Nối kết với chúng tôi

Giới thiệu sách

Người Vô Hình: tầm nhìn vượt thời gian của H.G. Wells

Published

on

Chi tiết tác phẩm

Bắt nguồn từ nhu cầu che giấu bản thân và thể hiện quyền lực siêu nhiên, từ ngàn xưa con người đã có khát vọng được làm chủ khả năng tàng hình. Ước mơ đó được thể hiện từ truyền thuyết về chiếc mũ tàng hình của Hades trong thần thoại Hy Lạp đến chiếc áo choàng màu nhiệm của Harry Potter. Nhà triết học Plato từ khoảng 2000 năm trước đã đặt ra câu hỏi: “Liệu rằng con người sẽ thay đổi ra sao khi chúng ta nắm giữ được khả năng tàng hình?”.  Năm 1897, quyển tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Người Vô Hình (The Invisible Man) của nhà văn H. G. Wells ra đời đã trả lời chính xác câu hỏi của Plato dưới góc nhìn của một nhà khoa học.

Herbert George Wells (21 tháng 9 năm 1866 – 13 tháng 8 năm 1946), thường được biết đến với cái tên H.G.Wells, là một nhà văn người Anh nổi tiếng với những tiểu thuyết Sci Fi như The Time Machine (Cỗ máy thời gian), The War of the Worlds (Chiến tranh giữa các thế giới), The First Men in the Moon(Tiên phong lên mặt trăng) và The Island of Dr Moreau (Hòn đảo của bác sĩ Moreau). Cùng với Jules Vernes, H. G.Wells được mệnh danh là “cha đẻ của dòng sách khoa học viễn tưởng”.

H.G. Wells

Năm 1890, H.G.Wells được học bổng trường Đại học Khoa học Hoàng gia Kensington. Tại đây ông chuyên về ngành động vật học và nghiên cứu thuyết tiến hóa của Darwin, và bắt đầu quan tâm đến tình hình xã hội, hình thành ham muốn thay đổi thế giới thành nơi tốt đẹp hơn. Giai đoạn theo học đại học cũng là lúc H. G. Wells bắt đầu sự nghiệp cầm bút. Ông thành lập một tạp chí trường và thường xuyên đăng các bài viết của mình, và trong số đó có cả tiền thân cho một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Wells: Người Vô Hình. Với niềm say mê học hỏi, kiến thức khoa học sẵn có, cùng óc tưởng tượng phong phú đã giúp H.G.Wells mau chóng trở thành một nhà văn được yêu mến cùng với mức nhuận bút cao nhất bấy giờ.

H.G.Wells nổi tiếng với tài tiên đoán tương lai rất chuẩn xác. Những chiếc xe tăng đầu tiên sử dụng trong Chiến tranh Thế giới I được ra đời từ mô tả cơ bản về xe tăng của Wells cách đó 13 năm trong cuốn The Land Ironclads, cửa tự động được Wells đã miêu tả trong cuốn tiểu thuyết When the Sleeper Wakes cũng đã trở thành hiện thực vào khoảng 60 năm sau đó, ngay cả sự xuất hiện của bom nguyên tử cũng được Wells báo trước 31 năm…

Những năm cuối đời, danh tiếng của H.G.Wells trong giới văn chương có phần bị suy giảm vì ông ủng hộ những quan điểm mà phần lớn người đương thời không chấp nhận được. Tác giả của cuốn Animal Farm (Trại súc vật) – George Orwell đã nhận định về Wells rằng ông “chưa đủ điên rồ để hiểu được thế giới lúc bấy giờ”. Trong ấn bản năm 1941 của The War in the Air, Wells viết ông muốn trên bia mộ của mình khắc dòng chữ: “Nói rồi không nghe. Lũ ngốc”. Ngày nay, khi những viễn tưởng của Wells về thế giới, về vũ trụ và về xã hội loài người đã trở thành sự thật, phong trào đọc H.G.Wells lại mạnh mẽ trở lại, các tác phẩm của H.G. Wells được tìm kiếm nhiều hơn nữa.

