Phía sau trang sách
Những đốm lửa lưu lạc: Xung động ngầm âm ỉ, và bùng phát như một kíp nổ
Điều đầu tiên đọng lại sau khi đọc Những đốm lửa lưu lạc chỉ có thể là tâm thế bàng hoàng. Bàng hoàng bởi nhẽ, với cuốn sách này, Celeste Ng không cho người đọc bất cứ điều gì cụ thể hay là tỏ tường. Nếu ta cố gắng tìm kiếm ý nghĩa đằng sau cuốn sách, những rậm rạp đan cài sẽ che phủ ta. Nếu ta gắng gượng rút ra điều gì khiến nó nổi danh, giọng văn điềm tĩnh sẽ lừa gạt ta. Là một trong 10 cuốn tiểu thuyết hư cấu hay nhất thập niên vừa rồi theo bình chọn của tạp chí Time, Những đốm lửa lưu lạc là cuộc hành trình đi vào địa hạt chênh vênh giữa đúng và sai, phù hợp và khác biệt, quan điểm và góc nhìn – địa hạt mà chỉ dấu chân những nhà phân tâm học từng dấn bước vào, và nay được tái hiện lại dưới góc nhìn văn chương của Celeste Ng, đầy vận động, mạch ngầm và những đối kháng.
Cuốn sách là câu chuyện kể về gia đình nhà Richardson và hai mẹ con Mia và Pearl vừa chuyển đến ở Shaker Heights – thành phố của những người Shaker bảo thủ chủ trương xây dựng thế giới toàn mỹ. Giữa những xung động giữa hai tầng lớp giàu – nghèo, sự vận động già – trẻ, những mạch ngầm cổ hủ – phóng khoáng; những cặp đối ngẫu, suy tư và quan điểm trái ngược dần dần hiện ra, về những vụ kiện, về những tin đồn và vượt trên hết là cách cư dân của thành phố ấy đối diện những gì đã, đang và sắp xảy ra với cuộc sống họ. Không chủ trương chia bè tách phái, không chủ trương nhốt riêng từng lồng, Celeste Ng bằng nét táo bạo hòa trộn văn hóa, cho chúng cộng hưởng; để rồi nhận ra: không phải đen – trắng, không phải Á – Âu, không phải già – trẻ, mà chính con lai F1 mới là những ai chịu đựng nhiều nhất. Sống động và đầy vận động, Celeste Ng viết nên tác phẩm đầy những hạt nhân chờ đợi phân rã, dồn nén chực chờ chỉ một mồi nhử.
Cũng như Zadie Smith trong On Beauty pha trộn vấn đề sắc tộc trong hai gia đình rất trái ngược nhau – một bên bà mẹ da trắng, ông bố da đen, và phía bên kia hoàn toàn ngược lại; thì ở đây, Celeste Ng cũng hòa trộn những cặp đối ngẫu vào chung làm một, để xem phản ứng kết tủa, huyền phù hoặc là hòa tan liệu rằng cái nào rồi sẽ xảy ra? Ở thành phố địa đàng trần gian luôn luôn được lên kế hoạch, giữa những luật lệ hà khắc định kỳ về việc bố trí quy hoạch, về việc màu sơn sơn nhà, về việc cắt cỏ khi quá 6 inch, về những quy tắc viết địa chỉ thư… bỗng một ngày xuất hiện hai mẹ con nghệ sĩ nọ, người phá vỡ hết mọi khuôn phép bằng sự ngây ngô, nhưng ngay sau đó, họ hòa làm một vào trong nhịp sống để rồi xem đó như điều kiện biên của những cưỡng bức cho sự tồn tại. Thế nhưng chính việc đầu hàng luật lệ hà khắc, chính việc chấp nhận, làm và tuân thủ những phép thường ấy; có là dấu chỉ cho một kết quả đã thấy trước mắt?
