Nối kết với chúng tôi

Giới thiệu sách

Chỉ Ngu Ngơ Mới Biết Cười – Lời châm biếm xã hội thượng lưu từ kiều nữ nước Mỹ Edith Wharton

“Đó là một số phận đáng căm hận – nhưng làm sao để thoát khỏi nó? Cô có lựa chọn nào chăng?”

Đăng từ

on

Chi tiết tác phẩm

“Tâm kẻ khôn ngoan ở chốn phiền muộn,

tâm kẻ ngu ngơ ở chốn nô cười.”

– Ecclesiastes 7:4

Câu trích này trong Kinh Cựu Ước chính là nguồn gốc cho tiêu đề tiểu thuyết thứ tư Chỉ ngu ngơ mới biết cười (The House of Mirth, 1905) của Edith Wharton – một trong những nữ tiểu thuyết gia quan trọng nhất đầu thế kỷ 20. Bằng con mắt quan sát nhạy bén và bề dày am hiểu xã hội, nữ nhà văn một lần nữa đã để lại ấn tượng khó phai mờ với bức tranh toàn cảnh về “chốn nô cười” tức giới thượng lưu xứ cờ hoa, đang chuyển mình ở ngã rẽ thế kỷ nơi đời sống vật chất hưởng lạc dần biến mỗi cá nhân thành những món hàng phi nhân tính.

Edith Wharton là người phụ nữ đầu tiên vinh dự nhận giải Pulitzer cho Văn học năm 1921. Bàn về sức ảnh hưởng của Wharton, nhà phê bình nghệ thuật John Updike từng nói: “Nếu có một nữ tác gia người Mỹ nào của thế kỷ 20 được đánh giá cao hơn Edith Wharton thì trong đầu tôi không còn nảy ra một cái tên nào khác.” Sinh ra và lớn lên trong một gia đình New York giàu có, giữa những tập tục khuôn cứng mà bà thường phản kháng, có thể nói Edith Wharton là một trường hợp đặc biệt tuy nằm trong lòng xã hội thượng lưu nhưng sở hữu tầm nhìn sắc sảo của người đứng từ trên cao nhìn xuống. Hơn 40 tác phẩm lớn nhỏ trong 40 năm hành văn của bà là tiếng nói phê phán chính môi trường bà đang sống, là vũ khí tấn công xã hội hào nhoáng nhưng ô trọc, nơi đạo đức băng hoại, nhân bản lung lay. Trong đó, tiểu thuyết Chỉ ngu ngơ mới biết cười ra đời năm 1905 được đánh giá là một trong những tác phẩm châm biếm xã hội xuất sắc nhất và nổi tiếng nhất của Edith Wharton.

Tác phẩm lần đầu tiên ra mắt công chúng trong hình thức ấn bản nhiều kỳ trên tạp chí Scribner’s Magazine và đã bán được 140,000 bản trong năm đầu tiên phát hành. Chỉ ngu ngơ mới biết cười đã củng cố một vị trí vững chắc cho Edith Wharton trên văn đàn, mở đường cho những tiểu thuyết sau này của bà bao gồm cả tác phẩm The Age of Innocence (Thời thơ ngây) giúp mang về cho bà giải Pulitzer cho Văn học năm 1921. Chỉ ngu ngơ mới biết cười cũng là tác phẩm tiên phong cho dòng sách “tiểu thuyết tập tục” (Novel of Manners), trong đó người viết cố gắng tái hiện một hệ thống xã hội trong một giai đoạn lịch sử nhất định với những phong tục, tập quán, giá trị, quan niệm được miêu tả cặn kẽ, thường là thuộc về giai tầng đặc quyền đặc lợi. Qua các tác phẩm xuất sắc của mình và đặc biệt là Chỉ ngu ngơ mới biết cười, Edith Wharton đã sánh ngang với những tên tuổi lớn như Jane Austen, Henry James, Evenlyn Waugh trong việc đặt nền móng cho thể loại nói trên. Tiểu thuyết này cũng trở thành nguồn cảm hứng dồi dào cho môn nghệ thuật thứ bảy với ba lần được chuyển thể thành phim, hai lần vào năm 1918 và một lần năm 2000. Trong đó phiên bản điện ảnh sau này đã chiếm được đông đảo cảm tình từ phía công chúng và thậm chí thu về nhiều giải thưởng cùng đề cử danh giá với sự xuất hiện của kiều nữ Gillian Anderson – ngôi sao của loạt phim truyền hình đình đám Hồ sơ tuyệt mật (The X-Files) – trong vai nữ chính Lily Bart.