Người Vô Hình được xuất bản năm 1897, là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của H.G.Wells. Câu chuyện kể về một người đàn ông kì lạ và không thân thiện đến sống ở nhà trọ địa phương tại một ngôi làng Tây Sussex nước Anh, trong một cơn bão tuyết. Với khuôn mặt được ẩn hoàn toàn bằng băng vải, chiếc mũ rộng vành, chiếc áo choàng dài kín mít và đôi bàn tay luôn đeo găng, ông ta nhanh chóng trở thành đối tượng bàn tán của dân trong làng. Không những thế, hàng trăm chai thủy tinh kỳ lạ trong hành lý của ông ta với những thí nghiệm đòi hỏi “không làm phiền” khiến ngay cả những người chủ nhà cũng tò mò và khó chịu. Qua từng trang sách, những bí ẩn của người đàn ông dần dần được hé lộ, kèm theo đó là nỗi kinh hoàng, sợ hãi trước âm mưu đen tối nảy sinh từ khả năng mà không ai không thể tin được: khả năng tàng hình!

Nhưng Người Vô Hình không chỉ là câu chuyện khoa học viễn tưởng, mà còn là câu chuyện về cái thiện và cái ác, câu chuyện về quyền lực và sự suy đồi đạo đức. Quyền lực là mảnh đất màu mỡ cho những hạt mầm xấu nảy sinh. Một khi con người chạm vào đỉnh cao quyền lực, lòng tham và cái ác sẽ trỗi dậy. Quyền lực làm người ta tha hóa. Quyền lực tuyệt đối sẽ dẫn đến cái ác tuyệt đối.

Khác với Jules Vernes – người đồng nghiệp cùng thời với mình, H.G.Wells không khám phá những bước tiến mới của khoa học với thái độ háo hức, hăm hở, mà ngược lại, ông nhìn ra được bản chất của công nghệ và cảnh báo chúng ta về những mặt trái của sự phát triển. Ngay trong Người Vô Hình, giấc mơ che giấu bản thân từ ngàn xưa của con người cũng được Wells quan sát và chỉ ra những khía cạnh đầy bất trắc với một góc nhìn vô cùng sắc bén.

Cũng như những tác phẩm khác của H.G.Wells, Người Vô Hình được các nhà làm phim chuyển thể và xây dựng lại kịch bản rất nhiều lần. Dù tác phẩm đã được ra mắt cách đây hơn một thế kỷ nhưng hãng Universal trong tương lai vẫn quyết định sẽ làm dự án chuyển thể lại bộ phim The Invisible Man do Johnny Depp thủ vai, điều này cho thấy sức hút và nguồn cảm hứng lớn lao mà Người Vô Hình của H.G.Wells đem lại, vượt qua thời gian và không bao giờ lỗi thời.

Click to comment

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Giới thiệu sách

Hai cuốn nhật ký: Sự bất chấp luân thường song hành với đạo nghĩa vợ chồng

“Tôi quyết định từ năm nay sẽ bắt đầu ghi lại tất cả những điều chưa từng dám viết vào nhật ký. Trước giờ, những việc phòng the, sinh hoạt vợ chồng, tôi thường không dám ghi chép tỉ mỉ lại, bởi e ngại vợ mình đọc trộm mà sinh tức giận…”