Dường như là không. Giữa một bên những người đàn bà đoan trang tiết hạnh sinh sống từ lâu trong thành phố ấy, nơi Elaine hay bà McCoullough vẫn hoàn thành công việc theo những hoạch định đã lên từ trước; nay bỗng động đậy bởi những thành phần mới – những Mia, Bebe hay Pearl như điểm dị biệt trên biểu đồ chấm. Nếu Mia xem trọng nghệ thuật như những biểu hiện vượt người khuôn thước; thì Elaine xem cách ban phước như điều cần làm. Bà ta ấu trĩ (dễ dàng nói thế), nhạy cảm và sợ thay đổi – như một lớp da bọc ngoài xác ướp phủ kín từ lâu, trong khi bên trong chứa đựng một ngồi kích nổ – như cái kết cuối ở sự nhận thức tình yêu dành cho Izzy – “con cừu đen” của chính nhà bà. Người phụ nữ ấy đại diện cho xã hội giàu sang, học thức; nơi con người ta bao dung chấp nhận hết mọi thành phần, nơi người ta thấy có một nghĩa vụ với những số phận kém may mắn hơn – nhưng đau đớn thay, bản thân họ cũng bị mắc kẹt vào trong quy tắc, rồi đến một ngày bỗng họ nhận ra, chính mình vẫn đang tồn tại trong giây phút này.
Nếu Elaine và Mia như thế đối đầu cho hai thế lực đại diện cho những hướng đi, thì những đứa trẻ nhà Richardson và Pearl nhưng những giao tuyến của mặt phẳng này. Những đứa trẻ đứng đó thừa hưởng mọi thứ. Chúng bị ảnh hưởng bởi những giao thoa của luồng văn hóa, chúng tiếp nhận – đối đãi – cảm thông và cảm thấy một sự tương đồng ở trong bản thể giữa chúng với nhau. Đó có thể là Pearl khi thử tô son và mặc quần áo của Lexie, nhưng cũng có thể là cái kết cuối, khi cô đồng thuận theo mẹ rong ruổi cuộc sống du mục, cán cân lại nghiêng về phía Mia. Hay trường hợp khác, với Izzy – người vốn vẫn luôn thuộc về gia đình Elaine, nhưng đến cuối cùng vẫn là bỏ đi rời khỏi gia đình. Như những vấn đề vốn từ lâu được nêu trong những tiểu thuyết của Toni Morrison, rằng không phải trắng hay đen – mà những đứa con lai mới là thành phần chịu đựng nhiều nhất. Và những đứa trẻ ở cuốn sách này của Celsete Ng cũng đứng vai trò ở ngã rẽ đó, cho thấy cán cân không luôn nghiêng về phía nào cả.
Sự vận động của những quan điểm – góc nhìn giữa đúng và sai cũng thể hiện rõ ở cộng đồng này mà vụ án tranh giành những quyền nuôi con giữa Bebe và nhà McCollough là một ví dụ. Việc giao đứa bé cho một gia đình có những điều kiện sinh sống tốt hơn, hay giao cho chính mẹ ruột dù không có đủ điều kiện sẽ là tốt nhất? Rõ ràng trong tiểu thuyết này, Celeste Ng không che giấu vai trò của truyền thông trong xã hội đương đại và những chi phối của chúng ở mặt kết quả. Nhưng rõ ràng, liệu rồi chẳng phải, ngài thẩm phán cũng phải tạm hoãn đến tận 3 tháng để ra phán quyết; hay Lexie – vì những hối hận của việc phá thai, lại đổi chiều hướng nghiêng mình về phía Bebe? Celeste Ng đưa ra những thế chông chênh vốn vẫn cố hữu từ lâu trong bản thể người. Cô khơi gợi và để nó đó, phô diễn chính cuộc chiến đó, khắc họa khung cảnh nhe nanh múa vuốt, nhưng rồi kết cục lại hoàn toàn khác.
