Nối kết với chúng tôi

Top sách hay

9 quyển sách xanh biếc về môi trường và thiên nhiên

Đăng từ

on

Tháng 9.2019, hội nghị thượng đỉnh khí hậu của Liên Hiệp Quốc được tổ chức tại New York để các chính phủ, tổ chức dân sự, các thành phần tư nhân cam kết những nỗ lực lớn hơn nhằm giải quyết vấn đề khí hậu toàn cầu. Tháng 9 có ngày quốc tế bảo vệ tầng ô-zôn. Tháng 9 phủ khắp các mặt báo và mạng xã hội là những bài viết, hình ảnh về những vụ cháy đặc-biệt-lớn, không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng sống gần khu vực cháy mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống.

Rừng Amazon – lá phổi của nhân loại bốc cháy và còn cháy đến tận hôm nay, ám ảnh toàn thế giới với những hình ảnh khói đen che kín bầu trời, biến ngày thành đêm. Vụ cháy công ty Rạng Đông tại Hà Nội đã phát tán thủy ngân ra môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng ngàn hộ dân sinh sống trong vòng 2km. Và mới đây thôi là vụ cháy rừng ở Indonesia đã làm khói mù bao trùm nhiều nước, khiến nhiều ngày nay, bầu trời Sài Gòn cũng mờ mịt sương khói, bệnh viện Nhi Đồng mới phát ra thông báo trên fanpage về tác hại của bụi mịn, về tỉ lệ trẻ em mắc các chứng bệnh hô hấp tăng đột biến…

Giữa những sự kiện này, người ta bắt đầu đặt ra câu hỏi nghiêm túc về vấn đề sống xanh, giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường sống. Thế nhưng ta nên bắt đầu từ đâu, khi lối sống “không xanh” đã ăn sâu bén rễ trong tư tưởng và thói quen từng người. 9 quyển sách sau đây hi vọng sẽ gợi ý cho bạn những việc nho nhỏ để cải thiện môi trường sống, đồng thời cho bạn thêm động lực để duy trì lối sống hòa hợp với thiên nhiên.

Hơn hết, Bookish mong rằng “sống xanh” không chỉ là một xu hướng ngắn hạn trong tháng 9, mà sẽ phát triển thành một phong cách sống bền vững đến sau này.

1. Đời sống bí ẩn của cây

Cây cối cảm thấy gì?

Chúng giao tiếp thế nào?

Những phát hiện từ Thế Giới Bí Mật.

“Khi bạn biết rằng cây cũng biết đau, cũng có ký ức, và cây ba mẹ sống cùng con cái, thì bạn không còn có thể chặt chúng và phá vỡ cuộc sống của chúng bằng những cỗ máy to lớn nữa.”

Được xem là một trong những quyển sách hay nhất về cây cối, Đời sống bí ẩn của cây mở ra một thế giới kỳ diệu về đời sống xã hội phức tạp của những khu rừng ôn đới. Những cái cây giao tiếp với nhau, thể hiện cá tính riêng, hỗ trợ nhau lớn lên, chia sẻ chất dinh dưỡng cho những cá nhân đang chống chọi bệnh tật và thậm chí cảnh báo nhau về những nguy hiểm sắp xảy ra…

Không chỉ gây bất ngờ với những thông tin hấp dẫn về các loài cây cối mà lâu nay chúng ta vẫn xem là vô tri vô giác, trong tác phẩm này, Peter Wohlleben còn chia sẻ tình yêu sâu sắc của ông đối với cây và rừng, đồng thời giải thích các tiến trình thú vị của sự sống, cái chết và sự tái sinh mà ông đã quan sát được trong chính khu rừng của mình.

2. Đời không plastic

Đây không phải là một cuốn sách chống lại vật liệu plastic, mà là hành trình đi qua một ngày điển hình trong đời sống của chúng ta với góc nhìn cởi mở hơn.

Chúng ta hẳn đã quá thân thuộc mà không nhận ra rằng, từ thời điểm vừa chào đời, hầu hết những gì chúng ta nhìn thấy đều được làm từ plastic. Và chúng ta cũng quá quen đến nỗi không còn tự hỏi: Những vật dụng này có cần thiết không? Chất liệu plastic từ đâu đến? Đâu là điểm kết khi chúng hoàn tất công việc của mình?

Cuốn sách này sẽ giúp bạn tự vấn lại chứng nghiện plastic của bản thân (điều không mấy ai để ý), và khiến bạn lưu tâm hơn về những món đồ thông dụng đến nỗi hầu như bạn đã hết cân nhắc về chúng: Tại sao lại có một ống hút hay que khuấy bằng nhựa trong đồ uống của tôi? Tại sao miếng sandwich này lại được bọc trong màng plastic, rồi thì cà phê, nĩa, món rau trộn, bàn chải đánh răng và kem đánh răng, dầu gội, đồ chơi của trẻ em? Cả áo quần. Và bàn ghế, thảm trải, trần nhà của tôi nữa? Mọi chuyện này rốt cuộc là thế nào? Cuốn sách này sẽ giúp chúng ta trả lời mọi câu hỏi ấy.

3. Niên lịch miền gió cát

Aldo Leopold (1887-1948) là nhà khoa học, nhà địa chất học, nhà triết học, nhà môi trường học người Mỹ, và cũng từng là giáo sư tại Đại học Wisconsin. Tác phẩm Niên lịch miền gió cát của ông như một sự tổng hòa giữa lịch sử tự nhiên, nghệ thuật miêu tả phong cảnh bằng ngôn từ và cả triết học, với kết cấu gồm ba phần: Phần I là những quan sát về sự thay đổi theo từng tháng của sinh vật tại khu trang trại ở Wisconsin, phần II là ghi chép từ những hành trình khám phá đời sống hoang dã trải rộng khắp châu lục suốt 40 năm, và phần III trình bày những nhận định về một số vấn đề liên quan đến việc bảo tồn thiên nhiên hoang dã.

Những bài viết trong Niên lịch miền gió cát không chỉ khéo léo mô tả vẻ đẹp thiên nhiên, mối liên hệ giữa từng sinh vật với cả hệ sinh thái, thể hiện sự quan sát, khảo cứu và kiến văn của Leopold về địa chất – sinh thái, mà còn bộc lộ rõ quan điểm của ông về đạo đức đất đai: Một hành động là đúng đắn khi nó hướng tới việc bảo tồn được tính toàn vẹn, ổn định và vẻ đẹp của cộng đồng sinh vật. Hành động đó là sai nếu không bảo tồn được những điều vừa nói.

Khi viết ra các nhận định vào thời điểm những năm 1940, Aldo Leopold không hình dung được cuốn sách của mình sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến mức nào. Thế nhưng, cho đến nay, cuốn sách vẫn được ngày càng nhiều độc giả yêu thích, trở thành nguồn tư liệu quý giá, làm thay đổi phong trào môi trường và đóng vai trò nền tảng trong lĩnh vực chính sách, đạo đức và khoa học bảo tồn hiện đại.

4. Mùa xuân vắng lặng

Điều gì sẽ xảy ra, khi thiên nhiên “phản đòn” đến loài người?

Nhà tự nhiên học nổi tiếng Sir David Attenborough cho rằng nếu phải tìm một tác phẩm để so sánh với Mùa xuân vắng lặng về sức ảnh hưởng của nó lên thế giới khoa học kỹ thuật này, thì đó chỉ có thể là Nguồn gốc các loài (The Origin of Species) của Charles Darwin.

Được đăng thành nhiều kỳ trên tờ New Yorker trước khi xuất bản thành sách vào tháng Chín năm 1962; đến nay, Mùa xuân vắng lặng đã bán được hơn hai triệu bản. Rachel Carson đã chỉ ra những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường sống do thuốc trừ sâu tổng hợp DDT gây ra, và bày tỏ sự quan ngại to lớn khi chính phủ Mỹ cho phép việc sử dụng tràn lan những hóa chất độc hại trước khi hiểu rõ hệ quả lâu dài của chúng đối với môi trường và sự sống. Cuốn sách ra đời không những gây ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, như một hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường, mà còn là tiền đề cho việc ra đời nhiều bộ luật và cơ quan kiểm soát chặt chẽ sau này.