Lily Bart của Chỉ ngu ngơ mới biết cười  là nhân vật thường xuyên xuất hiện trong danh sách những nữ chính tiểu thuyết có sức ảnh hưởng nhất trong lịch sử văn chương hiện đại. Là con nhà trâm anh thế phiệt nhưng sớm táng gia bại sản, Lily Bart mất cả cha mẹ lẫn mọi vinh hoa phú quý đã vây bọc cuộc sống của cô từ rất sớm. Dưới sự cưu mang của người bác, cùng “một túi tiền eo hẹp đến khó tin”, Lily Bart nuôi quyết tâm phải sống một cuộc sống sung sướng an nhàn và cách duy nhất cô tin mình có thể đạt được điều đó là cưới một vị hôn phu giàu có để củng cố vị trí trong giới thượng lưu. Tuy nhiên, cuốn theo những sòng bài, những vũ hội thâu đêm suốt sáng, cô trở nên túng thiếu và chính từ khoảnh khắc Lily Bart vướng vào mối quan hệ làm ăn mờ ám với chồng của người bạn thân mà cô bắt đầu trượt dốc không phanh, va đập vào từng thanh chắn trên đường lăn xuống khỏi nấc thang xã hội. Edith Wharton đã miêu tả số phận bi thảm của nàng Lily Bart xinh đẹp với sự chính xác đầy chua chát, ban đầu bị “bạn thân” phản bội, rồi gia đình quay lưng, giới thượng lưu ghẻ lạnh… cứ thế cho đến khi cuối cùng cô rớt xuống tầng lớp lao động và chìm vào nghiện ngập, thậm chí may mắn lắm mới không sảy chân làm gái bán hoa. Mọi nỗ lực vươn dậy từ cú vấp ngã dường như chỉ càng làm viễn cảnh của cô trầm trọng hơn. Chuỗi những ứng viên cô có thể lấy làm chồng cũng dường như ngày càng thu hẹp lại đáng ghê tởm và thật bi kịch khi Lawrence Selden, người đàn ông duy nhất thực sự có thể cứu vớt cô khỏi số phận thê thảm này đã tới trễ một bước.

Ở Lily Bart ta thấy thấp thoáng bóng dáng của Becky Sharp trong Hội chợ phù hoa (Vanity Fair, 1848), Scarlett O’Hara trong Cuốn theo chiều gió (Gone With The Wind, 1939), những người phụ nữ cô đơn gần như không bạn bè, chỉ biết lợi dụng nhan sắc và sự khôn ngoan để chuyên tâm đeo đuổi mục đích duy nhất là sống một đời hưởng thụ. Ta cũng thấy cả hình ảnh của Anna Karenina (Anna Karenina, 1877), quý cô St. Petersburg yêu kiều mắc kẹt trong một cuộc hôn nhân tù túng và vướng vào mối quan hệ ngoài luồng cấm kỵ với Nam tước trẻ trung Vronsky. Giống như Lily Bart, Anna Karenina cũng bất lực trước guồng quay phi nhân tính của giới thượng lưu và cuối cùng đã chết chẹt dưới bánh xe tàu hỏa như để hoàn thiện cho ẩn dụ đó.