Đến cuối rồi thì, dù cho đứa bé thuộc quyền nuôi dưỡng của nhà McCallough như phán quyết của tòa, nhưng Mai Linh vẫn không òa khóc khi mà Bebe đến trộm cô bé. Hay một cốt truyện song song, khi Pearl đã biết hòa toàn sự thật, cô vẫn lựa chọn đi với Mia – còn lời lựa chọn cho phương án kia sẽ là “ngày khác”. Liệu đến cuối cùng, Celeste Ng đã hẳn cho ta một câu trả lời mà rất chắc chắn, đậm tính Đông phương, về những gắn kết đậm tính máu thịt? Dĩ nhiên không chắc có thể là gì. Nhưng bằng chi tiết đốt trụi nền móng của những dối trá, của những tư bản giả tạm, của ích kỷ – lợi dụng – hèn kém như một phát súng cho thấy rốt cuộc điều gì vẫn đang diễn ra. Rằng, gia đình nhà ấy vẫn luôn tồn tại. Thế đối ngẫu vẫn luôn ở đấy, dẫu cặp ngẫu lực có thể suy tàn nhưng cánh tay dài bao phủ mọi thứ vẫn tạo momen xoay chuyển vòng quay lịch sử. Đến cuối rồi thì, nhà giàu vẫn là nhà giàu, Elaine vẫn là quý bà thanh lịch vùng Shaker, McCoullough nhận nuôi đứa con Trung Quốc tiếp theo. Tư bản vẫn luôn giả tạm và luôn tồn tại một cách bất diệt, dẫu cho ngọn lửa thiêu rụi tất cả, dẫu cho nghệ thuật đi vào lãng quên.
*
Với Những đốm lửa lưu lạc, Celeste Ng đã dựng nên một tình thế rất khó phân xử trong chính xã hội của Shaker Heights mà dễ nhân ra là cuộc sống này. Ở đó giữa những thế lực kình chống, giữa những tác động xấu xa; đâu đó vẫn luôn tồn tại cùng với cái đẹp, với sự phản kháng dù cho yếu ớt và những giá trị nghệ thuật thuần túy con người. Celeste Ng bằng thế giới quan một cách nhân văn xây dựng nên một cốt truyện âm ỉ như những u nhọt của thời điểm này; về một hiện tượng xã hội nhiễu nhương, phức tạp và đầy đặc tính tư bản giả tạm. Đến cuối rồi thì, Những đốm lửa lưu lạc không đưa cho ta kết luận nào cả. Mà mỗi góc nhìn phù hợp một lúc. Cặp đúng và sai luôn không tồn tại, chỉ có phù hợp hay không là luôn sống mãi. Một tiểu thuyết quan trọng. Một vận động âm ỉ và chợt bùng phát như một kíp nổ.
Hết.
Ngô Thuận Phát
*
Phía sau trang sách
Trách nhiệm thuộc về ai khi thiên nhiên hoang dã trở thành “tội phạm”?
Gấu đen đột nhập nhà dân, cây cối bị tình nghi gây ra án mạng, con nai băng qua đường không đúng luật. Nếu thiên nhiên phạm luật thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm?
Trong thế giới ngày càng đô thị hóa, ranh giới giữa lãnh địa con người và thiên nhiên hoang dã trở nên mong manh hơn bao giờ hết, dẫn đến những cuộc "chạm trán" dở khóc dở cười. Mary Roach đã khám phá thế giới kỳ thú nơi luật pháp - con người giao thoa, xung đột với bản năng tự nhiên trong Fuzz - Khi tự nhiên phạm luật.
Giải mã "tội ác" của thiên nhiên
Mary Roach mở đầu Fuzz bằng cách đặt ra một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại khơi gợi vô số vấn đề phức tạp: Điều gì xảy ra khi thiên nhiên "phạm luật"? Không chỉ là những con thú lớn như gấu hay báo sư tử gây rắc rối ở vùng ngoại ô, danh sách "tội phạm tự nhiên" của Roach còn bao gồm cả những loài chim ăn trộm nông sản, những con khỉ tinh ranh ở Ấn Độ, những hạt đậu độc gây chết người hay thậm chí là những cái cây vô tri bị xem là mối nguy hiểm tiềm tàng.
Roach không ngồi yên trong phòng viết mà xông pha thực địa. Bà tham dự một khóa học về an toàn khi gặp thú dữ, theo chân các nhà khoa học điều tra hiện trường các vụ tấn công của động vật hoang dã, thậm chí nếm thử các loại thực vật bị xem là "có vấn đề".
Khi tìm hiểu về những con voi ở Bắc Bengal thích chè chén, say xỉn, bà cho biết voi uống thứ mà dân làng thường uống: haaria, loại rượu pha chế tại nhà được lên men và dự trữ với số lượng đủ để làm say một con voi. "Theo Sĩ quan Raj, có hai điều xảy ra khi voi say xỉn. Hầu hết chỉ lạc đàn và ngủ quên. Nhưng dường như mọi đàn đều có một kẻ say xỉn hung hăng, thường là con đầu đàn hoặc voi đực đang trong kỳ musth. Trên đời, dù bạn có muốn mạo hiểm thế nào chăng nữa thì cũng phải tránh xa một con voi đực say xỉn", Roach viết.