“Rachel Carson để lại cho chúng ta một di sản không chỉ có thể bao quát được cuộc sống tương lai, nhiệt huyết cả đời của bà, mà còn giữ vững được tinh thần của nhiều thế hệ. Bà bắt chúng ta đối mặt với sự tàn phá của hóa chất lên toàn cầu và kêu gọi chúng ta điều chỉnh lại tham vọng của bản thân – một thái độ mang tính cách mạng – để duy trì sự sống cho chính mình.” – Linda Lear.

5. Shinrin-Yoku – Nghệ thuật tắm rừng của người Nhật

Từ hàng thiên niên kỷ trước, chúng ta đã biết việc hòa mình với thiên nhiên đem lại cảm giác dễ chịu đến nhường nào. Âm thanh của rừng, mùi thơm của cây, không khí mát lành, ánh nắng lấp ló qua tán lá ‒ tất cả đều mang lại cảm giác khoan khoái, giúp chúng ta giải tỏa lo âu căng thẳng, thư giãn và suy nghĩ thông suốt hơn.

Chúng ta nhận thức rõ điều này từ tận sâu tâm khảm. Nó như một linh tính, hoặc một bản năng, một cảm giác đôi khi thật khó diễn tả. Trong tiếng Nhật, chúng tôi có một từ để chỉ những cảm xúc không thể biểu đạt bằng ngôn ngữ: yu-gen. Yu-gen mang đến ý niệm sâu sắc về vẻ đẹp huyền bí của vũ trụ, vốn thuộc về thế giới này nhưng lại gợi lên những điều lớn lao hơn.

Đó là cảm giác của tác giả Qing Li khi ở giữa thiên nhiên. Ông nghĩ về thời thơ ấu của mình tại một ngôi làng nhỏ. Nhớ đến rừng dương xanh mướt mỗi độ xuân hè và sắc lá vàng rực trong những ngày thu. Ông hồi tưởng lại những lần cùng bạn bè chơi trốn tìm giữa cây rừng và bắt gặp những con thú, nào thỏ nào cáo, nào sóc nào chuột hamster. Làng ông có một rừng mơ đẹp vô ngần, trổ hoa sắc hồng suốt tháng Tư. Hương vị của những trái mơ mùa thu vẫn còn in đậm trong tâm trí tác giả.

Thực ra, không chỉ đơn thuần là đi dạo. Họ thực hành một liệu pháp của Nhật có tên là tắm rừng, shinrin-yoku. Trong tiếng Nhật, shinrin có nghĩa là “rừng” còn yoku là “tắm”. Vậy shinrin-yoku có nghĩa là tắm trong môi trường rừng, hay đắm mình vào không gian rừng bằng mọi giác quan. Đây không phải là bài tập thể dục đi bộ hay chạy bộ đường dài. Chỉ đơn giản là đón nhận và kết nối với thiên nhiên bằng thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác. Ở trong nhà, chúng ta thường chỉ sử dụng hai giác quan, mắt và tai. Ngoài trời là nơi chúng ta có thể hít ngửi mùi hoa, thưởng thức không khí trong lành, ngắm nhìn cây lá thay màu, lắng nghe tiếng chim hót và cảm nhận cái se lạnh mơn trớn trên làn da. Và khi các giác quan được mở ra, chúng ta bắt đầu kết nối với thế giới tự nhiên.

6. Khi loài cá biến mất

Một thế giới không còn cá thì sẽ như thế nào?

Hầu hết những câu chuyện xoay quanh việc Trái Đất bị hủy diệt thường có nguyên nhân đến từ âm mưu độc ác của một kẻ phản diện nào đó, nhưng cuốn sách cực kì đáng đọc này lại kể một câu chuyện về “Trái Đất đang và sẽ bị phá hủy như thế nào bởi chính những con người lương thiện đang gặp thất bại trong việc giải quyết một vấn đề sống còn, chỉ đơn giản vì mọi tính toán của họ đều sai lầm.”

Tất nhiên điều đó vẫn chưa xảy ra, nhưng nó cũng sẽ đến sớm, chỉ trong vòng 50 năm nữa, tất cả các loài cá sẽ bị tuyệt chủng nếu con người không thay đổi hành vi. Và khi đó, sự hủy diệt của loài người sẽ diễn ra gần như lập tức, chứ không cần chờ đến khoảng 5 tỉ năm nữa khi Mặt trời nổ tung. Hãy cùng nhau thay đổi mọi thứ trước khi quá muộn. Cuốn sách vẽ ra bức tranh những gì thực sự xảy ra trong lòng đại dương một cách dễ hiểu nhất, thu hút nhất.

7. Đợt tuyệt chủng thứ sáu (Giải Pulitzer)

Kể từ hơn nửa tỉ năm trước, năm đợt tuyệt chủng đã diễn ra, khi sự đa dạng sống trên trái đất bất ngờ thu hẹp lại. Và phải chăng chúng ta đang bước vào đợt tuyệt chủng kế tiếp – đợt tuyệt chủng thứ sáu – diễn ra trong thế Nhân sinh, một thế địa chất mà con người thống trị trên nhiều khía cạnh.

Để trả lời nghi vấn này, Elizabeth Kolbert đã theo chân các nhà khoa học khảo sát sự tồn tại và xác nhận sự biến mất một số loài ở khắp các vùng trên trái đất. Từ loài ếch vàng ở Panama đến loài voi răng mấu châu Mỹ; từ lũ chim ăng-ca khờ khạo đến loài cúc đá nhỏ bé. Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa chúng ta đến các thử nghiệm và nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân của đợt tuyệt chủng thứ sáu. Trong đó, nổi bật nhất chính là những hành động do con người gây ra với các hệ sinh học và địa hóa học của trái đất như: thải quá nhiều carbon dioxide, làm axít hóa các đại dương, chặt rừng nhiệt đới…

Và câu hỏi lớn ở đây: Con người phải chăng đang vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân của một đợt tuyệt chủng kế tiếp?

8. Zero Waste Home: Nhà không rác

Môi trường, kinh tế và sức khỏe của chúng ta đang bị khủng hoảng trầm trọng. Tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt, tình hình kinh tế không ngừng biến động, nền sức khỏe toàn dân đang trên đà tuột dốc, mức sống con người ở mức thấp kỷ lục.

Một cá nhân có thể làm gì để đối mặt với những vấn đề khốc liệt ấy? Những thực tế choáng ngợp đó chỉ nghe thôi đã khiến người ta tê dại, nhưng xin hãy nhớ rằng mỗi hành động của một cá nhân đều can hệ đến môi trường và sự đổi thay không đâu khác chính từ đôi bàn tay ta. Tài nguyên thiên nhiên đang cạn kiệt nhưng chúng ta chỉ chăm chăm mua các sản phẩm từ dầu mỏ. Nền kinh tế yếu kém, chúng ta chỉ sính đồ ngoại. Sức khỏe toàn dân xuống dốc, con người chỉ nạp vào cơ thể những thực phẩm chế biến sẵn và mang về nhà những sản phẩm độc hại. Việc tiêu thụ bất kì thứ gì sẽ đều trực tiếp ảnh hưởng đến môi trường, kinh tế và sức khỏe vì trên thực tế bạn đang ủng hộ một hình thức sản xuất nào đó và gửi đi thông điệp về nhu cầu để kích thích nguồn cung.