Published

on

Trong thời gian chiến đấu với bệnh tật và tuổi già, Tanizaki Junichiro vẫn không ngừng sáng tác, trong đó phải kể đến những tác phẩm đặc sắc như Bản dịch mới Truyện Genji của Junichiro, Mộng phù kiều hay Hai cuốn nhật ký. Lần đầu đăng trên tạp chí Chuuō Kōron năm 1956, Hai cuốn nhật ký được trình bày qua lời kể song song của một đôi vợ chồng tuổi trung niên theo hình thức ghi chép cá nhân. Bắt đầu từ ngày mùng một tháng Giêng trong nhật ký của người chồng: “Tôi quyết định từ năm nay sẽ bắt đầu ghi lại tất cả những điều chưa từng dám viết vào nhật ký. Trước giờ, những việc phòng the, sinh hoạt vợ chồng, tôi thường không dám ghi chép tỉ mỉ lại, bởi e ngại vợ mình đọc trộm mà sinh tức giận…”, Hai cuốn nhật ký dần mở ra cánh cửa dẫn vào cuộc sống chăn gối hoan lạc của cặp đôi buổi xế tà đang loay hoay tìm đường khơi lại ngọn lửa tình ái. Một đằng là ông chồng già cũng ham lạc thú tà dâm nhưng thể trạng yếu kém dẫn đến lực bất tòng tâm, một đằng là cô vợ đã một qua một đời sinh nở nhưng vẫn hừng hực sung mãn, ham muốn mạnh mẽ đến mức phi thường. Trạng huống trớ trêu đẩy cặp đôi “đũa lệch” ấy vào bước đường phải tìm đến những thứ “thuốc kích thích” lạ lùng để thỏa mãn nhu cầu sinh lý. Cứ thế lún sâu vào bể tình hoan lạc, họ bất chấp luân thường đạo lý, bất chấp sức khỏe và cả tính mạng cho cuộc vui nhục dục nhưng kỳ diệu làm sao vẫn có thể gọi là thực thi toàn vẹn đạo làm vợ làm chồng (!).

Là người ưa thích tìm hiểu tâm lý bệnh học, Tanizaki tích cực vận dụng kiến thức để viết rất dạn dĩ về đề tài liên quan đến những khoái cảm dị thường do lệch lạc trong tính dục sinh ra. Từ sau khi tác phẩm nhan đề Akuma (Ác ma) (1926) ra đời thì Tanizaki được xem như nhà văn đại diện cho chủ nghĩa ác ma (diabolism) của Nhật Bản. Là một phong trào văn học nghệ thuật nổi lên cuối thế kỷ XIX ở châu Âu, chủ nghĩa ác ma có khuynh hướng đề cao cái đẹp ở những gì đồi bại và kỳ quái. Tương tự, Tanizaki trong hơn nửa thế kỷ đi tìm cái đẹp cũng chỉ tập trung vào “cái đẹp có vấn đề”. Ông khai thác xu hướng ngược đãi và bị ngược đãi trong Người cắt lau, Xâm mình, bái vật trong Bàn chân Fumiko, ái thú trong Con mèo, Shōzō và hai người đàn bà hay phức cảm Oedipus trong Mộng phù kiều… Bản thân Hai cuốn nhật ký, trình bày về cuộc sống tình dục của lớp người già, khi mới xuất bản cũng gây sóng gió dư luận vì bị quy kết là truyện dâm ô. Sở thích tình dục của nhân vật chính là ông giáo sư rất chi là đa dạng: vừa tôn sùng bàn chân phụ nữ, vừa khao khát nhìn ngắm thân thể trần truồng của vợ dưới ánh sáng huỳnh quang. Tuy nhiên động lực tình dục cốt yếu của ông chính là sự ghen tuông, một loại phức cảm có tên “ham muốn bắt chước” hay “ham muốn tam giác” (mimetic desire) do nhà triết học Rene Girard đề xướng. Ở đó, người A chỉ có thể nảy sinh ham muốn vật B nếu có một “người môi giới” C cũng ham muốn vật B kia. Trong Hai cuốn nhật ký, rõ ràng “người môi giới” kích thích ham muốn cô vợ ở vị giáo sư chính là anh chàng Kimura con rể tương lai, một đối thủ tình trường trẻ trung và sung mãn hơn.

"Cứ thế lún sâu vào bể tình hoan lạc, họ bất chấp luân thường đạo lý, bất chấp sức khỏe và cả tính mạng cho cuộc vui nhục dục nhưng kỳ diệu làm sao vẫn có thể gọi là thực thi toàn vẹn đạo làm vợ làm chồng (!)."