Trọng tâm của Fuzz không phải là việc kết tội thiên nhiên mà là nỗ lực giải mã những hành vi bị xem là "phạm luật" ấy dưới góc độ khoa học. Tác giả đưa độc giả đi sâu vào thế giới của sinh thái học hành vi, di truyền học bảo tồn, khoa học pháp y động thực vật và quản lý động vật hoang dã.
Cụ thể như việc tìm hiểu các nghiên cứu tập tính nhằm hiểu rõ hơn về cách động vật di chuyển, kiếm ăn, và phản ứng với sự hiện diện của con người, từ đó xây dựng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn, như thiết kế hàng rào chống gấu, tạo hành lang di chuyển an toàn cho động vật hoang dã...
Con người nằm ở đâu trong "tội ác" này?
Một trong những thông điệp ngầm nhưng mạnh mẽ xuyên suốt Fuzz là sự tự vấn về vai trò của con người trong các cuộc xung đột với thiên nhiên. Mary Roach đặt câu hỏi: Liệu việc phá hủy môi trường tự nhiên, thay đổi cảnh quan, để thức ăn ngoài trời, vứt rác không đúng cách đã vô tình "mời gọi" động vật hoang dã vào những tình huống rắc rối?
Theo tìm hiểu của Roach, một con gấu vào khu dân cư tìm thức ăn không phải vì nó "xấu tính". Mà có thể vì nguồn thức ăn tự nhiên của nó bị suy giảm hoặc vì thùng rác của con người quá hấp dẫn, dễ tiếp cận. Bà không đổ lỗi cực đoan nhưng chỉ ra nhiều "tội ác" của thiên nhiên thực chất là hậu quả trực tiếp hoặc gián tiếp từ hành động của con người.
Cuốn sách cũng nhắc đến những tình huống tiến thoái lưỡng nan về đạo đức, thực tiễn trong việc quản lý xung đột. Từ những người ủng hộ biện pháp cứng rắn để bảo vệ tài sản và tính mạng con người, đến những nhà bảo tồn nỗ lực tìm kiếm giải pháp nhân đạo hơn, tác giả để độc giả tự suy ngẫm về sự phức tạp của việc tìm kiếm điểm cân bằng. Làm thế nào để vừa bảo vệ lợi ích của con người, vừa tôn trọng quyền sống và không gian sinh tồn của các loài khác?
Theo Nguyệt Dạ | ZNews
Phía sau trang sách
Những thương hiệu quốc dân ‘vang bóng một thời’
Theo VnExpress – Xà bông Cô Ba, máy may Sinco, nước ngọt Con Cọp, kem đánh răng Hynos và Dạ Lan từng là những cái tên dẫn đầu thị trường, nhưng dần sa sút khi công ty chủ quản bỏ thương hiệu hoặc bán vốn cho đối tác.
Xà bông Cô Ba là nhãn hiệu do ông Trương Văn Bền thành lập năm 1932 ở khu vực chợ hóa chất Kim Biên (quận 5, TP HCM).
Trong cuốn Sài Gòn tạp pín lù, học giả Vương Hồng Sển nói rằng hình ảnh in trên bao bì viên xà bông là cô Ba Thiệu, con thầy Thông Chánh, quê gốc Trà Vinh. Bà là người đăng quang cuộc thi hoa hậu đầu tiên tổ chức năm 1865 ở Sài Gòn. Tuy nhiên, cũng có thông tin khác cho rằng người phụ nữ này là vợ ông Trương Văn Bền. Ảnh: Sách Made in Sài Gòn/Phương Nam Book
Xà bông Cô Ba được ưa chuộng khắp miền Nam lúc bấy giờ nhờ chất lượng tốt, giá thành phải chăng. Theo lời học giả Vương Hồng Sển, xà bông "bán chạy vo vo", sản xuất đến đâu hết đến đó. Thương hiệu này có giai đoạn đánh bật sự độc quyền của Hãng xà bông Marseille (Pháp).