Nói cách khác, mua sắm là một dạng biểu quyết và những quyết định chúng ta thực hiện mỗi ngày đều có tác động nhất định. Ta có thể lựa chọn, hoặc làm tổn thương hoặc chữa lành xã hội. Zero Waste Home: Nhà Không Rác sẽ tiếp động lực giúp bạn giải tán bớt đồ đạc và tái chế ít hơn, không chỉ góp phần xây dựng một môi trường xanh sạch đẹp hơn mà còn giúp bạn hoàn thiện bản thân. Cuốn sách đưa ra những giải pháp thực tiễn cũng như đã được kiểm chứng để sống lành mạnh và phong phú hơn bằng các tài nguyên không sinh rác thải vốn sẵn có. Quy trình thực hiện chỉ đơn giản theo thứ tự: Refuse (từ chối những gì chúng ta không cần), Reduce (tiết giảm những gì chúng ta cần), Reuse (tái sử dụng những gì chúng ta tiêu thụ), Recycle (tái chế những gì chúng ta không thể từ chối, không thể tiết giảm, hoặc không thể tái sử dụng) và Rot (ủ phân những gì còn lại).

9. Sống xanh như những lá trà

Được gói ghém như một hộp cơm bento với các bài tiểu luận, và giống một bữa trưa ngon lành, cuốn sách cung cấp những chỉ dẫn đơn giản, gói gọn trong triết lý mà Toshimi Kayaki gọi là ‘Green tea living’ – Sống xanh như những lá trà. Tác giả rất ưu ái sử dụng trà xanh trong cuộc sống hàng ngày vì những công dụng cũng như ích lợi tuyệt vời của nó. Thật may, trong khi đưa ra lời khuyên về việc sử dụng trà xanh, Kayaki không quên chia sẻ những bí quyết và kinh nghiệm sống xanh của người Nhật để cải thiện cách chúng ta nhìn và cảm nhận mà vẫn tôn trọng thiên nhiên và môi trường, chẳng hạn như mang theo đũa riêng khi ăn ngoài, dùng nước gạo làm nước lau sàn, đi bộ hay đạp xe thay vì lái xe, cách giữ dáng và chăm sóc da đẹp tự nhiên, và nhất là luôn dành cho bản thân thời gian để thư giãn và lắng nghe thiên nhiên.

Trong cuốn sách này, chính Toshimi Kayaki cho rằng bất kỳ ai cũng có thể áp dụng Lối sống xanh (Green living) như gia đình mình để trở nên khỏe mạnh, hạnh phúc và sống thân thiện với môi trường. Lối sống Xanh có thể mang tất cả mọi người đến với cuộc hành trình mới mẻ để trở nên tốt hơn và hướng đến cuộc sống bền vững hơn.

Tìm một giải pháp để bắt đầu “Lối sống Xanh” thật sự không khó, nó chỉ khó khi ta không thật sự quan tâm. Với Sống xanh như những lá trà này, biết đâu những suy nghĩ của ta về việc bắt đầu một cuộc sống xanh sẽ thay đổi, không chỉ là hình thức để ta khoe với bạn bè mà điều ấy sẽ được chúng ta lưu tâm trong từng phút giây, từng hành động… Vậy nên, hãy đọc sách, đề ra mục tiêu và bắt tay thực hiện một cuộc sống xanh vì chính bản thân, gia đình và môi trường sống.

Hết.

Ban biên tập


Những bài viết có cùng chủ đề môi trường & thiên nhiên




2 bình luận

2 Bình luận

  1. Pingback: Ngưng giả vờ như thể chúng ta không biết rằng tận thế do biến đổi khí hậu đang đến – Bookish

  2. Pingback: Lời thì thầm của cây – Bookish

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Top sách hay

10 tác phẩm xuất sắc viết về Chiến tranh thế giới thứ hai

Đăng từ

on

Người đăng

Bookish xin giới thiệu với độc giả 10 tác phẩm văn học và tác phẩm phi hư cấu bàn về Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945). Những cuốn sách dưới đây viết từ nhiều góc nhìn khác nhau: người dân thường trốn chạy khỏi đói khổ và bom đạn chiến tranh, cộng đồng Do Thái phải chật vật tồn tại trước nguy cơ bị diệt chủng, những người lính Phe Đồng minh sống sót sau cuộc chiến với chấn thương tâm lý nặng nề, hoặc thậm chí là lời thú tội của chính những “kẻ thủ ác” Đức quốc xã. Hi vọng với những tác phẩm này, bạn sẽ hình dung ra bức tranh toàn diện nhất về một cuộc chiến, tuy chỉ kéo dài sáu năm một ngày, nhưng có quy mô rộng lớn và gây nhiều tàn phá nhất trong lịch sử nhân loại.

1. Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ ba (Lịch sử Đức quốc xã) (William L. Shirer)

Câu chuyện khủng khiếp nhất về nước Đức của Hitler được kể lại với nhiều cảm xúc trong nghiên cứu bậc thầy.

Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ ba là bản tường thuật chi tiết về nước Đức dưới sự cai trị của Adolf Hitler và Đảng Quốc xã. William L. Shirer đã nghiên cứu kĩ lưỡng về sự ra đời của Đế chế thứ ba ở Đức, con đường dẫn đến quyền lực tuyệt đối của Đảng Quốc xã, diễn biến của Chiến tranh thế giới thứ hai và sự thất bại của Phát xít Đức. Ông đã có cơ hội quan sát, tường thuật cuộc sống của Đức Quốc xã từ năm 1925 khi làm phóng viên tác nghiệp ở đây, tiếp cận các nhà lãnh đạo Đức Quốc xã hàng đầu. Sau chiến tranh, ông tham dự các phiên tòa xử tội phạm chiến tranh. Shirer đã bỏ ra 5 năm rưỡi để rà soát từng đống tài liệu, trong đó có nhật kí của các quan chức cùng hàng loạt các quân lệnh và thư mật. Từ những nguồn này và cũng từ thông tin tự thu thập ở Đức và châu Âu trong hơn bốn thập kỷ, ông đã tổng hợp nên một thiên niên sử nhân loại.

Từ khi được xuất bản năm 1960, nghiên cứu bất hủ của William L. Shirer về đế chế của Hitler đã được ngợi ca rộng khắp như hồ sơ cuối cùng về thời khắc đen tối của thế kỷ XX. Cùng với hàng triệu bản in được phát hành trên toàn cầu, Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ ba là một trong những công trình nghiên cứu lịch sử quan trọng nhất, nói về một trong những giai đoạn u ám nhất của lịch sử loài người.

2. Bẫy-22 (Joseph Heller)

Trên một hòn đảo ngoài khơi nước Ý thời Thế chiến thứ hai có một liên đoàn không quân Mỹ. Một trong số lãnh đạo của họ là đại tá Cathcart, kẻ khao khát muốn gây ấn tượng với cấp trên bằng cách ép lính đi ném bom mỗi lúc một nhiều hơn. Nhân vật chính của chúng ta, Yossarian, mỗi lần đủ chỉ tiêu giải nhiệm thì lại phải đối mặt với chỉ tiêu mới. Trước sự chết chóc kinh hoàng của cuộc đại chiến, tất cả những gì y mong muốn là toàn mạng trở về. Nhưng mỗi khi chỉ tiêu ra trận tăng lên, xác suất sống sót của y lại giảm xuống. Y không có cách nào thoát ra, bởi ở đó có một cái bẫy. Bẫy-22.

Thứ logic vừa giản dị vừa điên rồ của Bẫy-22 chi phối suốt ngót 600 trang sách với hàng chục nhân vật, qua chiến trường qua đạn bom, qua bệnh viện quân y và nhà bếp hậu cần, qua tướng lĩnh và lính tráng, qua cả những số phận tan nát và những kẻ trục lợi từ chiến tranh. Sự điên rồ chảy qua mọi đối thoại, sự ngớ ngẩn thấm đẫm mọi nhân vật, cho tới tận cú nhảy kết cục cuối cùng. Bộ mặt của chiến tranh hiện ra khủng khiếp trong sự nực cười, phi lý. Bẫy-22 hài hước một cách trần trụi, một cách dữ dội, một cách cay đắng, một cách man rợ, nhưng những ai có thể chịu đựng được nó thì hẳn sẽ không thể nào lãng quên.