Từng có một nhà phê bình người Chicago phê phán Edith Wharton cùng tiểu thuyết Chỉ ngu ngơ mới biết cười rằng bà đã quá chìm đắm trong việc miêu tả “sự suy đồi của cái bị gọi sai lệch là ‘tầng lớp cao quý’ hay ‘giai cấp được ưu tiên.’” Thực chất thì xã hội mà Wharton khắc họa đúng là không có gì cao quý, dù nó ăn vận đủ thứ ngọc ngà châu báu xa xỉ: đó đúng là một xã hội nhỏ nhen, mờ ám, rỗng tuếch, và thậm chí thô kệch trong bản chất “tiền trao cháo múc”. Dưới vòm trời đó người phụ nữ được nuôi dạy với tư tưởng rằng cô ta suốt đời chỉ có chức năng làm vật trang trí và là công cụ tiến thân cho người chồng (nên là) giàu có của mình. “Đó là một số phận đáng căm hận – nhưng làm sao để thoát khỏi nó? Cô có lựa chọn nào chăng?” Lily Bart đã chua chát nhận xét như thế vào một đêm cô đánh bạc thua trắng. Là sản phẩm của nền văn minh sinh ra cô lẫn cha mẹ cô, Lily thiếu sót mọi kiến thức kinh tế xã hội thật chất lẫn những kỹ năng sinh tồn thiết yếu giúp cô tự nuôi sống bản thân. Làm sao có thể đổ lỗi cho Lily Bart khi cô không thể chống lại “những xu hướng được kế thừa kết hợp với những luyện tập từ sớm”, để rồi bị nhào nặn thành “một sinh vật bất lực khi ra ngoài phạm vi nhỏ hẹp của nó như loài hải quỳ bị đứt lìa ra khỏi đá. Cô được tạo tác để trang trí và làm người khác vui sướng; thiên nhiên làm tròn đầy lá hoa hồng và sơn màu cho ngực chim ruồi còn vì mục đích gì nữa?” Lily không tìm thấy niềm hạnh phúc nào trong con đường đã vạch sẵn cho cô, nhưng cô cũng không nhìn thấy một lối rẽ nào khác; cô không thể chạy thoát, không biết cách chạy thoát, không biết chạy thoát đi đâu. Lily Bart đơn giản chưa từng có được một cơ hội.

“Một xã hội phù phiếm chỉ có thể sở hữu tầm quan trọng mạnh mẽ thông qua những gì mà tính phù phiếm của nó hủy diệt,” khi viết như vậy Edith Wharton đã phát biểu ý nghĩa của toàn bộ sự nghiệp văn chương đời bà: từ trong lòng “chốn nô cười” bà nắm bắt được chính tầm quan trọng này và cống hiến gần như cả cuộc đời để khắc họa những con người phù phiếm bất hạnh ấy. Thông qua bức tranh thượng lưu mà nạn nhân chính là Lily Bart trong Chỉ ngu ngơ mới biết cười, Edith Wharton một lần nữa hoàn thành sứ mạng của mình: lên án một xã hội tôn thờ kim tiền và danh vọng, chỉ biết hủy hoại những thứ xinh đẹp và trinh bạch phía trong. Có lẽ chính vì thế mà tuy được sáng tác cách đây hơn một thế kỷ, tiểu thuyết vẫn vẹn nguyên những giá trị cốt lõi và tiếp tục cuốn hút bao thế hệ người đọc.

Hết.

Vĩnh Ngân

viết bình luận

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Giới thiệu sách

Đốn hạ: Nét quyến rũ từ sự hiểm độc của Thomas Bernhard

“…tôi có thể đưa tất cả bạn bè cũ của tôi vào không gian trong trang sách và nhốt giữ họ ở đó.”

Đăng từ

on

Người đăng

Chi tiết tác phẩm

Ngày 28 tháng 8 năm 1984, có một tiểu thuyết mang tên Đốn hạ mới chỉ phát hành được bốn ngày đã bị cảnh sát thu hồi toàn bộ trên thị trường dưới án lệnh của thẩm phán, xuất phát từ một vụ kiện tụng dân sự do nhạc sĩ tên gọi Gerhard Lampersberg đâm đơn. Lý do là cách tiểu thuyết này “bôi nhọ, phỉ báng, sỉ nhục” một nhân vật trong truyện được cho là khá giống với Lambersberg đã làm hư hại đến danh tiếng của nhạc sĩ này ở ngoài đời. Cha đẻ của tiểu thuyết này không ai khác chính là Thomas Bernhard – nhà văn, nhà thơ, nhà soạn kịch tai tiếng thế kỷ 20 – kẻ được mệnh danh “chuyên vạch áo cho người xem lưng” của nước Áo.