Đất nước thống nhất, công ty của ông Trương Văn Bền hoạt động theo mô hình doanh nghiệp nhà nước với tên gọi Nhà máy công tư hợp doanh xà bông Việt Nam, sau đó đổi tên thành Công ty Sản xuất và Thương mại Phương Đông. Sản phẩm xà bông Cô Ba dần vắng bóng khỏi thị trường. Ảnh: Sách Made in Sài Gòn/Phương Nam Book
Cuối năm 2017, Công ty Bất động sản An Dương Thảo Điền mua 48,68% cổ phần Công ty Phương Đông. Lãnh đạo công ty nói rằng Xà bông Cô Ba vẫn có chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng nên sẽ khôi phục dây chuyền sản xuất với sản lượng ước tính vài chục tấn mỗi năm, chủ yếu để bảo tồn thương hiệu gần trăm tuổi.
Chia sẻ với VnExpress, lãnh đạo An Dương Thảo Điền từng nói: "Tham gia ngành hàng tiêu dùng nhanh là cuộc chơi đòi hỏi vốn lớn và nhiều rủi ro, trong khi đây không phải thế mạnh của chúng tôi nên phương án được ưu tiên là hợp tác với các nhà sản xuất, phân phối có kinh nghiệm. Chúng tôi sẽ đóng góp công thức, bản quyền thương hiệu... để thành lập một liên doanh khôi phục Xà bông Cô Ba".
Trong ảnh là tòa nhà từng là trụ sở của xà bông Cô Ba nằm ở số 20 đường Kim Biên, bên hông chợ Kim Biên.
Nước ngọt Con Cọp có mặt ở hầu hết hàng quán ăn uống trước năm 1975 do tập trung vào phân khúc tiêu dùng bình dân, trong khi Coca-Cola thời đó ở phân khúc cao hơn. Đây là sản phẩm của Usine Belgique, nhà máy sản xuất nước giải khát lớn nhất miền Nam, thuộc tập đoàn BGI (Pháp). Nhà máy này cũng là nơi ra đời của bia Lade trái thơm và bia 33 Export.
Tờ áp phích có dòng chữ "nước ngọt Con Cọp mỗi chai, là nguồn vui mạnh kéo dài tuổi xuân" quen thuộc với người tiêu dùng. Ảnh tư liệu
Hai năm sau ngày đất nước thống nhất, Tập đoàn BGI chuyển quyền sở hữu và bàn giao toàn bộ nhà máy cho nhà nước với tên gọi Nhà máy nước ngọt Chương Dương. Nhãn hiệu Con Cọp biến mất từ đó, thay bằng các dòng sản phẩm xá xị mang thương hiệu Chương Dương. Ảnh lật sau là vị trí Công ty nước ngọt BIG nay là trụ sở công ty nước giải khát Chương Dương, 606 Võ Văn Kiệt.
Máy may Sinco ban đầu được nhập khẩu nguyên chiếc từ Nhật Bản, sau đó có nhà máy lắp ráp và đặt trụ sở chính trên đường Trần Hưng Đạo (quận 1 ngày nay). Nơi đây từng là biểu tượng quen thuộc của người dân Sài Gòn với biểu tượng máy may bàn đạp trên nóc tòa nhà. Hiện nay, tòa nhà đang được sử dụng làm cơ sở cho một phòng khám. Ảnh: Lynn Roylance
Trước ngày đất nước thống nhất, Sinco có đại lý phân phối khắp nội thành Sài Gòn và các tỉnh. Trong các tờ rơi quảng cáo, thương hiệu này giới thiệu ưu điểm chính là "may khéo, thêu đẹp, sửa chữa miễn phí" và cam kết bảo hành 20 năm. Sinco nổi tiếng với độ bền cao, thao tác đơn giản nên được nhiều gia đình và xưởng dạy nghề may ưa dùng.
Sau giải phóng, Sinco được quốc hữu hóa và trở thành Xí nghiệp liên hiệp Máy may Sinco. Doanh nghiệp này được cổ phần hóa những năm đầu 2000 và chuyển hướng sản xuất máy móc phục vụ công nghiệp và nông nghiệp như dây chuyền giết mổ gia cầm, chế biến lúa gạo, tiêu… Trụ sở công ty cũng được dời về huyện Bến Lức, Long An. Ảnh tư liệu
Hynos là hãng kem đánh răng do một người Mỹ gốc Do Thái thành lập và chuyển giao cho ông Huỳnh Đạo Nghĩa sau khi về nước.