3. Kinh cầu nguyện Kaddis dành cho đứa trẻ không ra đời (Kertész Imre)

Tiểu thuyết Kinh cầu Kaddis dành cho đứa trẻ không ra đời được giới phê bình và độc giả đánh giá là một trong những kiệt tác văn học Hungary – kể cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện – trong thập kỷ đầu tiên, khi Hungary trở lại thành một xã hội dân chủ. Tác giả Kertész Imre nhận giải Nobel Văn chương năm 2002, là giải Nobel đầu tiên trong bộ sưu tập giải Nobel danh giá của xứ sở này.

Câu chuyện mở ra khi một nhà văn, một người sống sót sau nạn diệt chủng người Do Thái thời Đức quốc xã, giải thích cho bạn rằng: ông không thể sinh ra một đứa trẻ trong một thế giới mà nạn diệt chủng đó đã xảy ra và có thể xảy ra lần nữa. Dõi theo câu chuyện phức tạp, chúng ta nhận thấy vô số thất vọng của người kể chuyện: sự nghiệp văn chương không thành công, hôn nhân thất bại, gia đình mới và con cái của người vợ cũ – những đứa trẻ có thể là con mình. Như một lời cầu nguyện, các ý tưởng trong Kinh cầu Kaddis dành cho đứa trẻ không ra đời nối tiếp, dàn trải theo một nhịp điệu nhịp nhàng. Đó không chỉ là câu chuyện bi kịch của một người đàn ông mà còn là lịch sử bi thương của cả dân tộc Do Thái.

4. Max – Bi kịch của “chủng tộc thượng đẳng” (Sarah Cohen-Scali)

“Mong ước đầu đời của tôi là được sinh ra vào ngày 20 tháng Tư, vì đó là sinh nhật của Quốc trưởng. Nếu tôi sinh ra vào ngày 20 tháng Tư thì tôi sẽ được các vị Thánh của người Đức ban phước lành và người ta sẽ coi tôi như là đứa con đầu lòng của chủng người thượng đẳng, người Aryan. Đây là chủng người từ nay sẽ thống trị thế giới. Tôi là đứa trẻ của tương lai. Đứa trẻ được hình thành không có tình yêu. Không Chúa Trời. Không luật pháp. Không gì khác ngoài sức mạnh và sự vĩ cuồng. Heil Hitler!”

Max – Bi kịch của “chủng tộc thượng đẳng” hé lộ những sự thật lịch sử đầy ám ảnh về chương trình Lebensborn do Thống chế Himmler khởi xướng. Trong đó, Max – cùng rất nhiều đứa trẻ khác – được lên kế hoạch phôi thai để tạo ra người Aryan hoàn hảo, với chiều cao hoàn hảo, cân nặng hoàn hảo, tóc vàng mắt xanh hoàn hảo và trí lực hoàn hảo. Một cuộc sống được lên kế hoạch sẵn, được điều chỉnh dựa trên các thông số cụ thể đã thiết lập từ trước nhằm tạo ra các đại diện thuần chủng của chủng người Aryan, thế hệ trẻ lí tưởng phụng sự cho sứ mệnh phục hưng nước Đức và sau đó là châu Âu nằm dưới sự chiếm đóng của Đế chế.

Tác phẩm đã đạt mười hai giải thưởng tại Pháp, được dịch sang tiếng Anh, Tây Ban Nha và được độc giả trên khắp thế giới đón nhận.

5. Lò sát sinh số 5 (Kurt Vonnegut)

Với Lò sát sinh số 5, Kurt Vonnegut đưa người đọc lần theo cuộc đời của Billy Pilgrim – một anh lính Mỹ đi qua Thế chiến thứ hai rồi trở thành một bác sĩ đo thị lực vào thời bình. Những mảnh ghép cuộc đời anh ta lần lần hé lộ qua những cuộc du hành xuyên thời gian dường như đột ngột và ngẫu nhiên xảy đến với Billy Pilgrim, tạo thành bức tranh thân phận con người trong một cuộc chiến tranh lố bịch và điên rồ với những chấn thương chỉ có thể được nói đến bằng giọng điệu báng bổ và cười cợt.

Pha trộn giữa tự thuật và hư cấu, giữa phản chiến và khoa học viễn tưởng, giữa cảm giác hư vô và buồn cười nôn ruột, Lò sát sinh số 5 – tác phẩm được xem là lớn nhất của Kurt Vonnegut – là biên bản độc nhất vô nhị về Thế chiến thứ hai, nơi con người bị sự vô nghĩa nghiền nát. Xuất bản năm 1969, cuốn sách phản chiến đầy sức mạnh này đã sớm trở thành sách gối đầu giường của những người Mỹ phản đối chiến tranh Việt Nam bấy giờ.

6. Hai người đàn bà (Alberto Moravia)

Hai người đàn bà là tiểu thuyết nổi tiếng của văn hào Ý Alberto Moravia, xoay quanh một người phụ nữ cố gắng bảo vệ cô con gái nhỏ khỏi sự khủng khiếp của chiến tranh. Cesira là một bà góa, chủ một cửa hiệu bán thực phẩm ở Rome trong Thế chiến thứ hai, nuôi dạy cô con gái mười hai tuổi sùng đạo, Rosetta. Sau vụ ném bom Rome của quân Đồng minh, hai mẹ con đã chạy trốn đến Ciociaria, một vùng núi ở miền Trung nước Ý.
Sau khi quân Đồng minh chiếm được Rome, hai mẹ con tìm cách trở về nhà. Trên đường về, cô con gái bị lính Maroc trong quân đội Đồng minh xâm hại. Cô gái thay đổi tâm tính hoàn toàn, trở nên xa cách với mẹ và không còn là một đứa trẻ ngây thơ.

Tác phẩm đã khắc họa sinh động số phận con người và mối quan hệ giữa họ trong chiến tranh. Trong cảnh đói khổ và bom đạn của Thế chiến thứ hai, giữa lằn ranh sống chết, đã xuất hiện những sự lưu manh, ti tiện để trục lợi, tội ác nhưng cũng có tình người cảm động. Đây là tư tưởng và phong cách xuyên suốt của Alberto Moravia. Cái phông văn hóa được đặt trên cái nền đói khổ, hiểm nguy của Thế chiến thứ hai, với sự khốc liệt của nó làm méo mó nhân cách con người. Nhưng cuối cùng, cái bản chất người, sự nhân bản vẫn chiến thắng.

7. Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ (Svetlana Alexievich)

Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ, tác phẩm của tác giả đoạt giải Nobel Văn chương 2015 Svetlana Alexievich, là bản dịch đầy đủ nhất từ trước tới nay, không cắt gọt, không kiểm duyệt của chính tác giả do dịch giả Nguyên Ngọc dịch mới hoàn toàn. Có một cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai mà bạn chưa từng nghe nói tới, những câu chuyện chưa bao giờ được đưa ra ánh sáng, những số phận gắn liền với chiến tranh, đã được tác giả tái hiện lại một cách chân thực nhất, đầy đủ nhất trong cuốn sách.

Đây là tác phẩm lệch giữa hai bờ vực: một nửa là văn chương, một nửa là báo chí. Nó giống như tuyển tập những câu chuyện đi trên dấu vết của đời sống nội tâm và ghi âm lại tâm hồn của những người phụ nữ trở về sau Thế chiến thứ hai, nơi cuộc chiến của những người phụ nữ có ngôn ngữ riêng của nó. Không phải lịch sử chiến tranh hay lịch sử nước nhà mà là lịch sử của những con người bình thường với cuộc sống bình thường, thời đại họ bị xô vào những biến cố khổng lồ.

8. Danh sách của Schindler (Thomas Keneally)

Trong bóng đen khủng khiếp của các trại diệt chủng thời Đệ nhị Thế chiến, có một nhà công nghiệp Đức đã trở thành cứu tinh của người Do Thái. Oskar Schindler, con người ham lạc thú, kẻ còn lâu mới được coi là mẫu mực, cũng đồng thời là kẻ đã mạo hiểm cả mạng sống của mình để bảo vệ những đồng loại khác chủng tộc mà nếu không có ông thì hẳn đã kết thúc cuộc đời trong lò thiêu.