Đây không phải là lần đầu tiên các tác phẩm của Thomas Bernhard vướng vào kiện tụng. Một giáo viên cũ của Bernhard, hay một gia đình thẩm phán bị lấy tên để đặt cho nhân vật hư cấu trong truyện, đã từng đâm đơn kiện nhà văn vì lý do các tác phẩm này đã “xuyên tạc, bóp méo” con người họ. Lần này, tiểu thuyết mang tên Đốn hạ của ông tiếp tục “gây thù chuốc oán” với cánh trí thức thượng lưu cùng đám “bù nhìn nghệ sĩ” của thành Vienna, khi ông “giương rìu” đốn thẳng vào thiết chế nghệ thuật hèn hạ giả trá bắt tay thỏa hiệp cùng những nhà cầm quyền.

Nhân vật kể chuyện của Đốn hạ là một nhà văn quay trở lại Vienna sau khi sống ở London 20 năm và nhận lời mời tham dự một buổi “dạ tiệc nghệ sĩ”. Ngồi lừng lững trên ghế bành, với ly sâm panh trên tay, ông phóng tia nhìn từ bóng tối và lặng lẽ quan sát những người xưa kia từng là bạn bè thân thiết trong giới nghệ thuật mà ông đã hoàn toàn quay lưng. Theo tiến trình của buổi tiệc, những ký ức về mối quan hệ với từng người khách ùa về và theo đó diễn biến tâm trạng của người kể cũng trở nên càng lúc càng kích động. Đỉnh điểm kích động là khi bữa tiệc khép lại và cuốn sách này được mở ra: “tôi sẽ viết ngay về cái gọi là buổi dạ tiệc nghệ sĩ này, bất kể là viết về cái gì, miễn là phải viết ngay, viết ngay lập tức, kẻo muộn…” Sáng tác năm 1984, Đốn hạ như tập hợp những ghi chép của Thomas Bernhard về chính quá khứ của ông ba thập kỷ trước. Ông chia sẻ: “Đôi khi ta muốn cầm bút viết lại để tóm bắt những phân đoạn mang tính quyết định của cuộc đời ta. Và Đốn hạ là tác phẩm tóm bắt những năm 50 của tôi. Lúc này chúng ta ở những năm 80, tức là 30 năm sau, và tôi có thể đưa tất cả bạn bè cũ của tôi vào không gian trong trang sách và nhốt giữ họ ở đó.”

Say sưa trong những tràng công kích liên tu bất tận, Thomas Bernhard vận dụng thủ pháp độc thoại tự sự miên man mà sau này đã để lại ảnh hưởng sâu sắc đến những cây bút đương thời như Laszlo Krasznahorkai, Antonio Lobo Antuñes hay W.G. Sebald. Chương, hồi và ngắt đoạn nhìn chung hoàn toàn thiếu vắng, câu cú đôi khi tuôn từ trang này qua trang khác, tạo nên dòng suy tưởng vừa gấp gáp dữ dội lại vừa uyển chuyến và có nhạc điệu nhờ biện pháp điệp ngữ điêu luyện.

Được sáng tác vào cuối đời trong tình trạng sức khỏe kiệt quệ, vật lộn với các chứng bệnh liên quan đến tim phổi, nhưng tiểu thuyết như Đốn hạ cùng với Diệt vong hay Kẻ thất bại (Der Untergeher) lại được đánh giá nằm trong số những tiểu thuyết xuất sắc nhất của nhà văn. Thiếu vắng những chất liệu xốc nổi hay phong cách Gothic cường điệu trước đây, trước tác cuối đời của ông tập trung diễn tả tài tình thứ nghịch lý trọng tâm trong tư duy sáng tác: đó là khao khát bộc lộ nội tâm mạnh mẽ đối địch với thôi thúc đi đến tình trạng cô lập tuyệt đối. Sự thâm hiểm được lắng lại và đi vào chiều sâu, những mũi lao phóng ra ít nhưng bén ngót và trúng đích. Như chính Thomas Bernhard tự nhận: “Càng già tôi càng hiểm độc, cũng như những cuốn sách của tôi vậy, đó cũng là một trong những nét quyến rũ của các tác phẩm của tôi.”