Ông chủ mới nhanh chóng cải tiến mẫu mã và đưa Hynos tới gần người tiêu dùng bằng phương thức tiếp thị độc lạ thời đó: phát nhạc quảng cáo ra rả trên loa phóng thanh gần các cửa hàng bách hóa và đặt biển quảng cáo ở những vị trí đắc địa của Sài Gòn.
"Nụ cười anh Bảy Chà" và đoạn quảng cáo "trồng lúa mới có gạo mà ăn, thế mà có người đã phải trồng răng mới có răng mà ăn" làm nên thời kỳ hoàng kim của Hynos vào những năm cuối thập niên 60. Ảnh: Sách Made in Sài Gòn/Phương Nam Book
Không chỉ nổi tiếng trong nước, Hynos còn được bán sang các nước trong khu vực Đông Nam Á và Hong Kong, trở thành một trong những biểu tượng thương mại đương thời.
Thực hiện chính sách quốc hữu hóa sau ngày giải phóng, Hynos được nhà nước tiếp quản và sáp nhập với một công ty cùng lĩnh vực thành Xí nghiệp Kem đánh răng Phong Lan, sau đó đổi tên thành Công ty Hóa phẩm P/S. Công ty có giai đoạn chiếm tới 60% thị phần kem đánh răng ở miền Nam. Ảnh: Bill Mullin
Giữa năm 1997, Tập đoàn Unilever đề nghị lập liên doanh trên tinh thần "win-win" với tổng vốn đầu tư hơn 17 triệu USD.
Trong thời gian hợp tác, Hóa phẩm P/S chỉ đảm nhận việc gia công vỏ hộp bằng nhôm mà không được sản xuất kem đánh răng như trước. Sáu năm sau ngày bắt tay, công ty bị đánh bật khỏi liên doanh kèm cam kết về sau không được sử dụng thương hiệu nổi tiếng bậc nhất lúc bấy giờ trên bất kỳ sản phẩm nào.
Đầu năm 2007, những lãnh đạo cũ thành lập Công ty cổ phần P/S để gầy dựng lại hoạt động kinh doanh. Công ty ban đầu gia công vỏ nhôm cho các doanh nghiệp dược phẩm, sau đó sản xuất kem đánh răng mang dòng chữ Hynos cùng hình ảnh quen thuộc "nụ cười anh Bảy Chà". Hàng hóa được tiêu thụ trong các khách sạn, resort và cũng xuất hiện rải rác trên sàn thương mại điện tử. Ảnh: Tommy Japan/Flickr
Tương tự Hynos, kem đánh răng Dạ Lan cũng có một thời lừng lẫy đầu thập niên 90 khi chiếm tới 90% thị phần từ Đà Nẵng trở ra phía Bắc. Thương hiệu này từng có lợi nhuận vài lượng vàng mỗi ngày.
Ông Trịnh Thành Nhơn, người sáng lập Dạ Lan, tự nhận thương hiệu của mình thời đó "là con gái đang độ tuổi xuân sắc" nên được nhiều doanh nghiệp nước ngoài như Colgate, Unilever, P&G đặt vấn đề hợp tác.
Năm 1995, Dạ Lan ký hợp đồng liên doanh với Colgate - thương vụ mà ông Nhơn gọi là "sai lầm lớn nhất cuộc đời". Thương hiệu khi đó được định giá 3,2 triệu USD và ông nắm 30%, đồng thời giữ chức phó tổng giám đốc trong công ty liên doanh.
Chưa đầy một năm hợp tác, Colgate bảo Dạ Lan càng kinh doanh càng lỗ nên cần nhường chỗ cho sản phẩm mang nhãn hiệu của họ. Colgate sau đó thông báo đã dùng hết vốn góp và vay ngân hàng. Khi ông Nhơn đồng ý góp thêm 10 triệu USD với điều kiện được làm tổng giám đốc, có toàn quyền điều hành, đối tác bác bỏ và khơi mào việc phá sản. Ảnh: Ông Trịnh Thành Nhơn cung cấp
Sau vài lần đàm phán căng thẳng, Colgate mua lại cổ phần của ông Nhơn với giá 5 triệu USD kèm điều kiện ông không được tham gia ngành hàng này trong 5 năm tiếp theo.