Danh sách của Schindler đã kể một câu chuyện có thật khác thường như vậy, một câu chuyện tự nó đã có thể làm người đọc choáng váng mà không cần đến một phương tiện văn chương cầu kỳ nào. Nó có thể làm ta khóc, như bộ phim kinh điển dựng từ chính nó của Steven Spielberg đã làm cho hàng triệu người khóc, nhưng trên hết nó làm ta hiểu hơn về những gì đã xảy ra, những sự kiện, những con số, những chân dung chi tiết hơn của cả nạn nhân, thủ phạm và người cứu nạn. Holocaust là một chương lịch sử kinh hoàng gần như nằm ngoài tưởng tượng của loài người tỉnh táo. Nhưng những câu chuyện như Danh sách của Schindler chính là tia hy vọng trấn an, rằng ngay cả trong hố sâu tuyệt vọng nhất của lịch sử vẫn luôn có một cá nhân nào đó nhận ra và dám làm điều đúng đắn, rằng nhân tính sẽ thắng dù cho có bị thử thách khốc liệt ra sao.

9. Chương trình nghị sự (Éric Vuillard)

“Chúng ta chất vấn Lịch sử, chúng ta khẳng định Lịch sử có lẽ đã buộc các diễn viên chính trong những dằn vặt của chúng ta phải tạo dáng. Chúng ta sẽ không bao giờ thấy ống quần dơ bẩn, khăn bàn ngả vàng, cuống séc, vết cà phê…”

Phát xít Đức nổi tiếng là có một đội quân thần tốc, hiện đại và bất khả chiến bại. Nhưng phía sau những chiến công đầu tiên chúng giành được lại là một loạt các vụ mặc cả, các âm mưu lợi ích tầm thường, hèn hạ và những sự cố lố bịch, nực cười. Trong Chương trình nghị sự, cuốn tiểu thuyết súc tích và sắc sảo thuật lại vụ sát nhập Áo vào Đức, Éric Vuillard để cái thô kệch và bi thảm không ngừng đan xen hòng làm sáng tỏ, thông qua lối viết chính xác và mỉa mai, “vẻ dính dáp của những mưu mẹo và những trò bịp bợm vốn tạo nên Lịch sử.” Câu chuyện lịch sử này, ngắn gọn, đanh thép, tung hứng với các liên kết chính trị và kinh tế, hẳn rồi, song đặc biệt cũng kể lại tất cả những điều đó bằng thái độ xấc xược tài tình, tìm kiếm khía cạnh nực cười và phi lý, để rốt cuộc, phơi bày toàn bộ mưu ma chước quỷ ẩn mình dưới những chiếc mũ kê pi.

Tờ Le Monde (Pháp) đã nhận định: “Luồn lách vào hậu trường các sự kiện lịch sử, và giúp người đọc thấy được mặt trái của sân khấu, tiết lộ phần bí mật thô kệch, ngu ngốc, ngẫu nhiên, muộn phiền và/hoặc hèn hạ, dẫn đến điều đó… Đó chính là phương pháp Vuillard.”

10. Kẻ trộm sách (Markus Zusak)

Chọn một đề tài tưởng như đã có quá nhiều cây bút đào xới nhưng Markus Zusak vẫn gây bất ngờ cho người đọc. Người kể chuyện trong tác phẩm này là Thần Chết – một “gương mặt” quen thuộc của chiến tranh, gắn liền với cái chết, với sự bi thương, sự tăm tối. Nhưng câu chuyện mà thần chết kể ra, về sự dữ dội của những gì con người gây ra đối với chính đồng loại của họ thì đến ngay cả Thần Chết cũng phải rùng mình. Lật giở những trang sách, người đọc như bước vào cuộc trò chuyện với Thần Chết, một nhân vật có khiếu hài hước, với một lời cảnh báo nho nhỏ đầy hóm hỉnh ngay khi mở đầu câu chuyện rằng “Bạn sẽ chết”. Đây là một câu chuyện với quá nhiều cái chết nhưng cũng đầy ắp tình yêu thương và thấm đẫm tính nhân văn.

Dù vậy, nội dung chính của câu chuyện không lột tả những cảnh chiến trường đẫm máu của Thế chiến thứ hai, những cảnh giết chóc man rợ. Đây là câu chuyện về Liesel, cô bé gái mồ côi được làm con nuôi tại phố Thiên Đàng thuộc thành phố Munich. Chính tại thị trấn nhỏ nghèo nàn với vẻ ngoài bình yên của những trận đá bóng của trẻ con, những phi vụ ăn trộm nho nhỏ của đám trẻ đói khát, tình bạn tuyệt đẹp của Liesel và cậu bé Rudy đầy cá tính… đã toát lên không khí của nước Đức căng thẳng đầy những xung đột – một nước Đức đang trải qua một trong những giai đoạn kinh hoàng nhất của lịch sử nhân loại. Từ cuộc sống nghèo tại phố Thiên Đàng nhỏ bé, Liesel đã chứng kiến sự tàn khốc của cuộc chiến, sự man rợ đến rùng mình của chế độ phát xít đối với những người Do Thái vô tội. Tuy nhiên, đâu đó vẫn có những con người như Hans Hubermann lén lút giấu trong nhà mình một thanh niên Do Thái trước sự truy lùng của chế độ Đức quốc xã. Thần Chết phải thốt lên: “Tôi nhìn thấy sự xấu xí và vẻ đẹp của họ, và tôi tự hỏi rằng làm sao mà một thứ như vậy lại có thể mang cả hai thuộc tính này.”

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

7 cuốn sách về những gia đình “cá biệt”

7 cuốn sách sau đây sẽ trả lời câu hỏi: liệu một gia đình hạnh phúc có hoàn hảo không, và ngược lại, có phải một gia đình hoàn hảo chắc chắn sẽ đạt được hạnh phúc?

Đăng từ

on

Người đăng

1. Những đốm lửa lưu lạc: Một bà mẹ đơn thân da màu ở thế đối lập với một gia đình trung lưu hoàn hảo da trắng

Những đốm lửa lưu lạc là cuốn tiểu thuyết thứ hai của nữ nhà văn người Mỹ gốc Hoa Celeste Ng, được tạp chí Time bầu chọn là một trong 10 tác phẩm hư cấu xuất sắc nhất thập kỷ. Bối cảnh cuốn sách đặt tại Shaker Heights, một vùng ngoại ô cấp tiến và yên bình, mọi thứ đều tuân theo trật tự định sẵn – từ cách bố trí các con đường quanh co, màu sắc của những ngôi nhà, đến sự sung túc, thịnh vượng của cư dân trong vùng. Không ai hiểu rõ điều ấy như Elena Richardson. Thế nhưng, sự xuất hiện của người mẹ đơn thân da màu Mia Warren cùng cô con gái tuổi teen Pearl đã làm thay đổi cuộc sống của gia đình Richardson, gây xáo trộn cộng đồng vốn nề nếp đến từng chi tiết này.

Một câu chuyện xúc động về sự gắn kết mãnh liệt của tình mẫu tử, sức nặng của những bí mật, bản chất của nghệ thuật và tính đồng nhất trong một cộng đồng, như những ngọn lửa âm ỉ ủ trong vẻ ngoài tĩnh lặng, cứ chực chờ bùng cháy.

Những đốm lửa lưu lạc đã được Hulu chuyển thể thành series phim truyền hình với sự diễn xuất của nữ diễn viên kỳ cựu Reese Witherspoon và Kerry Washington.

2. Về nhà với mẹ: Khi con gái dắt… bạn gái về nhà sống chung

Vấp phải khó khăn tài chính ngoài ý muốn, Green phải dọn về sống chung với mẹ. Nhưng cô không về một mình mà còn dẫn theo một bạn gái khác, cũng là người yêu của mình trong suốt bảy năm qua. Ba người – hai thế hệ với tư tưởng và nhân sinh quan khác biệt sâu sắc liệu có thể chung sống yên bình dưới một mái nhà khi những nỗ lực tìm kiếm một mẫu số chung đôi lúc mang lại nhiều tổn thương hơn là hòa giải?