So với Chữ Vạn, các nhân vật trong Hai cuốn nhật ký cũng mắc vào mối tình tay bốn tréo ngoe nhưng phức tạp và chồng chéo hơn rất nhiều. Nếu ở Chữ Vạn, người đẹp Mitsuko là con nhện nằm giữa nhả độc chăng tơ, giăng mắc ba nạn nhân khốn khổ sa lưới, thì ở Hai cuốn nhật ký, cho đến cuối cùng ta vẫn không biết rốt cục ai là người xấu số, ai là kẻ cao tay hơn cả. Toàn bộ câu chuyện là những chuỗi tâm lý vặn xoắn bất ngờ và hồi hộp xuất phát từ động cơ tính toán riêng biệt của cả bốn nhân vật. Ông giáo sư một lòng tôn thờ cô vợ “tốt của” nhưng sẵn sàng tạo điều kiện cho vợ gian díu với con rể tương lai để tăng cường tinh lực. Cô vợ tiết trinh cổ hủ lòng đã mau chóng ngả theo nhân tình nhưng một mực tâm niệm phải làm chồng hưng phấn. Cô con gái Toshiko phần thì căm ghét ông bố biến thái, phần thì ganh ghét với người mẹ xinh đẹp, bề ngoài thờ ơ lãnh đạm với cuộc hôn nhân sắp đặt nhưng lòng dạ ai nào tỏ cho tường? Anh con rể tương lai có lẽ đam mê bà mẹ đầy phong vận hơn nhưng biết đâu cũng chỉ lợi dụng để tiếp cận cô con gái?

Bên cạnh tuyến nhân vật đa chiều, tưởng tĩnh mà động, việc sử dụng hình thức hai ghi chép cá nhân đan lát lại càng góp phần tạo nên sự gay cấn cần thiết cho câu chuyện. Nếu Chữ Vạn chỉ được thuật lại từ một góc nhìn duy nhất, về những việc đã xảy ra và khép lại, thì những sự kiện trong Hai cuốn nhật ký không những đang tiếp diễn mà còn có thể được nhìn nhận cùng lúc từ hai phía. Cùng một ngày tháng, cùng một vụ việc ấy nhưng chồng nói gà, vợ nói vịt, dần dà mới khiến ta ngờ ngợ rằng việc ghi nhật ký của đôi vợ chồng rốt cục không phải là chép lại những sự kiện thực tế, mà là để tuần tự ra những nước cờ thách thức nhau, giấu diếm hành tung của mình với nhau, thậm chí thao túng điều khiển nhau. Tác giả đưa người đọc cùng song hành với diễn biến câu chuyện, nhưng ta đâu có khác gì những kẻ mù lòa, được dắt đi trên con đường lắm lối nhiều ngả bởi hai kẻ dẫn đường bụng dạ khó bề tin tưởng, miệng khăng khăng là mình chân thật nhưng kỳ thực trắng đen thật giả lẫn lộn, chẳng biết đường nào mà lần? Bên cạnh đó, trong nguyên tác Tanizaki còn cố ý để cho người vợ dùng kiểu chữ hiragana truyền thống, còn người chồng viết bằng kiểu chữ katakana hiện đại hơn. Điều này có thể có dụng ý riêng, liên quan đến tính cách của hai người. Người chồng rất thích khám phá và thử nghiệm những cái mới, trong khi người vợ lại rất e dè thủ cựu. Tóm lại có thể nói, lựa chọn hình thức nhật ký cho câu chuyện là một quyết định vô cùng vi tế của Tanizaki.

"...ta ngờ ngợ rằng việc ghi nhật ký của đôi vợ chồng rốt cục không phải là chép lại những sự kiện thực tế, mà là để tuần tự ra những nước cờ thách thức nhau, giấu diếm hành tung của mình với nhau, thậm chí thao túng điều khiển nhau."

Kagi nghĩa là chiếc chìa khóa. Ấy chính là chiếc chìa khóa mở ra cuốn nhật ký chất đầy ẩn ức tâm tư của người chồng, mở ra những ham muốn nổi loạn âm thầm của người vợ, mở ra một cuộc chơi tình ái mưu ma chước quỷ của cuộc sống hôn nhân. Vỏn vẹn chưa đầy 200 trang, Hai cuốn nhật ký đã khắc họa tài tình một cốt truyện gay cấn hấp dẫn, đưa đến cái nhìn mới mẻ về bản chất của tình dục - tình yêu, đặt dấu chấm hỏi về ranh giới mong manh phù phiếm của luân thường đạo lý. Tuy được sáng tác khi nhà văn đã ở những năm tháng cuối đời, nhưng Hai cuốn nhật ký vẫn xứng đáng là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất, quan trọng nhất trong văn nghiệp đồ sộ huy hoàng của Tanizaki.

