cần một chút hài hước vì nếu không thì tôi sẽ không thể tiếp tục được. Tôi nghe nói rằng nó rất khó đọc. Trương Nghệ Mưu, đạo diễn bộ phim chuyển thể, đã nói với tôi rằng người xem sẽ khó cảm nhận được nó, nhưng tôi cũng cảm thấy thế!

Ông nghĩ gì về cái kết hạnh phúc hơn của bộ phim?

Tôi yêu bộ phim. Chỉ có kẻ ngốc mới trung thành với nguyên tác, bởi họ là kẻ không có ý tưởng riêng, tất cả những gì họ có thể làm là lùng sục tài liệu và tái hiện nó. Nhân tiện, tôi chưa bao giờ xem bộ phim truyền hình dài tập này. Phim quá dài, mà nếu TV cứ bật mãi thì tôi không chịu nổi.

Kawabata là một trong những nguồn cảm hứng của Dư Hoa

Ông có tưởng tượng cuốn sách sẽ trở thành một tác phẩm kinh điển không?

Với tựa đề Sống, cuốn sách không hề có ý định chết đi! Nhưng mong muốn lớn nhất của tôi là tạp chí nào đó đăng nó nhiều kì và đặt nó lên đầu mục lục, điều mà cuối cùng tôi cũng làm được. Tôi chưa bao giờ có thể tưởng tượng được nó sẽ bán chạy. Tôi nghe nói nó đã bán được tới 20 triệu bản ở Trung Quốc, không bao gồm sách nói, sách điện tử hoặc các bản lậu. Nhà xuất bản của tôi nói rằng tôi phải bán được ít nhất 50 triệu bản lậu đấy.

Phiên bản tiếng Anh của Sống cũng khá tốt. Bây giờ anh nhận được tiền bản quyền 2 năm 1 lần phải không [2].

Không. Đến giờ họ vẫn chưa cho tôi một xu nào cả.

Không thể nào thế!

Tôi sẽ hỏi han về vấn đề này. Nhưng ông có thấy phiền khi sách của mình bị sao chép lậu không?

Tôi không phản đối. Tất cả những bộ phim tôi xem đều là phim lậu, và với tất cả các nhà làm phim ngoài kia, tôi xin lỗi, nhưng những thể loại tôi thích không chiếu ở rạp, vì vậy đó là cách duy nhất tôi có thể xem chúng! Nhân tiện, thật đáng kinh ngạc khi Liên hoan phim Cannes kết thúc vào tháng 5 và đến tháng 8 hoặc tháng 9, thì chúng ta có thể xem phim với phụ đề được dịch.

Ông có thường xuyên gặp khó khăn hoặc bỏ dở công việc không?

Nhà văn Dư Hoa. Ảnh The Paris Review

Hiện tại, tôi có 3 cuốn sách vẫn đang dang dở, tôi cứ tự nhủ mình không được làm gì khác ngoài việc cố gắng hồi sinh hết cả 3 cuốn. Nhưng thời gian để làm việc đó ngày càng ít đi, và cũng thật khó để anh có thể hồi tưởng bản thân thật sự ở đó như khi mới bắt đầu viết. Tôi đã mất tận 21 năm để hoàn thành Thành phố bị mất.

Ông đã duy trì lại mạch cảm xúc đó bằng cách nào?

Những ghi chú của tôi cực kì quan trọng. Trong tất cả những cuốn sách của tôi, nó là cuốn nhắc đến lịch sử sâu sắc nhất, vì vậy tôi cần phải thực hiện rất nhiều nghiên cứu về lịch sử và văn chương. Chỉ riêng điều đó thôi đã mất của tôi gần 2 năm. Tôi đã thu thập được nhiều chi tiết tuyệt vời và nó truyền cảm hứng cho tôi.Dịch từ bài phỏng vấn củaMichael Berry.

Chú thích:

[1] Mạc Ngôn và Dư Hoa từng ở chung phòng trong kí túc xá của trường đại học.

[2] Người thực hiện cuộc phỏng vấn là dịch giả tiếng Anh của tiểu thuyết Sống.

Đọc bài viết

Cafe sáng