Về nhà với mẹ, được viết bởi ngòi bút trưởng thành đáng ngạc nhiên của tác giả trẻ Hyejin Kim, đã tinh tế chạm tới những khía cạnh mang tính thời đại đồng thời soi tỏ những góc nhìn mới mẻ về gia đình, đặc biệt về mối quan hệ mẹ và con gái.

3. Ngôi nhà vui vẻ: Một bà mẹ đơn thân và ba cô con gái mang ba họ cha khác nhau

Sau Yêu người tử tù, Gong Ji Young quay trở lại cùng với cách viết chân thực, mạnh mẽ và sáng tạo, lần này qua tác phẩm Ngôi nhà vui vẻ, được lấy cảm hứng từ chính cuộc đời của mình qua nhân vật cô gái Wi Nyeong mười tám tuổi. Và người đọc sẽ cảm nhận được tình cảm gia đình ấm áp dù không trọn vẹn qua lời của một người mẹ đơn thân nuôi ba đứa con mang ba họ cha khác nhau.

“Con gái yêu quý của mẹ, hãy bước đi trên con đường con đã chọn. Me sẽ ở lại nơi đây. Tuổi hai mươi của con phải khác tuổi hai mươi của mẹ. Hãy tin vào những nguyện cầu của mẹ và bước về phía trước. Đừng quên niềm đau sẽ là bài học giúp con khôn lớn. Hãy sống hết mình cho cuộc đời phía trước nhé con! Và mẹ sẽ trao cho con chiếc chìa khoá vàng bằng tình yêu thương của mẹ. Con hãy dùng nó để mở cánh cửa của thế giới, thế giới của riêng con…” (trích Ngôi nhà vui vẻ)

4. Gia đình trộm cắp: Những xó xỉnh nằm ở rìa xã hội không được ánh sáng chiếu đến

Được chuyển thể từ bộ phim cùng tên của tác giả Kore-eda Hirokazu giành giải Cành cọ vàng tại LHP Cannes lần thứ 71, Gia đình trộm cắp là cuốn tiểu thuyết thuộc thể loại tâm lý xã hội đã làm xúc động hàng triệu trái tim trên toàn thế giới.

Vào một đêm mùa đông lạnh giá, Osamu và đứa con trai Shota vừa ăn cắp khỏi một tiệm tạp hóa gần nhà thì tình cờ gặp một bé gái bốn tuổi đang sắp chết cóng trên ban công. Hắn quyết định mang cô bé về nhà mình mà không suy nghĩ quá nhiều. Cuốn tiểu thuyết về một gia đình kì quái được tạo thành bởi những mảnh đời phiêu dạt nằm bên ngoài xã hội, không được ánh sáng chiếu tới.

Một người đàn ông ở tuổi trung niên chỉ biết dạy những đứa trẻ ăn cắp, sống vạ vật không đi làm. Một người phụ nữ bị ám ảnh bởi quá khứ bất hạnh yêu thương những đứa trẻ không thuộc về mình. Một cô gái bỏ nhà ra đi sống nương tựa vào một bà già chỉ sống bởi trợ cấp từ chồng cũ và tống tiền gia đình của chồng. Và hai đứa trẻ “bị bắt cóc”, không đi học, không được dạy dỗ tử tế, coi việc ăn cắp là tất nhiên. Họ không phải vợ chồng, cha mẹ con cái, nhưng họ lại là một gia đình, sống với nhau bởi những ràng buộc nằm ngoài mối ràng buộc ruột thịt.

5. Người cha im lặng: Câu chuyện về một thế hệ “chuối vàng ruột trắng”

Người cha im lặng là thiên tự truyện mà tác giả là một thiếu nữ Việt Nam lớn lên và trưởng thành ở Pháp. Thế hệ cha mẹ cô lưu lạc xứ người, làm lại cuộc đời với bàn tay trắng; họ đã vượt qua những trở ngại để cải thiện đời sống tinh thần cũng như vật chất. Mục đích sống của họ là để các con lớn lên và thành công ở xứ người. Nhưng đời sống quá nhiều dị biệt và rào cản đã tạo nhiều xung khắc trong gia đình. Thế hệ mà Ðoàn Bùi gọi là “đầu gà đít vịt”, ám chỉ hai đứa con gái lai Âu-Á – thế hệ “chuối” mà Ðoàn Bùi là đại diện. Ðây là cách so sánh để chỉ những đứa con châu Á sinh ra tại Pháp, bên ngoài thì vàng như vỏ chuối nhưng bên trong thì ruột trắng, là những Việt Kiều Pháp mang phong cách hoàn toàn Pháp trừ mỗi khuôn mặt và một chút giáo dục theo Á Ðông.

Trong gia đình của Ðoàn Bùi che giấu những bí mật “động trời”. Cô sinh năm 1974 nên có những điều mà cô không biết và có thể sẽ đi vào quên lãng vĩnh viễn nếu cha cô không bị tai biến mạch máu não và ngậm ngùi sống trong câm lặng khi tuổi đời mới 68 tuổi. Cô lúc nào cũng suy nghĩ về chân dung của cha mình, một người rất gần gũi mà cũng rất xa cách và dường như không thể hiểu thấu.

6. Người mẹ lang thang: Hành trình đi khắp nước Nhật để nhận nuôi con của bà mẹ mạnh mẽ

Người mẹ lang thang là một trong những tiểu thuyết về mẹ cảm động nhất của văn học Nhật Bản, được hàng triệu bạn trẻ xứ sở hoa anh đào truyền tay nhau. Cuốn sách viết về Hiromi, một người phụ nữ đã đi khắp nước Nhật và trở thành “mẹ nuôi” của những đứa trẻ kém may mắn trong cuộc sống. Cô đã chăm sóc những đứa trẻ chỉ có bố mà thiếu vắng tình yêu của mẹ, những ông bố thường xuyên vắng nhà dài ngày hay những đứa trẻ bị mẹ ngược đãi và bỏ nhà đi.

Hành trình của Hiromi kéo dài từ khi cô 20 tuổi đến năm 40 tuổi. Dù là thời gian ở cùng chăm sóc những đứa trẻ khác nhau, có đứa vài tháng, cũng có đứa tận vài năm nhưng cô vẫn cố gắng coi chúng như con ruột của mình và khi những đứa trẻ đã cứng cáp, gia đình ổn định, khi “dịch vụ” của cô không còn cần thiết nữa, cô lặng lẽ bỏ đi. Với sự tận tụy, hết lòng yêu thương những đứa trẻ ấy, Hiromi đã để lại trong tâm trí những đứa trẻ hình ảnh về một người mẹ đích thực và những kỉ niệm gia đình ấm áp trong quãng thời gian ngắn ngủi sống cùng cô.

7. Ba ơi, mình đi đâu? Người cha của hai đứa trẻ tật nguyền

Ba ơi, mình đi đâu? là một câu chuyện về Jean-Louis Fournier trong suốt cuộc đời làm cha của mình. Uất hận, than trách cuộc đời, nổi điên lên hay buồn bã,… cũng không thể làm khác đi sự hiện diện của hai cậu bé luôn uống thuốc an thần mỗi ngày để yên lặng. Những đứa trẻ mắt nhìn không rõ, tai điếc, chân khoèo, lưng gù, xương yếu. Một đứa chỉ biết nhắc đi nhắc lại một câu hỏi “Ba ơi, mình đi đâu?” Một đứa suốt ngày nghĩ mình là một động cơ nên cứ kêu “brừm, brừm”. Sống trong thế giới ấy, người cha cần phải làm thế nào?