Với Đốn hạ, ông chĩa mũi dùi vào giới ngụy nghệ sĩ cùng thói tham danh hám mẽ và lối sống giả trá từ sân khấu xuống đời thực của chúng. Bernhard miêu tả thành phố Vienna là “cái cối xay nghệ thuật lớn nhất thế giới, trong đó các bộ môn nghệ thuật cùng các nghệ sĩ sẽ bị xay nhuyễn, bị nghiền nát, hết năm này sang năm khác” ấy thế nhưng “bọn chúng suốt đời không theo đuổi mục tiêu nào mãnh liệt hơn là được nhảy vào cối xay nghệ thuật đó, chen lấn xô đẩy, tranh nhau nhảy vào xối xay nghệ thuật sẽ xay nghiền họ thành cám ấy.” Ông miệt thị nhà hát danh giá nhất nước Áo – Nhà hát kịch Burgtheater là “phá sản về mặt nghệ thuật,” còn diễn viên Nhà hát kịch Burgtheater “thật ra chỉ là một lũ bù nhìn tiểu tư sản, không chút hiểu biết gì về nghệ thuật sân khấu, và từ lâu, đã biến Nhà hát kịch Burgtheater thành một thứ nhà thương chứa chấp căn bệnh mê kịch nghệ hời hợt”. Trước những lời lẽ cáo buộc bôi nhọ, phỉ báng, ông chỉ nói: “Những thái độ này hoàn toàn không gượng ép. Nếu bạn sống ở đây và đi bộ xung quanh thành phố, nếu bạn làm quen với con người ở đây, kiểu gì bạn cũng sản sinh ra những suy nghĩ trên”. Ông tuyên bố mình viết bằng bút, không phải bằng súng: “Nếu có người cảm thấy bị đụng chạm thì đó là vấn đề của anh ta, hay vấn đề của cả đất nước hay của cả nền văn hóa này. Những ai cảm thấy tôi đang khai hỏa là những người cho rằng mọi từ ngữ trong sách, hay mọi từ ngữ nói chung, đều là những viên đạn.”

Nghệ thuật cần phải tự thân vận động và nuôi sống chính nó – đó là kim chỉ nam cho cuộc đời hoạt động nghệ thuật của Thomas Bernhard được thể hiện tường minh trong tác phẩm Đốn hạ. Đặc biệt thông qua hai nhân vật là nữ nhà văn Jeannie Billroth và Anna Schrecker, những kẻ “từ bỏ triệt để các giấc mơ hay các dự định cũng như niềm say mê ban đầu chúng dành cho văn học để đi vào thứ nghệ thuật tầm thường và đáng ghét, chuyên nịnh bợ nhà nước cầm quyền”, Bernhard kết án sự thỏa hiệp giữa cường quyền và nghệ thuật làm vấy bẩn nghệ thuật chân chính và “treo cổ” những nghệ sĩ thiên tài. Theo ông, bất kỳ ai nhận trợ cấp dù chỉ một đồng đều không chỉ sản sinh ra thứ văn chương “sặc mùi phụ thuộc”, mà còn “phản bội toàn bộ nền văn chương”, “hủy hoại đời sống văn hóa”. Ông tự nhận chưa từng bao giờ nhận bất kỳ trợ cấp nào của chính phủ và cũng sẽ không cho bất kỳ nghệ sĩ trẻ nào dù chỉ một đồng, bởi thành hay bại phải do tự anh ta bươn chải mà nên.