Hết.

*

Tìm hiểu về tác giả Tanizaki Junichiro




Đọc bài viết

Giới thiệu sách

Mùa xuân vắng lặng & Đời sống bí ẩn của cây – Lời nhắc nhở loài người nhìn lại mối quan hệ với thiên nhiên

Biến đổi khí hậu đang trở thành nỗi lo chung của toàn nhân loại, đặc biệt tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi tầng ozone bị thủng. Kỷ Niệm Ngày Quốc Tế Bảo Vệ Tầng Ozone (16/9/2019) (World Ozone Day), Phương Nam Book trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc hai tác phẩm giá trị về chủ đề môi trường.

Published

on

By

Mùa xuân vắng lặng được đăng nhiều kỳ trên tờ The New Yorker trước khi xuất bản thành sách vào tháng 9 năm 1962. Từ đó đến nay, cuốn sách đã bán hơn hai triệu bản.

Hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường, chấn động hệ thống vận hành giữa chính phủ Mỹ và ngành công nghiệp hóa chất

Cuốn sách ra đời gây ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, như một hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường. Không lâu sau đó, Rachel Carson xuất hiện trước Thượng viện để điều trần. Bà không chỉ nhấn mạnh những tác hại về môi trường của thuốc diệt sinh vật gây hại như đã vạch ra trong sách, mà còn đề xuất những thay đổi cần thiết về mặt chính sách. 

Mùa xuân vắng lặng (Silent Spring) - Rachel Carson

Rachel Carson luôn khẳng định rằng nội dung sách không hướng đến loại trừ tất cả chất diệt sinh vật độc hại, mà chỉ để chấn chỉnh việc sử dụng tràn lan, thiếu cân nhắc của chính phủ Mỹ. Tuy vậy Carson phải đối mặt với phản biện và chỉ trích cá nhân nặng nề từ phe công nghiệp hóa chất. Mùa xuân vắng lặng và Rachel Carson không hẳn chỉ là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về môi trường, mà còn là một phong trào dân sự hiệu quả. Ở đó, hệ thống vận hành chặt chẽ của chủ nghĩa tư bản giữa chính phủ và ngành công nghiệp đã bị chấn động và lung lay.

Giải mã ngôn ngữ kỳ diệu của loài cây và bạn sẽ chỉ muốn chạy ngay đến ôm chúng mà thôi

Đời sống bí ẩn của cây (The Hidden Life Of Trees) - Peter Wohlleben

Trong khi đó, được xem là một trong những quyển sách hay nhất về cây cối, Đời sống bí ẩn của cây thoát ra khỏi một cuốn sách khoa học thường thức tầm thường mà tựa như một bài thơ, nơi tri thức thiên nhiên kết hợp cùng nghệ thuật ngôn từ. Cuốn sách mở ra một thế giới kỳ diệu về đời sống xã hội phức tạp của những khu rừng ôn đới, nơi những cái cây giao tiếp với nhau, thể hiện cá tính riêng, hỗ trợ nhau lớn lên, chia sẻ chất dinh dưỡng cho những cá nhân đang chống chọi bệnh tật và thậm chí cảnh báo nhau về những nguy hiểm sắp xảy ra… Wohlleben không chỉ khẳng định thêm lần nữa vai trò quan trọng của cây xanh và rừng rậm với những bằng chứng sống động mà ít nhiều sẽ khiến bạn thay đổi cách nhìn nhận về thế giới thực vật, đặc biệt là đời sống cùng nhu cầu cảm xúc của chúng.

Không dừng lại ở đó, Peter  Wohlleben còn khuyến khích chúng ta không nên quan tâm đến cây chỉ đơn thuần vì nguyên nhân vật chất, mà cũng nên quan tâm đến cây vì những câu đố và những điều kỳ diệu nho nhỏ mà chúng cho chúng ta thấy. Dưới tán cây xanh, những sự việc kịch tính hàng ngày và những câu chuyện tình yêu cảm động vẫn đang diễn ra. Đây là phần cuối cùng còn sót lại của thiên nhiên, ngay trên ngưỡng cửa của chúng ta, nơi những chuyến phiêu lưu sắp được trải nghiệm và những bí mật sắp được khám phá. Và ai biết được, có lẽ một ngày nào đó ngôn ngữ của cây cuối cùng sẽ được giải mã, đem đến cho chúng ta những câu chuyện tuyệt vời hơn nữa.