Ông, Jean-Louis Fournier không giấu giếm những phút quẫn trí mình đã từng nốc rượu rồi phóng xe như điên để mong một tai nạn sẽ ập đến, từng có ý định vứt những đứa con ra ngoài cửa sổ. Ông chưa bao giờ nhận mình là một thiên thần để chịu đựng từng ấy nỗi niềm tan nát. Song người cha ấy không gục ngã. Hay nói đúng hơn hai đứa trẻ tật nguyền thúc giục ông cần phải vượt qua. Đó là cách người cha nhìn vào những thử thách khắc nghiệt bằng một cặp mắt khác. Đó là sự hài hước trong những điều cay đắng. Ông thấy các con mình không phải đi học, không phải nghe giảng, không phải làm bài kiểm tra, không phải chịu phạt. Ông nhìn thấy mình nhờ con được phóng những chiếc xe lớn, tránh được việc nộp phạt, có tiền từ trợ cấp tật nguyền của con, không phải lo lắng về định hướng nghề nghiệp tương lai.

Ba ơi, mình đi đâu? là một câu chuyện buồn và hơn cả nỗi buồn nhưng lại không thấm đẫm nước mắt. Cuốn sách khiến người đọc cảm thấy đau nhói mọi nơi song không vùi sâu trong ủy mị.

Hết.

Đọc bài viết

Top sách hay

9 quyển sách dành cho Pride Month

“Có ném đá nữa cũng không làm người ta bớt gay được đâu.” – Taylor Swift

Đăng từ

on

Người đăng

Tháng 6 là Pride Month (Tháng Tự Hào) – một dịp đặc biệt để giới LBGT+ Mỹ thể hiện tinh thần tự do, sống đúng với giới tính mình. Ở Việt Nam, dân tình không đua nhau xuống đường, nhưng cộng đồng LGBT+ Việt vẫn thể hiện màu sắc của mình qua những bài viết ý nghĩa, những status bày tỏ cảm thông và những dòng tâm sự kiêu hãnh.

Bookish gửi tặng 9 quyển sách nổi bật xoay quanh những nhân vật thuộc giới gay, lesbian, bisexual, transexual,… Bạn sẽ bắt gặp mối tình nồng nhiệt mà câm lặng trong Đừng tự dối mình, những mảnh đời bất hạnh bị nhấn chìm trong bi kịch cay đắng của Nghiệt tử, sự cô đơn cùng cực của một người đàn ông luống tuổi vừa đánh mất người bạn đời trong Một con người. Những gam màu rực rỡ pha lẫn với vệt bóng xám tối, tạo nên một dòng văn chương vừa dị biệt, vừa phức tạp mà vừa gần gũi.

1. Đừng tự dối mình

Đừng tự dối mình là câu chuyện kể về mối tình đầu của chàng trai mười bảy tuổi, cùng một tương lai rộng mở, với vô vàn những đích đến, chính lúc này cậu bước vào tình yêu nồng nhiệt và bí mật với người bạn cùng trường, đây cũng là lúc cậu nhận thức đầy đủ về giới tính thực của mình. Câu chuyện mang những nỗi khắc khoải, băn khoăn về tuổi trưởng thành, về tình yêu và về chính bản thân mình trên cuộc đời này.

Đừng tự dối mình

Nếu là một kỷ niệm, câu chuyện ấy không phải là một kỷ niệm bởi lẽ mối tình ấy chưa bao giờ trở thành kỷ niệm: câu chuyện ấy là một ký ức, tồn tại đâu đó trong não bộ, lẩn khuất đâu đó trong tâm hồn khiến ta tưởng đã bị xóa nhòa nhưng chỉ đợi một ngày có một hình dáng hiện ra trước mặt thì cả một khoảng thời gian của ký ức ấy quay trở lại, từng ngày, từng giờ, như chưa từng là quá khứ.

Nếu là một tình yêu, đó không phải là một mối tình để bày tỏ, để xuất hiện bởi lẽ câu chuyện tình ấy sâu kín như một bí mật, như một vùng khuất bên trong tâm hồn của một người yêu một người; vậy nên chuyện tình ấy sâu sắc không nhạt phai bởi nó chỉ thăm thẳm thuộc về hai người đang yêu ấy. Nó tồn tại say đắm khi hai người yêu ấy bên nhau; nó cũng vẫn tồn tại nhưng day dứt khôn nguôi khi một trong hai kẻ yêu ấy vắng bóng. Vì thế, có phải chăng, kể từ sự vắng mặt, những chuyện tình khác đều trở thành niềm an ủi? những chuyện tình khác chỉ là những hình bóng tiếp diễn của một tình yêu ban đầu?

2. Lưỡng giới

Jeffrey Eugenides đã mất gần 10 năm cho tác phẩm được nhiều nhà phê bình tôn vinh như “kiệt tác của văn học Mỹ đương đại”. Sau khi tình cờ đọc hồi ký của Herculine Barbin – người được sinh ra và nuôi dưỡng như một cô gái, sau đó được tòa án xác định là nam giới – Eugenides đã quyết định viết một cuốn tiểu thuyết về chủ đề liên giới tính.
Middlesex (Lưỡng giới) là một bản trường ca nghẹt thở, kể lại câu chuyện xuyên suốt qua ba thế hệ của một gia tộc người Mỹ gốc Hy Lạp.

Lưỡng giới

Truyện lấy bối cảnh từ ngôi làng nhỏ ở bán đảo Tiểu Á kéo sang vùng đô thị Detroit của thời Cấm rượu ở Mỹ. Tiểu thuyết xoay quanh cuộc đời một nhân vật được sống và giáo dục từ nhỏ trong thân phận phụ nữ nhưng đến giai đoạn dậy thì mới phát hiện ra đúng giới tính thật của mình. Qua giọng kể của cô Calliope Stephanides, sau này trở thành anh Cal, người dẫn chuyện sỗ sàng nhưng dễ thương bậc nhất trong văn chương đương đại, những mâu thuẫn dẫn đến sự chuyển biến của xã hội, gia đình và cơ thể đã làm nên một tác phẩm vĩ đại.

Câu chuyện tiếp theo trải dài qua ba lục địa, và theo dấu cuộc đời ba thế hệ trong một gia đình gốc Hy Lạp. Là một tác phẩm đồ sộ, những chủ đề mà Lưỡng giới đề cập đến phong phú và rộng lớn hơn nhiều so với hình dung của độc giả khi nhìn vào nhan đề của tiểu thuyết này. Không chỉ kể câu chuyện về một chiếc gen đột biến, không chỉ thêm một ví dụ về di chứng bất thường của những cuộc hôn nhân cận huyết, Lưỡng giới còn kể về những con người phải bỏ lại quê hương trong khói lửa chiến tranh, về quá trình hòa nhập của những gia đình di cư điển hình, như ông bà nội và ông bà ngoại Cal, cha mẹ Cal. Xa hơn nữa, về những mâu thuẫn sắc tộc bị nén chặt trong lòng nước Mỹ, những nỗ lực bám lấy gốc rễ văn hoá quê nhà, cuộc bạo loạn năm 1967 ở Detroit, những tổn thương tâm lý tuổi dậy thì,…

3. Gọi em bằng tên anh

Gọi em bằng tên anh là câu chuyện tình yêu bất ngờ và mạnh mẽ nảy nở giữa thiếu niên 17 tuổi tên Elio với Oliver, một học giả Mỹ là khách trọ mùa hè ở căn biệt thự của ba mẹ Elio tại vùng duyên hải Riviera nước Ý thập niên 1980. Trong những tuần mùa hè sôi động ấy, dòng chảy cuồn cuộn ám ảnh và đam mê bị kìm nén càng làm mãnh liệt thêm tình yêu giữa hai chàng trai trẻ.

Gọi em bằng tên anh

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của André Aciman là một khúc bi ca chân thành và cảm động dành cho tình yêu con người. Một cuốn sách không thể nào quên.