Sau khi vụ kiện tụng được dàn xếp ổn thỏa và tác phẩm được lưu hành trở lại thị trường, doanh thu Đốn hạ tăng vọt và Thomas Bernhard hẳn là người hân hưởng hơn ai hết. Tuy vậy, tác phẩm có được thành công vang dội không chỉ nhờ một vụ bê bối. Như báo Washington Post đã dành tặng lời khen: không một cuốn sách nào khác có thể giới thiệu về Bernhard toàn diện hơn Đốn hạ; đây có lẽ chính là tác phẩm kết hợp giữa yếu tố hư cấu và tự truyện rõ nét hơn bao giờ hết trong toàn bộ trước tác của Thomas Bernhard.

Hết.

Vĩnh Ngân

Đọc bài viết

Giới thiệu sách

Kẻ ly hương, tiếng lòng của những cảnh đời xa xứ

Không phải người tị nạn nào cũng đủ sức để thốt lên tiếng nói của mình.

Đăng từ

on

Người đăng

Vừa được công ty Sách Phương Nam giới thiệu đến độc giả vào đầu tháng 11/2019, Kẻ ly hương là quyển sách tập hợp 17 bài tiểu luận của 17 tác giả vốn xuất thân là người tị nạn từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có 2 tác giả gốc Việt – Bùi Thi và Trần Vũ. Chủ biên quyển sách này chính là Viet Thanh Nguyen, nhà văn gốc Việt đoạt giải Pulitzer 2016. Nhờ những trải nghiệm chân thật của chính mình, Viet Thanh Nguyen luôn có sự thấu hiểu sâu sắc với những cảnh đời xa xứ và không ngừng cất lên tiếng nói thay cho những con người phải sống tha hương, không chỉ ở Mỹ mà còn ở khắp nơi trên thế giới.

Kẻ ly hương vì thế có thể được xem là bản hòa âm tiếng lòng bi thiết và vô cùng chân thực của những cảnh đời xa xứ.

Dù xuất thân, hoàn cảnh và con đường bỏ xứ khác nhau, những bi kịch mà họ đối mặt cũng khác nhau, nhưng 17 tác giả trong cuốn sách đều gặp nhau ở thân phận ly hương – phải trở thành người tị nạn ở một đất nước xa lạ. Các bài tiểu luận viết về trải nghiệm của chính họ như những nạn dân, về những cuộc đời bị thay đổi hay hủy hoại bởi các xung đột địa chính trị; từ đó, phần nào phác thảo nên chân dung của những kẻ ly hương. Mỗi tác giả mang đến cho người đọc một câu chuyện riêng, và bằng cách kể lại những ký ức của chính họ và gia đình họ, tất cả đã phần nào giãi bày tâm sự của những con người xa xứ, giúp cho nỗi lòng của kẻ tha hương có cơ hội được lắng nghe. 

Từ xưa đến nay, các cuộc xung đột chính trị, sắc tộc, tôn giáo hay dị biệt văn hoá… vẫn diễn ra hằng ngày ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Dù biểu hiện dưới hình thức bạo lực hoặc ngấm ngầm ẩn dưới đời sống xã hội tưởng chừng như yên bình, khi bùng vỡ những xung đột đều có thể đẩy con người đến cảnh áp bức, bị trừng phạt, giết chóc, hoặc buộc không ít người phải ly hương, mang theo ước vọng về một tương lai tươi sáng hơn.  

Tuy vậy, không phải cuộc trốn chạy nào cũng đem lại cho người ta một cái kết đẹp như họ vẫn trông mong. Cho dù cuộc sống nơi đất khách quê người rốt cục cũng được sung túc hơn, thành đạt hơn, yên bình hơn, những kẻ tha hương trong cuốn sách này vẫn không ngăn được hình ảnh quê nhà đau đáu tâm can, trong khi vẫn phải xoay trở để thích nghi với nơi chốn mới.

Một “nền hòa bình toàn cầu và một nơi chốn toàn cầu nơi không ai phải sống lưu vong” – theo cách nói của Viet Thanh Nguyen – là điều cả nhân loại không ngừng kiếm tìm. Thế nhưng không phải người tị nạn nào cũng đủ sức để thốt lên tiếng nói của mình. Và không phải tiếng nói nào cũng được nghe thấy, được thấu hiểu, để thúc đẩy toàn xã hội chung tay hành động.