Mùa xuân vắng lặngĐời sống bí ẩn của cây là những lời nhắc nhở chúng ta hãy nhìn lại mối quan hệ của mình với thiên nhiên, để từ đó góp phần bảo vệ môi trường sống tốt hơn.

Ban Biên Tập

Đọc bài viết

Giới thiệu sách

Mùa xuân vắng lặng – Cái giá của loài người khi thiên nhiên “phản đòn”

Nhà tự nhiên học nổi tiếng Sir David Attenborough cho rằng nếu phải tìm một tác phẩm để so sánh với Mùa Xuân Vắng Lặng về sức ảnh hưởng của nó lên thế giới khoa học kỹ thuật này, thì đó chỉ có thể là Nguồn gốc các loài (The Origin of Species) của Charles Darwin

Published

on

By

Nhà tự nhiên học nổi tiếng Sir David Attenborough cho rằng nếu phải tìm một tác phẩm để so sánh với Mùa Xuân Vắng Lặng về sức ảnh hưởng của nó lên thế giới khoa học kỹ thuật này, thì đó chỉ có thể là Nguồn gốc các loài (The Origin of Species) của Charles Darwin

Được đăng thành nhiều kỳ trên tờ New Yorker trước khi xuất bản thành sách vào tháng Chín năm 1962; đến nay, Mùa xuân vắng lặng đã bán được hơn hai triệu bản. Rachel Carson đã chỉ ra những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường sống do thuốc trừ sâu tổng hợp DDT gây ra, và bày tỏ sự quan ngại to lớn khi chính phủ Mỹ cho phép việc sử dụng tràn lan những hóa chất độc hại trước khi hiểu rõ hệ quả lâu dài của chúng đối với môi trường và sự sống.

Tựa gốc của Mùa xuân vắng lặng: Silent Spring

Cuốn sách ra đời không những gây ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, như một hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường, mà còn là tiền đề cho việc ra đời nhiều bộ luật và cơ quan kiểm soát chặt chẽ sau này. Ngoài lệnh cấm bán DDT trên toàn nước Mỹ vài năm sau đó, cuốn sách còn là khởi nguồn của Đạo luật Nước và Không khí sạch, Đạo luật Chính sách Môi trường Quốc gia, và dẫn đến sự ra đời của Ngày Trái Đất.

Mùa xuân vắng lặng - Túp lều của bác Tom ở thế kỷ 20
Xem chi tiết

"Rachel Carson để lại cho chúng ta một di sản không chỉ có thể bao quát được cuộc sống tương lai, nhiệt huyết cả đời của bà, mà còn giữ vững được tinh thần của nhiều thế hệ. Bà bắt chúng ta đối mặt với sự tàn phá của hóa chất lên toàn cầu và kêu gọi chúng ta điều chỉnh lại tham vọng của bản thân - một thái độ mang tính cách mạng - để duy trì sự sống cho chính mình."

- Linda Lear

"Xét tổng thể, Rachel Carson đã thành công trong việc làm chúng ta khiếp sợ bị thế giới tự nhiên ruồng bỏ. Tác phẩm của bà gợi lên nỗi oán giận, sự tổn thương và tính phản kháng. Đó là Túp lều của bác Tom ở thế kỷ 20."

- Walter Sullivan, "Books of the Times”, New York Times, 1962

Chân dung tác giả Rachel Carson

Rachel Carson sinh ngày 27/5/1907, là một người ưa mạo hiểm và giàu trí tưởng tượng. Bắt đầu từ công việc của một nhà sinh thái học đại dương, Rachel đã viết kịch bản cho các chương trình truyền thanh về biển. Bà đã tạo nên bước ngoặt lớn cho chương trình vì các kịch bản giờ đây không phải chỉ là khoa học đơn thuần mà còn giàu chất thơ và đầy rung cảm.

Ban biên tập

Đọc bài viết

Cafe sáng