4. Ba nghìn dặm

Ba nghìn dặm là tác phẩm đạt giải thưởng Printz năm 2018, hạng mục Tiểu thuyết hay nhất dành cho người trưởng thành. Marin, một cô sinh viên Đại học New York luôn thui thủi trong kí túc xá, kể cả vào ngày Giáng sinh và lễ lạc. Cô bỏ lại gia đình, bỏ lại mọi thứ sau lưng. Không ai biết được sự thật về những tuần cuối cùng đó, kể cả người bạn thân Mabel của cô. Nhưng ngay cả khi đã cách xa bờ biển California vài nghìn dặm, Marin vẫn cảm nhận được sự đeo bám của đoạn đời trước và tấn bi kịch mà cô luôn cố trốn tránh. Giờ đây, vài tháng sau, một mình trong kí túc xá trống vắng vào kì nghỉ đông, Marin chờ đợi. Mabel sẽ tới thăm cô, rồi Marin sẽ buộc phải đối mặt với mọi điều chôn giấu và cuối cùng là thách thức nỗi cô đơn đã ăn sâu vào cõi lòng cô.

Ba nghìn dặm

Như một lời thì thầm sâu kín chứa đựng xung động khó phai nhòa, Ba nghìn dặm là tác phẩm đỉnh cao của Nina LaCour. Bức tranh được khắc hoạ tuyệt đẹp và chân thực đến nao lòng về nỗi buồn sẽ khiến bạn nóng lòng muốn vượt qua mọi khoảng cách để gặp lại những người bạn yêu mến.

5. Cô gái Đan Mạch

Câu chuyện bắt đầu vào một ngày nọ, khi chàng họa sĩ có tên Einar Wegener được vợ – cũng là họa sĩ – nhờ đóng vai một cô gái để làm mẫu vẽ tranh. Đồng ý trước đề nghị lạ lùng này, lần đầu khoác lên người bộ váy dịu dàng, đầy quyến rũ, Einar dường như quên rằng anh đang mang hình hài của một người đàn ông và tự đắm mình vào thế giới mới lạ với muôn vàn khát khao thầm kín…

Cô gái Đan Mạch

Lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật ở thủ đô Copenhagen (Đan Mạch) vào thập niên 1920, Cô gái Đan Mạch là hành trình phi thường của Einar để “phá kén thành bướm”, hóa thân thành cô gái xinh đẹp Lili Elbe, trở thành người chuyển giới đầu tiên trên thế giới. Cuốn tiểu thuyết là những đấu tranh nội tâm, những chật vật để kiềm chế và thể hiện Lili; là những khát khao lặng thầm và mãnh liệt luôn âm ỉ trong Einar từ thuở ấu thơ; sự trung thành, mạnh mẽ và khoan dung của nàng Greta; và cuối cùng, là những thách thức tới định nghĩa truyền thống về hôn nhân và tình yêu.

6. Nghiệt tử

Có lẽ không cần đọc tóm tắt, chỉ với cái tên Nghiệt tử, độc giả cũng đã đoán ra quyển sách này bàn về người đồng tính dưới góc độ như thế nào. Tác phẩm kể về một cộng đồng người đồng tính nam, tụ tập và hoạt động một cách âm thầm trong công viên Mới Đài Bắc, với bối cảnh là Đài Loan vào thập kỷ 80. Nhân vật chính là những người vừa chớm bước vào tuổi thanh niên, bị đuổi khỏi gia đình, sống lang thang hè phố, mỗi người mang theo một câu chuyện buồn thảm về thân thế và cuộc đời.

Nghiệt tử

“Mỗi một tình tiết… đều hoàn mỹ đến mức như thể đã đem vô số đau thương nghiền vỡ thành những vụn vàng. Nghiệt tử giống như một vở ca kịch Baroque, mỹ hoá bóng đêm, treo một vầng trăng đỏ bầm lơ lửng trên bầu không đen kịt như than ướt. Bộ mặt bị che giấu của màn đêm thành phố, dưới ngòi bút của Bạch Tiên Dũng, đã được tái hiện một cách hoàn mỹ lạ lùng, khiến người ta như quên bẵng mất trên thế gian này vẫn còn có bình minh.” – Hugo Marsan, nhà phê bình văn học Pháp.

7. Một con người

Một con người đã khiến nhiều độc giả choáng váng khi khắc họa một cách trực diện đến tàn nhẫn ngày cuối đời của một trí thức đồng tính. George, một giáo sư văn chương Anh, đang nỗ lực tìm lại cân bằng sau cái chết bất ngờ của người bạn đời. Anh quyết duy trì nếp sống cũ, và điềm nhiên quan sát nhân sinh như một kẻ ngoài cuộc. Nhưng bên dưới nhịp sống bình lặng ấy là sục sôi giận dữ, cô đơn tột bậc, và đau đớn khôn khuây… Sự cô đơn chính là liều thuốc độc khiến con người chết dần, chết mòn trong tuyệt vọng. 

Một con người

“Một cuốn sách tàn khốc, nhức nhối, tuyệt diệu.” – Nhà thơ Stephen Spender.

“Tác phẩm Một con người là một trong những tiểu thuyết đầu tiên và xuất sắc nhất trong phong trào giải phóng người đồng tính hiện đại.” – Nhà văn Edmund White.

8. Đồng tính thì đã sao?

Người ta trở thành đồng tính như thế nào?Đó là tội lỗi? Đó là sự lựa chọn?

Không câu hỏi nào không được trả lời trong Đồng tính thì đã sao? Tất cả những vấn đề cơ bản – và không cơ bản lắm – được thâu tóm trong hơn một trăm câu hỏi đặt ra bởi những người ở lứa tuổi thanh thiếu niên như bạn vậy. Vì vậy câu trả lời chứa đựng tất cả thông tin mà bạn muốn biết. Và trong trường hợp bạn cảm thấy muốn chia sẻ, có một chương mới “chỉ dành cho cha mẹ” để gợi ý cho họ.

Đồng tính thì đã sao?

Tác giả Eric Marcus chia sẻ, quyển sách này dành cho bất kỳ ai quen biết với người đồng tính. Thế có nghĩa là nó dành cho mọi người, vì có ai mà không từng biết một người đồng tính trong đời mình: một người chị hoặc anh, cha mẹ, thầy giáo, hàng xóm láng giềng, bạn học, hoặc bạn bè. Hoặc có thể bản thân bạn đồng tính hoặc nghĩ mình đồng tính. Tất nhiên nhiều người không nhận ra họ có biết người đồng tính nam hoặc nữ vì nhiều người đồng tính rất khéo che giấu sự thật rằng họ đồng tính. Tại sao? Đó là một câu hỏi hay, và đó chỉ là một trong nhiều câu hỏi mà tôi đã trả lời trong quyển sách này.

9. Carol

Lần đầu tiên nhìn thấy Carol ở trung tâm mua sắm mà cô đang làm việc, Therese Belivet biết rằng mình đã yêu mặc dù lúc đó cô đang quen một anh chàng tên Richard. Đó là một tình yêu không cần cắt nghĩa, không cần lý giải, và cũng không cần trăn trở, nó đến với cô tự nhiên như nên thế.

Carol

Đặt trong bối cảnh nước Mỹ những năm 50, nơi bạn có thể nhận được tấm thiệp Giáng Sinh từ một người xa lạ, nơi bạn có thể mời một người mới quen đi uống cà phê, nơi mà tình yêu giữa hai con người cùng giới tính vẫn còn chịu nhiều điều tiếng, Carol là một câu chuyện tình vừa hiện thực lại vừa lãng mạn giữa Therese Belivet, một nhân viên thu ngân mơ làm nhà thiết kế sân khấu, và Carol, một người phụ nữ giàu có đang chuẩn bị ly dị chồng.

Đi ngược lại với những kết thúc buồn thảm trong các cuốn truyện cùng đề tài đương thời, Carol mang đến một cái kết hy vọng cho các cặp đôi đồng tính nữ. Xuất bản từ năm 1952, cho đến giờ, Carol vẫn được xem là một trong những cuốn tiểu thuyết kinh điển về đề tài này.

Hết.

Đọc bài viết

Cafe sáng

error: Content is protected !!