Sự công bình chân chính là tạo ra một thế giới của những cơ hội xã hội, kinh tế, văn hóa, và chính trị vốn sẽ cho phép tất cả những con người câm nín này kể lại câu chuyện của họ và được nghe thấy, thay vì lệ thuộc vào một nhà văn hay một kiểu người đại diện nào đó. Không có sự công bình như thế, sẽ không bao giờ có hồi kết cho những làn sóng người lưu vong, cho việc tạo ra những con người càng câm lặng hơn nữa, hoặc, chính xác hơn, cho sự câm lặng khôn cùng của hàng triệu tiếng nói. Sự công bình chân chính sẽ là khi chúng ta không còn cần một tiếng nói cho những ai câm nín nữa.

Trong khi chờ đợi, chúng ta có quyển sách với những tiếng nói vang vọng mãnh liệt này, từ những cây bút vốn dĩ là những người tị nạn.

-Một số nhận xét về sách-

“Cuốn sách đã thành công trong việc minh chứng rằng ở khía cạnh nào đó, cộng đồng ly hương này giống với các quốc gia khác, cũng có những thần thoại lập quốc riêng, nhưng tất cả người dân đều mang trong mình những tấn bi kịch, những chiến thắng hay nỗi đau – và mỗi người đều có một câu chuyện riêng để kể lại.”

– The Economist

“… một sự khám phá đầy cảm động và sâu sắc về cuộc khủng hoảng tị nạn…”

– Bustle

-Thông tin tác phẩm-


Tựa sách: Kẻ ly hương

Tác giả: Nhiều tác giả (Viet Thanh Nguyen chủ biên)

Người dịch: Bùi Thanh Châu

Thể loại: Tiểu luận

Số trang: 232 trang

Khổ: 14.5 x 20.5cm Giá bìa: 139.000đ

Công ty Sách Phương Nam cùng NXB Hội Nhà Văn liên kết xuất bản và phát hành tháng 11/2019.



Đọc bài viết

Giới thiệu sách

Tình khờ – Bạo liệt đầy đam mê, hài hước cùng mỉa mai, biến thái nhưng lãng mạn…

“Tình khờ” là điểm đồng quy toàn hảo của những áng văn diễm tình nức tiếng – Lolita, Lady Chatterley’s Lover và Pygmalion…

Đăng từ

on

Người đăng

Cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh Nhật Bản những năm 20, khi làn sóng Tây hóa tràn lan khắp hang cùng ngõ hẻm, làm lung lay cả cội rễ truyền thống lâu đời. Tình khờ có tác động rất lớn đối với những phụ nữ Nhật đang bắt đầu từ chối vai trò của bà nội trợ truyền thống, quanh quẩn nơi xó nhà nấu cơm, rửa bát, nuôi con và chấp nhận ý tưởng về tự do của phụ nữ phương Tây và cả cánh đàn ông với những mơ mộng hão huyền về các nàng minh tinh da trắng, mũi cao, chân dài, eo thon, ngực nở Hollywood. Đây cũng là một trong những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Tanizaki, đồng thời cũng là “cuốn tiểu thuyết quan trọng đầu tiên” của ông.

Tanizaki Jun’ichiro là một thiên tài văn chương với một văn nghiệp đồ sộ. Bằng nghệ thuật dẫn dắt bậc thầy, bằng thứ văn chương diễm tình tinh tế, Tanizaki khiến người đọc trầm luân trong bể ái tình không lối thoát, say sưa trong những khát khao khó nói thành lời, cảm thông với những ám ảnh tính dục lệch chuẩn và đồng thời, cũng thấu hiểu phần nào những rối ren của Nhật Bản lúc giao thời, khi cái cũ bị cái mới thay thế, khi truyền thống và đạo đức cũng theo đó phai dần… Trong gần 50 năm cầm bút, với gần 30 tác phẩm lớn nhỏ, Tanizaki luôn làm chúng ta bất ngờ bởi những sáng tạo không ngừng nghỉ, cùng là mô típ những người phụ nữ đẹp vạn người mê mà lòng dạ rắn rết nhưng ông vẫn tạo được phong vị khác nhau qua các cuốn sách, vẫn khiến ta đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Đọc Chữ Vạn của ông, ta tưởng yêu đương, thờ phụng đến mức chết vì tình như thế là đã đạt đến cảnh giới tối cao rồi, đọc Hai cuốn nhật ký ta tưởng ám ảnh tình dục, đam mê thể xác đến đó cũng là cùng nhưng đến Tình khờ ta lại thấy à thì ra “núi cao còn có núi cao hơn”.