Ông Nhơn nỗ lực vực dậy thương hiệu Dạ Lan từ khoảng 2016, nhưng tự thừa nhận khoảng cách với những đơn vị dẫn đầu như P/S hay Colgate còn rất xa.
Ông cho biết mỗi ngày đều cố gắng phát triển lại Dạ Lan để bàn giao cho thế hệ sau này. "Tôi không can tâm nhìn con cái tiếp quản một công ty thua lỗ triền miên do mình gây nên. Khi tiền bạc bây giờ không phải là ưu tiên hàng đầu, tôi có một điều bất di bất dịch là không được để mất thương hiệu Dạ Lan bằng bất cứ giá nào", ông nói. Ảnh: Anh Nguyên
Phương Đông - Quỳnh Trần (Theo VnExpress)
Sứ đoàn Iwakura là một phái đoàn ngoại giao quan trọng của Nhật Bản được thành lập vào năm 1871, nhằm mục đích tìm hiểu về các quốc gia phương Tây, thu thập kiến thức về công nghệ, khoa học, và hệ thống chính trị của các quốc gia này để áp dụng vào việc cải cách Nhật Bản.
Phái đoàn này được tổ chức dưới sự lãnh đạo của Iwakura Tomomi, một quan chức cao cấp của chính phủ Minh Trị. Được đánh giá là một trong những sự kiện lớn nhất của lịch sử châu Á cuối thế kỷ 19, sứ mệnh Iwakura chủ trương “Bunmei kaika” (văn minh khai sáng) đã chuyển sức mạnh của lưỡi gươm samurai sang năng lực của trí tuệ. Sứ đoàn gồm khoảng 100 thành viên, trong đó có nhiều nhân vật chính phủ cao cấp. Ngoài số kể trên còn có các du học sinh phục vụ cho việc thông dịch, thông tin. Họ đã đi thăm Hoa Kỳ và hàng chục các quốc gia châu Âu khác nhau như Anh, Pháp, Đức, Áo, Ý, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Sĩ, Thụy Điển và Nga.
Đoàn cũng có nhiều nữ sinh trẻ tuổi theo du học, phục vụ cho việc giáo dục phụ nữ sau này. Trong số những người thuộc sứ đoàn có năm cô gái rất trẻ tham gia vào chuyến đi. Chuyến công du này đã thay đổi vận mệnh của từng người trong số họ nói riêng và cả dân tộc Nhật Bản nói chung.
Năm cô gái đồng hành cùng Sứ đoàn Iwakura gồm: Tsuda Umeko, Nagai Shigeko, Yoshimasu Ryoko, Yamakawa Sutematsu và Ueda Teiko. Trong đó, nhỏ nhất là Tsuda Umeko, lúc đó chỉ mới 6 tuổi, lớn nhất là Ueda Teiko và Yoshimasu Ryoko, 14 tuổi. Trong chuyến công du này, họ không có quyền quyết định theo ý mình mà phải nghe theo sự sắp xếp của cha mẹ và gia đình để đến một vùng đất xa lạ, gánh trên vai trách nhiệm lớn lao với nước nhà.
Trước khi được đưa sang Mỹ, họ không được học tiếng Anh hay văn hóa để thích nghi với môi trường sống ở nước ngoài. Đặt chân lên đất khách, họ bị báo chí bủa vây và gọi là "những cô công chúa kỳ lạ đến từ phương Đông". Những cô gái trẻ cảm thấy lạc lõng, cô đơn và sợ hãi khi tiếp nhận nền văn minh mới. Tệ hơn, sau đó họ phải tách nhau ra và được gửi đến các nhà nuôi dưỡng khác nhau. Sau một thời gian, hai người chị lớn tuổi nhất dần không chịu được cuộc sống ở nơi đất khách quê người và được đưa trở lại về quê nhà. Ba cô gái còn lại bao gồm Yamakawa Sutematsu, Nagai Shigeko và Tsuda Umeko đã kiên cường trụ lại, chăm chỉ nỗ lực học tập và làm nên lịch sử. Họ chính là ba trong số năm người phụ nữ đầu tiên rời khỏi Nhật Bản và cũng là những người phụ nữ thành công nhất thời Minh Trị.