Tình khờ là câu chuyện kể về chàng tư chức mẫn cán Joji với ước mong “dấm” được một cô gái xinh đẹp, thanh lịch, vừa tốt gỗ vừa tốt nước sơn để sau này cưới làm vợ. Chàng phải lòng Naomi – cô gái mười lăm tuổi bẽn lẽn, trông có vẻ thông minh phục vụ ở quán cà phê. Cảm thương cho thân phận nghèo hèn của cô gái trẻ có đam mê học tập, say mê vẻ đẹp lai Tây hiếm có, Joji đón cô về sống cùng nhà, nuôi ăn nuôi ở, không tiếc tay sắm sửa quần áo mới tân thời chu cấp tiền cho cô nàng học Anh ngữ, học đàn, học nhảy rồi còn tự mình dạy kèm, rèn giũ. Nấu cơm, rửa bát, giặt giũ Naomi cũng chẳng mấy khi đụng tay vì sợ những ngón tay sẽ trở nên thô kệch, không thể đánh đàn được. Joji còn chăm chút cho “cô vợ tương lai” đến mức tự mình tắm cho nàng, âu yếm gọi nàng là “bé bự”, hân hoan khi được nghe tiếng “Papa” từ người đẹp, thậm chí còn làm ngựa cho Naomi cuỡi nhong nhong. Joji tựa như chàng Pygmalion trong thần thoại Hy Lạp say sưa đẽo gọt nên bức tượng nữ thần trong mơ. Nhưng mộng đẹp cũng tàn, Joji nhận ra “kiệt tác” của mình chỉ có vẻ ngoài đẹp ma mị mà trí não thì rỗng tuếch, bản tính thì dâm đãng… Dẫu biết vậy nhưng Joji vẫn không thể dứt tình với Naomi, bởi nàng là trái chín chàng đã cất công chăm bón bao lâu nay và hơn hết thảy, thân thể Naomi có sức quyến rũ không thể kháng cự. Thế nên dù Naomi có ích kỉ, có xấu xa, có qua lại với biết bao đàn ông thì với Joji – kẻ đã hoàn toàn bị chế ngự thì vẫn nguyên một tình yêu cuồng si, nguyện hết lòng vì nữ thần trong lòng mình.

“Nếu quý vị thấy chuyện tôi kể ngu ngốc thì cứ thoải mái cười. Nếu quý vị rút ra được điều gì thì hãy xem đó là bài học.” – Đó là lời tự thuật của Joji cũng là lời khuyên gửi tới tất thảy những trái tim đang yêu. Nhưng tình yêu vốn có bao giờ chịu nghe theo? Xưa kia, Antony hẳn biết Cleopatra không hẳn đã thật lòng nhưng vẫn nguyện chết theo, Đường Huyền Tông dù biết Dương Quý Phi tư thông với người khác sau lưng vẫn hết mực yêu thương người đẹp… Những người là tướng một quân, vua một nước mà lại dại khờ, ngốc nghếch vậy sao? Cả Joji vốn là một anh tư chức có đầu óc, chăm chỉ nhưng cũng thoát khỏi cảnh ngộ giống tiền nhân. Không. Những người đàn ông ấy không phải khờ dại. Tình yêu mới chính là kẻ khờ dại và mãi mãi chẳng rút ra được bài học cho mình.

Đọc bài viết

Cafe sáng