Tsuda Umeko
Tsuda Umeko sinh ra trong một gia đình quan chức và được cử tham gia vào Sứ đoàn Iwakura sang Mỹ du học vào năm 1871 khi chỉ mới 6 tuổi. Dù phải học cách tự lập khi còn quá nhỏ, bà đã nỗ lực không ngừng và tốt nghiệp Học viện Aarcher Institute. Bà về nước vào năm 1892 và làm giáo viên dạy tiếng Anh của trường chuyên dành cho các nữ quý tộc.
Umeko đã dành cả cuộc đời mình để cống hiến cho giáo dục, đặc biệt là giáo dục nữ giới. Năm 1900, với sự trợ giúp của hai người bạn, bà mở trường Joshi Eigaku Juku (Trường Anh ngữ cho nữ sinh), chính là tiền thân của Đại học Tsuda hiện nay. Những cống hiến lớn lao của bà đã được chính phủ Nhật Bản ghi nhận, hình ảnh của bà cũng được in trên tờ tiền 5000 yên phát hành vào năm 2024.
Nagai Shigeko
Nagai Shigeko sinh năm 1862 trong một gia đình quan chức Mạc phủ Tokugawa. Năm 1871, bà được đưa sang Mỹ sinh sống và học tập tại nhà của nhà sử học John Stevens Cabot Abbott. Năm 1878, bà nhập học trường Nghệ thuật tại Đại học Vassar và theo học chuyên ngành âm nhạc.
Khi trở về nước, bà kết hôn với Uryu Sotokichi và trở thành một trong những những giáo viên dạy piano đầu tiên ở Nhật Bản. Bà cũng là một trong những người sáng lập, dạy âm nhạc phương Tây tại Đại học Nghệ thuật Tokyo.
Yamakawa Sutematsu
Yamakawa Sutematsu sinh ra trong một gia đình Samurai truyền thống hỗ trợ Mạc phủ Tokugawa trong Chiến tranh Boshin. Gia đình bà ở phe thua trận trong cuộc nội chiến cuối cùng kết thúc thời kỳ Samurai của Nhật Bản và rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Để giảm bớt miệng ăn trong nhà, người anh trai đã tự ý quyết định đưa bà tới Mỹ mà không hỏi ý kiến của bà.
Ở Mỹ, bà đã cố gắng học tập và đạt thành tích xuất sắc, sau đó ghi danh lịch sử khi trở thành người phụ nữ có học vị cao nhất Nhật Bản lúc bấy giờ. Bà là người phụ nữ Nhật đầu tiên có bằng Đại học.
Sau khi tốt nghiệp, bà học thêm về nghiệp vụ y tá và trở về Nhật Bản vào tháng 10 năm 1882. Khi trở lại quê nhà, Sutematsu gặp khó khăn trong việc giao tiếp khi không thể đọc hoặc viết tiếng Nhật. Sau đó, bà kết hôn với Oyama Iwao. Khi chồng bà được thăng chức, bà được cũng thăng cấp theo và trở thành Công chúa Oyama vào năm 1905. Thuở ấy, bà là một người có địa vị cao trong xã hội. Bằng kiến thức của mình, Sutematsu đã tư vấn cho Hoàng hậu về các phong tục phương Tây. Bà cũng sử dụng vị trí xã hội của mình để kêu gọi, quyên góp cho giáo dục phụ nữ. Bà là người góp công lớn trong việc thành lập nên Đại học Tsuda cùng với hai người bạn Tsuda Umeko và Nagai Shigeko.
Yamakawa Sutematsu, Nagai Shigeko và Tsuda Umeko đã mang kiến thức học được từ chuyến đi cùng Sứ đoàn Iwakura để truyền bá cho nữ giới ở quê nhà. Họ cùng nhau thực hiện một kế hoạch lớn lao, đó là mở trường học dành cho phụ nữ thuộc mọi tầng lớp trong xã hội. Dù ngay từ lúc bắt đầu đã gặp rất nhiều khó khăn, nhưng họ vô cùng quyết tâm và đã thành công. Họ là những người đã đặt nên nền móng để xây dựng nên nền giáo dục vì phụ nữ tại Nhật Bản, phất lên ngọn cờ chiến đấu vì nữ quyền, quyền được học tập làm việc, theo đuổi đam mê của bản thân.
Phỏng theo bài viết của Ái Thương trên Kilala.vn